{"id":35884,"date":"2020-06-20T18:09:20","date_gmt":"2020-06-20T18:09:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=35884"},"modified":"2021-08-07T19:32:40","modified_gmt":"2021-08-07T19:32:40","slug":"moikom-zeqo-emri-biblik-i-sardes-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/moikom-zeqo-emri-biblik-i-sardes-shqiptare\/","title":{"rendered":"Moikom Zeqo: &#8211; Emri biblik i Sard\u00ebs ( Shurrdhahut) shqiptare"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"35885\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/moikom-zeqo-emri-biblik-i-sardes-shqiptare\/sarda-shurrdhahu-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?fit=1024%2C548&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1024,548\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Sarda &#8211; Shurrdhahu\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?fit=300%2C161&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?fit=1024%2C548&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-35885\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?resize=552%2C296&#038;ssl=1\" width=\"552\" height=\"296\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?resize=300%2C161&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?resize=768%2C411&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?resize=450%2C241&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?resize=600%2C321&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?resize=400%2C214&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?w=1024&amp;ssl=1 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 552px) 100vw, 552px\" \/><\/p>\n<p><strong>Moikom Zeqo: &#8211; Emri biblik i Sard\u00ebs (Shurrdhahut) shqiptare<\/strong><\/p>\n<p>2018<\/p>\n<p><strong>Moikom Zeqo<\/strong><\/p>\n<p>Bibla e shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kryethesar i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm kulturor dhe mitik i njer\u00ebzimit.<\/p>\n<p>Krishterimi i hersh\u00ebm iliro shqiptar p\u00ebrvet\u00ebsoi ide por edhe toponime t\u00eb marra drejtp\u00ebrdrejt nga Bibla e Shenjt\u00eb. Shfletoj nj\u00eb nga librat m\u00eb t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm t\u00eb Bibl\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb, pik\u00ebrisht librin \u201cApokalipsi\u201d.<\/p>\n<p>Ky lib\u00ebr vizionar, i quajtur ndryshe edhe si \u201cZbulesa\u201d \u00ebsht\u00eb krijuar nga Sh\u00ebn Gjoni, kur ai ishte internuar n\u00eb ishullin Patmos n\u00eb Egje.<\/p>\n<p>Sh\u00ebn Gjoni \u00ebsht\u00eb autor i ungjillit, q\u00eb mban emrin e tij, q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb ungjill sinoptik dhe kanonik, si dhe \u00ebsht\u00eb autor i disa letrave apostolike t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb Bibl\u00ebn e Shenjt\u00eb. Sh\u00ebn Gjonit ju shfaq\u00ebn vizionet apokaliptike n\u00eb ishullin Patmos dhe ai ja citonte t\u00eb t\u00ebra k\u00ebto vizione nj\u00eb shokut t\u00eb tij t\u00eb internimit Prohorit.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e \u00e7uditshme, por n\u00eb kodik\u00ebt e lasht\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb jan\u00eb disa miniatura me vler\u00eb historike, q\u00eb paraqesin Sh\u00ebn Gjonin n\u00eb ekstaz\u00ebn e vizioneve dhe Prohorin, q\u00eb shkruan fjal\u00ebt e librit.<\/p>\n<p>Libri \u201cApokalipsi\u201d \u00ebsht\u00eb libri q\u00eb ka ndikuar m\u00eb shum\u00eb n\u00eb metaforik\u00ebn mesianike t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Ky lib\u00ebr i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm dhe profetik \u00ebsht\u00eb komentuar m\u00eb shum\u00eb nga \u00e7do lib\u00ebr tjet\u00ebr i bot\u00ebs.<\/p>\n<p>Edhe Isak Njutoni n\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb marr\u00eb me shpjegimet mistike t\u00eb Apokalipsit.<\/p>\n<p>Sh\u00ebn Gjoni n\u00eb Patmos i drejton 7 (shtat\u00eb) letra disa kishave t\u00eb Azis\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb kishat e Efesit, Smirn\u00ebs, Pergamit, Tiatir\u00ebs, Sard\u00ebs, Filadelfias dhe Laocides\u00eb.<\/p>\n<p>Letra e pest\u00eb i \u00ebsht\u00eb d\u00ebrguar kish\u00ebs s\u00eb Sard\u00ebs.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"35886\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/moikom-zeqo-emri-biblik-i-sardes-shqiptare\/sarda-shurrdhahu-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?fit=905%2C395&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"905,395\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Sarda &#8211; Shurrdhahu (3)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?fit=300%2C131&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?fit=905%2C395&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-35886\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?resize=639%2C279&#038;ssl=1\" width=\"639\" height=\"279\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?resize=300%2C131&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?resize=768%2C335&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?resize=450%2C196&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?resize=600%2C262&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?resize=400%2C175&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-3.jpg?w=905&amp;ssl=1 905w\" sizes=\"auto, (max-width: 639px) 100vw, 639px\" \/><\/p>\n<p>K\u00ebtu del p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb emri Sarda si qytet n\u00eb Azin\u00eb e Vog\u00ebl dhe si nj\u00eb nga b\u00ebrthamat e krishterimit t\u00eb hersh\u00ebm.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e habitshme por pik\u00ebrisht n\u00eb antikitetin e Von\u00eb n\u00eb shek. VI pas Krishtit, emri biblik Sarda, b\u00ebhet emri i nj\u00eb qyteti t\u00eb hersh\u00ebm arb\u00ebror. Ky qytet n\u00eb antikitetin e von\u00eb por n\u00eb shek. XII-XIV \u00ebsht\u00eb qend\u00ebr peshkopate dhe p\u00ebrmendet n\u00eb trajt\u00ebn \u201cSardarencis\u201d.<\/p>\n<p>Sot qyteti i nd\u00ebrtuar mbi nj\u00eb kod\u00ebr \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb ishull p\u00ebr shkak t\u00eb liqenit artificial, q\u00eb u krijua me nd\u00ebrtimin e hidrocentralit t\u00eb Vaut t\u00eb Dej\u00ebs m\u00eb 1973.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>G\u00ebrmimet e para arkeologjike n\u00eb qytetin e Sard\u00ebs, q\u00eb m\u00eb von\u00eb n\u00eb mesjet\u00eb u quajt Shurdhah, buz\u00eb Drinit, 8 km n\u00eb hyrje t\u00eb Shkodr\u00ebs u b\u00ebn\u00eb n\u00eb vitet 1967-70 nga nj\u00eb ekip arkeolog\u00ebsh, t\u00eb drejtuar nga arkeologia mesjetarologe Dr. H\u00ebna Spahiu (ndjes\u00eb past\u00eb, se ka vdekur m\u00eb 1992).<\/p>\n<p>H\u00ebna Spahiu ka merit\u00ebn q\u00eb shkroi studimin e par\u00eb arkeologjik t\u00eb s\u00eb ardhmes.<\/p>\n<p>Ajo zbuloi nj\u00eb varrez\u00eb arb\u00ebrore t\u00eb shek. 6-8 dhe gjeti fibula, unaza, t\u00eb kultur\u00ebs s\u00eb hershme shqiptare q\u00eb njihet me emrin kultura e Komanit.<\/p>\n<p>Qyteti i Sard\u00ebs ka nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 5 ha dhe p\u00ebrb\u00ebhet nga dy rrethime, qyteti Akropol \u00ebsht\u00eb i rrethuar me nj\u00eb mur 400 m si perimet\u00ebr dhe qyteti i posht\u00ebm \u00ebsht\u00eb i rrethuar me nj\u00eb mur 700 m si perimet\u00ebr.<\/p>\n<p>Brenda n\u00eb qytet jan\u00eb mbeturinat e kullave n\u00eb trajt\u00eb kat\u00ebrk\u00ebnd\u00ebshe dhe trek\u00ebnd\u00ebshe t\u00eb pajisur me nga nj\u00eb hyrje, si dhe g\u00ebrmadhat e gati 12 kishave.<\/p>\n<p>K\u00ebto kisha jan\u00eb t\u00eb tipit bazilik\u00eb dhe jan\u00eb tipike t\u00eb stilit romak dhe lidhen me krishterimin per\u00ebndimor t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb Rom\u00ebs.<\/p>\n<p>Kisha kryesore e quajtur si kisha e Zoj\u00ebs ruhet gati e plot\u00eb por \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtim dyduarsh, n\u00eb t\u00eb dytin \u00ebsht\u00eb dyfishuar si hap\u00ebsir\u00eb e brendshme dhe si mur.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"35887\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/moikom-zeqo-emri-biblik-i-sardes-shqiptare\/sarda-shurrdhahu-2-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-2.jpg?fit=259%2C194&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"259,194\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Sarda &#8211; Shurrdhahu (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-2.jpg?fit=259%2C194&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-2.jpg?fit=259%2C194&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-35887\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu-2.jpg?resize=578%2C433&#038;ssl=1\" width=\"578\" height=\"433\" \/><\/p>\n<p>Kjo kish\u00eb ka gjurm\u00eb t\u00eb sakta afreskesh, ngjyrat e t\u00eb cilave kan\u00eb humbur nga erozioni.<\/p>\n<p>Nj\u00eb kish\u00eb pran\u00eb saj ka t\u00eb ruajtur mir\u00eb pjes\u00ebn e absid\u00ebs si dhe dy dritare t\u00eb njohura t\u00eb stilit romanik q\u00eb duhet t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb m\u00eb vitrazhe.<\/p>\n<p>T\u00eb dyja k\u00ebto kisha shum\u00eb pran\u00eb nj\u00ebra tjetr\u00ebs p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb kryeqendr\u00ebn e Sard\u00ebs dhe kan\u00eb sh\u00ebrbyer si nj\u00eb zon\u00eb rezidenciale e peshkopit dhe t\u00eb princ\u00ebrve t\u00eb familjes s\u00eb dukagjinasve.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Vizitori ende sot \u00e7uditet me k\u00ebto monumente kulti t\u00eb stilit romanik.<\/p>\n<p>Ato m\u00eb kujtojn\u00eb kishat romanike t\u00eb qytetit t\u00eb Shasit pran\u00eb Ulqinit si dhe disa kisha romanike, q\u00eb ruhen ende sot n\u00eb qytetin mesjetar t\u00eb Drishtit dhe sidomos n\u00eb at\u00eb t\u00eb Danj\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb kodr\u00ebn e Sard\u00ebs jan\u00eb dhe mbeturinat e nj\u00eb pallati princ\u00ebror, t\u00eb shtruar me pllaka guri dhe me dritare monumentale romanike.<\/p>\n<p>Kjo gj\u00eb t\u00eb kujton nj\u00eb pallat emblematik t\u00eb stem\u00ebs s\u00eb familjes Dukagjini, tep\u00ebr t\u00eb njohur n\u00eb heraldik\u00ebn shqiptare.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e murit t\u00eb posht\u00ebm t\u00eb Sard\u00ebs futet n\u00eb ujrat e liqenit. Tashm\u00eb n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb e liqenit duhet t\u00eb v\u00ebzhgosh duke patur atributin e arkeologjis\u00eb n\u00ebnujore.<\/p>\n<p>N\u00ebn uj\u00eb jan\u00eb dhjet\u00ebra monumente sidomos t\u00eb zon\u00ebs t\u00eb p\u00ebrgjithshme qytetare t\u00eb jet\u00ebs ekonomike dhe shoq\u00ebrore, kurse mbi kodr\u00ebn mbi uj\u00eb ruhet d\u00ebshmia e qendr\u00ebs feudale dhe e rezidenc\u00ebs fetare dhe princ\u00ebrore.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>N\u00eb Muzeun Historik Komb\u00ebtar kemi ekspozuar fotografin\u00eb e port\u00ebs monumentale m\u00eb tipike t\u00eb mesjet\u00ebs q\u00eb ruhet sot n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>P\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb, 1976 Instituti i Monumenteve ka realizuar punime restauruese me vler\u00eb n\u00eb Sard\u00eb.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga viti 1970 e deri m\u00eb sot asnj\u00eb ekspedit\u00eb arkeologjike nuk ka shkuar n\u00eb kodr\u00ebn e Shurdhahut. Shurdhahu paraqet sot nj\u00eb qytet arkeologjik mesjetar t\u00eb klasit t\u00eb par\u00eb q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhet objekti i nj\u00eb turizmi ekologjik t\u00eb tok\u00ebs dhe t\u00eb liqenit por edhe t\u00eb nj\u00eb turizmi shkencor.<\/p>\n<p>Sh\u00ebnimet q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb udh\u00ebtar\u00ebt e huaj si Teodor Iben, Hahni, Nop\u00e7ja etj., tregojn\u00eb se Shurdhahu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga qendrat ku \u00ebsht\u00eb formuar etnogjeneza arb\u00ebrore sepse jo larg Shurdhahut \u00ebsht\u00eb edhe kalaja e Dalmacis\u00eb s\u00eb Komanit ku \u00ebsht\u00eb zbuluar koleksioni m\u00eb i madh i varreve me kultur\u00ebn e hershme arb\u00ebrore.<\/p>\n<p>Po b\u00ebj nj\u00eb apel p\u00ebr shtetin shqiptar dhe shkenc\u00ebn arkeologjike q\u00eb ta kthejn\u00eb v\u00ebmendjen edhe ndaj Shurdhahut.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Thash\u00eb m\u00eb sip\u00ebr se emri Sarda \u00ebsht\u00eb nj\u00eb em\u00ebr i njohur biblik.<\/p>\n<p>Shtegtimi i toponimeve biblike n\u00eb Shqip\u00ebri ka qen\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e zakonshme n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu n\u00eb mesjet\u00eb qyteti antik Orikum, pran\u00eb Vlor\u00ebs \u00ebsht\u00eb quajtur me emrin e qytetit hebraik Jeriko, kurse n\u00eb Mirdit\u00eb kemi edhe emrin Sabaste, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb toponim i Azis\u00eb s\u00eb Vog\u00ebl.<\/p>\n<p>K\u00ebto l\u00ebvizje toponimike jan\u00eb studiuar nga Farlati dhe Shtjef\u00ebn Gje\u00e7ovi.<\/p>\n<p>Emri Sarda p\u00ebrmendet shpesh n\u00eb dokumentet kishtare t\u00eb mesjet\u00ebs.<\/p>\n<p>Ky em\u00ebr ka t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn rr\u00ebnj\u00eb me emrin e qytetit Sardika, q\u00eb sot quhet Sofia n\u00eb Bullgari.<\/p>\n<p>Interesi p\u00ebr Sard\u00ebn \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm filologjik dhe biblik por edhe historik edhe komb\u00ebtar p\u00ebr ne shqiptar\u00ebt. Qyteti e ka mbaruar jet\u00ebn e vet n\u00eb fillim t\u00eb shek. XV.<\/p>\n<p>Nuk dihen arsyet pse ndodhi vdekja e qytetit. Vet\u00ebm kujtesa historike \u00ebsht\u00eb mbijeta e tij.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moikom Zeqo: &#8211; Emri biblik i Sard\u00ebs (Shurrdhahut) shqiptare 2018 Moikom Zeqo Bibla e shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kryethesar i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm kulturor dhe mitik i njer\u00ebzimit. Krishterimi i hersh\u00ebm iliro shqiptar p\u00ebrvet\u00ebsoi ide por edhe toponime t\u00eb marra drejtp\u00ebrdrejt nga Bibla e Shenjt\u00eb. Shfletoj nj\u00eb nga librat m\u00eb t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm t\u00eb Bibl\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb, pik\u00ebrisht librin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":35885,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-35884","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Sarda-Shurrdhahu.jpg?fit=1024%2C548&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-9kM","jetpack-related-posts":[{"id":100385,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/urdheri-me-misterioz-i-mesjetes-kaloresit-templare-origjina-e-vertete-e-tyre\/","url_meta":{"origin":35884,"position":0},"title":"Urdh\u00ebri m\u00eb misterioz i Mesjet\u00ebs: Kalor\u00ebsit Templar\u00eb, origjina e v\u00ebrtet\u00eb e tyre","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 N\u00eb vitin 1119, vet\u00ebm n\u00ebnt\u00eb kalor\u00ebs francez\u00eb b\u00ebn\u00eb nj\u00eb betim t\u00eb pazakont\u00eb n\u00eb Jerusalem. Kalor\u00ebsit Templar\u00eb nuk k\u00ebrkuan tok\u00eb, pasuri apo tituj. Premtuan vet\u00ebm nj\u00eb gj\u00eb: t\u00eb mbronin pelegrin\u00ebt q\u00eb udh\u00ebtonin drejt Tok\u00ebs s\u00eb Shenjt\u00eb. Por brenda pak dekadash, ky grup i vog\u00ebl luft\u00ebtar\u00ebsh u shnd\u00ebrrua n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100680,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/doreshkrimi-700-vjecar-per-mbretin-artur-del-ne-ankand-vleresohet-deri-ne-2-milione-paund\/","url_meta":{"origin":35884,"position":1},"title":"Dor\u00ebshkrimi 700-vje\u00e7ar per Mbretin Artur del n\u00eb ankand, vler\u00ebsohet deri n\u00eb 2 milion\u00eb paund","author":"Kurt Farka","date":"May 27, 2026","format":false,"excerpt":"27 Maji 2026 Nj\u00eb nga dor\u00ebshkrimet m\u00eb t\u00eb hershme q\u00eb rr\u00ebfen historin\u00eb e Mbretit Artur dhe k\u00ebrkimin p\u00ebr Graalin e Shenjt\u00eb do t\u00eb dal\u00eb n\u00eb ankand n\u00eb korrik, me nj\u00eb vler\u00eb t\u00eb parashikuar nga 1.5 deri n\u00eb 2 milion\u00eb paund. Dor\u00ebshkrimi mesjetar, i dekoruar me flet\u00eb ari dhe ilustrime t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_image-556-1024x8191779799947-1.jpg?fit=1024%2C819&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_image-556-1024x8191779799947-1.jpg?fit=1024%2C819&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_image-556-1024x8191779799947-1.jpg?fit=1024%2C819&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_image-556-1024x8191779799947-1.jpg?fit=1024%2C819&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101073,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/harpa-e-dinastise-se-19-te-harmonia-e-lashtesise-egjiptiane-ne-tinguj-druri-dhe-heshtjeje-mbreterore\/","url_meta":{"origin":35884,"position":2},"title":"Harpa e Dinastis\u00eb s\u00eb 19-t\u00eb, harmonia e lasht\u00ebsis\u00eb egjiptiane n\u00eb tinguj druri dhe heshtjeje mbret\u00ebrore","author":"Kurt Farka","date":"June 4, 2026","format":false,"excerpt":"4 Qershor 2026 N\u00eb galerin\u00eb e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb q\u00eb historia i ka ruajtur Egjiptit t\u00eb Lasht\u00eb, arti muzikor p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb nga shtyllat m\u00eb delikate t\u00eb shpirtit t\u00eb tij. Nj\u00eb nd\u00ebr objektet m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse q\u00eb mish\u00ebron k\u00ebt\u00eb frym\u00eb \u00ebsht\u00eb harpa harkore e datuar n\u00eb Dinastin\u00eb e 19-t\u00eb t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Re (rreth\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/640-0-harpjpg-1780473421-1.jpg?fit=640%2C477&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/640-0-harpjpg-1780473421-1.jpg?fit=640%2C477&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/640-0-harpjpg-1780473421-1.jpg?fit=640%2C477&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":101613,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kush-eshte-zyrtari-i-larte-afer-kryeministrit-rama-qe-ka-marre-pjese-ne-takimin-e-arubes\/","url_meta":{"origin":35884,"position":3},"title":"Kush \u00ebsht\u00eb zyrtari i lart\u00eb af\u00ebr kryeministrit Rama q\u00eb ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb takimin e Arub\u00ebs?","author":"Kurt Farka","date":"June 18, 2026","format":false,"excerpt":"Nga Orgen Peci \u200bP\u00ebr vite me radh\u00eb, takimi n\u00eb ishullin e larg\u00ebt t\u00eb Karaibeve, Aruba, mbajti statusin e nj\u00eb d\u00ebshmie misterioze n\u00eb dosjet sekrete t\u00eb policive evropiane. Sot, ky episod nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb thashethem korridoresh. Ai \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nyj\u00ebn kryesore t\u00eb nj\u00eb hetimi t\u00eb madh t\u00eb Struktur\u00ebs s\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260618_182625_Gallery.jpg?fit=720%2C604&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260618_182625_Gallery.jpg?fit=720%2C604&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260618_182625_Gallery.jpg?fit=720%2C604&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260618_182625_Gallery.jpg?fit=720%2C604&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101472,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/national-geographic-beteja-mijevjecare-per-te-kontrolluar-ishullin-e-sazanit-ne-shqiperi\/","url_meta":{"origin":35884,"position":4},"title":"National Geographic &#8211; Beteja mij\u00ebvje\u00e7are p\u00ebr t\u00eb kontrolluar ishullin e Sazanit n\u00eb Shqip\u00ebri","author":"Kurt Farka","date":"June 14, 2026","format":false,"excerpt":"P\u00ebr mij\u00ebra vjet, fuqit\u00eb bot\u00ebrore kan\u00eb shk\u00ebmbyer kontroll mbi nj\u00eb ishull t\u00eb vog\u00ebl e t\u00eb harlisur pran\u00eb bregut jugper\u00ebndimor t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Ishulli i Sazanit, nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb \u200b\u200btoke prej 2.2 miljesh katror\u00eb, shtrihet brenda Ngushtic\u00ebs s\u00eb Otrantos, nj\u00eb kanal i ngusht\u00eb q\u00eb ndan Italin\u00eb dhe\u00a0Shqip\u00ebrin\u00eb, dhe ka sh\u00ebrbyer si nj\u00eb baz\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":101385,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/qofsh-e-bekuar-rinia-e-vendit-tim-protestat-dhe-dy-propozime-racionale\/","url_meta":{"origin":35884,"position":5},"title":"Qofsh e bekuar rinia e v\u00ebndit tim! Protestat dhe dy propozime racionale","author":"Kurt Farka","date":"June 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Qershor 2026 Nga Sherif BUNDO Situata q\u00eb po p\u00ebrjeton v\u00ebndi \u00ebsht\u00eb e pazakont\u00eb. Z\u00ebm\u00ebrimi popullor ka kap\u00ebrxyer bindjet dhe kufijt\u00eb e ndasive politike. Nga k\u00ebto protesta njerzit e zgjuar dhe ve\u00e7an\u00ebrisht institucionet nxjerrin konkluzionet p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e tyre dhe kjo duhet t\u00eb shoq\u00ebrohet me nj\u00eb proces reflektimi t\u00eb thell\u00eb,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1780851947_protestaperzvernecin7qershor-1.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1780851947_protestaperzvernecin7qershor-1.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1780851947_protestaperzvernecin7qershor-1.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1780851947_protestaperzvernecin7qershor-1.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35884","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35884"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48922,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35884\/revisions\/48922"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}