{"id":2961,"date":"2018-02-12T19:41:24","date_gmt":"2018-02-12T19:41:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=2961"},"modified":"2018-02-12T19:41:37","modified_gmt":"2018-02-12T19:41:37","slug":"selman-riza-drite-mbi-letersine-e-vjeter-shqipe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/selman-riza-drite-mbi-letersine-e-vjeter-shqipe\/","title":{"rendered":"Selman Riza, drit\u00eb mbi \u201clet\u00ebrsin\u00eb e vjet\u00ebr\u201d shqipe. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"2963\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/selman-riza-drite-mbi-letersine-e-vjeter-shqipe\/selman_riza\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza.jpg?fit=399%2C418&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"399,418\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Selman_Riza\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza.jpg?fit=286%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza.jpg?fit=399%2C418&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2963\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza-286x300.jpg?resize=286%2C300\" width=\"286\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza.jpg?resize=286%2C300&amp;ssl=1 286w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza.jpg?w=399&amp;ssl=1 399w\" sizes=\"auto, (max-width: 286px) 100vw, 286px\" \/><\/p>\n<p>Nga: Behar Gjoka.-<\/p>\n<p>Midis let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb hershme shqipe dhe punimeve t\u00eb thelluara shkencore t\u00eb prof. Selman Riz\u00ebs, gjuh\u00ebtarit t\u00eb shquar t\u00eb shek. XX, q\u00eb i p\u00ebrket plejad\u00ebs s\u00eb ndritur t\u00eb gjuh\u00ebtar\u00ebve si Aleksand\u00ebr Xhuvani, Kostaq Cipo, Kol Ashta, Eqerem \u00c7abej etj, n\u00eb l\u00ebmin e letrave shqipe ka nj\u00eb lidhje organike dhe t\u00eb dyfisht\u00eb, aq sa mund t\u00eb thuhet pa frik\u00eb se let\u00ebrsia e hershme shqipe njihet n\u00eb k\u00ebto nivele, ku edhe \u00ebsht\u00eb pranuar si faktologji gjuh\u00ebsore dhe historike, si dhe \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e pandar\u00eb e prodhimit letrar t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, fal\u00eb zbulimit dhe ndihmes\u00ebs shkencore t\u00eb dh\u00ebn\u00eb pa kursim prej Riz\u00ebs. Ky fakt lidhet ngusht\u00ebsisht me tekstet e her\u00ebpashershme kushtuar Buzukut, Matrang\u00ebs, Budit, Bardhit dhe Bogdanit, q\u00eb n\u00eb vitin e larg\u00ebt 1964 konceptohet edhe si tekst universitar p\u00ebr deg\u00ebn e gjuh\u00eb-let\u00ebrsis\u00eb, q\u00eb n\u00eb fakt p\u00ebr nga niveli, p\u00ebrzgjedhja dhe p\u00ebrpunimi i materialit e kap\u00ebrcen ndjesh\u00ebm m\u00ebtimin p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer thjesht\u00eb dhe vet\u00ebm si nj\u00eb tekst m\u00ebsimor, p\u00ebrkundrazi, formatimi t\u00ebr\u00ebsor i saj, sh\u00ebnon nj\u00eb punim shkencor t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb p\u00ebr at\u00eb periudh\u00eb dhe tekstet q\u00eb trash\u00ebgohen. Por n\u00eb vitin 1967, p\u00ebr shkak t\u00eb deklarimit t\u00eb prof. Riz\u00ebs kund\u00ebr Marksizmit n\u00eb gjuh\u00ebsi, nd\u00ebrpret m\u00ebsimdh\u00ebnien n\u00eb universitet, si dhe pun\u00ebn n\u00eb Institutin e Gjuh\u00ebs dhe Let\u00ebrsis\u00eb.<\/p>\n<p>Bashk\u00eb me fatin e jet\u00ebs s\u00eb Selman Riz\u00ebs, p\u00ebr shum\u00eb vite humbi pa nam dhe nishan edhe punimi p\u00ebrmbi periudh\u00ebn e par\u00eb t\u00eb letrave shqipe, titulluar \u201cPes\u00eb autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe\u201d, nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb u ribotua n\u00eb vitin 2002. Nga ana tjet\u00ebr, vetvetish\u00ebm, ky gjuh\u00ebtar i spikatur, madje nga m\u00eb t\u00eb p\u00ebrve\u00e7mit n\u00eb historin\u00eb e gjuh\u00ebs shqipe, n\u00ebp\u00ebrmjet studimit t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb letrave shqipe, teksteve dhe librave t\u00eb saj, autor\u00ebve dhe periudh\u00ebs, vlerave gjuh\u00ebsore dhe letrare t\u00eb tyre, nd\u00ebrfuti p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb shqyrtimin dhe interpretimin e shenjave letrare dhe gjuh\u00ebsore, analiz\u00ebn e tekstit, natyrisht si aspekt dhe formatim gjuh\u00ebsor, por thell\u00ebsia e q\u00ebmtimit gjuh\u00ebsor n\u00eb shqyrtimet tekstologjike b\u00ebri q\u00eb ndon\u00ebse pa e shpallur si t\u00eb k\u00ebtill\u00eb, t\u00eb p\u00ebrfshihet vetvetiu edhe analiza tekstologjike letrare, madje me nj\u00eb nivel t\u00eb pamb\u00ebrritsh\u00ebm edhe sot e gjith\u00eb dit\u00ebn, s\u00eb paku n\u00eb shqyrtimin dhe interpretimin e shenjave letrare t\u00eb teksteve t\u00eb shekujve t\u00eb XVI dhe XVII.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"2964\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/selman-riza-drite-mbi-letersine-e-vjeter-shqipe\/selman_riza-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza-2.jpg?fit=600%2C600&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"600,600\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Selman_Riza (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza-2.jpg?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza-2.jpg?fit=600%2C600&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-2964\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza-2-300x300.jpg?resize=402%2C402\" width=\"402\" height=\"402\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza-2.jpg?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza-2.jpg?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza-2.jpg?w=600&amp;ssl=1 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 402px) 100vw, 402px\" \/><\/p>\n<p>Prania e interpretimit tekstologjik, madje nj\u00ebkohsh\u00ebm me trajtime t\u00eb tilla t\u00eb teksteve letrare n\u00eb shqyrtimet letrare t\u00eb p\u00ebrbotshme, per\u00ebndimore dhe lindore, e b\u00ebn t\u00eb pashmangshme njohjen dhe prekjen e mendimit t\u00eb Selman Riz\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb t\u00eb shqyrtimit letrar, si analiz\u00eb teksti e mir\u00ebfillt\u00eb, gjithnj\u00eb n\u00eb shenjim t\u00eb stilistik\u00ebs gjuh\u00ebsore &#8211; letrare. Periudha m\u00eb e hershme e letrave shqipe, vazhduesh\u00ebm ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e prof. Riz\u00ebs, madje qysh n\u00eb vitet \u201940 t\u00eb shek. t\u00eb kaluar, ai i ka kushtuar disa tekste t\u00eb m\u00ebvet\u00ebsish\u00ebm, secilit prej autor\u00ebve t\u00eb asaj periudhe. Fal\u00eb k\u00ebsaj t\u00ebrheqjeje ndaj fakteve gjuh\u00ebsore (por edhe letrare), p\u00ebr t\u00eb cilat Riza ishte mjesht\u00ebr dhe shkenc\u00ebtar i thekur, p\u00ebr harkun kohor t\u00eb shekujve XVI \u2013 XVII, n\u00eb shumic\u00ebn e her\u00ebve dhe p\u00ebrgjith\u00ebsisht ai e ka kundruar dhe trajtuar edhe si nj\u00eb fakt letrar, madje ku edhe hidhen themelet e ligj\u00ebrimit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. Puna e tij, k\u00ebrkimore dhe studimore, n\u00eb q\u00ebmtimin dhe shqyrtimin e vlerave t\u00eb posa\u00e7me t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb hershme (t\u00eb vjet\u00ebr), arrin kulmin me botimin e monografis\u00eb p\u00ebr t\u00eb pes\u00eb autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb dalluar t\u00eb etap\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe, q\u00eb e v\u00eb gjuh\u00ebn ton\u00eb n\u00eb komunikim m\u00eb latinishten, gjuh\u00ebn e kultur\u00ebs p\u00ebr koh\u00ebn.<\/p>\n<p>Pandarazi, me k\u00ebt\u00eb kontribut t\u00eb vyer n\u00eb shqyrtimin dhe vler\u00ebsimin e periudh\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb letrave shqipe, q\u00eb bart dhe ng\u00ebrthen nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb gjat\u00eb hulumtuese dhe verifikuese, t\u00eb jet\u00ebshkrimit dhe vlerave gjuh\u00ebsore dhe letrare, q\u00eb p\u00ebr\u00e7on krijimtaria e autor\u00ebve t\u00eb koh\u00ebs, shqyrtimi i tij, edhe sot, mbetet i shum\u00ebfisht\u00eb:<\/p>\n<p>S\u00eb pari, trajtimet e gjera dhe t\u00eb thelluara b\u00ebjn\u00eb t\u00eb mundur q\u00eb t\u00eb njihet dhe preket ajo epok\u00eb, me ulje-ngritjet dhe shenj\u00ebzimet e dokumentuara, por pand\u00ebrmjetsh\u00ebm shqyrtimet e Riz\u00ebs jan\u00eb m\u00eb t\u00eb plotat dhe m\u00eb shkencoret, n\u00eb shqyrtimin e autor\u00ebve t\u00eb hersh\u00ebm shqiptar\u00eb, qysh me Buzukun, Matrang\u00ebn, Budin, Bardhin dhe Bogdanin, madje duke funksionuar edhe tani si nj\u00eb burim i \u00e7muar i biografis\u00eb jet\u00ebsore dhe letrare t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, n\u00eb shqyrtimin e thelluar t\u00eb shkrimit t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb mugullimave t\u00eb koh\u00ebs, por nj\u00ebherit edhe t\u00eb rrezatimeve p\u00ebrlind\u00ebse t\u00eb vet\u00ebdijes s\u00eb qenies arb\u00ebnore, si dhe t\u00eb jet\u00ebshkrimit t\u00eb secilit prej autor\u00ebve t\u00eb koh\u00ebs, madje me shpeshti informacioni, t\u00eb patejkaluar ende, duke q\u00ebmtuar dhe shqyrtuar p\u00ebrmasat p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb tyre, madje duke qen\u00eb, n\u00eb linjat thelb\u00ebsore t\u00eb njohjes dhe interpretimit t\u00eb tyre, prurja m\u00eb e plot\u00eb dhe m\u00eb e thelluar e figurave dhe personalitetit t\u00eb tyre. N\u00eb kuptimin historik, faktologjia e k\u00ebrkuar dhe e shpalosur n\u00eb librin p\u00ebrmbi pes\u00eb autor\u00ebt me t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb letrave shqipe, p\u00ebrfaq\u00ebson edhe nj\u00eb histori t\u00eb p\u00ebrfunduar, mbase me t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit dhe hallkat e nevojshme, t\u00eb etap\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb Historis\u00eb s\u00eb Let\u00ebrsis\u00eb Shqipe, madje n\u00eb t\u00eb gjitha kuptimet dhe p\u00ebrmasat e veta.<\/p>\n<p>S\u00eb treti, n\u00eb shqyrtimin dhe interpretimin, verifikimin dhe vler\u00ebsimin e librave, pa dyshim, e teksteve m\u00eb kryesor\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj periudhe edhe nga pik\u00ebpamja gjuh\u00ebsore, pra si vler\u00eb e d\u00ebshmuar e gjuh\u00ebs shqipe, por nj\u00ebherit edhe nga ana letrare, madje k\u00ebtu edhe duke k\u00ebrkuar dhe sh\u00ebnuar shenjat m\u00eb t\u00eb dukshme t\u00eb prurjes letrare, t\u00eb secilit prej autor\u00ebve t\u00eb k\u00ebsaj periudhe. T\u00ebrheq v\u00ebmendjen trajtimi pohues dhe polemizues i Riz\u00ebs, mbi transliterimin e Eqerem \u00c7abejt dhe p\u00ebrfaq\u00ebsimin e vlerave t\u00eb Mesharit t\u00eb Buzukut, duke zbardhur k\u00ebshtu parim\u00ebsin\u00eb shkencore n\u00eb vler\u00ebsimin dhe konsiderimin e monumentit t\u00eb par\u00eb shkrimor t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. N\u00eb nj\u00eb kuptim edhe m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj fjale, p\u00ebrcaktimet e b\u00ebra nga prof. Selman Riz\u00ebsa p\u00ebr natyr\u00ebn e poezis\u00eb dhe proz\u00ebs s\u00eb Budit dhe Bogdanit, pavar\u00ebsisht thellimit n\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs, si formatim origjinal shkrimor kan\u00eb mbetur po aty, te niveli formatues i tipologjis\u00eb shkrimore t\u00eb k\u00ebsaj etape, themelv\u00ebn\u00ebse dhe letrare, por edhe t\u00eb shkrimtar\u00ebve t\u00eb saj. Po ashtu, p\u00ebrcaktimet e b\u00ebra p\u00ebr tiparet q\u00eb bart libri i Matrang\u00ebs, i r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb ka ai tekst p\u00ebr historin\u00eb e shkollimit n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, viti i botimit 1592 sh\u00ebnon edhe hapjen e t\u00eb par\u00ebs shkoll\u00eb shqipe t\u00eb dokumentuar. Gjithashtu, p\u00ebrqendrim dhe analiz\u00eb t\u00eb holl\u00ebsishme i ka p\u00ebrkushtuar edhe librave t\u00eb Frang Bardhit, p\u00ebrkat\u00ebsisht Fjalorit Latinisht-shqip, q\u00eb sh\u00ebnon edhe t\u00eb parin lib\u00ebr leksikografik, por edhe tekstin e par\u00eb p\u00ebrmbledh\u00ebs t\u00eb folklorit, t\u00eb fjal\u00ebve t\u00eb urta, n\u00eb historin\u00eb e kultur\u00ebs shqiptare, por edhe t\u00eb Apologjis\u00eb s\u00eb Sk\u00ebnderbeut, shkruar n\u00eb latinisht si zanafill\u00eb e historiografis\u00eb son\u00eb, si polemik\u00eb me m\u00ebtonj\u00ebsit e tjet\u00ebrsimit t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb Gjergj Kastriotit.<\/p>\n<p>S\u00eb kat\u00ebrti, shqyrtimi kritik i periudh\u00ebs, koh\u00ebs dhe rrethanave t\u00eb lul\u00ebzimit n\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb hershme shqipe, t\u00eb autor\u00ebve dhe ndihmes\u00ebs s\u00eb dh\u00ebn\u00eb prej tyre, t\u00eb teksteve t\u00eb librave, si shenja gjuh\u00ebsore dhe letrare, pra pa i adhuruar dhe mohuar, por vet\u00ebmse duke p\u00ebrndritur kahet dhe prurjet, p\u00ebr koh\u00ebn dhe shtegtimin e let\u00ebrsis\u00eb, \u00e7\u2019ka sh\u00ebnon edhe nj\u00eb metodik\u00eb t\u00eb vlert\u00eb sot e gjith\u00eb dit\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb par\u00eb dhe interpretuar dukurit\u00eb letrare dhe gjuh\u00ebsore n\u00eb principin e konsiderimit t\u00eb prurjes, por edhe t\u00eb zbardhjes dhe sh\u00ebnjimit t\u00eb mungimeve dhe dob\u00ebsive q\u00eb bartin. Shqyrtimi i thelluar, kritik dhe analitik ka mund\u00ebsuar q\u00eb trajtimet dhe p\u00ebrfundimet e hedhura n\u00eb vitet \u201940 dhe q\u00eb kulmohen n\u00eb vitet \u201960, t\u00eb shek. t\u00eb kaluar, t\u00eb jen\u00eb kaq jet\u00ebgjata.<\/p>\n<p>S\u00eb fundi, vlera t\u00eb posa\u00e7me bart edhe aspekti i Krestomacis\u00eb, pra i p\u00ebrzgjedhjes s\u00eb vepr\u00ebs letrare, gjuh\u00ebsore dhe shkencore t\u00eb secilit prej autor\u00ebve t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb letrave shqipe, q\u00eb shpesh em\u00ebrtohet si let\u00ebrsi e vjet\u00ebr, kur n\u00eb fakt do t\u2019i shkonte p\u00ebrshtat shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr em\u00ebrtesa \u201clet\u00ebrsi e hershme e shekujve t\u00eb XVI dhe XVII\u201d, mbase edhe let\u00ebrsi e mesjet\u00ebs s\u00eb von\u00eb, q\u00eb u l\u00ebvrua si pasoj\u00eb e hap\u00ebsir\u00ebs q\u00eb krijoi Kund\u00ebrreformacioni i Papatit, i cili erdhi si pasoj\u00eb e Reformacionit Luterian, \u00e7\u2019ka solli mund\u00ebsin\u00eb e lejimit t\u00eb kryerjes s\u00eb ceremonive fetare n\u00eb gjuh\u00ebt e popujve t\u00eb ndrysh\u00ebm, por edhe t\u00eb shkollimit, madje edhe t\u00eb shkrimit dhe botimit t\u00eb librave n\u00eb ato gjuh\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebrfundime p\u00ebrmbi let\u00ebrsin\u00eb e hershme shqipe, p\u00ebr vlerat letrare dhe gjuh\u00ebsore, si dhe koha dhe v\u00ebmendja e kushtuar p\u00ebr shum\u00eb mote e radhisin periudh\u00ebn e par\u00eb, pra, shek. XVI dhe XVII si nj\u00eb zgjatim dhe pjes\u00eb e Rilindjes Evropiane, madje jan\u00eb d\u00ebshmia e par\u00eb dhe krejt e dokumentuar e ekzistenc\u00ebs s\u00eb arb\u00ebnor\u00ebve dhe t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb tyre, \u201ct\u00eb d\u00ebshmis\u00eb s\u00eb dashuris\u00eb s\u00eb bot\u00ebs san\u00eb\u201d, si\u00e7 e ka shqiptuar Buzuku, gjeniu i shkrimit t\u00eb shqipes.\/gazeta-albania\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: Behar Gjoka.- Midis let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb hershme shqipe dhe punimeve t\u00eb thelluara shkencore t\u00eb prof. Selman Riz\u00ebs, gjuh\u00ebtarit t\u00eb shquar t\u00eb shek. XX, q\u00eb i p\u00ebrket plejad\u00ebs s\u00eb ndritur t\u00eb gjuh\u00ebtar\u00ebve si Aleksand\u00ebr Xhuvani, Kostaq Cipo, Kol Ashta, Eqerem \u00c7abej etj, n\u00eb l\u00ebmin e letrave shqipe ka nj\u00eb lidhje organike dhe t\u00eb dyfisht\u00eb, aq sa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":2963,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-2961","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Selman_Riza.jpg?fit=399%2C418&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-LL","jetpack-related-posts":[{"id":100665,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/tirana-ngrihet-ne-mbeshtetje-te-studenteve-ne-rmv-nis-protesta-ne-sheshin-skenderbej-per-gjuhen-shqipe-ne-provimet-e-jurisprudences\/","url_meta":{"origin":2961,"position":0},"title":"Tirana ngrihet n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb student\u00ebve n\u00eb RMV\/ Nis protesta n\u00eb sheshin &#8220;Sk\u00ebnderbej&#8221; p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb provimet e Jurisprudenc\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"May 26, 2026","format":false,"excerpt":"26 Maji 2026 N\u00eb Sheshin \u201cSk\u00ebnderbej\u201d n\u00eb Tiran\u00eb \u00ebsht\u00eb zhvilluar nj\u00eb protest\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb student\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb provimi i Jurisprudenc\u00ebs t\u00eb zhvillohet n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. Protesta \u00ebsht\u00eb organizuar si\u00e7 ishte paralajm\u00ebruar m\u00eb her\u00ebt dhe ka mbledhur nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh student\u00ebsh dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/600-388-whatsapp-image-2026-05-26-at-50647-pm-1779808532-1.jpeg?fit=600%2C388&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/600-388-whatsapp-image-2026-05-26-at-50647-pm-1779808532-1.jpeg?fit=600%2C388&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/600-388-whatsapp-image-2026-05-26-at-50647-pm-1779808532-1.jpeg?fit=600%2C388&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100358,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ketu-ka-vetem-maqedoni-le-ta-mesojne-te-gjithe-forcat-e-rmv-provokojne-para-protestes-per-gjuhen-shqipe-studenti-organizator-rastesi-apo-paralajmerim\/","url_meta":{"origin":2961,"position":1},"title":"\u201cK\u00ebtu ka vet\u00ebm Maqedoni, le ta m\u00ebsojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb\u201d\/ Forcat e RMV provokojn\u00eb para protest\u00ebs p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe, studenti organizator: &#8211; Rast\u00ebsi apo paralajm\u00ebrim?","author":"Kurt Farka","date":"May 16, 2026","format":false,"excerpt":"16 Maji 2026 \u00c7lirim Iseni, student dhe nj\u00eb nga organizator\u00ebt e protest\u00ebs s\u00eb paralajm\u00ebruar p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn e p\u00ebrdorimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, ka reaguar pas pamjeve q\u00eb tregojn\u00eb nj\u00eb parad\u00eb t\u00eb nj\u00eb formacioni t\u00eb policis\u00eb speciale n\u00eb lagjet urbane t\u00eb Kumanov\u00ebs, vet\u00ebm dy dit\u00eb para protest\u00ebs\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/MixCollage-16-May-2026-03-20-PM-9496-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/MixCollage-16-May-2026-03-20-PM-9496-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/MixCollage-16-May-2026-03-20-PM-9496-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/MixCollage-16-May-2026-03-20-PM-9496-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100371,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjuha-shqipe-eshte-e-ketij-trualli-se-ndalin-as-kralat-e-as-sulltane-haradinaj-ne-mbeshtetje-te-protestes-se-studenteve-shqiptare-ne-rmv\/","url_meta":{"origin":2961,"position":2},"title":"Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb e k\u00ebtij trualli. &#8211; S\u2019e ndalin as kralat e as sulltan\u00eb. Haradinaj n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb protest\u00ebs s\u00eb student\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb RMV","author":"Kurt Farka","date":"May 17, 2026","format":false,"excerpt":"17 Maji 2026 Ramush Haradinaj ka dal\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb plot\u00eb t\u00eb protest\u00ebs s\u00eb student\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, aty ku e radh\u00ebs \u00ebsht\u00eb njoftuar dit\u00ebn e nes\u00ebrme. N\u00eb nj\u00eb reagim n\u00eb rrjetet sociale, Haradinaj shkruan se gjuha shqipe n\u00eb RMV nuk \u00ebsht\u00eb opsionale, por \u00ebsht\u00eb gjuh\u00eb autoktone. \u201cGjuha\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ramush-Haredinaj.webp?fit=1026%2C566&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ramush-Haredinaj.webp?fit=1026%2C566&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ramush-Haredinaj.webp?fit=1026%2C566&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ramush-Haredinaj.webp?fit=1026%2C566&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100514,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/na-duan-te-vdekur-kim-mehmeti-ngre-tonet-ne-top-story-nese-ambasadori-i-shqiperise-meidani-largohet-i-jepet-zemer-grupeve-anti-shqiptare-ne-rmv\/","url_meta":{"origin":2961,"position":3},"title":"\u201cNa duan t\u00eb vdekur\u201d, Kim Mehmeti ngre tonet n\u00eb \u2018Top Story\u2019: &#8211; N\u00ebse ambasadori i Shqiperise Meidani largohet, i jepet zem\u00ebr grupeve anti-shqiptare n\u00eb RMV","author":"Kurt Farka","date":"May 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Maji 2026 Analisti shqiptar nga Maqedonia e Veriut, Kim Mehmeti i ftuar mbr\u00ebmjen e sotme n\u00eb \u2018Top Story\u2019 nga Grida Duma foli p\u00ebr l\u00ebvizjen studentore t\u00eb student\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb Shkup p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe. Mehmeti shprehu se t\u00ebrheqja e ambasadorit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Shkup, Denion Meidani do t\u00eb ishte turp\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100671,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/delegacioni-i-kongresisteve-amerikane-ne-presheve-ka-probleme-reale-mes-shqiptareve-dhe-serbise\/","url_meta":{"origin":2961,"position":4},"title":"Delegacioni i kongresist\u00ebve amerikan\u00eb n\u00eb Preshev\u00eb: Ka probleme reale mes shqiptar\u00ebve dhe Serbis\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 26, 2026","format":false,"excerpt":"26 Maji 2026 Delegacioni i kongresist\u00ebve amerikan\u00eb, q\u00eb vizitoi Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs t\u00eb mart\u00ebn, theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e stabilitetit dhe t\u00eb prosperitetit n\u00eb trajtimin e \u00e7\u00ebshtjeve mes shqiptar\u00ebve dhe serb\u00ebve. Keith Self nga radh\u00ebt e republikan\u00ebve dhe Suhas Subramanyam nga radh\u00ebt e demokrat\u00ebve u takuan me zyrtar\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, p\u00ebrfshir\u00eb deputetin\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1779800710_shaipkamberi.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1779800710_shaipkamberi.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1779800710_shaipkamberi.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1779800710_shaipkamberi.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100164,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/alarm-apo-histori-e-harruar-rasti-i-pare-i-hantavirus-ne-shqiperi\/","url_meta":{"origin":2961,"position":5},"title":"Alarm apo histori e harruar? &#8211; Rasti i par\u00eb i Hantavirus n\u00eb Shqip\u00ebri","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nj\u00eb rast i Hantavirus \u00ebsht\u00eb identifikuar n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb rreth kat\u00ebr dekada m\u00eb par\u00eb, duke treguar se prania e k\u00ebtij virusi n\u00eb vend nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen i ri, por nj\u00eb realitet i dokumentuar q\u00eb prej viteve \u201980. Referuar nj\u00eb publikimi n\u00eb revist\u00ebn prestigjioze The Lancet, rasti\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-5f86265b9546d1befb9e98e9744fc0c5-1.jpeg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-5f86265b9546d1befb9e98e9744fc0c5-1.jpeg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-5f86265b9546d1befb9e98e9744fc0c5-1.jpeg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2961"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2965,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2961\/revisions\/2965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}