{"id":32068,"date":"2020-03-05T17:56:12","date_gmt":"2020-03-05T17:56:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=32068"},"modified":"2020-03-05T17:56:12","modified_gmt":"2020-03-05T17:56:12","slug":"suzana-varvarica-sic-duhet-njohur-simon-rrota-pa-plagjiature-dhe-falsitete-historike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/suzana-varvarica-sic-duhet-njohur-simon-rrota-pa-plagjiature-dhe-falsitete-historike\/","title":{"rendered":"Suzana Varvarica: – Si\u00e7 duhet njohur Simon Rrota, pa plagjiatur\u00eb dhe falsitete historike"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/strong><\/p>\n

Suzana Varvarica: – Si\u00e7 duhet njohur Simon Rrota, pa plagjiatur\u00eb dhe falsitete historike<\/strong><\/a><\/p>\n

4 mars \u00a02020<\/strong><\/p>\n

Studiuesja e arteve pamore, Suzana Varvarica Kuka me monografin\u00eb p\u00ebr \u201cSimon Rrot\u00ebn\u201d, ka hapur disa \u00e7\u00ebshtje themeltare p\u00ebr referenc\u00eb autoriale, dhe faktet historike nisur nga ky piktor, q\u00eb sh\u00ebnon nj\u00eb nga personalitetet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb artit shqiptar t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX<\/em><\/strong><\/p>\n

Bisedoi: Violeta Murati<\/strong><\/p>\n

-Nj\u00eb monogafi e plot\u00eb, referenciale, historike q\u00eb shenjon nj\u00eb nga piktor\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shek. XX. Simon Rrota, cila \u00ebsht\u00eb lidhja juaj?<\/strong><\/p>\n

Studimet mbi artin pamor shqiptar ose figurativ, i cil\u00ebsuar hersh\u00ebm, me lidhin me proceset krijuese t\u00eb piktorit Simon Rrota, ku natyrsh\u00ebm p\u00ebrfshihet edhe jeta e tij.<\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

-Para se t\u00eb nisim k\u00ebt\u00eb bised\u00eb, doja t\u00eb dija se ku jemi me studimet t\u00eb jet\u00ebs dhe krijimtaris\u00eb s\u00eb piktor\u00ebve shqiptar\u00eb? M\u00eb duket se ekziston nj\u00eb realitet pak kaotik, informacion jo i orientuar si duhet, apo e kam gabim?<\/strong><\/p>\n

Ke t\u00eb drejt\u00eb dhe t\u00eb jap t\u00eb drejt\u00eb, sepse kur k\u00ebto studime kryhen vet\u00ebm me iniciativa private, qoft\u00eb dhe nga studiuesit, si dhe kur k\u00ebrkimet studimore nuk zhvillohen n\u00eb sisteme studimore akademike, por dhe kur ndodhin jan\u00eb t\u00eb pakta, do t\u00eb thot\u00eb se studiuesit nuk kan\u00eb orientime t\u00eb q\u00ebn\u00ebsishme, por sporadike, t\u00eb trysnuara rrall\u00eb her\u00eb nga iniciativa vetjake dhe m\u00eb dendur nga d\u00ebshira e familjar\u00ebve. K\u00ebt\u00eb e mb\u00ebshtes n\u00eb numrin e madh t\u00eb diplomuarve me titull \u201cdoktor\u201d dhe q\u00eb doktoratura iu fle n\u00eb sirtare. M\u00eb e trishtueshmja \u00ebsht\u00eb se pas doktoratur\u00ebs nuk sheh m\u00eb asnj\u00eb tekst kritik, studimor, analitik dhe vler\u00ebsues n\u00eb publik p\u00ebr artin pamor nga njer\u00ebz t\u00eb rinj t\u00eb doktoruar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

-Ju keni rr\u00ebmuar dhe bazuar k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr, edhe n\u00eb koleksione private, a mund t\u00eb na thoni si funksionojn\u00eb k\u00ebta t\u00eb fundit k\u00ebtu, a kan\u00eb \u201cjet\u00eb\u201d aktive, sa ndikim kan\u00eb?<\/strong><\/p>\n

Libri im i Simon Rrot\u00ebs \u00ebsht\u00eb produkt i dashamir\u00ebsis\u00eb s\u00eb zgjuar t\u00eb koleksionizmit shqiptar dhe, konkretisht i Kozma Dashit dhe Leonidha \u00c7obo, t\u00eb cil\u00ebt i p\u00ebrzgjodh\u00ebn pikturat dhe vizatimet, si dhe objektet q\u00eb lidhen me jet\u00ebn e familjes Rrota. Ata kujdesen n\u00eb baz\u00eb t\u00eb parimeve t\u00eb koleksionizmit. Disa koh\u00eb m\u00eb par\u00eb koleksionizmi ishte shum\u00eb aktiv, por n\u00eb dit\u00ebt q\u00eb jetojm\u00eb ata jan\u00eb n\u00eb \u201cbot\u00ebn e tyre t\u00eb heshtjes\u201d, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb shijojn\u00eb artin e grumbulluar prej tyre, e diskutojn\u00eb dhe mendojn\u00eb se: fisnik\u00ebria p\u00ebr ta ruajtur, konservuar dhe restauruar, pasqyruar dhe ekspozuar koleksionin e tyre ka mbetur n\u00eb hije, pasi Shqip\u00ebria p\u00ebrpos q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend i vog\u00ebl, ka filluar t\u00eb humb\u00eb fuqin\u00eb bler\u00ebse ndaj vepr\u00ebs s\u00eb artit, n\u00eb shkak t\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsimi, ku varf\u00ebria dhe niveli ekonomik i mir\u00ebq\u00ebnies po ulet dhjet\u00ebvje\u00e7ar pas dhjet\u00ebvje\u00e7ari.<\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

-\u00c7far\u00eb mendoni se ka Shkodra q\u00eb nuk rresht s\u00eb frym\u00ebzuari piktor\u00ebt e vet prej m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb shekulli?<\/strong><\/p>\n

Shkodra \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vendbanim i hersh\u00ebm dhe shtresat e saj kulturore dhe zakonore jan\u00eb sa t\u00eb larg\u00ebta n\u00eb koh\u00eb aq dhe t\u00eb shumta. Kjo edhe sepse ka qen\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb lagej nga shum\u00eb ujra liqenore dhe rrjedh\u00ebse t\u00eb lumenjve, q\u00eb n\u00eb disa koh\u00eb kan\u00eb qen\u00eb edhe t\u00eb lundruesh\u00ebm. Shkodra \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e njohur n\u00eb historin\u00eb e zhvillimit ballkanik dhe europian, duke u p\u00ebrcaktuar si qend\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb disa harta bot\u00ebrore dhe t\u00eb disa perandorive. Nuk do t\u00eb gabonim n\u00ebse pranojm\u00eb t\u00eb themi se bukuria e tok\u00ebs s\u00eb saj ishte mahnit\u00ebse dhe pjellore. Ajo t\u00ebrhoqi drejt vetes perandorit\u00eb latine, bizantine dhe osmane, t\u00eb cilat soll\u00ebn dhe mor\u00ebn nga qyteti kultur\u00ebn e t\u00eb jetuarit, kultur\u00ebn e nd\u00ebrtimeve, e t\u00eb ushqyerit dhe t\u00eb besimeve. Shkodra ishte nj\u00eb rrug\u00eb kalimi dhe l\u00ebvizje e popullsive me komb\u00ebsi t\u00eb ndryshme, si dhe e vizitave dhe rrug\u00ebtimeve t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb njohur q\u00eb vinin nga vendet europiane p\u00ebr t\u00eb shkuar drejt trojeve antike greke. Por vitet 100 t\u00eb shek. XX jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr Shkodr\u00ebn dhe banor\u00ebt e saj, pasi ata trash\u00ebguan tregtin\u00eb, pasurin\u00eb, kultur\u00ebn dhe besimin binom: per\u00ebndimor t\u00eb krishter\u00eb dhe lindor islam apo mysliman. Deri n\u00eb vitet 20 Shkodra jetonte me sy kah per\u00ebndimi, ku Italia dhe ndoshta Roma, Venecia e Trieste ishin frym\u00ebzimet p\u00ebr ta ndryshuar jet\u00ebn anadollake shkodrane, t\u00eb trysnuar p\u00ebr disa qindra vite nga perandoria osmane. 20 vitet e para t\u00eb shek. XX jan\u00eb vite formuese p\u00ebr nj\u00eb Shkod\u00ebr me fizionomin\u00eb q\u00eb ne njohim n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Nga fundi i shek. XIX dhe deri n\u00eb vitet 40 disa djelm shkodre u edukuan n\u00eb shkollat e krishtera n\u00eb Shkod\u00ebr dhe n\u00eb akademit\u00eb italiane t\u00eb artit dhe jo vet\u00ebm. Ndikimi i shkollave t\u00eb teologjis\u00eb katolike mbi Shkodr\u00ebn ka qen\u00eb p\u00ebrfshir\u00ebs, n\u00eb t\u00eb cilin arti figurativ ka qen\u00eb nj\u00eb element baz\u00eb. Shkodra \u00ebsht\u00eb minier\u00eb ngjarjesh, objektesh, idesh\u00eb, nd\u00ebrtimesh, kostumesh t\u00eb shum\u00ebllojshme t\u00eb popullit t\u00eb saj, besimesh, arti dhe kulture, t\u00eb cil\u00ebt konservojn\u00eb kultur\u00ebn autentike, kultur\u00ebn per\u00ebndimore dhe at\u00eb lindore. Kjo fizionomi l\u00ebvruese dhe l\u00ebvizshme, grafulluese dhe nxit\u00ebse, q\u00eb gjenerohej sa nga lindja dhe sa nga per\u00ebndimi ka krijuar Shkodr\u00ebn, artin dhe thesaret e kultur\u00ebs s\u00eb saj.<\/p>\n

-V\u00ebrejm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb botim edhe nj\u00eb kujdes gjuh\u00ebsor t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, n\u00eb fakt n\u00eb bisedat me ju gjithmon\u00eb ka qen\u00eb kjo p\u00ebrkorje. E rrall\u00eb n\u00eb rastin tuaj\u2026<\/strong><\/p>\n

T\u00eb them t\u00eb drejt\u00ebn un\u00eb b\u00ebj \u00e7do dit\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr ta njohur gjuh\u00ebn ton\u00eb. Shqipja \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e bukur, shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, me plot t\u00eb papritura. Nuk jam n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb e duhur, por t\u00eb falemnderoj q\u00eb ma dallon mundin e madh dhe p\u00ebrpjekjet e mia t\u00eb vazhdueshme n\u00eb rrug\u00ebtimin e shqipes.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

-\u00c7\u2019do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb jesh piktor i vendlindjes, Simon Rrot\u00ebn e cil\u00ebsoni t\u00eb till\u00eb, referuar dhe fakteve etno-historike?<\/strong><\/p>\n

Simon Rrota \u00ebsht\u00eb piktor i vendlindjes, sepse krijimtaria e tij lidhet ngusht\u00ebsisht me pamjen e jasht\u00ebme t\u00eb natyr\u00ebs veriore, t\u00eb pamjeve t\u00eb Shkodr\u00ebs, t\u00eb rrugicave t\u00eb saj, sht\u00ebpive, t\u00eb portave dhe mureve; t\u00eb kostumografis\u00eb s\u00eb popullit t\u00eb Shkodr\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb e disa llojeve, q\u00eb gjenerojn\u00eb prej besimeve, mosh\u00ebs dhe statusit civil n\u00eb shoq\u00ebri.\u00a0 Gjithashtu ai \u00ebsht\u00eb lidhur me drit\u00ebn e fort\u00eb e t\u00eb ngroht\u00eb t\u00eb qytetit t\u00eb vet, me ngjyr\u00ebn dhe objektin p\u00ebr t\u00eb zbuluar psikologjin\u00eb e popullsis\u00eb dhe njer\u00ebzve t\u00eb saj me detyra dhe funksione t\u00eb ndryshme n\u00eb jet\u00ebn e tyre. Ai zbulon njeriun brenda sht\u00ebpis\u00eb shkodrane duke evidentuar fenomene etno t\u00eb sjelljes dhe t\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb banimit brenda dhe jasht\u00eb saj. Ai nuk anashkalon Shkodr\u00ebn dhe Mbishkodr\u00ebn n\u00eb piktur\u00ebn historike dhe kur l\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb saj, si n\u00eb kompozime ashtu dhe n\u00eb portrete individuale. T\u00eb jesh piktor i vendlindjes p\u00ebr Simon Rrot\u00ebn jan\u00eb t\u00eb gjitha \u00e7astet q\u00eb ai shpenzoi p\u00ebr t\u00eb pikturuar an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Shkodr\u00ebs dhe t\u00eb shkodran\u00ebve, q\u00eb lidhen me individualitete t\u00eb komb\u00ebsive t\u00eb tjera, pasi p\u00ebrmes tyre b\u00ebjm\u00eb krahasimin e madh t\u00eb asaj sesi Simon Rrota evidentoi n\u00eb forma t\u00eb ndryshme frym\u00ebn, drit\u00ebn, ngjyr\u00ebn, tekstur\u00ebn dhe fizionomin\u00eb e Shkodr\u00ebs nga pjesa tjet\u00ebr e individualiteteve t\u00eb huaja, ku k\u00ebrkimi krijues shkon kah elementee e klasik\u00ebs. \u00a0Kjo do t\u00eb thot\u00eb se me Shkodr\u00ebn dhe popullsin\u00eb e saj ai ishte nj\u00eb pasqyrues i af\u00ebrt, romantik e, i ngroht\u00eb i saj dhe me pjes\u00ebn tjet\u00ebr nj\u00eb realist i ftoht\u00eb dhe i kujdessh\u00ebm.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

-M\u00eb ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen nj\u00eb mendim i Simon Rrot\u00ebs, p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare, t\u00eb asaj kohe, mendoj p\u00ebr fat t\u00eb keq, pak aktuale, q\u00eb m\u00eb lejoni t\u2019jua citoj: Koncepti im menduer mos m\u00eb than\u00eb ideologjik nuk pajtohet me moralin, t\u00eb cilin kjo shoqni ma imponon\u201d. \u00c7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb p\u00ebr nj\u00eb piktor ky \u201cangazhim\u201d q\u00eb si\u00e7 shihet gjendet totalisht i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e qytetit?<\/strong><\/p>\n

Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pyetje e gjer\u00eb, sepse duhet analizuar n\u00eb disa etapa t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb Simon Rrot\u00ebs. Kur ishte fare i ri dhe punonte n\u00eb Bexhisten atij nuk i p\u00eblqente aspak skllav\u00ebria dhe puna e lodhshme e f\u00ebmij\u00ebve dhe e grave q\u00eb sh\u00ebrbenin si hamallica. Nuk i p\u00eblqente aspak q\u00eb grat\u00eb i q\u00ebndronin n\u00eb dhoma t\u00eb ndara nga burrat, kur kryenin vizita familjare. Pas disa kohe kur ai u rrit disi dhe filloi t\u00eb vizatonte n\u00eb rrug\u00eb t\u00eb Shkodr\u00ebs kuptoi se sa e pashkolluar, agresive, e eg\u00ebr, mosnjoh\u00ebse dhe kund\u00ebrshtuese ishte ndaj artit popullsia e zakonshme e vendlidjes. Ai e quajti popullsi anadollake. Madje kuptoi se kjo nuk vinte thjesht\u00eb nga feja, por vinte nga mosedukimi dhe mosarsimimi, sepse n\u00eb kontakt me xhonturqit e shkolluar zbuloi kultur\u00ebn e tyre ndaj gjuh\u00ebve t\u00eb huaja dhe adhurimin ndaj artit. M\u00eb pas, n\u00eb koh\u00eb, kur ai u kthye nga Italia kuptueshm\u00ebrin\u00eb e kishte shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe dhe vler\u00ebsoi maksimalisht se fretnit, me Fisht\u00ebn e t\u00eb tjer\u00eb, kishin qen\u00eb ata q\u00eb desh\u00ebn dhe e vler\u00ebsuan ma shum\u00eb se kushdo tjet\u00ebr kombin, gjuh\u00ebn shqipe, flamurin dhe besimin. Natyrisht ai ishte pjes\u00eb e inteligjenc\u00ebs shqiptare t\u00eb Shkodr\u00ebs, por ishte kund\u00ebr dasis\u00eb s\u00eb thell\u00eb q\u00eb kusht\u00ebzonte mentaliteti ndaj gruas dhe burrit, mentaliteti i edukimit t\u00eb pjessh\u00ebm t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, i moralit t\u00eb fsheht\u00eb, pasi ai ishte nj\u00eb indvid i edukuar qart\u00eb dhe pozitivisht. K\u00ebt\u00eb e tregojn\u00eb sh\u00ebnimet e ditarit t\u00eb tij, t\u00eb cilat i fshehu gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs komuniste, pasi kuptoi q\u00eb morali i ri komunist ishte ajo ideologji q\u00eb nuk pajtohej me moralin dhe edukimin e tij, por ai ishte i friksuar dhe i detyruar t\u00eb angazhohej n\u00eb t\u00eb.<\/p>\n

-Miq\u00ebsit\u00eb e Simon Rrot\u00ebs? Si p.sh lidhja me Idromenon, \u00e7far\u00eb keni zbuluar?Sa e af\u00ebrt ishte piktura e Rrot\u00ebs me Idromenon?<\/strong><\/p>\n

Piktura e Simon Rrot\u00ebs ka lidhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta me Kol\u00eb Idromenon, pasi ai ishte m\u00ebsuesi i tij i dyt\u00eb pas Fisht\u00ebs, por profesori i tij Davide Achile Camperestrini e shk\u00ebputi totalisht prej tij, sepse orientimi artistik shkonte drejt akademizmit t\u00eb Italis\u00eb veriore.<\/p>\n

-\u00c7far\u00eb ishte unike tek Simon Rrota?<\/strong><\/p>\n

Piktura e tij \u00ebsht\u00eb unike, sepse tregon stadin e tij t\u00eb njohjes s\u00eb pasqyrimit t\u00eb figur\u00ebs, objektit dhe subjektit p\u00ebrmbajt\u00ebsor t\u00eb pamjeve t\u00eb humbura t\u00eb Shkodr\u00ebs dhe t\u00eb njeriut t\u00eb saj n\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00ebt e par\u00eb t\u00eb shek. XX. Gjithsesi piktura e tij q\u00ebndron nd\u00ebrmjet naivit dhe profesionistit romatik e realist. Ka raste si\u00e7 \u00ebsht\u00eb potreti i gruas q\u00eb qep n\u00eb makin\u00eb q\u00eb na tregon nj\u00eb piktor modern t\u00eb drejtimit realist, krahasuar me realizmin si l\u00ebvizje artistike nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n

-A mund t\u00eb zbuloni se \u00e7far\u00eb e shqet\u00ebsonte piktorin n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, n\u00eb lidhje me artin e tij, piktur\u00ebn?<\/strong><\/p>\n

Njohja ime shkon deri aty sa zbulon se Simon Rrota ishte i lidhur me pasqyrimin e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb nga natyra dhe mendoj se e ka shqet\u00ebsuar vet\u00ebm mosrealizmi i qart\u00eb i saj. Dhe kjo lidhet plot\u00ebsisht me form\u00ebn. Gjithashtu at\u00eb e ka shqet\u00ebsuar dhe ndalimi i pikturimit t\u00eb temave fetare, t\u00eb cilat i adhuronte, q\u00eb nga koha kur pikturonte tablot\u00eb s\u00ebbashku me At Gjergj Fisht\u00ebn. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e mendimit t\u00eb tij q\u00eb lidhet me ideologjin\u00eb dhe moralin.<\/p>\n

-Diku ju sh\u00ebnoni se piktori nuk na ka l\u00ebn\u00eb arsyetime mbi krijimin e tij, apo mendime p\u00ebr tem\u00ebn e diplom\u00ebs, me t\u00eb drejt\u00eb, p\u00ebr ta njohur m\u00eb mir\u00eb. A mendoni se di\u00e7ka nuk ka shkuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment, t\u00eb kujt arsyeje mund t\u00eb ishin k\u00ebto \u201cmang\u00ebsi\u201d?<\/strong><\/p>\n

Kthimi n\u00eb atdhe n\u00eb shkak varf\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb 1914-1918 n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb Europ\u00eb, si dhe mos sh\u00ebnimet e tij gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe na e b\u00ebn t\u00eb paqart\u00eb ket\u00eb \u201cmang\u00ebsi\u201d. Natyrisht dhe referimet padije t\u00eb familjar\u00ebve rreth k\u00ebsaj periudhe e theksojn\u00eb k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n

-Tek nj\u00eb vep\u00ebr e njohur \u201cTe pusi i fshatit\u201d, e vitit 1934, ka nj\u00eb dinamik\u00eb interesante etno-emocionale, e cil\u00ebsoni ju. Iu referova k\u00ebsaj tabloje, por shihet edhe n\u00eb pun\u00eb t\u00eb tjera, ku n\u00eb fokus \u00ebsht\u00eb gruaja dhe natyra, se ky piktor i jep v\u00ebmendje qasjes antropologjike. \u00c7far\u00eb d\u00ebshmon kjo, nga se buronte?<\/strong><\/p>\n

Natyrisht \u00ebsht\u00eb forca t\u00ebrheq\u00ebse q\u00eb kan\u00eb kostumet e grave t\u00eb Shkodr\u00ebs, t\u00eb Zadrim\u00ebs dhe t\u00eb krahinave p\u00ebrreth t\u00eb cilat sjellim k\u00ebt\u00eb dinamik\u00eb, ku artisti pasqyron jo vet\u00ebm gruan, gjestin, kostumin, koh\u00ebn, natyr\u00ebn, ngjyrat e atmosfer\u00ebs s\u00eb nj\u00eb shekulli m\u00eb par\u00eb, t\u00eb cilat p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb elemente t\u00eb etnos dhe fenomene t\u00eb antropologjis\u00eb shqiptare. Ndryshimi t\u00ebr\u00ebsor dhe thelb\u00ebsor sot i njeriut, i veshjeve t\u00eb tij, i gjesteve, i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb komunikimit jan\u00eb nj\u00eb pamje krejt e tjet\u00ebr dhe pamjet e pikturave t\u00eb Simonit e kan\u00eb k\u00ebt\u00eb cil\u00ebsi shum\u00eb t\u00eb thell\u00eb, por aspak ajo nuk e penalizon artin e tij. Sepse \u00e7do t\u00eb duhej t\u00eb themi p\u00ebr tema t\u00eb pikturuara shekuj m\u00eb par\u00eb nga artist\u00eb t\u00eb vendeve t\u00eb tjera. P\u00ebr shembull \u00e7do duhet t\u00eb themi p\u00ebr piktorin Pieter Bruegel-in me piktur\u00ebn e tij \u201cVallzimi i fshatar\u00ebve\u201d?<\/p>\n

-Tablot\u00eb e Rrot\u00ebs po ashtu na marrin v\u00ebmendjen edhe p\u00ebr prezenc\u00ebn njer\u00ebzore, pothuaj n\u00eb \u00e7do vep\u00ebr t\u00eb t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb individi: gruaja, f\u00ebmija, plaku\u2026dhe n\u00eb thelb t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb puna, kudo? \u00c7far\u00eb koncepti e printe k\u00ebt\u00eb krijimtari, mendimi, por edhe nj\u00eb shoq\u00ebrim kostumografik mjaft i ve\u00e7ant\u00eb?<\/strong><\/p>\n

Pasqyrimi i njeriut n\u00eb mjediset e familjes, t\u00eb pun\u00ebs, t\u00eb tregut e n\u00eb rrug\u00eb \u00ebsht\u00eb par\u00eb me kujdes dhe me k\u00ebmb\u00ebngulje nga Simon Rrota. Pikturimi me uniform\u00ebn komb\u00ebtare, po e quaj kostumin e qutetit apo t\u00eb fshatit, t\u00eb gruas dhe burrit musliman apo t\u00eb krishter\u00eb, ishte e pashmangshme n\u00eb rastet kur ato i mbanin veshur dhe artisti i zgjidhte si tem\u00eb t\u00eb pikturave t\u00eb tij. Ajo shmangej prej artistit kur personazhet q\u00eb pikturoi ishin t\u00eb veshur \u201callafranga\u201d. Pra kostumografia ishte nj\u00eb domosdoshm\u00ebri por me dy kahe: komb\u00ebtare e popullore dhe \u201callfranga\u201d apo civile europiane.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

-Sa u prek nga komunizmi arti i Simon Rrot\u00ebs?<\/strong><\/p>\n

Natyrisht q\u00eb u prek, pasi dhe ai iu p\u00ebrshtat pasqyrimit t\u00eb temave t\u00eb reja edhe pse jan\u00eb piktura t\u00eb pakta. U prek sepse nuk e lejuan t\u00eb mbaronte piktur\u00ebn me subjekt fetar q\u00eb i p\u00ebrket pasqyrimit historik t\u00eb vendosjes s\u00eb gurit t\u00eb par\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e Kish\u00ebs s\u00eb Madhe, q\u00eb u p\u00ebrfundua nga nj\u00eb nx\u00ebn\u00ebs i tij dhe sot ekspozohet n\u00eb nj\u00eb nga sip\u00ebrfaqet e k\u00ebsaj kishe.<\/p>\n

-Nuk ishte rasti i par\u00eb, por ky piktor shihet n\u00eb nj\u00eb besim t\u00eb fort\u00eb n\u00eb faktin se artisti gjen ngush\u00ebllim te kleri katolik, pse i krijohej kjo bindje, \u00e7\u2019ishte kjo jet\u00eb? Modelet?<\/strong><\/p>\n

Ai kishte besim t\u00eb normalizuar ndaj krisht\u00ebrimit katolik, pasi lindi n\u00eb nj\u00eb familje t\u00eb till\u00eb, u edukua disa koh\u00eb n\u00eb shkollat e tij dhe punoi mbi t\u00eb gjitha me Fisht\u00ebn e madh. Simoni e p\u00ebrshkruan humorin e Atit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb infantile, por t\u00eb plot\u00eb. Besimi dhe edukimi i krishter\u00eb e lidhi me artin e piktur\u00ebs, pasi n\u00eb shkollat e k\u00ebtij besimi ushtrohej m\u00ebsimi i piktur\u00ebs dhe i vizatimit. Ky besim kthehej n\u00eb bindje, n\u00eb kultur\u00eb dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jetese. Modeli i tij i besimit dhe i kultur\u00ebs si fetare ashtu dhe letrare ishte Fishta dhe piktura klasike e shekujve t\u00eb Rilindjes s\u00eb von\u00eb europiane.<\/p>\n

-Ndaloni n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr fakt interesant, q\u00eb lidhet, p\u00ebrkund\u00ebr tham\u00eb m\u00eb lart, me artin laik. Vet\u00eb Rrota, a pati ndonj\u00eb ego si piktor, \u00e7far\u00eb ka ndodhur me t\u00eb shkuar\u00ebn e tij?<\/strong><\/p>\n

Arti laik n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi quhet arti i dalluar nga arti i temave fetare. Simon Rrota i zhvilloi t\u00eb dyja, pasi ishte koha e till\u00eb. Ndikimi i drejtimeve dhe l\u00ebvizjeve moderne n\u00eb art ishte gjuha dhe k\u00ebrkesa shpirt\u00ebrore e artist\u00ebve n\u00eb mesin e shek. XIX dhe fillim shek. XX, q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashmangshme ndikoi dhe u lind n\u00eb Shkod\u00ebr nga Kol\u00eb Idromeno. Pra, ishte nj\u00eb prurje nd\u00ebrkomb\u00ebtare ku rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm luan edhe fotografia.<\/p>\n

-Jetoi n\u00eb koh\u00ebn e lul\u00ebzimit t\u00eb Marubit, nd\u00ebrsa tregoni se aq u q\u00ebndronte n\u00eb krah, sa edhe i sfidonte imazhet fotografike. Si vinte ky ndikim?<\/strong><\/p>\n

Ai pikturoi shum\u00eb nga fotografia p\u00ebrmes teknik\u00ebs s\u00eb aerografit q\u00eb e m\u00ebsoi n\u00eb Milano. Kjo e b\u00ebri t\u00eb ishte pran\u00eb fotografis\u00eb dhe n\u00eb sfid\u00eb m\u00eb t\u00eb, duke p\u00ebrdorur ngjyrat dhe drit\u00ebhijen e lapsit apo karboneve.<\/p>\n

-Si \u00ebsht\u00eb situata e trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb piktorit?<\/strong><\/p>\n

Trash\u00ebgimtar\u00ebt e veprave t\u00eb Simon Rrot\u00ebs jan\u00eb njer\u00ebz serioz\u00eb dhe e duan vepr\u00ebn e babait dhe gjyshit t\u00eb tyre. Kujdesja \u00ebsht\u00eb maksimale dhe mbahen n\u00eb kushte t\u00eb rregullta.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

-Libri q\u00eb kemi n\u00eb dor\u00eb, p\u00ebrgatitur prej jush \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht kontribut i koleksionist\u00ebve? Para pak dit\u00ebsh ju keni shprehur nj\u00eb shqet\u00ebsim plagjature, pse vjen kjo, \u00e7far\u00eb vendi do z\u00ebr\u00eb kjo vep\u00ebr si p\u00ebr referenca studimore, por dhe p\u00ebr ne mediat?<\/strong><\/p>\n

Un\u00eb do t\u00eb p\u00ebrcaktoja nj\u00eb shqet\u00ebsim plagjiature \u00e7do gazetar kulture q\u00eb merr p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb dokumentacione, informacione, studime, libra studimore, monografi e tjer\u00eb dhe nuk ka\u00a0 mir\u00ebsjelljen dhe detyrimin t\u00eb cil\u00ebsoj\u00eb emrin e studiuesit apo t\u00eb cil\u00ebsoj\u00eb burimin e k\u00ebtyre materileve q\u00eb ai p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb informuar publikun p\u00ebrmes mediave t\u00eb ndryshme. Kjo ka ndodhur disa koh\u00eb m\u00eb par\u00eb kur i gjith\u00eb libri i \u201cSimon Rrot\u00ebs\u201d u p\u00ebrdor n\u00eb nj\u00eb dokumentar dhe gazetarja nuk pati as mir\u00ebsjelljen dhe as detyrimin t\u00eb p\u00ebrmendte emrin tim si autore e librit. Madje u soll n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb brutale.<\/p>\n

Gazeta Standart<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Suzana Varvarica: – Si\u00e7 duhet njohur Simon Rrota, pa plagjiatur\u00eb dhe falsitete historike 4 mars \u00a02020 Studiuesja e arteve pamore, Suzana Varvarica Kuka me monografin\u00eb p\u00ebr \u201cSimon Rrot\u00ebn\u201d, ka hapur disa \u00e7\u00ebshtje themeltare p\u00ebr referenc\u00eb autoriale, dhe faktet historike nisur nga ky piktor, q\u00eb sh\u00ebnon nj\u00eb nga personalitetet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb artit shqiptar t\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":32069,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87,10,86],"tags":[],"class_list":["post-32068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Suzana-Varvarica.jpg?fit=1280%2C720&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-8le","jetpack-related-posts":[{"id":27949,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/monografi-per-simon-rroten-studiuesja-zbuloni-kulturen-autentike-etnokulturore-shqiptare\/","url_meta":{"origin":32068,"position":0},"title":"Monografi p\u00ebr \u201cSimon Rrot\u00ebn\u201d, studiuesja: – Zbuloni kultur\u00ebn autentike etnokulturore shqiptare. –","author":"Kurt Farka","date":"November 9, 2019","format":false,"excerpt":"Monografi p\u00ebr \u201cSimon Rrot\u00ebn\u201d, studiuesja: - Zbuloni kultur\u00ebn autentike etnokulturore shqiptare Studiuesja Suzana Kuka Varvarica promovoi monografin\u00eb \u201cSimon Rrota\u201d. Varvarica teksa e cil\u00ebson piktorin shkodran nj\u00eb personalitet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb artit shqiptar gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX, shton se, krijimtaria e tij \u00ebsht\u00eb ndikuar edhe nga stili ikonografik\u2026","rel":"","context":"In "Histori"","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Veper-e-Simon-Rrotes.jpg?fit=800%2C439&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Veper-e-Simon-Rrotes.jpg?fit=800%2C439&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Veper-e-Simon-Rrotes.jpg?fit=800%2C439&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Veper-e-Simon-Rrotes.jpg?fit=800%2C439&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":29397,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/simon-rrota-piktori-qe-i-jetoi-te-gjitha-kohet-nga-monarkia-te-njeriu-i-ri\/","url_meta":{"origin":32068,"position":1},"title":"Simon Rrota, piktori q\u00eb i jetoi t\u00eb gjitha koh\u00ebt, nga monarkia te \u201cNjeriu i Ri\u201d","author":"Kurt Farka","date":"December 17, 2019","format":false,"excerpt":"Simon Rrota, piktori q\u00eb i jetoi t\u00eb gjitha koh\u00ebt, nga monarkia te \u201cNjeriu i Ri\u201d 16 dhjetor 2019 NGA RUBENS SHIMA SIMON RROTA, PIKTORI I RIGJETUR Historia e artit n\u00eb Shqip\u00ebri zakonisht paraqitet pa paraardh\u00ebs dhe ndoshta pa pasardh\u00ebs. E tashmja e ka t\u00eb pamundur t\u00eb eksploroj\u00eb apo n\u00ebnvizoj\u00eb \u00e7\u00ebshtjet\u2026","rel":"","context":"In "Arte"","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/rrota03.jpg?fit=1200%2C721&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/rrota03.jpg?fit=1200%2C721&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/rrota03.jpg?fit=1200%2C721&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/rrota03.jpg?fit=1200%2C721&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/rrota03.jpg?fit=1200%2C721&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":1223,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/libri-album-51-piktore-shqiptare\/","url_meta":{"origin":32068,"position":2},"title":"Libri-Album \u201c51 piktor\u00eb shqiptar\u00eb\u201d","author":"Kurt Farka","date":"January 13, 2018","format":false,"excerpt":"Libri-Album \u201c51 piktor\u00eb shqiptar\u00eb\u201d\u00a0 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbledhje veprash dhe faktesh, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb botim shum\u00eb serioz dhe i kushtuesh\u00ebm. Botimi ka form\u00ebn e nj\u00eb historie arti dhe studiuesja Suzana Varvarica Kuka dhe koleksionisti Shehaj e pan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme q\u00eb libri t\u00eb ket\u00eb dy tituj, t\u00eb cil\u00ebt lidhen e funksionojn\u00eb p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin.\u2026","rel":"","context":"In "Arte"","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/51-piktore-218x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8198,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ferdinant-paci-piktor-shkodran\/","url_meta":{"origin":32068,"position":3},"title":"Ferdinant Paci-Piktor Shkodran. –","author":"Kurt Farka","date":"June 1, 2018","format":false,"excerpt":"Ferdinant Paci-Piktor Shkodran. - E pse jetoi shum\u00eb pak, Ferdinand Paci ka l\u00ebn\u00eb pas nj\u00eb koleksion t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm tablosh, duke u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb prej artist\u00ebve shqiptar\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb shekullit t\u00eb XX-t\u00eb. \u201dKooperativistja\u201d tabloja ku gruaja ka veshur nj\u00eb bluz\u00eb t\u00eb kuqe \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb nga\u2026","rel":"","context":"In "Arte"","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Ferdinand-Paci.jpg?fit=489%2C295&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":27749,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/galeria-e-arteve-shkoder-nje-udhetim-mbi-kavalet\/","url_meta":{"origin":32068,"position":4},"title":"Galeria e Arteve Shkoder – NJ\u00cb UDH\u00cbTIM MBI KAVALET. –","author":"Kurt Farka","date":"November 4, 2019","format":false,"excerpt":"Galeria e Arteve Shkoder - NJ\u00cb UDH\u00cbTIM MBI KAVALET. - Galeria e qytetit t\u00eb njohur p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn e tij t\u00eb pasur ofron nj\u00eb hyrje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse por intime n\u00eb artin dhe kultur\u00ebn e t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Galeria e qendr\u00ebs kulturore t\u00eb veriut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ndales\u00eb v\u00ebrtet frym\u00ebzuese p\u00ebr ata\u2026","rel":"","context":"In "Arte"","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Portet-i-Bab%C3%ABs%E2%80%9D-nga-Simon-Rrota-Galeria-e-Arteve-Shkod%C3%ABr.jpg?fit=750%2C422&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Portet-i-Bab%C3%ABs%E2%80%9D-nga-Simon-Rrota-Galeria-e-Arteve-Shkod%C3%ABr.jpg?fit=750%2C422&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Portet-i-Bab%C3%ABs%E2%80%9D-nga-Simon-Rrota-Galeria-e-Arteve-Shkod%C3%ABr.jpg?fit=750%2C422&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Portet-i-Bab%C3%ABs%E2%80%9D-nga-Simon-Rrota-Galeria-e-Arteve-Shkod%C3%ABr.jpg?fit=750%2C422&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":10375,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/botimi-me-i-ri-kujtimet-e-piktorit-simon-rrota\/","url_meta":{"origin":32068,"position":5},"title":"Botimi m\u00eb i ri: Kujtimet e Piktorit Simon Rrota. –","author":"Kurt Farka","date":"July 29, 2018","format":false,"excerpt":"Botimi m\u00eb i ri: Kujtimet e Piktorit Simon Rrota. - Nga: Frano Kulli Botimi m\u00eb i ri i \"Botimet Fishta\". Kujtimet e piktorit Simon Rrota (1887-1961), t\u00eb ruajtura me perkujdesje te adhurueshme prej familjareve,kuruar ne kete liber nga Pjeter Logoreci. Sh\u00ebnohen n\u00eb to kujtime prej bashk\u00ebpunimit t\u00eb perndritshm\u00ebm t\u00eb piktorit\u2026","rel":"","context":"In "Arte"","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Libri-Simon-Rota.jpg?fit=720%2C442&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Libri-Simon-Rota.jpg?fit=720%2C442&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Libri-Simon-Rota.jpg?fit=720%2C442&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Libri-Simon-Rota.jpg?fit=720%2C442&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32068"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32077,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32068\/revisions\/32077"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}