{"id":3439,"date":"2018-02-18T14:33:57","date_gmt":"2018-02-18T14:33:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=3439"},"modified":"2018-02-18T14:33:57","modified_gmt":"2018-02-18T14:33:57","slug":"zhvillimi-kultures-shpirterore-eshte-shenje-e-ekzistences-se-nje-kombi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zhvillimi-kultures-shpirterore-eshte-shenje-e-ekzistences-se-nje-kombi\/","title":{"rendered":"Zhvillimi i kultur\u00ebs shpirt\u00ebrore \u00ebsht\u00eb shenj\u00eb e ekzistenc\u00ebs s\u00eb nj\u00eb kombi. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3440\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zhvillimi-kultures-shpirterore-eshte-shenje-e-ekzistences-se-nje-kombi\/1-argjendar-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-Argjendar-2.jpg?fit=2485%2C1573&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"2485,1573\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.7&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;EX-Z700&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1223387536&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;6.2&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.033333333333333&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"1 Argjendar (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-Argjendar-2.jpg?fit=300%2C190&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-Argjendar-2.jpg?fit=1024%2C648&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-3440\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-Argjendar-2-300x190.jpg?resize=464%2C294\" width=\"464\" height=\"294\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-Argjendar-2.jpg?resize=300%2C190&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-Argjendar-2.jpg?resize=768%2C486&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-Argjendar-2.jpg?resize=1024%2C648&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-Argjendar-2.jpg?w=2000&amp;ssl=1 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 464px) 100vw, 464px\" \/><\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00eb t\u00eb lashta, prehistorike, njer\u00ebzit, jo vet\u00ebm n\u00eb Ilir\u00eb, Arb\u00ebr e Shqiptar\u00eb t\u00eb Mesjet\u00ebs, veprimet q\u00eb b\u00ebnin n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb jetes\u00ebs, mendimet q\u00eb shprehnin n\u00eb t\u00eb folur, n\u00eb biseda, edhe pse ato ishin n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi t\u00eb v\u00ebrteta, i lidhnin n\u00eb brendi me besime, me mite, si mund ta themi ndryshe: me t\u00eb mbinatyrshmen q\u00eb shprehej me mite e besime, pra me cop\u00ebza t\u00eb kodeve hyjnore, po n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, sado q\u00eb n\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb mjegulluar, dhe si detyrime t\u00eb dh\u00ebna n\u00eb ligjin dokesor.<\/p>\n<p><strong>Interevista: Prof.Dr. Mark Tirta.<\/strong><\/p>\n<p>Libri im \u201c<em>Etnokultura shqiptare<\/em>\u201d q\u00eb doli nga shtypi e u vu n\u00eb qarkullim n\u00eb muajt e fundit, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vazhdim\u00ebsi e botimeve shkencore t\u00eb b\u00ebra nga un\u00eb m\u00eb par\u00eb, n\u00eb koh\u00eb t\u00eb ndryshme. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb prurje e re n\u00eb fush\u00eb t\u00eb etnologjis\u00eb shqiptare. K\u00ebtu zb\u00ebrthehen n\u00eb thell\u00ebsi e n\u00eb gjer\u00ebsi dukuri t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb popullore q\u00eb nuk jan\u00eb trajtuar n\u00eb botime t\u00eb m\u00ebparshme, ose t\u00eb th\u00ebna anash e anash e jo n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb e duhur. K\u00ebtu jepen n\u00eb krer\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, ose dhe si tema t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb krer\u00ebve, po n\u00eb nj\u00eb trajtes\u00eb zb\u00ebrthyese q\u00eb qart\u00ebsojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. Jan\u00eb dukuri etnokulturore krejt t\u00eb ve\u00e7anta, po q\u00eb kan\u00eb dhe an\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta dhe shpjegojn\u00eb m\u00eb n\u00eb thell\u00ebsi nj\u00ebra-tjetr\u00ebn n\u00eb funksionet e tyre t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3441\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zhvillimi-kultures-shpirterore-eshte-shenje-e-ekzistences-se-nje-kombi\/womans_sleeveless_jacket_albania_view_2_mid_19th_century_silk_gold_silver_embroidery_-_royal_ontario_museum_-_dsc04437\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Womans_sleeveless_jacket_Albania_view_2_mid_19th_century_silk_gold_silver_embroidery_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC04437.jpg?fit=640%2C427&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,427\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Woman&#8217;s_sleeveless_jacket,_Albania,_view_2,_mid_19th_century,_silk,_gold,_silver,_embroidery_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC04437\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Womans_sleeveless_jacket_Albania_view_2_mid_19th_century_silk_gold_silver_embroidery_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC04437.jpg?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Womans_sleeveless_jacket_Albania_view_2_mid_19th_century_silk_gold_silver_embroidery_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC04437.jpg?fit=640%2C427&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-3441\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Womans_sleeveless_jacket_Albania_view_2_mid_19th_century_silk_gold_silver_embroidery_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC04437-300x200.jpg?resize=738%2C492\" width=\"738\" height=\"492\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Womans_sleeveless_jacket_Albania_view_2_mid_19th_century_silk_gold_silver_embroidery_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC04437.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Womans_sleeveless_jacket_Albania_view_2_mid_19th_century_silk_gold_silver_embroidery_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC04437.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 738px) 100vw, 738px\" \/><\/p>\n<p>Etnokultura shqiptare, ashtu si\u00e7 ndodh dhe n\u00eb popujt e tjer\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gjith\u00ebsi e pafund, po q\u00eb mbijeton n\u00eb dukuri krejt t\u00eb ve\u00e7nta, por secila prej tyre, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb a n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr, lidhet me gjith\u00ebp\u00ebrfshirje e secila prej tyre shpjegon, qart\u00ebson dhe shfaqje t\u00eb ndryshme t\u00eb jet\u00ebs njer\u00ebzore, shprehur n\u00eb etnokultur\u00eb.<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>-I ndar\u00eb n\u00eb disa kapituj,libri p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb material t\u00eb plot\u00eb dhe me mjaft inters p\u00ebr lexuesin.Me shum\u00eb kujdes ke trajtuar \u00e7\u00ebshtjen e miteve dhe besimeve n\u00eb koh\u00eb t\u00eb hershme .Cili ka qen\u00eb raporti i tyre me vendet e tjera t\u00eb Ballkanit?<\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se miteve e besimeve me prejardhje nga lasht\u00ebsia, nga antikiteti me p\u00ebrmbajtje, me funksione pagane, u kam dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb gjer\u00eb, par\u00eb n\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb ndryshim\u00ebsis\u00eb s\u00eb kuptimeve, t\u00eb funksioneve t\u00eb tyre nd\u00ebr shekuj, t\u00eb lidhura shum\u00eb me artin popullor, me dukuri t\u00eb ndryshme t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs dokesore shqiptare, me vegla e mjete t\u00eb funksioneve ekonomike, si mjete pune. N\u00eb koh\u00eb t\u00eb lashta, prehistorike, njer\u00ebzit, jo vet\u00ebm n\u00eb Ilir\u00eb, Arb\u00ebr e Shqiptar\u00eb t\u00eb Mesjet\u00ebs, veprimet q\u00eb b\u00ebnin n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb jetes\u00ebs, mendimet q\u00eb shprehnin n\u00eb t\u00eb folur, n\u00eb biseda, edhe pse ato ishin n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi t\u00eb v\u00ebrteta, i lidhnin n\u00eb brendi me besime, me mite, si mund ta themi ndryshe: me t\u00eb mbinatyrshmen q\u00eb shprehej me mite e besime, pra me cop\u00ebza t\u00eb kodeve hyjnore, po n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, sado q\u00eb n\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb mjegulluar, dhe si detyrime t\u00eb dh\u00ebna n\u00eb ligjin dokesor. N\u00eb koh\u00eb m\u00eb t\u00eb vona, si dukje e shoq\u00ebrive m\u00eb t\u00eb zhvilluara, n\u00eb shum\u00eb raste \u00ebsht\u00eb zbehur ose \u00ebsht\u00eb zhdukur fare p\u00ebrmbajtja e lasht\u00eb. N\u00eb shekuj m\u00eb t\u00eb vonsh\u00ebm, n\u00eb ndryshim\u00ebsi t\u00eb vazhdueshme, ato kan\u00eb marr\u00eb p\u00ebrmbajtje t\u00eb objekteve artistike, p\u00ebr t\u00eb zbukuruar veshjet, trupin ose objektet apo mjediset ku njer\u00ebzit jetonin e punonin. N\u00eb disa raste ato elemente lar\u00ebzimi t\u00eb veshjeve ose t\u00eb objekteve t\u00eb tjera, p\u00ebrdoren thjesht si t\u00eb trash\u00ebguara nga st\u00ebrgjysh\u00ebrit e tyre, si identitet fisnor, krahinor e m\u00eb tej.<\/p>\n<p>Deri n\u00eb Mesjet\u00ebn e Mesme jan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb trup t\u00eb njeriut v\u00ebth\u00eb t\u00eb vesh\u00ebve, unaza, fibula, rrath\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj e objekte t\u00eb tjera n\u00eb qaf\u00eb, n\u00eb gjoks, n\u00eb ll\u00ebna t\u00eb duarve me kuptimin e hajmalive, amuletave, gj\u00ebra metalike p\u00ebr t\u2019u ruajtur nga syri i keq, nga shtrigat, nga rrufeja e gjith\u00ebfar\u00eb rreziqesh q\u00eb mund t\u2019i ndodhnin njeriut. Me koh\u00eb, duke u v\u00ebn\u00eb gjithnj\u00eb n\u00eb trup, ato kan\u00eb marr\u00eb sadopak dhe funksione zbukurimi. N\u00eb raste t\u00eb rralla k\u00ebto objekte metalike jan\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb funksione hajmalie n\u00eb fshatra malore edhe n\u00eb shek. XX. Un\u00eb vet\u00eb kam v\u00ebrejtur, n\u00eb raste shum\u00eb t\u00eb rralla, n\u00eb Mal\u00ebsit\u00eb shqiptare n\u00eb Veri e n\u00eb Jug, djem t\u00eb vegj\u00ebl ose dhe djem t\u00eb rritur, me nj\u00eb v\u00ebth n\u00eb veshin e djatht\u00eb dhe duke pyetur m\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb: k\u00ebtij djali i kan\u00eb lindur shum\u00eb v\u00ebllez\u00ebr e motra e i kan\u00eb vdekur n\u00eb foshnj\u00ebri a dhe pak t\u00eb rritur. Q\u00eb t\u00eb mos vdes\u00eb dhe ky q\u00eb ka jetuar, i kan\u00eb v\u00ebn\u00eb at\u00eb v\u00ebth q\u00eb ta ruaj\u00eb nga vdekja. Diku k\u00ebt\u00eb e mbanin n\u00eb vesh deri n\u00eb mosh\u00ebn 15 vje\u00e7, diku deri n\u00eb 20 ose dhe m\u00eb tep\u00ebr vjet. K\u00ebto hajmali mbrojt\u00ebse jan\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetuara deri n\u00eb vitet \u201980 t\u00eb shek. XX.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3442\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zhvillimi-kultures-shpirterore-eshte-shenje-e-ekzistences-se-nje-kombi\/gdhendje-guri-saraqinisht-gjirokaster\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Gdhendje-Guri-Saraqinisht-Gjirokaster.jpg?fit=640%2C480&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,480\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Gdhendje Guri Saraqinisht Gjirokaster\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Gdhendje-Guri-Saraqinisht-Gjirokaster.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Gdhendje-Guri-Saraqinisht-Gjirokaster.jpg?fit=640%2C480&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-3442\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Gdhendje-Guri-Saraqinisht-Gjirokaster-300x225.jpg?resize=529%2C397\" width=\"529\" height=\"397\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Gdhendje-Guri-Saraqinisht-Gjirokaster.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Gdhendje-Guri-Saraqinisht-Gjirokaster.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 529px) 100vw, 529px\" \/><\/p>\n<p>Popuj t\u00eb Ballkanit, t\u00eb Mesdheut, t\u00eb Europ\u00ebs e m\u00eb tej, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat kushte zhvillimi n\u00eb Prehistori, n\u00eb Antikitet, n\u00eb Mesjet\u00ebn e Her\u00ebshme, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat kushte shoq\u00ebrore e natyrore, kan\u00eb pasur n\u00eb p\u00ebrdorim dhe besime, mite, rite t\u00eb ndryshme, qenie mitike (hyjni pagane), t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrme nj\u00ebri me tjetrin, doemos dhe me dallime. \u00c7do bashk\u00ebsi etnike ka pasur hyjni t\u00eb malit, t\u00eb pyjeve, t\u00eb mrizeve, t\u00eb uj\u00ebrave, t\u00eb vatras familjare. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arsyetim p\u00ebrafrimi n\u00eb mes popujve n\u00eb mite, besime, qenie mitike.<\/p>\n<p>Popujt q\u00eb n\u00eb Prehistori, n\u00eb Antikitet, n\u00eb Mesjet\u00ebn e Her\u00ebshme, jan\u00eb p\u00ebrzier\u00eb n\u00eb mes tyre, me migrime, me bashk\u00ebjetes\u00eb e pra dhe kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb e marr\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht me popujt m\u00eb af\u00ebr. K\u00ebshtu ka ngjar\u00eb dhe me Ilir\u00ebt, me Arb\u00ebrit e Mesjet\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb mos shkuar dhe m\u00eb tej. K\u00ebshtu ka ndodhur dhe n\u00eb dukuri t\u00eb etnokultur\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, pra dhe me mite, besime, rite, me figura mitike. Shum\u00eb her\u00eb studjues t\u00eb mir\u00ebnjohur hyjnin\u00eb ilire <strong>Bindus<\/strong> (mashkull) e njejt\u00ebsojn\u00eb me hyjnin\u00eb trake: <strong>Bendis<\/strong> (fem\u00ebr). Dihet se Ilir\u00eb kan\u00eb shkuar me banim n\u00eb Traki, po dhe Trak\u00eb jo pak, kan\u00eb ardhur me banim n\u00eb Iliri. Pra dhe hyjnit\u00eb jan\u00eb njejt\u00ebsuar, edhe pse n\u00eb gjini t\u00eb ndryshme. Apollonia e Fierit dihet se e ka emrin nga Apolloni i Grek\u00ebve, por n\u00eb koh\u00ebn e Ilir\u00ebve, si hyjni me em\u00ebr t\u00eb madh nuk p\u00ebrmendet Apolloni, po Artemida. Studjuesit e Antikitetit kan\u00eb theksuar se k\u00ebtu kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb hyjni ilire, po me em\u00ebr grek. Se \u00ebsht\u00eb ilire e v\u00ebrtetojn\u00eb dhe veshjet e saj: jan\u00eb ilire dhe jo si t\u00eb Artemid\u00ebs greke; k\u00ebt\u00eb e v\u00ebrtetojn\u00eb dhe funksionet q\u00eb kryen, q\u00eb dallojn\u00eb nga ato t\u00eb Artemid\u00ebs s\u00eb Grek\u00ebve. <strong>Zana<\/strong> arb\u00ebrore \u2013 shqiptare, si hyjni, emrin e ka nga <strong>Diana <\/strong>\u00a0e Romak\u00ebve si\u00e7 na e v\u00ebrtetojn\u00eb gjuh\u00ebtar\u00ebt, n\u00eb mes tyre dhe i madhi Eqrem \u00c7abej. K\u00ebt\u00eb prejardhje emri e ka dhe Zina e Trak\u00ebve e e Dak\u00ebve. Por n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb saj k\u00ebto jan\u00eb hyjni vend\u00ebse: t\u00eb natyr\u00ebs, maleve, pyjeve, mrizeve, uj\u00ebrave. \u00cbsht\u00eb krejt e kuptueshme se popujt n\u00eb Lasht\u00ebsi, n\u00eb Antikitet kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb e kan\u00eb marr\u00eb n\u00eb mite, rite, besime, n\u00eb qenie hyjnore, por n\u00eb k\u00ebto kan\u00eb ruajtur dhe ve\u00e7orit\u00eb e tyre etnike si\u00e7 ka ndodhur dhe nd\u00ebr Ilir\u00eb e popuj t\u00eb af\u00ebrm t\u00eb tyre.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3443\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zhvillimi-kultures-shpirterore-eshte-shenje-e-ekzistences-se-nje-kombi\/index-7\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/index-2.jpg?fit=275%2C183&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"275,183\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"index\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/index-2.jpg?fit=275%2C183&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/index-2.jpg?fit=275%2C183&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-3443\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/index-2.jpg?resize=685%2C456\" width=\"685\" height=\"456\" \/><\/p>\n<p><strong>-Cilat jan\u00eb disa momentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb gjurmimit dhe hulimtimit t\u00eb k\u00ebtyre dukurive n\u00eb trevat tona,sidomos atyre t\u00eb veriut q\u00eb ju i kujtoni me nostalgji e mall?<\/strong><\/p>\n<p>Kam filluar k\u00ebrkimet e terrenit n\u00eb folklor, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi n\u00eb etnokultur\u00eb: doke, tradita, sidoemos n\u00eb toponime, n\u00eb fjal\u00eb t\u00eb rralla, n\u00eb shprehje popullore q\u00eb kur kam qen\u00eb nx\u00ebn\u00ebs n\u00eb shtatvje\u00e7are e pastaj n\u00eb at\u00eb t\u00eb mesme. M\u00eb s\u00eb shumti k\u00ebt\u00eb eksplorim n\u00eb etnokultur\u00eb, po dhe n\u00eb arkeologji, e kam b\u00ebr\u00eb kur isha student e kur kam punuar n\u00eb arsim n\u00eb Mirdit\u00eb. Shtys\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb me k\u00ebrkime kan\u00eb qen\u00eb m\u00ebsuesit e mij e pastaj profesor\u00ebt e shkoll\u00ebs s\u00eb lart\u00eb. Nd\u00ebr k\u00ebta duhen p\u00ebrmendur q\u00eb n\u00eb fillore Davida Lleshi, m\u00eb von\u00eb n\u00eb t\u00eb Mesmen e n\u00eb t\u00eb lart\u00ebn: Petro Marko, Lumnie Shehetila, Jup Kastrati, p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrmendur dhe disa t\u00eb tjer\u00eb. Pa m\u00ebsimet e tyre, pa shtysat e tyre t\u00eb forta p\u00ebr t\u00eb mbledhur n\u00eb fshatra vlera t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb etnokultur\u00ebs, un\u00eb n\u00eb jet\u00ebn time nuk do t\u00eb isha tjet\u00ebr ve\u00e7se nj\u00eb m\u00ebsues fshati nd\u00ebr male. Si etnolog p\u00ebr rreth 40 vjet (1968-2008), kam b\u00ebr\u00eb k\u00ebrkime shkencore n\u00eb t\u00ebr\u00eb viset shqiptare: n\u00eb Veri e n\u00eb Jug, n\u00eb mbledhje t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb shkrimeve t\u00eb mia shkencore-kulturore. Ekspedita kam b\u00ebr\u00eb dhe n\u00eb t\u00ebr\u00eb Kosov\u00ebn e n\u00eb viset shqiptare t\u00eb Maqedonis\u00eb. I kam b\u00ebr\u00eb k\u00ebto k\u00ebrkime me shum\u00eb d\u00ebshir\u00eb, me k\u00ebnaq\u00ebsi, edhe pse n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tyre shum\u00eb t\u00eb lodh\u00ebshme. E kam shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb tregoj rastet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb i kam p\u00ebrjetuar n\u00eb k\u00ebto eksplorime me shum\u00eb mall\u00ebngjim e q\u00eb ruhen n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb shpirtit tim. Dua t\u00eb theksoj se n\u00eb \u00e7do fshat ku un\u00eb kam shkuar vet\u00ebm a bashk\u00eb me koleg\u00ebt e mij: n\u00eb Lab\u00ebri, Skrapar, \u00c7ermenik\u00eb, Dib\u00ebr, Mat, Kuk\u00ebs e krahina t\u00eb tjera, po dhe n\u00eb fshatra t\u00eb Kosov\u00ebs a nd\u00ebr Shqiptar\u00eb t\u00eb Maqedonis\u00eb, na kan\u00eb pritur n\u00eb sht\u00ebpi me shum\u00eb dashamir\u00ebsi, me kuvend, me ngrenie, me fjetje n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre. Pleqt\u00eb e plakat jan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbimin ton\u00eb, me dit\u00eb e me net\u00eb, me shum\u00eb p\u00ebrkushtim, duke na shpjeguar ato q\u00eb ne\u00a0 k\u00ebrkonim t\u00eb merrnim n\u00eb tema t\u00eb caktuara t\u00eb etnokultur\u00ebs. Po japim disa ndodhi interesante t\u00eb sh\u00ebnuara n\u00eb kujtime t\u00eb rastit a n\u00eb eksplorime terreni:<\/p>\n<p>N\u00eb ver\u00eb, kur isha f\u00ebmij\u00eb jo i rritur, shkoja me qingja p\u00ebr t\u2019i kullotur n\u00eb fushat e Lmaqes q\u00eb ishin si taraca nga m\u00eb t\u00eb ul\u00ebtat tek m\u00eb t\u00eb lartat. Aty vinte dhe nj\u00eb i moshuar nga Lagjia e Oroshit me pak dhi e me pak dhen. Ai kuvendonte me mua p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb ndryshme e mes tyre m\u00eb tregon se filan djal\u00eb nga filan fshat i Oroshit ka b\u00ebr\u00eb me barr\u00eb nj\u00eb vajz\u00eb nga nj\u00eb fshat tjet\u00ebr i caktuar; m\u00eb thot\u00eb dhe disa shembuj t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj natyre. N\u00eb \u00e7do rast mblidhej pleq\u00ebsia e gjygjit dhe ajo e fshatrave dhe k\u00ebshtu n\u00eb k\u00ebto raste, b\u00ebhej nj\u00eb kub\u00e9 me dru. Mbi kube lidheshin dajli e vajza. U jepej zjarm druve e ata digjeshin n\u00eb nj\u00eb kod\u00ebr pran\u00eb Abacis\u00eb s\u00eb Oroshit. N\u00eb nj\u00eb rast nj\u00eb vajz\u00eb shum\u00eb e bukur por e mang\u00ebt nga mend\u00ebt nga dikush ishte b\u00ebr\u00eb me barr\u00eb, por se nga kush nuk e dinte. Q\u00eb t\u00eb digjeshin nga ky akt antimoral duheshin t\u00eb dy e dihej se fajtor kryesor p\u00ebr k\u00ebt\u00eb akt ishte djali. Hap\u00ebn fjal\u00ebn se k\u00ebt\u00eb vajz\u00eb e kan\u00eb hedhur n\u00eb Shpell\u00ebn e Akullit n\u00eb Pllaj\u00ebn e Bjeshk\u00ebs s\u00eb Oroshit ku dhe kish vdekur e k\u00ebshtu tregohej n\u00eb popull p\u00ebr rreth 50 vjet. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb at\u00eb e kishin abortuar dhe e kishin martuar me nj\u00eb vejan jasht\u00eb Mirdit\u00ebs. K\u00ebto akte t\u00eb sh\u00ebmtuara d\u00ebnoheshin si moral njer\u00ebzor, po dhe nga besimi se Oroshi me 10 fshatra t\u00eb vegj\u00ebl, Spa\u00e7i e Kushneni q\u00eb p\u00ebrb\u00ebheshin t\u00eb t\u00ebr\u00eb rreth 50 fshatra (t\u00eb vegj\u00ebl) konsideroheshin v\u00ebllez\u00ebr e motra se jan\u00eb t\u00eb ardhur n\u00eb shek. XV-XVI nga Pashtriku i Gjakov\u00ebs. Aty kishte gjini t\u00eb ardhura dhe nga vende t\u00eb tjera, po \u201c<em>t\u00eb mb\u00ebshtetur\u201d<\/em> e quheshin dhe k\u00ebta v\u00ebllez\u00ebr. Pra, po b\u00ebn\u00eb \u201c<em>at\u00eb pun\u00eb<\/em>\u201c, me ligje popullore t\u00eb vendit duheshin djegur mbi turr\u00eb t\u00eb druve. Plaku tregues thoshte se k\u00ebto d\u00ebnime t\u00eb ashpra kan\u00eb ndodhur n\u00eb koh\u00ebn e Bib Dod\u00eb Kapidanit e q\u00eb ka vdekur m\u00eb 1868, pra kan\u00eb ndodhur n\u00eb mesin ose n\u00eb fillim t\u00eb shek. XIX.<\/p>\n<p>Ishim n\u00eb eksplorime shkencore n\u00eb Mat (m\u00eb duket se m\u00eb 1971), bashk\u00eb me etnologen e shquar Andromaqi Gjergji. N\u00eb fillim p\u00ebr disa dit\u00eb b\u00ebm\u00eb k\u00ebrkime n\u00eb fshatrat m\u00eb n\u00eb ult\u00ebsir\u00eb t\u00eb Matit. N\u00eb vazhdim shkuam e punuam n\u00eb fshatin Macukull n\u00eb nj\u00eb rrafshnalt\u00eb n\u00eb Malin n\u00eb fjal\u00eb. K\u00ebtu na prit\u00ebn shum\u00eb mir\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi e na ndihmuan s\u00eb tep\u00ebrmi n\u00eb k\u00ebrkimet tona. Prej andej shkuam posht\u00eb n\u00eb Derjan e intelektual\u00eb t\u00eb vendit, na \u00e7uan n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi ku do t\u00eb mblidhnim m\u00eb s\u00eb mir\u00eb t\u00eb dh\u00ebna nga tradita, po dhe do ta kalonim mir\u00eb n\u00eb at\u00eb sht\u00ebpi mikprit\u00ebse dhe t\u00eb kamur. Shkuam n\u00eb at\u00eb sht\u00ebpi e na prit\u00ebn me shum\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrsi. Aty erdhi dhe nj\u00eb burr\u00eb i moshuar si mik e do t\u00eb shiste nj\u00eb kal\u00eb n\u00eb Pazar t\u00eb Derjanit q\u00eb t\u00eb nes\u00ebrmen ishte dit\u00eb e tregut n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend. Andromaqi punoi me grat\u00eb e moshuara n\u00eb tem\u00ebn e veshjeve, t\u00eb stolive t\u00eb ndryshme n\u00eb veshje e n\u00eb shtroje e nd\u00ebrkoh\u00eb un\u00eb punova me dy t\u00eb moshuarit n\u00eb projektin tim nga dreka e, me nj\u00eb nd\u00ebrprerje p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb dark\u00eb, e vazhduam pun\u00ebn p\u00ebr mitologji e besime, p\u00ebr doke t\u00eb ndryshme deri n\u00eb ora nj\u00eb mbasmesnate. Pastaj, fjet\u00ebm disa or\u00eb; u zgjuam e na dhan\u00eb t\u00eb ham\u00eb m\u00ebngjes. Pas k\u00ebsaj i fal\u00ebnderuam p\u00ebr gjith\u00e7ka b\u00ebn\u00eb p\u00ebr ne, u dham\u00eb lamtumir\u00ebn e u larguam. Shkuam n\u00eb pazar t\u00eb Derjanit (si dit\u00eb pazari q\u00eb ishte) p\u00ebr t\u00eb par\u00eb, p\u00ebr t\u00eb fotografuar veshje, stoli, objekte t\u00eb sht\u00ebpive fshatare, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb dhe sh\u00ebnime nga tregimet e shit\u00ebsve. Papritur na vin\u00eb dy pleqt\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn kaluam mbr\u00ebmjen; ishin si t\u00eb xhindosur, \u201cu kishin ikur mendt\u00eb\u201d e na thon\u00eb: \u201c<em>Na falni se ato q\u00eb u kemi th\u00ebn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi nuk jan\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta! Mos na vini n\u00eb rrezik!\u201d<\/em> Na u lut\u00ebn t\u2019i grisnim ato q\u00eb kishim shkruar se ndryshe do t\u00eb bjer\u00eb rrufeja. U largova p\u00ebr pak koh\u00eb duke fotografuar veshje e objekte t\u00eb tjera e duke pyetur m\u00ebsova se k\u00ebta dy t\u00eb moshuar ato q\u00eb na kishin th\u00ebn\u00eb ne, i kishin treguar n\u00eb nj\u00eb grup njer\u00ebzish e k\u00ebtu disa djem vagabond\u00eb u kishin th\u00ebn\u00eb se ato q\u00eb ata kan\u00eb th\u00ebn\u00eb i kan\u00eb marr\u00eb n\u00eb sh\u00ebnim e menj\u00ebher\u00eb do t\u2019ju fusin n\u00eb burg. Ata e kishin besuar e ishin b\u00ebr\u00eb si t\u00eb \u00e7mendur. Ishte dhe koha kur b\u00ebhesh shum\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr zakoneve prapanike e kjo i kishte tronditur p\u00ebr s\u00eb tep\u00ebrmi. Rast\u00ebsisht, po aty ndesha disa intelektual\u00eb shum\u00eb t\u00eb shkolluar e tep\u00ebr inteligjent\u00eb. Ua shpjegova se \u00e7\u2019kish ndodhur e u k\u00ebrkova q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrhynin p\u00ebr t\u2019i sqaruar e p\u00ebr t\u00eb zbutur gjakrat e tyre. K\u00ebta menj\u00ebher\u00eb shkuan te dy pleqt\u00eb e u p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebn p\u00ebrzem\u00ebrsisht me ta. Duke i ftuar shkuan ata p\u00ebr t\u00eb pir\u00eb kafe, aty biseduan gjer\u00eb e gjat\u00eb me ta e sqaruan \u00e7do gj\u00eb n\u00eb at\u00eb v\u00ebshtrim q\u00eb dy pleqt\u00eb t\u2019i besonin t\u00eb v\u00ebrtetat. K\u00ebshtu u qet\u00ebsua \u00e7do gj\u00eb. N\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrplasjesh ishte n\u00eb rrezik q\u00eb t\u00eb ndodhte dhe ndonj\u00eb tragjedi.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3444\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zhvillimi-kultures-shpirterore-eshte-shenje-e-ekzistences-se-nje-kombi\/27540459_816055548600145_1489450725831862707_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/27540459_816055548600145_1489450725831862707_n.jpg?fit=714%2C960&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"714,960\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"27540459_816055548600145_1489450725831862707_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/27540459_816055548600145_1489450725831862707_n.jpg?fit=223%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/27540459_816055548600145_1489450725831862707_n.jpg?fit=714%2C960&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-3444\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/27540459_816055548600145_1489450725831862707_n-223x300.jpg?resize=630%2C848\" width=\"630\" height=\"848\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/27540459_816055548600145_1489450725831862707_n.jpg?resize=223%2C300&amp;ssl=1 223w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/27540459_816055548600145_1489450725831862707_n.jpg?w=714&amp;ssl=1 714w\" sizes=\"auto, (max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb ekspedit\u00eb n\u00eb Brataj t\u00eb Vlor\u00ebs i k\u00ebrkoj nj\u00eb k\u00ebshilltari t\u00eb asaj kohe q\u00eb t\u00eb m\u00eb ndihmoj\u00eb t\u00eb mbledh disa pleq t\u00eb fshatit n\u00eb hije t\u00eb disa pem\u00ebve e t\u00eb bisedoj me ta p\u00ebr doke e zakone, p\u00ebr rite, mite e besime t\u00eb ardhura nga lasht\u00ebsia. Ai u tregua i gatsh\u00ebm e shkoi t\u00eb mbledh\u00eb pleqt\u00eb e fshatit, natyrisht dhe plaka. K\u00ebshilltari u kthye menj\u00ebher\u00eb e m\u00eb tha se Sekretari i Partis\u00eb s\u00eb fshatit ka urdh\u00ebruar nj\u00ebrin q\u00eb t\u2019i njoftoj\u00eb e t\u00eb mblidhen t\u00ebr\u00eb pleq e plaka t\u00eb fshatit n\u00eb Vatr\u00ebn e Kultur\u00ebs e aty do t\u00eb vij\u00eb dhe ai vet\u00eb. Un\u00eb u trondita s\u00eb tep\u00ebrmi se n\u00eb ato koh\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb luft\u00eb e ashp\u00ebr kund\u00ebr dokeve, traditave, riteve prapanike e un\u00eb do t\u00eb bija n\u00eb kund\u00ebrv\u00ebnie me Sekretarin e Partis\u00eb: ai do t\u00eb m\u00eb kund\u00ebrshtonte p\u00ebr mbledhjen e k\u00ebtyre dokeve e besimeve q\u00eb duhen luftuar e jo t\u00eb sh\u00ebnoheshin n\u00eb defter\u00eb. Ndodhi krejt e kund\u00ebrta nga \u00e7\u2019mendoja un\u00eb. Erdh\u00ebn n\u00eb Vatr\u00ebn e Kultur\u00ebs pleq e plaka dhe Sekretari i Partis\u00eb: m\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndeti p\u00ebrzem\u00ebrsisht e iu drejtua t\u00eb pranishm\u00ebve: Ky profesori ka ardhur nga Tirana e do nga ju disa historira t\u00eb vjetra t\u00eb vendit; t\u2019ia tregoni sa m\u00eb qart\u00eb ato q\u00eb do t\u2019u k\u00ebrkoj\u00eb. T\u2019i tregoni \u00e7do gj\u00eb. Tha se nuk kishte koh\u00eb t\u00eb rrinte e doli menj\u00ebher\u00eb, u largua. Pleqt\u00eb m\u00eb treguan shum\u00eb gj\u00ebra interesante p\u00ebr doke, tradita, mite e besime. M\u00eb treguan dhe p\u00ebr nj\u00eb flijim t\u00eb nj\u00eb f\u00ebmije t\u00eb marr\u00eb n\u00eb themele t\u00eb Ur\u00ebs s\u00eb Vjet\u00ebr t\u00eb Drashovic\u00ebs, ngjarje e ndodhur rreth nj\u00eb shekull m\u00eb par\u00eb. Prej k\u00ebtu shkoj me shoq\u00ebrues te plaku 104 vje\u00e7 Ismet Kamaj q\u00eb e kishte sht\u00ebpin\u00eb shum\u00eb larg qendr\u00ebs s\u00eb Bratajt. Edhe pse kaq i moshuar (104 vje\u00e7 m\u00eb 1971) ishte shum\u00eb i fresk\u00ebt n\u00eb kujtes\u00eb. M\u00eb tregoi shum\u00eb tradita, rite, mite e besime t\u00eb vjetra. M\u00eb thot\u00eb se n\u00eb Ur\u00ebn e Vjet\u00ebr t\u00eb Drashovic\u00eb ishte murosur nj\u00eb djal\u00eb i marr\u00eb q\u00eb sh\u00ebtiste sht\u00ebpi m\u00eb sht\u00ebpi. E kishin murosur kryend\u00ebrtuesit e nd\u00ebrtuesit me q\u00ebllim q\u00eb ura, sipas tyre, do t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb nd\u00ebr shekuj. E kish par\u00eb dhe e kish p\u00ebrjetuar me dhimbje k\u00ebt\u00eb ngjarje kur shkonte si nx\u00ebn\u00ebs n\u00eb medrese. Populli e d\u00ebnoi me shum\u00eb urrejtje k\u00ebt\u00eb akt tragjik t\u00eb nd\u00ebrtuesve. Kjo kish ndodhur n\u00eb vitet 1877-1878.<\/p>\n<p><strong>-Po ndalemi p\u00ebr nj\u00eb moment tek balada e murimit ,t\u00eb cil\u00ebn ju e trajtoni me shum\u00eb kopetenc\u00eb n\u00eb studim.Cilat kan\u00eb q\u00ebn\u00eb ve\u00e7orit\u00eb e k\u00ebtij riti n\u00eb trojet tona, krahasuar me vendet fqinje?<\/strong><\/p>\n<p>Dukuria e murimit n\u00eb nd\u00ebrtim t\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb kala, n\u00eb fortifikata, n\u00eb ura, n\u00eb nd\u00ebrtime kulti dhe n\u00eb popullin ton\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti \u00ebsht\u00eb ruajtur n\u00eb balada, n\u00eb legjenda, n\u00eb p\u00ebrralla popullore. Flijime grash apo f\u00ebmij\u00ebsh, n\u00eb nd\u00ebrtime kan\u00eb ekzistuar n\u00eb popuj t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb bot\u00ebs. B\u00ebhej p\u00ebr t\u2019u forcuar nd\u00ebrtimi e si i till\u00eb t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb nd\u00ebr shekuj pa u shp\u00ebrb\u00ebr\u00eb. Vet\u00ebm n\u00eb ndonj\u00eb rast t\u00eb rrall\u00eb \u00ebsht\u00eb ruajtur flijimi i njer\u00ebzve n\u00eb nd\u00ebrtime deri para 150 vjet\u00ebve. Q\u00eb nga Mesjeta flijimet e njer\u00ebzve jan\u00eb tjet\u00ebrsuar: n\u00eb vend t\u00eb njeriut \u00ebsht\u00eb murosur nj\u00eb gjalm\u00eb me gjat\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb njeriu t\u00eb caktuar. N\u00eb raste t\u00eb tjera \u00ebsht\u00eb murosur nj\u00eb dash ose dhe vet\u00ebm nj\u00eb kok\u00eb dashi. N\u00eb popujt e Ballkanit ritet e flijimit ose dhe baladat a legjendat p\u00ebr flijime njer\u00ebzish, ose kafsh\u00ebsh apo dhe \u201c<em>flijim<\/em>\u201d simbolik, kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrta. Kjo ka ndodhur nga q\u00eb popujt e af\u00ebrm, si\u00e7 jan\u00eb k\u00ebta t\u00eb Ballkanit, kan\u00eb praktikuar jo pak dukuri etnokulturore t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta ose t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrta. Kjo ka ndodhur edhe pse pjes\u00eb popullsie jan\u00eb shp\u00ebrngulur nga vendi i tyre e vendosur, po dhe shp\u00ebrb\u00ebr\u00eb, n\u00eb gjirin e popullit ku u ngul\u00ebn. N\u00eb shum\u00eb raste mjeshtrat e nd\u00ebrtimit shum\u00eb t\u00eb mir\u00ebnjohur b\u00ebnin nd\u00ebrtime, qoft\u00eb dhe fortifikime jo vet\u00ebm n\u00eb vendin e tyre, por dhe n\u00eb popuj t\u00eb tjer\u00eb m\u00eb t\u00eb af\u00ebrm. K\u00ebshtu, praktikonin t\u00eb nj\u00ebjtat dukuri rituale, t\u00eb besimit. Pra kalonte riti i flijimit nga nj\u00eb popull n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3445\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zhvillimi-kultures-shpirterore-eshte-shenje-e-ekzistences-se-nje-kombi\/mark-tirta\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/mark-tirta-.jpg?fit=1200%2C600&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1200,600\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"mark-tirta-\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/mark-tirta-.jpg?fit=300%2C150&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/mark-tirta-.jpg?fit=1024%2C512&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-3445\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/mark-tirta--300x150.jpg?resize=758%2C379\" width=\"758\" height=\"379\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/mark-tirta-.jpg?resize=300%2C150&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/mark-tirta-.jpg?resize=768%2C384&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/mark-tirta-.jpg?resize=1024%2C512&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/mark-tirta-.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 758px) 100vw, 758px\" \/><\/p>\n<p><strong>Jeni nj\u00eb nga studiuesit m\u00eb t\u00eb zellsh\u00ebm i vlerave etnokulturore dhe shpirt\u00ebrore t\u00eb popullit ton\u00eb.Madje n\u00eb k\u00ebt\u00eb material keni b\u00ebr\u00eb nj\u00eb analogji mes riteve t\u00eb dasmave shqiptare me ato franceze,gjermane, e deri dhe indiane.\u00c7\u2019rite t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta keni konsultuar? <\/strong><\/p>\n<p>Shum\u00eb rite e besime t\u00eb natyr\u00ebs pagane, pavar\u00ebsisht nga nj\u00ebri-tjetri, i kan\u00eb praktikuar popuj t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb bot\u00ebs, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb, ta zem\u00eb n\u00eb koh\u00eb t\u00eb lashta e m\u00eb von\u00eb, kurbani n\u00eb nd\u00ebrtime. Ka ekzistuar <em>kulti i diellit, kulti i zjarrit, kulti i dor\u00ebs<\/em>, p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrmendur dhe shum\u00eb t\u00eb tjera. K\u00ebto kan\u00eb qen\u00eb mjete vendimtare n\u00eb jet\u00ebn e tyre. Nuk p\u00ebrjashtohen dhe marrjet e dh\u00ebniet n\u00eb mite e besime te nj\u00ebri-tjetri. Sipas kushteve gjeografike e t\u00eb atyre shoq\u00ebrore, ndryshojn\u00eb dhe kultet: diku m\u00eb pak e diku m\u00eb shum\u00eb. N\u00eb vendet tropikale ka qen\u00eb shum\u00eb i theksuar Kulti i Han\u00ebs.\u00a0 Ajo ishte shum\u00eb orientuese n\u00eb rrug\u00ebtime e n\u00eb pun\u00eb q\u00eb b\u00ebheshin nat\u00ebn, nga q\u00eb nxeht\u00ebsia e diellit gjat\u00eb dit\u00ebs ishte marramend\u00ebse.<\/p>\n<p>(Vijon)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb koh\u00eb t\u00eb lashta, prehistorike, njer\u00ebzit, jo vet\u00ebm n\u00eb Ilir\u00eb, Arb\u00ebr e Shqiptar\u00eb t\u00eb Mesjet\u00ebs, veprimet q\u00eb b\u00ebnin n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb jetes\u00ebs, mendimet q\u00eb shprehnin n\u00eb t\u00eb folur, n\u00eb biseda, edhe pse ato ishin n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi t\u00eb v\u00ebrteta, i lidhnin n\u00eb brendi me besime, me mite, si mund ta themi ndryshe: me t\u00eb mbinatyrshmen q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":3440,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-3439","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-Argjendar-2.jpg?fit=2485%2C1573&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-Tt","jetpack-related-posts":[{"id":101492,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/diaspora-vijon-te-bashkohet-ne-proteste-sot-thirrje-per-tu-mbledhur-ne-shesh-ne-torino-pisa-e-parma\/","url_meta":{"origin":3439,"position":0},"title":"Diaspora vijon t\u00eb bashkohet n\u00eb protest\u00eb, sot thirrje p\u00ebr tu mbledhur n\u00eb shesh n\u00eb Torino, Pisa e Parma","author":"Kurt Farka","date":"June 14, 2026","format":false,"excerpt":"Nga Alba Kepi Novara, Fermo, Torino, Pistoia, Pisa, Padova, Parma, Milano, Nettuno, Roma. Jan\u00eb me dhjet\u00ebra sheshe italiane ku emigrant\u00ebt shqiptar\u00eb po shprehin solidaritetin dhe zem\u00ebrimin e tyre ndaj qeveris\u00eb s\u00eb Tiran\u00ebs, duke iu bashkuar protestave q\u00eb prej dit\u00ebsh kan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb. Nj\u00eb jav\u00eb m\u00eb par\u00eb nisi vala e reagimeve\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/auto_93091a9e-06c5-4a5d-a348-76d2c53d80261781418265.jpg?fit=900%2C600&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/auto_93091a9e-06c5-4a5d-a348-76d2c53d80261781418265.jpg?fit=900%2C600&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/auto_93091a9e-06c5-4a5d-a348-76d2c53d80261781418265.jpg?fit=900%2C600&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/auto_93091a9e-06c5-4a5d-a348-76d2c53d80261781418265.jpg?fit=900%2C600&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100514,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/na-duan-te-vdekur-kim-mehmeti-ngre-tonet-ne-top-story-nese-ambasadori-i-shqiperise-meidani-largohet-i-jepet-zemer-grupeve-anti-shqiptare-ne-rmv\/","url_meta":{"origin":3439,"position":1},"title":"\u201cNa duan t\u00eb vdekur\u201d, Kim Mehmeti ngre tonet n\u00eb \u2018Top Story\u2019: &#8211; N\u00ebse ambasadori i Shqiperise Meidani largohet, i jepet zem\u00ebr grupeve anti-shqiptare n\u00eb RMV","author":"Kurt Farka","date":"May 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Maji 2026 Analisti shqiptar nga Maqedonia e Veriut, Kim Mehmeti i ftuar mbr\u00ebmjen e sotme n\u00eb \u2018Top Story\u2019 nga Grida Duma foli p\u00ebr l\u00ebvizjen studentore t\u00eb student\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb Shkup p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe. Mehmeti shprehu se t\u00ebrheqja e ambasadorit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Shkup, Denion Meidani do t\u00eb ishte turp\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101958,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/fluturimet-sekrete-ne-izrael-kush-e-pagoi-avionin-privat-media-izraelite-marredhenia-e-rames-me-biznesmenin-ron-yeffet-ne-qender-te-akuzave-per-projektin-kayo\/","url_meta":{"origin":3439,"position":2},"title":"Fluturimet sekrete n\u00eb Izrael, kush e pagoi avionin privat? Media izraelite: &#8211; Marr\u00ebdh\u00ebnia e Ram\u00ebs me biznesmenin Ron Yeffet n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb akuzave p\u00ebr projektin \u201cKayo\u201d!","author":"Kurt Farka","date":"June 28, 2026","format":false,"excerpt":"29 Qershor 2026 Yeffet nuk \u00ebsht\u00eb i vetmi i njohur i Ram\u00ebs n\u00eb komunitetin e biznesit n\u00eb Izrael. Biznesmeni Sani Sanilevich, i cili sh\u00ebrben si Konsull Nderi i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Izrael, \u00ebsht\u00eb gjithashtu i af\u00ebrt me t\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb aktiv n\u00eb Shqip\u00ebri, ku po punon p\u00ebr ngritjen e nj\u00eb spitali.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Ron-Yeffet-edi-rama-1-1.jpg?fit=1200%2C695&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Ron-Yeffet-edi-rama-1-1.jpg?fit=1200%2C695&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Ron-Yeffet-edi-rama-1-1.jpg?fit=1200%2C695&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Ron-Yeffet-edi-rama-1-1.jpg?fit=1200%2C695&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Ron-Yeffet-edi-rama-1-1.jpg?fit=1200%2C695&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":101881,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gazetari-holandez-edi-rama-eshte-kumbari-ne-shqiperi-kjo-studio-arkitekturore-ndertoi-vilen-e-tij-ne-surrel\/","url_meta":{"origin":3439,"position":3},"title":"Gazetari holandez: Edi Rama \u00ebsht\u00eb kumbari n\u00eb Shqip\u00ebri. Kjo studio arkitekturore nd\u00ebrtoi vil\u00ebn e tij n\u00eb Surrel","author":"Kurt Farka","date":"June 27, 2026","format":false,"excerpt":"27 Qershor 2026 Gazetari holandez Vincent van Gerven Oei q\u00eb \u00ebsht\u00eb marr\u00eb shum\u00eb m\u00eb investigime n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr lidhjet e Edi Ram\u00ebs dhe vazhdimisht ka zbardhur detaje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb aferave shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb ekskluzive me Armela Fekron n\u00eb SYRI TV, ai tregon se si\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Untitled-1-183-1024x538-1.jpg?fit=1024%2C538&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Untitled-1-183-1024x538-1.jpg?fit=1024%2C538&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Untitled-1-183-1024x538-1.jpg?fit=1024%2C538&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Untitled-1-183-1024x538-1.jpg?fit=1024%2C538&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101724,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/edi-rama-ne-panik-1-miliard-dollare-te-zbuluara-nga-agjencite-amerikane-ne-dubai-robert-papa-zbardh-prapaskenat\/","url_meta":{"origin":3439,"position":4},"title":"Edi Rama n\u00eb panik, 1 miliard dollar\u00eb t\u00eb zbuluara nga agjencit\u00eb amerikane n\u00eb Dubai, Robert Papa zbardh prapaskenat\u2026","author":"Kurt Farka","date":"June 23, 2026","format":false,"excerpt":"23 Qershor 2026 Gazetari Robert Papa shprehet se kryeministri Edi Rama ndodhet n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb protestave masive t\u00eb qytetar\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebrkojn\u00eb ndryshimin e qeverisjes. Sipas tij, agjencit\u00eb amerikane q\u00eb monitorojn\u00eb pastrimin e parave kan\u00eb zbuluar shuma marramend\u00ebse parash t\u00eb lidhura me njer\u00ebz t\u00eb af\u00ebrt\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/a8auaa-962x570-1.jpg?fit=962%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/a8auaa-962x570-1.jpg?fit=962%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/a8auaa-962x570-1.jpg?fit=962%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/a8auaa-962x570-1.jpg?fit=962%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101899,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/marjana-koceku-flet-per-median-britanike-kjo-qeveri-smund-te-sjelle-ndryshim\/","url_meta":{"origin":3439,"position":5},"title":"Marjana Ko\u00e7eku flet p\u00ebr median britanike: &#8211; Kjo qeveri s\u2019mund t\u00eb sjell\u00eb ndryshim","author":"Kurt Farka","date":"June 27, 2026","format":false,"excerpt":"28 Qershor 2026 Largimi i deputetes Marjana Ko\u00e7eku nga Grupi Parlamentar i Partis\u00eb Socialiste ka kaluar kufijt\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb dhe ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e mediave nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Prestigjiozja britanike\u00a0\u201cBritannia Daily\u201d i\u00a0ka kushtuar nj\u00eb artikull vendimit t\u00eb saj p\u00ebr t\u2019u shk\u00ebputur nga mazhoranca, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur protestat antiqeveritare n\u00eb vend vijojn\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Marjana-Koceku.jpeg?fit=1167%2C768&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Marjana-Koceku.jpeg?fit=1167%2C768&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Marjana-Koceku.jpeg?fit=1167%2C768&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Marjana-Koceku.jpeg?fit=1167%2C768&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Marjana-Koceku.jpeg?fit=1167%2C768&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3439"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3446,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3439\/revisions\/3446"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}