{"id":3354,"date":"2018-02-16T20:00:41","date_gmt":"2018-02-16T20:00:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=3354"},"modified":"2018-02-16T20:01:03","modified_gmt":"2018-02-16T20:01:03","slug":"aleksandri-madh-ne-kujtesen-historike-te-skenderbeut-e-te-shqiptareve-pjesa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/aleksandri-madh-ne-kujtesen-historike-te-skenderbeut-e-te-shqiptareve-pjesa\/","title":{"rendered":"Aleksandri i Madh n\u00eb kujtes\u00ebn historike, t\u00eb Sk\u00ebnderbeut e t\u00eb Shqiptar\u00ebve  (Pjesa I).-"},"content":{"rendered":"<p><strong><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3356\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/aleksandri-madh-ne-kujtesen-historike-te-skenderbeut-e-te-shqiptareve-pjesa\/aleksandri-i-madh-ne-monedhen-shqiptare-1926\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh-ne-Monedhen-shqiptare-1926..jpg?fit=515%2C526&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"515,526\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Aleksandri i Madh ne Monedhen shqiptare 1926.\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh-ne-Monedhen-shqiptare-1926..jpg?fit=294%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh-ne-Monedhen-shqiptare-1926..jpg?fit=515%2C526&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-3356\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh-ne-Monedhen-shqiptare-1926.-294x300.jpg?resize=337%2C344\" width=\"337\" height=\"344\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh-ne-Monedhen-shqiptare-1926..jpg?resize=294%2C300&amp;ssl=1 294w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh-ne-Monedhen-shqiptare-1926..jpg?w=515&amp;ssl=1 515w\" sizes=\"auto, (max-width: 337px) 100vw, 337px\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Nga: \u00a0Kasem Bi\u00e7oku. &#8211;<\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt, bashk\u00eb me gjuh\u00ebn dhe kultur\u00ebn e lasht\u00eb kan\u00eb ruajtur tradit\u00ebn historike dhe kujtimin p\u00ebr figurat madhore t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs. Nga lasht\u00ebsia kan\u00eb mbetur t\u00eb pashlyera n\u00eb kujtes\u00ebn historike t\u00eb shqiptar\u00ebve dy personalitetet m\u00eb madhore t\u00eb asaj periudhe, Aleksandri i Madh dhe Pirroja i Epirit.<\/p>\n<p>Emri i Pirros (319-272 para er\u00ebs son\u00eb) \u00ebsht\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsuar n\u00eb toponimin\u00eb dhe antroponimin\u00eb mesjetare e t\u00eb m\u00ebvonshme, si edhe n\u00eb kujtes\u00ebn historike t\u00eb shqiptar\u00ebve. Heroi yn\u00eb Komb\u00ebtar, Gjergj Kastrioti \u2013 Sk\u00ebnderbeu, \u00ebsht\u00eb krenuar p\u00ebr veprimet ushtarake t\u00eb Pirros n\u00eb Itali dhe ka p\u00ebrdorur n\u00eb simbolet e veta shtet\u00ebrore elemente nga simbolet e Pirros. Pirroja \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkujtuar gjer\u00ebsisht edhe n\u00eb veprat e humanist\u00ebve e t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr shqiptar\u00eb, si Marin Barleci, Frang Bardhi etj. F. Bardhi ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb goj\u00ebdh\u00ebn\u00eb, sipas s\u00eb cil\u00ebs qyteti i Sap\u00ebs n\u00eb Tejdrin \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnuar prej romak\u00ebve, kur luftonin kund\u00ebr Pirros s\u00eb Epirit . Hartografi i shquar italian Xhakomo Kanteli, si\u00e7 e ka pasqyruar n\u00eb hart\u00ebn q\u00eb ai ka botuar n\u00eb vitin 1689, gjat\u00eb udh\u00ebtimit t\u00eb tij n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb fund t\u00eb viteve 80 t\u00eb shek.XVII, ka d\u00ebgjuar n\u00eb Elbasan nj\u00eb goj\u00ebdh\u00ebn\u00eb, sipas s\u00eb cil\u00ebs n\u00eb at\u00eb qytet kishte lindur Pirroja. Ali Pasha e ka quajtur veten pasardh\u00ebs t\u00eb Pirros dhe \u00ebsht\u00eb mbiquajtur Pirroja modern. K\u00ebshtu ka shkruar konsulli francez i vendosur pran\u00eb tij n\u00eb Janin\u00eb, Puk\u00ebvili . Te banor\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Poshtme kujtesa historike p\u00ebr Pirron \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e madhe. Shtjef\u00ebn\u00a0Gje\u00e7ovi ka th\u00ebn\u00eb se shqiptar\u00ebt e k\u00ebtyre trevave e lidhnin emrin e t\u00eb drejt\u00ebs dokesore me emrin e Pirros: \u201cKrahi q\u00eb i afrohen Gjinokastr\u00ebs thon\u00eb: \u201cMe ba kuvend mbas kanunit t\u00eb Pirrit\u201d. Shum\u00eb toponime kan\u00eb emrin e tij, madje Pirroja p\u00ebrmendet edhe n\u00eb k\u00ebng\u00ebt popullore.<\/p>\n<p>Edhe m\u00eb i fuqish\u00ebm te shqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb ruajtur gjat\u00eb shekujve kujtesa e thell\u00eb historike p\u00ebr Aleksandrin e Madh. Edhe pse jetoi pak, 33 vjet (356-323 para er\u00ebs son\u00eb) dhe mbret\u00ebroi vet\u00ebm 13 vjet (336-323), Aleksandri i Madh \u00ebsht\u00eb personaliteti shtet\u00ebror dhe ushtarak m\u00eb i madh q\u00eb kan\u00eb nxjerr\u00eb trevat e Ballkanit dhe nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyeshme t\u00eb historis\u00eb evropiane dhe bot\u00ebrore. Prandaj njohja m\u00eb e thell\u00eb dhe studimi i jet\u00ebs s\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh vijon t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb e madhe kudo n\u00ebp\u00ebr vendet e ndryshme t\u00eb bot\u00ebs. Vet\u00ebm fondi i librave kushtuar k\u00ebtij personaliteti t\u00eb shquar t\u00eb historis\u00eb bot\u00ebrore \u00ebsht\u00eb mbi 20 000 tituj. Ushtrit\u00eb iliro-trake, t\u00eb komanduara prej Aleksandrit t\u00eb Madh, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb historin\u00eb evropiane, ndal\u00ebn v\u00ebrshimin e hordhive aziatike<\/p>\n<p>n\u00eb drejtim t\u00eb Evrop\u00ebs, i mposht\u00ebn ato dhe arrit\u00ebn deri n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Azis\u00eb, n\u00eb Indi. Ai bashkoi n\u00eb nj\u00eb perandori shum\u00eb t\u00eb madhe pjes\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs, Azis\u00eb e t\u00eb Afrik\u00ebs. Kjo perandori shtrihej nga Afrika Verilindore (Egjipti), n\u00eb per\u00ebndim dhe arrinte n\u00eb lindje, deri n\u00eb Indi. N\u00eb perandorin\u00eb e Aleksandrit t\u00eb Madh u p\u00ebrhap\u00ebn gjer\u00ebsisht arritjet m\u00eb t\u00eb p\u00ebrparuara t\u00eb kultur\u00ebs evropiane t\u00eb koh\u00ebs, sidomos n\u00eb fush\u00ebn e nd\u00ebrtimit t\u00eb qyteteve, t\u00eb artit etj. Q\u00eb nga Afrika Veriore e deri n\u00eb Indi, nj\u00eb varg qytetesh t\u00eb ngritura n\u00eb koh\u00ebn e Aleksandrit t\u00eb Madh ende dhe sot kan\u00eb emrin e tij, duke ruajtur k\u00ebshtu n\u00eb mij\u00ebvje\u00e7ar\u00eb kujtimin dhe lavdin\u00eb p\u00ebr vepr\u00ebn e pavdekshme t\u00eb tij. N\u00eb Kafaristan (midis Afganistanit dhe Pakistanit) ka ende edhe sot ngulime me pasardh\u00ebs t\u00eb ushtrive iliro-trake t\u00eb vendosura q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e Aleksandrit t\u00eb Madh . Aleksandri i Madh p\u00ebrmendet edhe n\u00eb librin e shenjt\u00eb t\u00eb Kuranit .<\/p>\n<p>Figura e Aleksandrit t\u00eb Madh \u00ebsht\u00eb e pashlyeshme n\u00eb kujtes\u00ebn\u00a0historike t\u00eb popujve autokton\u00eb t\u00eb Ballkanit, t\u00eb cil\u00ebt gjithnj\u00eb e p\u00ebrkujtojn\u00eb at\u00eb me adhurim. Sipas autor\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr (Tit Livit, Plutarkut, Lucianit,<\/p>\n<p>Pausanias, Apianit etj.), Pirroja i Epirit e quante veten pasardh\u00ebs t\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh t\u00eb cilin e adhuronte shum\u00eb, madje sulmoi dhe e pushtoi qytetin e Verias n\u00eb Maqedoni, sepse Aleksandri i Madh iu shfaq n\u00eb \u00ebnd\u00ebrr Pirros, t\u00eb cilin e k\u00ebshilloi p\u00ebr nj\u00eb veprim t\u00eb till\u00eb .<\/p>\n<p>Krahas goj\u00ebdh\u00ebnave t\u00eb shumta, p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e pavdekshme t\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh, pas autor\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr grek\u00eb, u shkruan libra edhe nga autor\u00ebt romak\u00eb e bizantin\u00eb, e m\u00eb pas nga vet\u00eb ballkanasit, si p\u00ebr shembull n\u00eb Rumani, q\u00eb n\u00eb shek.XVII . Perandor\u00eb bizantin\u00eb dhe shum\u00eb sundimtar\u00eb e mbret\u00ebr ballkanas e kan\u00eb adhuruar Aleksandrin e Madh dhe si sundimtar\u00eb jan\u00eb ripag\u00ebzuar me emrin e tij.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3357\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/aleksandri-madh-ne-kujtesen-historike-te-skenderbeut-e-te-shqiptareve-pjesa\/tabllo-pikture-aleksandri-i-madh\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Tabllo-pikture-Aleksandri-i-Madh.jpg?fit=298%2C169&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"298,169\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Tabllo pikture Aleksandri i Madh\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Tabllo-pikture-Aleksandri-i-Madh.jpg?fit=298%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Tabllo-pikture-Aleksandri-i-Madh.jpg?fit=298%2C169&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-3357\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Tabllo-pikture-Aleksandri-i-Madh.jpg?resize=746%2C423\" width=\"746\" height=\"423\" \/><\/p>\n<p>Tabllo pikture: Aleksandri i Madh ne beteje.<\/p>\n<p>Aleksandri i Madh \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkujtuar gjithnj\u00eb me adhurim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb prej shqiptar\u00ebve, q\u00eb jan\u00eb trash\u00ebgimtar\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb banor\u00ebve autokton\u00eb jogrek\u00eb t\u00eb pjes\u00ebs s\u00eb Gadishullit Ilirik q\u00eb shtrihet n\u00eb jug t\u00eb lumit Danub (t\u00eb cil\u00ebsuar si \u201cbarbar\u00eb\u201d prej autor\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr grek\u00eb), t\u00eb cil\u00ebve u p\u00ebrkisnin edhe banor\u00ebt e Maqedonis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb dhe historia e saj. N\u00eb tradit\u00ebn popullore shqiptare dhe n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb historike ai jepet kryesisht si mbreti Leka i Madh. K\u00ebt\u00eb shnd\u00ebrrim t\u00eb emrit n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe nga Aleksandri i Madh n\u00eb Leka i Madh e ka shprehur mjaft qart\u00eb Pjet\u00ebr Bogdani n\u00eb vepr\u00ebn e tij \u201c\u00c7eta e Profet\u00ebve\u201d, duke e shkruar italisht \u201cAlessandro Magno\u201d dhe shqip \u201cLeka i Madh\u201d . N\u00eb burimet historike, q\u00eb njihen deri tani, del se emri Lek\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur nga shqiptar\u00ebt q\u00eb n\u00eb shek.XI . Krahas emrit Lek\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkujtim i Aleksandrit t\u00eb Madh, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur gjat\u00eb shekujve t\u00eb mesjet\u00ebs edhe emri Llesh q\u00eb ka lidhje me shenjtorin Aleksand\u00ebr (Sh\u00ebn Lleshi).<\/p>\n<p>Lek\u00eb, si variant i shkurtuar i emrit Aleksand\u00ebr, \u00ebsht\u00eb em\u00ebr i fondit t\u00eb antroponimis\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb p\u00ebrdorur gjer\u00ebsisht prej shqiptar\u00ebve gjat\u00eb shekujve t\u00eb mesjet\u00ebs, kudo q\u00eb ata kan\u00eb banuar, si n\u00eb trojet e tyre amtare ashtu edhe n\u00eb diaspor\u00eb. Lek\u00eb \u00ebsht\u00eb ruajtur si em\u00ebrtim i banor\u00ebve (lek\u00ebt) t\u00eb krahin\u00ebs s\u00eb Mbishkodr\u00ebs dhe Leknia si em\u00ebr i krahin\u00ebs q\u00eb shtrihet si nj\u00eb brez i gjer\u00eb gjat\u00eb bregut jugor t\u00eb lumit Drin . Toponime me emrin Lek\u00eb gjenden kudo n\u00eb trojet shqiptare, si p\u00ebr shembull fshatrat Lekaj n\u00eb Kavaj\u00eb, Lekasi n\u00eb Opar t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs, Lekli n\u00eb Tepelen\u00eb etj . Q\u00eb emrat e njer\u00ebzve kan\u00eb kaluar n\u00eb emra vendesh, kjo d\u00ebshmohet edhe n\u00eb \u201cRegjistrin kadastral osman t\u00eb Sanxhakut t\u00eb Ohrit t\u00eb vitit 1583\u201d. Banor\u00ebt e krahinat shqiptare q\u00eb njihen me em\u00ebrtimin \u201cN\u00ebnt\u00eb malet e Geg\u00ebve\u201d , sipas regjistrit t\u00eb m\u00ebsip\u00ebrm, fjal\u00ebn geg\u00eb e kan\u00eb pasur si em\u00ebrtim mbizot\u00ebrues , nga e cila ka lindur makrotoponimia Gegni. Fjala geg\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur edhe n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Poshtme si em\u00ebr njer\u00ebzish dhe si em\u00ebr vendi, si p.sh. fshati Geg\u00eb n\u00eb veri t\u00eb Beratit.<\/p>\n<p>D\u00ebshmia m\u00eb e hershme e shkruar p\u00ebr p\u00ebrkujtimin e Aleksandrit t\u00eb Madh prej shqiptar\u00ebve i p\u00ebrket gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shek.XIV. Ajo gjendet n\u00eb v\u00ebllimin monumental \u201cStatutet e Shkodr\u00ebs t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shek.XIV\u201d . Statutin e tyre mesjetar, q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn osmane u quajt\u00ebn kanune, shkodran\u00ebt e kan\u00eb lidhur me emrin e Aleksandrit t\u00eb Madh.<\/p>\n<p>\u201cPrivilegji i Aleksandrit t\u00eb Madh\u201d, edhe pse nuk ka baz\u00eb historike, \u00ebsht\u00eb dokument i dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar gjat\u00eb shekujve t\u00eb mesjet\u00ebs. Ky \u2018privilegj\u201d d\u00ebshmon se te banor\u00ebt e Shkodr\u00ebs n\u00eb shek.XIV-XV \u00ebsht\u00eb ruajtur n\u00eb kujtes\u00ebn e tyre historike se para 18 shekujsh Leka i Madh ishte sundimtar shum\u00eb i fuqish\u00ebm (rrjedhimisht edhe legjislator i madh), i cili, sipas d\u00ebshirave t\u00eb krijuesve t\u00eb k\u00ebtij \u201cprivilegjit\u201d, u kishte dh\u00ebn\u00eb shkodran\u00ebve leht\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb zot\u00ebruesit e viseve bregdetare t\u00eb Adriatikut. K\u00ebt\u00eb \u201cprivilegj\u201d shkodran\u00ebt e kan\u00eb shfryt\u00ebzuar gjat\u00eb shekujve t\u00eb mesjet\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ruajtur t\u00eb drejtat e vet\u00ebqeverisjes kur pushteti venedikas u shtri n\u00eb qytetin e tyre, gjithashtu edhe ndaj pushtetit t\u00eb Balshajve dhe t\u00eb sundimtar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb shqiptar\u00eb dhe t\u00eb huaj. N\u00eb rrethanat e nj\u00eb jete politike t\u00eb trazuar banor\u00ebt e qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs e p\u00ebrhap\u00ebn dhe e propaganduan mjaft emrin e Aleksandrit t\u00eb Madh n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me vendet e tjera. At\u00ebher\u00eb Shkodra ka qen\u00eb qytet mesjetar shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, sepse n\u00eb t\u00eb kryq\u00ebzoheshin rrug\u00eb t\u00eb shumta tregtare q\u00eb vinin prej t\u00eb gjitha viseve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Ep\u00ebrme dhe t\u00eb Mesme. Prandaj edhe p\u00ebrkujtimi p\u00ebr Lek\u00ebn e Madh nuk u shua n\u00eb trojet e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Ep\u00ebrme. Nga shkodran\u00ebt ai u ringjall m\u00eb tej. Sipas nj\u00eb goj\u00ebdh\u00ebne ata Aleksandrin e Madh e quajn\u00eb themeluesin e qytetit t\u00eb\u00a0tyre .<\/p>\n<p>\u201cPrivilegji i Aleksandrit t\u00eb Madh\u201d i shek.XIV nuk \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi rast\u00ebsore e p\u00ebrkujtimit t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb tij prej shqiptar\u00ebve. Burimet historike t\u00eb shek.XV dhe burimet e m\u00ebvonshme japin t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb shumta q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb se Aleksandri i Madh \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnjosur thell\u00eb n\u00eb kujtes\u00ebn historike t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>Heroi yn\u00eb Komb\u00ebtar, Gjergj Kastrioti-Sk\u00ebnderbeu, e ka adhuruar Aleksandrin e Madh. I pajisur me kultur\u00ebn humaniste t\u00eb koh\u00ebs, Sk\u00ebnderbeu, q\u00eb i p\u00ebrkiste nj\u00eb familjeje fisnike t\u00eb kulturuar shqiptare dhe me tradita drejtuese n\u00eb trojet komb\u00ebtare, \u00ebsht\u00eb krenuar me historin\u00eb e lasht\u00eb e t\u00eb lavdishme t\u00eb kombit shqiptar. Heroi yn\u00eb Komb\u00ebtar ka mbajtur si em\u00ebr t\u00eb dyt\u00eb vetjak emrin e Aleksandrit t\u00eb Madh, q\u00eb tek osman\u00ebt ka pasur p\u00ebrgjegj\u00ebsen Iskander (Sk\u00ebnder n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe). N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb shkruar prej Sk\u00ebnderbeut n\u00eb shtator t\u00eb vitit l46l, krahas rikujtimit t\u00eb fitoreve t\u00eb Pirros s\u00eb Epirit kund\u00ebr romak\u00ebve, ai me krenari ka shkruar edhe p\u00ebr Aleksandrin e Madh, se \u201ct\u00eb par\u00ebt tan\u00eb.. .me Aleksandrin shkuan deri n\u00eb Indi\u201d.<\/p>\n<p>Gjithashtu edhe simbolin e stem\u00ebs s\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh, diellin n\u00eb trajt\u00ebn e nj\u00eb ylli me tet\u00eb cepa, Sk\u00ebnderbeu e ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb vul\u00ebn dhe n\u00eb stem\u00ebn zyrtare t\u00eb shtetit shqiptar q\u00eb ai krijoi. N\u00eb stem\u00ebn e Filipit II t\u00eb Maqedonis\u00eb, dielli \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb n\u00eb trajt\u00ebn e nj\u00eb ylli me 16 cepa .<\/p>\n<p>Stem\u00ebn me yllin, si simbol t\u00eb diellit, Sk\u00ebnderbeu do ta ket\u00eb njohur prej monedhave t\u00eb vjetra t\u00eb prera n\u00eb koh\u00ebn e Aleksandrit t\u00eb Madh, t\u00eb cilat, si\u00e7 kan\u00eb shkruar udh\u00ebtar\u00ebt e huaj, deri von\u00eb jan\u00eb p\u00ebrdorur masivisht e me adhurim si hajmali prej shqiptar\u00ebve . K\u00ebto monedha jan\u00eb prer\u00eb edhe pas vdekjes s\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh dhe jan\u00eb zbuluar shum\u00eb n\u00eb trojet shqiptare, si n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Maliqit (Hija e Korbit), n\u00eb Holm, Apolloni, Pogradec, Dimal, Ersek\u00eb, Leshnic\u00eb e Sip\u00ebrme, Selc\u00eb, Irmaj etj . Dielli \u00ebsht\u00eb adhuruar prej shqiptar\u00ebve dhe simboli i tij del r\u00ebndom n\u00eb zbukurimet e bizhuterive, t\u00eb veshjeve etj<sup>.<\/sup><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3358\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/aleksandri-madh-ne-kujtesen-historike-te-skenderbeut-e-te-shqiptareve-pjesa\/kasem-bicoku\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Kasem-Bicoku.jpg?fit=480%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"480,360\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Kasem Bicoku\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Kasem-Bicoku.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Kasem-Bicoku.jpg?fit=480%2C360&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-3358\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Kasem-Bicoku-300x225.jpg?resize=663%2C497\" width=\"663\" height=\"497\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Kasem-Bicoku.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Kasem-Bicoku.jpg?w=480&amp;ssl=1 480w\" sizes=\"auto, (max-width: 663px) 100vw, 663px\" \/><\/p>\n<p>Ylli, si simbol i diellit, \u00ebsht\u00eb vendosur dy her\u00eb n\u00eb vul\u00ebn e madhe\u00a0t\u00eb Sk\u00ebnderbeut.<\/p>\n<p>Deri sot, p\u00ebrshkrimi i k\u00ebsaj vule \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb sipas gjurm\u00ebs s\u00eb saj n\u00eb dyllin e nj\u00eb letre t\u00eb Sk\u00ebnderbeut t\u00eb 13 qershorit t\u00eb vitit 1458 q\u00eb ndodhet n\u00eb Arkivin Historik t\u00eb Dubrovnikut. Hedhje n\u00eb vizatim e gjurm\u00ebs s\u00eb vul\u00ebs t\u00eb k\u00ebsaj letre \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nga shkenc\u00ebtari sllovak Pav\u00ebl Jozef Shafarik (P.J.af<sup>\u00a0 <\/sup>n\u00eb mesin e shek.XIX, kur dylli i k\u00ebsaj letre ruante m\u00eb mir\u00eb se sot gjurm\u00ebn e vul\u00ebs). P\u00ebrshkrim dhe vizatim sipas nj\u00eb v\u00ebshtrimi t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebr gjurm\u00ebn e vul\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb Sk\u00ebnderbeut Tefik Geci n\u00eb vitet 60 t\u00eb shek.XX. Ai ka p\u00ebrmendur me k\u00ebt\u00eb rast edhe d\u00ebmtimin q\u00eb ka p\u00ebsuar dylli i vul\u00ebs s\u00eb letr\u00ebs s\u00eb Sk\u00ebnderbeut gjat\u00eb kalimit t\u00eb saj nga arkivi n\u00eb arkiv (Dubrovnik, Vjen\u00eb, Beograd, Vjen\u00eb, Dubrovnik) . Ajo q\u00eb bie n\u00eb sy \u00ebsht\u00eb se t\u00eb tre vizatimet e gjurm\u00ebs s\u00eb vul\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb Sk\u00ebnderbeut kan\u00eb ndryshime midis tyre n\u00eb rrethin ku \u00ebsht\u00eb shkruar me shkronja kapitale emri i Heroit ton\u00eb Komb\u00ebtar, sepse dylli \u00ebsht\u00eb i d\u00ebmtuar dhe emrit familjar t\u00eb tij i mungojn\u00eb dy ose tri shkronjat e fundit. Te Dh. Pilika dhe T. Geci mbiemri i Skenderbeut \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb Castriot[ivs], kurse te L. Shllaku Castriot[vs]. Ndryshim tjet\u00ebr vihet re tek emri mysliman i Heroit. Te Dh. Pilika dhe L. Shllaku \u00ebsht\u00eb Scendarbigo, kurse tek T. Geci Scendarbic, i cili \u00e7udit\u00ebrisht n\u00eb tekst e ka dh\u00ebn\u00eb Scendarbigo. Kur e kam v\u00ebshtruar n\u00eb vitet 1972 dhe 1974 letr\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb Arkivin e Dubrovnikut, trajta Scendarbic e k\u00ebtij emri, q\u00eb e kam pasqyruar n\u00eb disa botime<sup>\u00a0 <\/sup>\u00a0jo vet\u00ebm nga ana gramatikore \u00ebsht\u00eb e sakt\u00eb, por edhe nga ana grafike. Pas emrit Scendarbic \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rreth p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebnuar mbarimin e fjal\u00ebs dhe jo shkronja o q\u00eb, si\u00e7 dallohet te emri Georgius, \u00ebsht\u00eb vezake dhe m\u00eb e madhe. K\u00ebto ndryshime i ka dalluar edhe Dritan Egro pas v\u00ebshtrimit q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb shkurtit t\u00eb vitit 2005 n\u00eb Arkivin e Dubrovnikut, ku dylli i d\u00ebmtuar i letr\u00ebs s\u00eb Sk\u00ebnderbeut ruan pjes\u00ebrisht gjurm\u00ebn e vul\u00ebs s\u00eb tij. N\u00eb skicat e botuara p\u00ebr vul\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut ka ndryshime edhe n\u00eb trajt\u00ebn e yllit q\u00eb ndodhet n\u00eb krye t\u00eb vul\u00ebs, pik\u00ebrisht n\u00eb rrethin ku \u00ebsht\u00eb shkruar emri i Heroit. Sipas Dh. Pilik\u00ebs dhe T. Gecit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb yll me tet\u00eb rreze, kurse sipas L. Shllakut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb yll me tet\u00eb cepa. Sipas D. Egros tani \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb dallohet n\u00eb se ylli ka qen\u00eb me cepa apo me rreze.<\/p>\n<p>E r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb q\u00eb, bashk\u00eb me emrin e plot\u00eb t\u00eb Heroit ton\u00eb Komb\u00ebtar, Georgivs Castriot[vs] Scendarbic, vula e tij ka pasur n\u00eb krye t\u00eb rrethit an\u00ebsor nj\u00eb yll me tet\u00eb cepa ose rreze, q\u00eb \u00ebsht\u00eb simbol i diellit. N\u00ebn yllin e par\u00eb dhe midis dy krer\u00ebve t\u00eb shqiponj\u00ebs s\u00eb vul\u00ebs s\u00eb Sk\u00ebnderbeut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb yll i dyt\u00eb me gjasht\u00eb cepa.<\/p>\n<p>Ylli me tet\u00eb cepa \u00ebsht\u00eb midis dy krer\u00ebve t\u00eb shqiponj\u00ebs edhe n\u00eb stem\u00ebn e Kastriot\u00ebve. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb e kam njohur yllin me tet\u00eb cepa t\u00eb k\u00ebsaj steme nga p\u00ebrshkrimi dhe fotografit\u00eb q\u00eb konsulli i nderit i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Napoli, av. Klaudio Panarela, i ka b\u00ebr\u00eb stem\u00ebs m\u00eb 12 prill 2002, sipas k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb ambasadorit shqiptar n\u00eb Rom\u00eb, P\u00ebllumb Xhufi.<\/p>\n<p>Stema e Kastriot\u00ebve, me yllin me tet\u00eb cepa, \u00ebsht\u00eb gdhendur dy her\u00eb n\u00eb varrin monumental t\u00eb nipit t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, Konstandinit, q\u00eb gjyshja e tij dhe gruaja e Heroit ton\u00eb Komb\u00ebtar, Donika, ia ngriti n\u00eb Napoli t\u00eb Italis\u00eb n\u00eb vitin 1500 . Vula e madhe e Sk\u00ebnderbeut dhe stema e Kastriot\u00ebve d\u00ebshmojn\u00eb se ylli me tet\u00eb cepa, si simbol i diellit, ka qen\u00eb m\u00eb i p\u00ebrdorur nga Heroi yn\u00eb Komb\u00ebtar. Pra duhet pranuar se ylli me tet\u00eb cepa \u00ebsht\u00eb midis dy krer\u00ebve t\u00eb shqiponj\u00ebs edhe n\u00eb flamurin e tij. Shqiponja dykrenore, sipas M. Barlecit, ishte simboli kryesor dhe i hersh\u00ebm i Kastriot\u00ebve . Kjo d\u00ebshmon se paraardh\u00ebsit e Sk\u00ebnderbeut kan\u00eb pasur funksione drejtuese t\u00eb larta n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Bizantine.<\/p>\n<p>N\u00eb stem\u00ebn e Kastriot\u00ebve, jo rast\u00ebsisht, gruaja e Sk\u00ebnderbeut, Donika Kastrioti, ka dh\u00ebn\u00eb t\u00eb skalitura dy kurora mbi krer\u00ebt e shqiponj\u00ebs dhe ka shkruar n\u00eb varrin e nipit t\u00eb saj, Konstandinit, se ishte \u201ci ndritur prej gjakut e prejardhjes mbret\u00ebrore dhe perandorake\u201d . Nga ky epitaf i varrit t\u00eb djalit t\u00eb djalit (Gjon Kastriotit) t\u00eb Sk\u00ebnderbeut del qart\u00eb se Kastriot\u00ebt ishin pasardh\u00ebs t\u00eb familjeve t\u00eb m\u00ebdha mbret\u00ebrore e perandorake. Donika ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb epitaf nj\u00ebrin nga mbiemrat e shumt\u00eb t\u00eb vajz\u00ebris\u00eb s\u00eb saj, Kominata (Andronica Cominata) p\u00ebr Komnena, q\u00eb na lejon se pretendimi p\u00ebr gjakun mbret\u00ebror e perandorak t\u00eb Kastriot\u00ebve ka ardhur nga linja e saj, e cila kishte lidhje me familjen perandorake bizantine Komneni. Edhe n\u00eb epitafin e vitit 1506, n\u00eb varrin e v\u00ebllait t\u00eb madh t\u00eb Konstandinit, Gjergj Kastriotit, nd\u00ebr t\u00eb tjera \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar se ishte me gjak t\u00eb past\u00ebr perandorak: \u201cI ndritur prej prejardhjes s\u00eb past\u00ebr perandorake\u201d.<\/p>\n<p>Epitafi n\u00eb varrin e nj\u00eb nipi tjet\u00ebr t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, Alfonsit, ka qen\u00eb v\u00ebllai i vog\u00ebl i Gjergjit e i Konstandinit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb manastirin mbret\u00ebror<\/p>\n<p>San Trinidad t\u00eb Valencias n\u00eb Spanj\u00eb, e ndri\u00e7on m\u00eb tej dhe e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb e t\u00eb adresuar pretendimin e Kastriot\u00ebve p\u00ebr gjakun e tyre mbret\u00ebror e perandorak. N\u00eb fillim t\u00eb shek.XVI Donika Kastrioti ka qen\u00eb n\u00eb Spanj\u00eb bashk\u00eb me nj\u00eb nip, Alfonsin, q\u00eb do ta ket\u00eb bir\u00ebsuar si djal\u00eb t\u00eb saj, sepse n\u00eb epitaf \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar si djal\u00eb i Sk\u00ebnderbeut. Alfons Kastrioti ka vdekur n\u00eb vitin 1503. N\u00eb epitafin e varrit t\u00eb Alfonsit, Sk\u00ebnderbeu \u00ebsht\u00eb quajtur \u201cMbret i Shqip\u00ebris\u00eb\u201d (Rey de Albania). Gjithashtu \u00ebsht\u00eb shkruar se Heroi shqiptar \u201cp\u00ebr prejardhjen e tij, vler\u00ebn dhe madh\u00ebshtin\u00eb e shpirtit, krahasohej me mbretin Aleksand\u00ebr t\u00eb Maqedonis\u00eb\u201d. Krahasimi i prejardhjes s\u00eb gjakut prej Aleksandrit t\u00eb Madh, jepet t\u00ebrthorazi edhe n\u00ebp\u00ebrmjet titullit \u201cDominus\u201d dhe ngjyr\u00ebs s\u00eb purpurt t\u00eb petkave t\u00eb Sk\u00ebnderbeut.<\/p>\n<p>Titulli zyrtar i Sk\u00ebnderbeut ka qen\u00eb \u201cDominus Albaniae\u201d. \u201cDominus\u201d tregon pozit\u00ebn juridike t\u00eb tij si kryetar shteti dhe \u201cAlbania\u201d emrin e shtetit ku ai ka ushtruar pushtetin e vet. N\u00eb let\u00ebrk\u00ebmbimin me burrat e shtetit e me personalitetet politike t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij, titulli i Sk\u00ebnderbeut \u201cDominus\u201d si kryetar sovran shteti zakonisht \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar edhe me fjal\u00eb t\u00eb tjera, si magnificus (i madh\u00ebruesh\u00ebm), illustrissimus (i p\u00ebrndritur), potens (i fuqish\u00ebm), princeps (sovran), spectabilis (i shk\u00eblqyesh\u00ebm) etj., si edhe, n\u00eb ndonj\u00eb rast, \u00ebsht\u00eb paraprir\u00eb me fjal\u00ebn e zakonshme t\u00eb let\u00ebrk\u00ebmbimeve \u201cdominus\u2026\u201d p\u00ebr \u201czoti\u2026\u201d. Sipas historianit t\u00eb shquar rumun Nikolla Jorga \u201cdominus\u201d, si titull pushteti, \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb me titullin perandor, mbret, kral, si edhe me basileus (basileos ka qen\u00eb titulli i pushtetit t\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh).<\/p>\n<p>Sipas Plutarkut, Aleksandri i Madh ka mbajtur petka t\u00eb purpurta dhe mbret\u00ebrit e tjer\u00eb kan\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb ngjanin me t\u00eb edhe me ngjyr\u00ebn e veshjeve t\u00eb tyre . N\u00eb Perandorin\u00eb Bizantine ngjyra e purpurt \u00ebsht\u00eb simbol i sovranitetit perandorak, si n\u00eb veshjet perandorake ashtu edhe n\u00eb flamurin shtet\u00ebror. Dokumentet e koh\u00ebs d\u00ebshmojn\u00eb se Sk\u00ebnderbeu ka mbajtur petka t\u00eb purpurta . T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ngjyr\u00eb ka edhe fusha e flamurit t\u00eb Heroit ton\u00eb Komb\u00ebtar .<\/p>\n<p>Adhurimin e Sk\u00ebnderbeut p\u00ebr Aleksandrin e Madh e kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb n\u00eb veprat e tyre autor\u00ebt e hersh\u00ebm shqiptar\u00eb, si Marin Barleci, Frang Bardhi etj., si edhe shum\u00eb autor\u00eb t\u00eb huaj.<\/p>\n<p>Lidhjen shpirt\u00ebrore t\u00eb Sk\u00ebnderbeut me Aleksandrin e Madh e ka dh\u00ebn\u00eb autori i jet\u00ebshkrimit m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb Sk\u00ebnderbeut (1481-1482), peshkopi i Ulqinit Martin Segoni, prej Novob\u00ebrd\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, n\u00eb titullin e k\u00ebtij jet\u00ebshkrimi: \u201cRr\u00ebfim p\u00ebr Gjergj Kastriotin, i quajtur n\u00eb gjuh\u00ebn turke Sk\u00ebnderbe, d.m.th. Aleksandri i Madh\u201d . M. Barleci (dhe n\u00ebn ndikimin e tij t\u00eb gjith\u00eb autor\u00ebt e tjer\u00eb shqiptar\u00eb), ka treguar n\u00eb vepr\u00ebn e tij \u201cHistoria e Sk\u00ebnderbeut\u201d se Heroi yn\u00eb Komb\u00ebtar i \u00ebsht\u00eb drejtuar b\u00ebmave historike dhe jet\u00ebs s\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh p\u00ebr t\u00eb frym\u00ebzuar e p\u00ebr t\u00eb rritur shkall\u00ebn e q\u00ebndres\u00ebs heroike t\u00eb shqiptar\u00ebve kund\u00ebr hordhive\u00a0osmane .<\/p>\n<p>Figura e Aleksandrit t\u00eb Madh ka mbetur gjithnj\u00eb e gjall\u00eb n\u00eb kujtes\u00ebn historike t\u00eb shqiptar\u00ebve, si n\u00eb librat e shkruar prej tyre ashtu edhe n\u00eb krijimtarin\u00eb popullore.<\/p>\n<p>N\u00eb vepr\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb, \u201cRrethimi i Shkodr\u00ebs\u201d, t\u00eb botuar latinisht n\u00eb janar t\u00eb vitit 1505, libri i par\u00eb i botuar nga nj\u00eb autor shqiptar, Marin Barleci ka sh\u00ebnuar nj\u00eb goj\u00ebdh\u00ebn\u00eb. Sipas saj qyteti i Shkodr\u00ebs \u00ebsht\u00eb themeluar nga Aleksandri i Madh . Kjo goj\u00ebdh\u00ebn\u00eb shum\u00eb e ngulitur n\u00eb mendjen e shkodran\u00ebve ka vijuar brez pas brez. Ajo \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb edhe n\u00eb botimet e viteve 30 t\u00eb shek.XVII , si edhe n\u00eb dokumente t\u00eb fillimit t\u00eb shek.XVIII. Sipas k\u00ebtyre botimeve, meqen\u00ebse Aleksandri i Madh kishte themeluar Shkodr\u00ebn, turqit e quajt\u00ebn k\u00ebt\u00eb qytet Skenderia, q\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn e tyre do t\u00eb thot\u00eb Aleksandria . Krahas trajt\u00ebs Iskenderije , emri i Shkodr\u00ebs \u00ebsht\u00eb shkruar osmanisht edhe Iskender .<\/p>\n<p>Frang Bardhi \u00ebsht\u00eb i pari autor q\u00eb ka shkruar se vendlindja e Aleksandrit t\u00eb Madh, Pella, ishte Petrela . Ky mendim i pasakt\u00eb i tij \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb pas 50 vjet\u00ebsh prej Pjet\u00ebr Bogdanit dhe prej hartografit Xhakomo Kanteli, i cili, pas udh\u00ebtimeve n\u00ebp\u00ebr Shqip\u00ebri, e ka botuar at\u00eb si goj\u00ebdh\u00ebn\u00eb n\u00eb hart\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb botuar prej tij n\u00eb vitin 1689: \u201cPetrela mbahet si vendlindja e Aleksandrit t\u00eb Madh\u201d .<\/p>\n<p>Krijimtaria popullore shqiptare e ka p\u00ebrjet\u00ebsuar figur\u00ebn e Aleksandrit t\u00eb Madh edhe me nj\u00eb valle t\u00eb k\u00ebrcyer nga 200-300 veta dhe q\u00eb njihet me emrin \u201cArnautja\u201d. Sipas p\u00ebrshkrimit t\u00eb disa autor\u00ebve t\u00eb huaj, kjo valle e k\u00ebnduar niste me k\u00ebto fjal\u00eb: \u201cKy \u00ebsht\u00eb Aleksandri i Madh q\u00eb n\u00ebnshtroi gjith\u00eb bot\u00ebn\u201d. Kjo valle, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ka shkruar holl\u00ebsisht Nexhat Agolli, \u00ebsht\u00eb e shek.II dhe ka vijuar t\u00eb k\u00ebrcehet nga shqiptar\u00ebt e Maqedonis\u00eb deri n\u00eb shek.XVIII .<\/p>\n<p>Krijimtaria popullore d\u00ebshmon se Aleksandri i Madh, si nj\u00eb figur\u00eb madhore e historis\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb shqiptar\u00ebve, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb n\u00eb kujtes\u00ebn e tyre historike nga brezi n\u00eb brez. K\u00ebt\u00eb e ka v\u00ebrtetuar edhe Edit Durham, e cila n\u00eb vitin 1905 ka shkruar: \u201cAleksandri i Madh\u2026 \u00ebsht\u00eb ende i gjall\u00eb mes njer\u00ebzve t\u00eb vet. Nuk mund ta merrni me mend se sa me pasion flasin p\u00ebr t\u00eb; gjaku i t\u00eb par\u00ebve u vlon ende n\u00eb dej\u201d . Kujtesa e thell\u00eb historike p\u00ebr Aleksandrin e Madh b\u00ebri q\u00eb n\u00eb vitin 1925 qeveria dhe parlamenti shqiptar t\u00eb caktoj\u00eb Lekun, t\u00eb stampuar me portretin e tij, si nj\u00ebsi baz\u00eb monetare, t\u00eb cilin e kemi edhe sot.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb shkrim p\u00ebr Aleksandrin e Madh, q\u00eb kam botuar vitin e kaluar, kam v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se emri Lek\u00eb te shum\u00eb toponime, goj\u00ebdh\u00ebna e, mbi t\u00eb gjitha, emri i Lek\u00ebs n\u00eb em\u00ebrtimin e s\u00eb drejt\u00ebs dokesore shqiptare, q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkujtimi m\u00eb i thell\u00eb historik e kulturor q\u00eb shqiptar\u00ebt ruajn\u00eb gjat\u00eb shum\u00eb shekujve p\u00ebr nj\u00eb figur\u00eb madhore historike, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me Lek\u00ebn e Madh dhe jo me Lek\u00eb Dukagjinin .<\/p>\n<p>Nga shqyrtimi i burimeve historike del se emrin Lek\u00eb Dukagjini gjat\u00eb shekujve XIV e XV e kan\u00eb pasur disa persona dhe q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb qen\u00eb figura dyt\u00ebsore n\u00eb jet\u00ebn politike e shoq\u00ebrore t\u00eb shqiptar\u00ebve. Asnj\u00eb prej tyre nuk ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb q\u00eb t\u00eb ruhej n\u00eb kujtes\u00ebn historike t\u00eb shqiptar\u00ebve brez pas brezi.<\/p>\n<p>V.O: Pjesa e dyte neser, dite e shtunde.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: \u00a0Kasem Bi\u00e7oku. &#8211; Shqiptar\u00ebt, bashk\u00eb me gjuh\u00ebn dhe kultur\u00ebn e lasht\u00eb kan\u00eb ruajtur tradit\u00ebn historike dhe kujtimin p\u00ebr figurat madhore t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs. Nga lasht\u00ebsia kan\u00eb mbetur t\u00eb pashlyera n\u00eb kujtes\u00ebn historike t\u00eb shqiptar\u00ebve dy personalitetet m\u00eb madhore t\u00eb asaj periudhe, Aleksandri i Madh dhe Pirroja i Epirit. Emri i Pirros (319-272 para er\u00ebs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":3355,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85],"tags":[],"class_list":["post-3354","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/zxa83t.jpg?fit=319%2C319&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-S6","jetpack-related-posts":[{"id":18856,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kanuni-i-lekes-se-madh-apo-leke-dukagjinit-pjesa-e-pare\/","url_meta":{"origin":3354,"position":0},"title":"Kanuni i Lek\u00ebs s\u00eb Madh apo Lek\u00eb Dukagjinit. -(Pjesa e Pare).","author":"Kurt Farka","date":"March 28, 2019","format":false,"excerpt":"Kanuni i Lek\u00ebs s\u00eb Madh apo Lek\u00eb Dukagjinit. - Edhe m\u00eb i fuqish\u00ebm te shqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb ruajtur gjat\u00eb shekujve kujtesa e thell\u00eb historike p\u00ebr Aleksandrin e Madh. Edhe pse jetoi pak, 33 vjet (356-323 para er\u00ebs son\u00eb) dhe mbret\u00ebroi vet\u00ebm 13 vjet (336-323), Aleksandri i Madh \u00ebsht\u00eb personaliteti shtet\u00ebror dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/leka-i-madh-mes-shum-euml-versioneve-t-euml-historis-euml_hd-780x439.jpg?fit=780%2C439&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/leka-i-madh-mes-shum-euml-versioneve-t-euml-historis-euml_hd-780x439.jpg?fit=780%2C439&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/leka-i-madh-mes-shum-euml-versioneve-t-euml-historis-euml_hd-780x439.jpg?fit=780%2C439&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/leka-i-madh-mes-shum-euml-versioneve-t-euml-historis-euml_hd-780x439.jpg?fit=780%2C439&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":36084,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/greket-na-vodhen-historine-akademiku-pirroja-i-epirit-akili-dhe-aleksandri-i-madh-jane-paraardhes-te-shqiptareve\/","url_meta":{"origin":3354,"position":1},"title":"\u201cGrek\u00ebt na vodh\u00ebn historin\u00eb\u201d, akademiku: Pirroja i Epirit, Akili dhe Aleksandri i Madh jan\u00eb paraardh\u00ebs t\u00eb shqiptar\u00ebve","author":"Kurt Farka","date":"July 7, 2020","format":false,"excerpt":"\u201cGrek\u00ebt na vodh\u00ebn historin\u00eb\u201d, akademiku: Pirroja i Epirit, Akili dhe Aleksandri i Madh jan\u00eb paraardh\u00ebs t\u00eb shqiptar\u00ebve 7 korrik \u00a02020 Akademiku Apollon Ba\u00e7e hedh posht\u00eb versionin zyrtar q\u00eb Pirro, Akili dhe Aleksandri i Madh jan\u00eb me origjin\u00eb greke dhe maqedonase. Sipas tij, Greqia ka vjedhur dhe manipuluar historin\u00eb. K\u00ebt\u00eb deklarat\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/apllon-bace-905x450-1.png?fit=905%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/apllon-bace-905x450-1.png?fit=905%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/apllon-bace-905x450-1.png?fit=905%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/apllon-bace-905x450-1.png?fit=905%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":18941,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kanuni-i-lekes-se-madh-apo-leke-dukagjinit-pjesa-e-dyte\/","url_meta":{"origin":3354,"position":2},"title":"Kanuni i Lek\u00ebs s\u00eb madh apo Lek\u00eb Dukagjinit (Pjesa e Dyte). &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"March 31, 2019","format":false,"excerpt":"Kanuni i Lek\u00ebs s\u00eb madh apo Lek\u00eb Dukagjinit. - (Pjesa e Dyte). Sipas Plutarkut, Aleksandri i Madh ka mbajtur petka t\u00eb purpurta dhe mbret\u00ebrit e tjer\u00eb kan\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb ngjanin me t\u00eb edhe me ngjyr\u00ebn e veshjeve t\u00eb tyre . N\u00eb Perandorin\u00eb Bizantine ngjyra e purpurt \u00ebsht\u00eb simbol i sovranitetit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Kanuni-i-Lek%C3%ABs-s%C3%AB-madh-apo-Lek%C3%AB-Dukagjinit-2.jpg?fit=850%2C417&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Kanuni-i-Lek%C3%ABs-s%C3%AB-madh-apo-Lek%C3%AB-Dukagjinit-2.jpg?fit=850%2C417&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Kanuni-i-Lek%C3%ABs-s%C3%AB-madh-apo-Lek%C3%AB-Dukagjinit-2.jpg?fit=850%2C417&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Kanuni-i-Lek%C3%ABs-s%C3%AB-madh-apo-Lek%C3%AB-Dukagjinit-2.jpg?fit=850%2C417&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":3393,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/aleksandri-madh-ne-kujtesen-historike-te-shqiptareve-dhe-te-skenderbeut-pjesa-ii\/","url_meta":{"origin":3354,"position":3},"title":"Aleksandri i Madh n\u00eb kujtes\u00ebn historike, t\u00eb Shqiptareve dhe te Sk\u00ebnderbeut. (Pjesa II). &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"February 17, 2018","format":false,"excerpt":"Shenim: Pjesen e Pare te ketij studimi e kemi publikuar dje ne faqen tone, dt 16 shkurt 2018. Nga: Kasem Bicoku. - N\u00eb nj\u00eb dokument t\u00eb dhjetorit t\u00eb vitit 1387 p\u00ebrmendet nj\u00eb Lek\u00eb Dukagjini me t\u00eb v\u00ebllan\u00eb, Palin, q\u00eb u jepnin raguzan\u00ebve siguri p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur n\u00ebp\u00ebr zot\u00ebrimet e tyre\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh.jpg?fit=796%2C461&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh.jpg?fit=796%2C461&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh.jpg?fit=796%2C461&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Aleksandri-i-Madh.jpg?fit=796%2C461&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":25552,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pse-njeriu-njerezimi-ka-kujtese\/","url_meta":{"origin":3354,"position":4},"title":"Pse njeriu (njer\u00ebzimi) ka kujtes\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"September 6, 2019","format":false,"excerpt":"Pse njeriu (njer\u00ebzimi) ka kujtes\u00eb? P\u00ebr shkak t\u00eb imagjinat\u00ebs, thot\u00eb Marksi. \u201cKoncepti, q\u00eb kemi ne p\u00ebr nj\u00eb subjekt \u00ebsht\u00eb \u00e7far\u00eb jemi vet\u00eb ne\u201d, ka th\u00ebn\u00eb filozofi\u00a0Bertrand Rasell,\u00a0nj\u00eb nga mendimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb bot\u00ebs. Ne mund t\u00eb flasim p\u00ebr kujtes\u00ebn, sipas njohjes dhe bot\u00ebkuptimit, prirjes shkencore, apo mistike. Kujtesa nuk\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/AAAAA.jpg?fit=513%2C282&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":41096,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-moikom-zeqo-a-eshte-aleksandri-i-madh-themelues-i-shkodres\/","url_meta":{"origin":3354,"position":5},"title":"NGA MOIKOM ZEQO: &#8211; \u00a0A \u00ebsht\u00eb Aleksandri i Madh themelues i Shkodr\u00ebs\u2026?!","author":"Kurt Farka","date":"November 22, 2020","format":false,"excerpt":"NGA MOIKOM ZEQO: - \u00a0A \u00ebsht\u00eb Aleksandri i Madh themelues i Shkodr\u00ebs\u2026?! 2019. Para disa vitesh erdhi t\u00eb m\u00eb takonte n\u00eb Muzeun Historik Komb\u00ebtar Prof. Lucia Nadin e shoq\u00ebruar nga Prof. Gherardo Ortalli. Kam vite q\u00eb njihem me Lucia Nadin. Ajo ka punuar p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb n\u00eb dh\u00ebnien e gjuh\u00ebs\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/aleksandri-madh-mozaik.jpg?fit=725%2C408&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/aleksandri-madh-mozaik.jpg?fit=725%2C408&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/aleksandri-madh-mozaik.jpg?fit=725%2C408&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/aleksandri-madh-mozaik.jpg?fit=725%2C408&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3354"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3359,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3354\/revisions\/3359"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}