{"id":28577,"date":"2019-11-25T01:49:17","date_gmt":"2019-11-25T01:49:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=28577"},"modified":"2019-11-25T01:49:17","modified_gmt":"2019-11-25T01:49:17","slug":"manastiri-i-mesopotamit-rast-unikal-ne-arkitekturen-bizantine-boterore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-mesopotamit-rast-unikal-ne-arkitekturen-bizantine-boterore\/","title":{"rendered":"Manastiri i Mesopotamit, rast unikal n\u00eb arkitektur\u00ebn bizantine bot\u00ebrore"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"28578\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-mesopotamit-rast-unikal-ne-arkitekturen-bizantine-boterore\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?fit=747%2C396&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"747,396\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?fit=300%2C159&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?fit=747%2C396&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-28578\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?resize=670%2C355&#038;ssl=1\" width=\"670\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?resize=300%2C159&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?resize=450%2C239&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?resize=600%2C318&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?resize=400%2C212&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?w=747&amp;ssl=1 747w\" sizes=\"auto, (max-width: 670px) 100vw, 670px\" \/><\/p>\n<p><strong>Manastiri i Mesopotamit, rast unikal n\u00eb arkitektur\u00ebn bizantine bot\u00ebrore<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga: Reshat Gega<\/strong><\/p>\n<p>Manastiri i Sh\u00ebn Kollit t\u00eb Mesopotamit pran\u00eb fshatit me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr n\u00eb rrethin e Delvin\u00ebs, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga monumentet m\u00eb t\u00eb spikatura t\u00eb arkitektur\u00ebs shqiptare, pjes\u00eb e arkitektur\u00ebs bizantine me datim t\u00eb bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e deritanishme, shek 12-13.<\/p>\n<p>Prej koh\u00ebsh ky monument ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e studiuesve duke filluar nga m\u00eb t\u00eb hershmit F. Versakis (1915), D. Evangelidis (1919), e m\u00eb pas A. Meksi me botimet sipas viteve (1972, 1975, 1978, 1983, 2003, 2004).<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"28579\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-mesopotamit-rast-unikal-ne-arkitekturen-bizantine-boterore\/hqdefault-18\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/hqdefault.jpg?fit=480%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"480,360\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"hqdefault\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/hqdefault.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/hqdefault.jpg?fit=480%2C360&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-28579\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/hqdefault.jpg?resize=699%2C524&#038;ssl=1\" width=\"699\" height=\"524\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/hqdefault.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/hqdefault.jpg?resize=450%2C338&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/hqdefault.jpg?resize=400%2C300&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/hqdefault.jpg?w=480&amp;ssl=1 480w\" sizes=\"auto, (max-width: 699px) 100vw, 699px\" \/><\/p>\n<p>Nuk kan\u00eb munguar t\u00eb tjer\u00eb studiues t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb mar\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb arkitektur\u00ebn dhe historikun e k\u00ebtij monumenti sikurse jan\u00eb P. Vokotopoulos(2003), K. Giakoumis-Gj.Karaiskaj (2004). N\u00eb studimin e k\u00ebtyre t\u00eb fundit \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrafruar m\u00eb sakt\u00eb datimin e themelimit t\u00eb manastirit, duke u nisur nga nj\u00eb mbishkrim n\u00eb nj\u00eb pllak\u00eb guri e gjetur kjo nga g\u00ebrmimet arkeologjike t\u00eb realizuara n\u00eb pjes\u00ebn lindore gjat\u00eb vitit 1990 me autor R.Gega. Data q\u00eb jepet n\u00eb k\u00ebt\u00eb mbishkrim i takon viteve 1224\/5 dhe p\u00ebrkon m\u00eb s\u00eb miri me periudh\u00ebn kur n\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb u shfaq vrullsh\u00ebm zhvillimi i Despotatit t\u00eb Epirit me qend\u00ebr n\u00eb Arta.<\/p>\n<p>Manastiri i Sh\u00ebn Kollit n\u00eb Mesopotam \u00ebsht\u00eb i vendosur n\u00eb nj\u00eb kod\u00ebr te but\u00eb duke z\u00ebn\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb jugore t\u00eb saj. Ka nj\u00eb mur rrethues i cili, n\u00eb p\u00ebrshtatje me form\u00ebn e kresht\u00ebs s\u00eb kodr\u00ebs formon nj\u00eb parcel\u00eb me brinj\u00ebn gjat\u00ebsore veri-jug af\u00ebrsisht 100 ml, dhe at\u00eb lindje-per\u00ebndim 80ml. Linja e vendosjes s\u00eb murit nuk jep ndonj\u00eb form\u00eb t\u00eb rregullt gjeometrike por ne mund ta p\u00ebrafronim me nj\u00eb drejt\u00ebk\u00ebnd\u00ebsh, brinj\u00ebt dhe k\u00ebndet e t\u00eb cilit jan\u00eb t\u00eb pajisura me kulla. Nga t\u00eb dh\u00ebnat e reja, si rezultat i punimeve rivler\u00ebsuese t\u00eb tre viteve t\u00eb fundit, jan\u00eb v\u00ebn\u00eb re edhe dy kulla n\u00eb brinj\u00ebn veriore duke e rritur k\u00ebshtu numrin e tyre t\u00eb njohur deri tani, nga 9 n\u00eb 11.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"28580\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-mesopotamit-rast-unikal-ne-arkitekturen-bizantine-boterore\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?fit=960%2C640&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"960,640\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?fit=960%2C640&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-28580\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?resize=791%2C527&#038;ssl=1\" width=\"791\" height=\"527\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?resize=600%2C400&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?resize=400%2C267&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-5.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 791px) 100vw, 791px\" \/><\/p>\n<p>Nisur nga teknika e realizimit t\u00eb murit rrethues t\u00eb k\u00ebtij manastiri \u00ebsht\u00eb komentuar se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb periudh\u00eb nd\u00ebrtimi m\u00eb t\u00eb hershme n\u00eb raport me at\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs, shekujt 11-12, gj\u00eb e cila ka intriguar mjaft n\u00eb hedhjen e ides se p\u00ebrpara formimit si manastir, duhet t\u00eb ket\u00eb q\u00ebn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb nj\u00eb k\u00ebshtjell\u00eb e banuar. Mendoj se ky variant \u00ebsht\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb q\u00ebn\u00eb i v\u00ebrtet, pasi hap\u00ebsira q\u00eb p\u00ebrcakton muri rrethues nuk lejon aq sa duhet formimin e kushteve p\u00ebr nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb banuar dhe nga ana tjet\u00ebr, me t\u00eb dh\u00ebnat e dala nga sondazhet e vitit 1990 e m\u00eb pas, ka mjaft elemente dhe struktura arkeologjike t\u00eb cilat flasin vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb manastir dhe jo qend\u00ebr urbane. Megjithat\u00eb sakt\u00ebsimet p\u00ebr zhvillimet nd\u00ebrtimore dhe historikun e tyre do t\u2019i prezantoj vet\u00ebm implementimi i nj\u00eb program-projekti afatgjat\u00eb, q\u00ebllimi i t\u00eb cilit do t\u00eb jet\u00eb: konservimi dhe konsolidimi i element\u00ebve arkitektonik, g\u00ebrmimet arkeollogjike dhe evidentime t\u00eb strukturave q\u00eb dalin nga ky proces si edhe studimin mbi baz\u00ebn e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb reja.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb mjaft t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe me vler\u00eb k\u00ebt\u00eb manastir nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm vjet\u00ebrsia e tij, madh\u00ebsia apo historia e themelimit si dhe jeta e tij m\u00eb pas. K\u00ebto aspekte t\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb tij jan\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe me siguri q\u00eb do t\u00eb pasurohen e vler\u00ebsohen akoma m\u00eb shum\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen. Por ajo q\u00eb t\u00ebrheq m\u00eb tep\u00ebr v\u00ebm\u00ebndjen dhe n\u00eb shum\u00eb raste shtang ata q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb far\u00eb kulture dhe njohuri p\u00ebr arkitektur\u00ebn bizantine \u00ebsht\u00eb modeli planimetrik dhe skema statike e aplikuar n\u00eb Kish\u00ebn e k\u00ebtij manastiri. \u00cbsht\u00eb i vetmi rast n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn arkitektonike bizantine ku shfaqet dhe zbatohet nj\u00eb skem\u00eb e till\u00eb, kat\u00ebr kupola mbi tambur t\u00eb cil\u00ebt mb\u00ebshtesin akstakimin e tyre mbi nj\u00eb kolon\u00eb t\u00eb vetme e cila nga ana e saj korrespondon me aksin gjat\u00ebsor t\u00eb sall\u00ebs s\u00eb naosit. Nj\u00eb kolon\u00eb e vetme e cila nuk e kalon diametrin 50 cm dhe me nj\u00eb lart\u00ebsi t\u00eb konsiderueshme af\u00ebrsisht 4m ka mbajtur n\u00eb fillim nj\u00eb ngarkes\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme q\u00eb vinte nga pjesa e p\u00ebrbashkuar e kat\u00ebr kupolave me tamburet. Salla e kish\u00ebs, naosi n\u00eb anen lindore pasohet nga pjesa e ambientit t\u00eb altarit, i cili gjithashtu b\u00ebn shmangie nga e zakonshmja pasi p\u00ebrfundon me dy absida. Pra, n\u00eb v\u00ebnd t\u00eb nj\u00eb abside, sikurse jan\u00eb shumica e kishave, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast kemi dy. Kjo skem\u00eb, me mb\u00ebshtetje vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb kolon\u00eb cilindrike, dy absida, pes\u00eb porta dhe portik apo korridor n\u00eb an\u00ebt veri, jug dhe per\u00ebndim i takon faz\u00ebs origjinale t\u00eb formimit t\u00eb kish\u00ebs. N\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb krijohet p\u00ebrshtypja se nuk ka ndonj\u00eb ndryshim t\u00eb ndjesh\u00ebm nga tipet q\u00eb p\u00ebrdoreshin n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb zhvillimit t\u00eb arkitektur\u00ebs s\u00eb kishave bizantine, por kur b\u00ebn nj\u00eb analiz\u00eb m\u00eb t\u00eb detajuar dhe mundohesh t\u00eb p\u00ebrjetosh zhvillimin q\u00eb ne ide t\u00eb kesaj skeme, ngelesh goj\u00eb hapur p\u00ebr guximin dhe eleganc\u00ebn me t\u00eb cil\u00ebn ka form\u00ebsuar arkitektonikisht volumin e brendis\u00eb arkitekti i k\u00ebtij monumenti.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb pa frik\u00eb nj\u00eb rast i cili nuk mund t\u00eb mos e p\u00ebrcaktosh si kryevep\u00ebr arkitektonike dhe p\u00ebr ne shqiptaret duhet t\u00eb konsiderohet si nj\u00eb fat dhe nder i madh. Mund t\u00eb themi se kemi n\u00eb fontin e trash\u00ebgimis\u00eb arkitektonike nj\u00eb monument, i cili \u00ebsht\u00eb unikal brenda llojit t\u00eb vet dhe kjo nuk \u00ebsht\u00eb pak.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"28581\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-mesopotamit-rast-unikal-ne-arkitekturen-bizantine-boterore\/19_big\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/19_big.jpg?fit=600%2C400&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"600,400\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"19_big\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/19_big.jpg?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/19_big.jpg?fit=600%2C400&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-28581\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/19_big.jpg?resize=767%2C511&#038;ssl=1\" width=\"767\" height=\"511\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/19_big.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/19_big.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/19_big.jpg?w=600&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/19_big.jpg?resize=400%2C267&amp;ssl=1 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 100vw, 767px\" \/><\/p>\n<p>Arsyeja pse \u00ebsht\u00eb konceptuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb volumetria e k\u00ebsaj kishe, ka qen\u00eb p\u00ebrher\u00eb objekt hamendjesh dhe diskutimesh. Nuk dihet sakt\u00ebsisht pse \u00ebsht\u00eb formuluar me dy absida por m\u00eb e pranueshme mbetet ideja e ushtrimit t\u00eb dy riteve kristiane, ortodoks dhe katolik me t\u00eb nj\u00ebjtin shenjtor. Varianti i realizimit t\u00eb dy absidave p\u00ebr dy shenjtor nuk gjen shum\u00eb vend pasi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padiskutueshme do t\u00eb trash\u00ebgohej si kish\u00eb me dy emra, gj\u00eb e cila nuk ka ndodhur.<\/p>\n<p>Kjo kish\u00eb i \u00ebsht\u00eb dedikuar nj\u00eb shenjtori, Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs, i cili ka q\u00ebn\u00eb shum\u00eb i p\u00ebrhapur dhe i adhuruar n\u00eb t\u00eb dy brigjet e Adriatikut, pjesa e Mores\u00eb dhe ajo e Jugut t\u00eb Italis\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb gjithashtu interesant fakti se n\u00eb repertorin dekorativ t\u00eb kish\u00ebsi gjejm\u00eb nj\u00eb frym\u00eb artistike q\u00eb t\u00eb kujton artin per\u00ebndimor. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb flasin skulpturat n\u00eb mure dhe dekoracioni n\u00eb dyshemet\u00eb.<\/p>\n<p>Pas viteve 90, me realizimin e disa nd\u00ebrhyrjeve konservuese ndaj kish\u00ebs si edhe sondazheve n\u00eb an\u00ebn lindore, u dha mund\u00ebsia q\u00eb t\u00eb thellonim njohurit\u00eb, qoft\u00eb p\u00ebr situat\u00ebn e manastirit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, ashtu edhe p\u00ebr at\u00eb t\u00eb kish\u00ebs n\u00eb ve\u00e7anti.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"28582\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-mesopotamit-rast-unikal-ne-arkitekturen-bizantine-boterore\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam.jpg?fit=715%2C436&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"715,436\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"manastiri-i-shen-kollit-mesopotam\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam.jpg?fit=300%2C183&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam.jpg?fit=715%2C436&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-28582\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam.jpg?resize=756%2C461&#038;ssl=1\" width=\"756\" height=\"461\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam.jpg?resize=300%2C183&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam.jpg?resize=450%2C274&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam.jpg?resize=600%2C366&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam.jpg?resize=400%2C244&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam.jpg?w=715&amp;ssl=1 715w\" sizes=\"auto, (max-width: 756px) 100vw, 756px\" \/><\/p>\n<p>Nga g\u00ebrmimet dol\u00ebn struktura t\u00eb panjohura m\u00eb par\u00eb dhe q\u00eb i pasurojn\u00eb mjaft njohurit\u00eb p\u00ebr zhvillimin nd\u00ebrtimor t\u00eb godinave t\u00eb manastirit. N\u00eb mes t\u00eb ambienteve t\u00eb g\u00ebrmuara dol\u00ebn struktura t\u00eb cilat, nisur nga forma nuk p\u00ebrkojn\u00eb me funksionet e dhomave ku ato ndodhen. Nuk kan\u00eb lidhje edhe si teknik\u00eb murature. Me shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb jan\u00eb pararend\u00ebse. N\u00eb studimin e prezantuar t\u00eb 2007 pran\u00eb Komisionit Komb\u00ebtar t\u00eb Restaurimit, n\u00eb MTKRS, i paraqitur dhe miratuar si ide p\u00ebr rivler\u00ebsimin e k\u00ebtij kompleksi, k\u00ebto struktura jan\u00eb konsideruar me mund\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe si mbetje t\u00eb nj\u00eb uj\u00ebsjell\u00ebsi. Nisur nga drejtimi q\u00eb k\u00ebto blloqe ndjekin sipas linj\u00ebs imagjinare, besohet se \u00ebsht\u00eb gjetur edhe burimin prej nga furnizohej me uj\u00eb ky ujesjell\u00ebs. Sakt\u00ebsimi i k\u00ebtyre elementeve do t\u2019i takoj\u00eb t\u00eb ardhmes, por me k\u00ebt\u00eb rast e v\u00ebm\u00eb n\u00eb dukje, sepse deri tani duket m\u00eb i hershmi n\u00eb raport me t\u00eb gjitha pjes\u00ebt e tjera t\u00eb njohura t\u00eb manastirit.<\/p>\n<p>Sondazhet soll\u00ebn n\u00eb drit\u00eb edhe nj\u00eb mori elementesh arkitektonike, qeramik\u00eb, copa afresku, pjes\u00eb dekoracioni n\u00eb gur g\u00eblqeror\u00eb si korniza etj, t\u00eb cilat jan\u00eb materiale t\u00eb grumbulluara p\u00ebr shkak t\u00eb sh\u00ebmbjeve q\u00eb ka p\u00ebsuar her\u00eb pas here ky kompleks.<\/p>\n<p>Nga v\u00ebzhgimet tona n\u00eb drejtim t\u00eb arkitektur\u00ebs s\u00eb kish\u00ebs pat\u00ebm disa t\u00eb papritura t\u00eb lidhura me m\u00ebnyr\u00ebn se si ishte perceptuar nga studiesit dhe v\u00ebzhguesit e cituar m\u00eb sip\u00ebr. Modeli arkitektonik dhe fazat nd\u00ebrtimore q\u00eb ka kaluar kisha rezultojn\u00eb me ndryshime t\u00eb theksuara.<\/p>\n<p>N\u00eb studimin e 2007-\u00ebs jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb t\u00eb rejat kryesore q\u00eb flasin qart\u00eb p\u00ebr nj\u00eb formulim fasadash dhe planimetrie ndryshe nga si ishte dh\u00ebn\u00eb m\u00eb par\u00eb prej t\u00eb gjith\u00eb autor\u00ebve. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbledhur k\u00ebto t\u00eb reja mund t\u2019i radhisim si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n<p>Fasadat nuk kan\u00eb q\u00ebn\u00eb n\u00eb origjin\u00ebn e tyre me korniza horizontale, por t\u00eb artikuluara me frontone dy uj\u00ebsh, t\u00eb cil\u00ebt dikur q\u00ebndronin mbi \u00e7do nj\u00ebr\u00ebn nga triforet ose dritaret treshe. Fasadat jug dhe veri kan\u00eb patur jo nj\u00eb qemer cilindrik si mbules\u00eb p\u00ebrpendikular me port\u00ebn dhe fronton n\u00eb ball, por dy t\u00eb till\u00eb, nj\u00eb p\u00ebr \u00e7do port\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre an\u00ebve.<\/p>\n<p>Fasada lindore ka q\u00ebn\u00eb n\u00eb origjin\u00ebn e saj jo me dy absida sikurse \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb n\u00eb studimet e m\u00ebparshme por me tre, prej nga e mesit nuk ka q\u00ebn\u00eb absid\u00eb e v\u00ebrtet. Kjo pjes\u00eb ka luajtur rolin e nj\u00eb kontraforti n\u00eb p\u00ebrballim t\u00eb ngarkesave q\u00eb sillte aksi gjatesor i kish\u00ebs p\u00ebr shkak t\u00eb kupolave. Trajtimi i k\u00ebsaj pjese n\u00eb pamjen e jashtme ka q\u00ebn\u00eb nj\u00eblloj si absidat e v\u00ebrteta, por pa dritare. Pjesa e sip\u00ebrme e k\u00ebsaj abside-kontrafort ka q\u00ebn\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb akoma n\u00eb tok\u00eb, n\u00eb an\u00ebn lindore lindore, por asnj\u00ebher\u00eb nuk i ishte dh\u00ebn\u00eb shpjegimi se nga kishte ardhur dhe ku e kishte patur vendin. Zgjidhja q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb autori i projektit apo konstruktori n\u00eb lidhje m\u00eb k\u00ebt\u00eb element ka qen\u00eb e kusht\u00ebzuar me p\u00ebrballimin e forcave t\u00eb m\u00ebdha shtyt\u00ebse qe p\u00ebrcillte aksi gjat\u00ebsor i linj\u00ebs bashkuese t\u00eb tambureve. P\u00ebrs\u00ebri vlen t\u00eb p\u00ebrm\u00ebndim se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb m\u00eb nj\u00eb rast unikal dhe gjenial p\u00ebr nga m\u00ebnyra dhe eleganca se si \u00ebsht\u00eb aplikuar e t\u00ebr\u00eb ideja e formulimit arkitektonik t\u00eb brendis\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb funksionit, dy absida p\u00ebr dy rite.<\/p>\n<p>Nga v\u00ebzhgimet e deritanishme \u00ebsht\u00eb arritur n\u00eb mendimin se kisha ka p\u00ebsuar disa her\u00eb nd\u00ebrhyrje t\u00eb cilat kan\u00eb q\u00ebn\u00eb t\u00eb detyruara p\u00ebr shkak t\u00eb sh\u00ebmbjeve e d\u00ebmtimeve t\u00eb ardhura n\u00eb koh\u00eb te ndryshme. K\u00ebshtu, n\u00ebqoft\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb studimet e m\u00ebparshme kan\u00eb perceptuar vet\u00ebm dy momente nd\u00ebrhyrjeje, viti 1793 dhe 1845, t\u00eb cilat faktohen nga data t\u00eb gdhendura, dalloj deri tani t\u00eb pakt\u00ebn kat\u00ebr momente nd\u00ebrhyrjesh dhe ndryshime p\u00ebr shkak d\u00ebmtimesh nga t\u00ebrmete etj. Ka shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jen\u00eb pes\u00eb t\u00eb tilla, por n\u00eb t\u00eb ardhmen duhet t\u00eb b\u00ebhen verifikime me sondazhet p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"28583\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-mesopotamit-rast-unikal-ne-arkitekturen-bizantine-boterore\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?fit=960%2C569&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"960,569\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?fit=300%2C178&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?fit=960%2C569&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-28583\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?resize=737%2C437&#038;ssl=1\" width=\"737\" height=\"437\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?resize=300%2C178&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?resize=768%2C455&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?resize=450%2C267&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?resize=600%2C356&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?resize=400%2C237&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-3.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 737px) 100vw, 737px\" \/><\/p>\n<p>Si ndryshim t\u00eb par\u00eb n\u00eb arkitektur\u00ebn e kish\u00ebs \u00ebsht\u00eb shtesa e nj\u00eb kapele n\u00eb an\u00ebn jugore me shum\u00eb mund\u00ebsi n\u00eb fundin e shek.13.<\/p>\n<p>Faza e dyt\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb e lidhur me humbjen e portikut, i cili qarkonte kish\u00ebn nga veriu, per\u00ebndimi dhe jugu, p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb t\u00ebrmeti n\u00eb shek.16 (v. 1510 ndoshta edhe nj\u00eb n\u00eb v. 1560). N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb restaurim pothuajse total me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb eleminoheshin pasojat dhe t\u00eb p\u00ebrforcohej ajo q\u00eb kishte mbetur pa r\u00ebn\u00eb nga volumi i kish\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb moment \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrforcim p\u00ebr kolon\u00ebn cilindrike q\u00ebndrore me nj\u00eb pilast\u00ebr masiv, mur guri, i cili edhe u dekorua m\u00eb afresk. Nd\u00ebrtimi i k\u00ebtij blloku muri, i cili veshi n\u00eb t\u00eb kat\u00ebr an\u00ebt kolon\u00ebn origjinale cilindrike prej graniti u pasua edhe m\u00eb shtesa harqesh, n\u00ebn harqet origjinal q\u00eb shkojn\u00eb sipas akseve veri-jug dhe lindje \u2013 per\u00ebndim t\u00eb linjave ku takojn\u00eb kupolat.<\/p>\n<p>Po n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb b\u00ebr\u00eb ndryshimet edhe n\u00eb fasada ku bie n\u00eb sy, mbushja dhe nivelimi i pjes\u00ebs s\u00eb sip\u00ebrme t\u00eb faqeve t\u00eb tyre duke fshehur linj\u00ebn e frontoneve p\u00ebr secil\u00ebn nga dritaret treshe. Krahas ndryshimeve n\u00eb frontonet e dritareve treshe duhet t\u00eb jen\u00eb hapur disa dritare teke n\u00eb nivelet m\u00eb posht\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Faza e tret\u00eb i takon nj\u00eb shembje n\u00eb an\u00ebn lindore ku jan\u00eb rr\u00ebzuar absidat origjinale. Rind\u00ebrtimi i takon dat\u00ebs 1793, por k\u00ebt\u00eb rradh\u00eb nuk u b\u00eb m\u00eb me dy absida .<\/p>\n<p>Faza e kat\u00ebrt i takon nj\u00eb shembjeje tjet\u00ebr q\u00eb ndodhi n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb murit verior n\u00eb vitin 1845.<\/p>\n<p>E gjith\u00eb situata e nd\u00ebrhyrjeve dhe rind\u00ebrtimeve do t\u00eb sqarohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb plot\u00eb kur t\u00eb p\u00ebrmbyllen nd\u00ebrhyrjet konsoliduese ndaj kish\u00ebs.<\/p>\n<p>Deri tani ndaj saj jan\u00eb aplikuar dy faza nd\u00ebrhyrjesh konservuese dhe pritet t\u00eb vazhdohet me faz\u00ebn e tret\u00eb ne m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb gradualisht t\u00eb futet n\u00eb gjendjen e stabilizimit statik dhe strukturor, elemente keto, t\u00eb cilat konstruksioni kish\u00ebs i ka patur dhe i ka akoma si problemet kryesore. Gjendja aktuale n\u00eb pritje t\u00eb p\u00ebrmbylljes s\u00eb nd\u00ebrhyrjeve konsoliduese \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht delikate. Zona lindore e baz\u00ebs s\u00eb tambureve ka probleme t\u00eb theksuara p\u00ebr shkak se struktura dhe materiali q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn muratur\u00ebn \u00ebsht\u00eb tejet e dob\u00ebsuar dhe e varf\u00ebr n\u00eb lidh\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Manastiri i Mesopotamit, rast unikal n\u00eb arkitektur\u00ebn bizantine bot\u00ebrore Nga: Reshat Gega Manastiri i Sh\u00ebn Kollit t\u00eb Mesopotamit pran\u00eb fshatit me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr n\u00eb rrethin e Delvin\u00ebs, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga monumentet m\u00eb t\u00eb spikatura t\u00eb arkitektur\u00ebs shqiptare, pjes\u00eb e arkitektur\u00ebs bizantine me datim t\u00eb bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e deritanishme, shek 12-13. Prej koh\u00ebsh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":28578,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-28577","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/manastiri-i-shen-kollit-mesopotam-4.jpg?fit=747%2C396&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-7qV","jetpack-related-posts":[{"id":1369,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-mesopotamit-finiq-sarande\/","url_meta":{"origin":28577,"position":0},"title":"Manastiri i Mesopotamit &#8211; Finiq, Sarande","author":"Kurt Farka","date":"January 15, 2018","format":false,"excerpt":"Manastiri i Mesopotamit ndodhet n\u00eb pjes\u00ebn jugore t\u00eb fshatit Mespotam n\u00eb rrethin eSarandes, fare pran\u00ebFiniqit . Ne fillim ka ekzistuar nj\u00eb tempull pagan dhe mbi rr\u00ebnojat e tij \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar Kisha e Shen Kollit, mendohet t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb koh\u00ebn e perandorit bizantin Kostandin i IX Monomaku. Kisha e Sh\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Trashegimi Kulturore&quot;","block_context":{"text":"Trashegimi Kulturore","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/trashegimi-kulturore\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Manastiri-i-Mesopotamit.jpg?fit=610%2C343&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Manastiri-i-Mesopotamit.jpg?fit=610%2C343&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Manastiri-i-Mesopotamit.jpg?fit=610%2C343&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":81061,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-mesopotamit-nje-nga-perlat-te-arkitektures\/","url_meta":{"origin":28577,"position":1},"title":"Manastiri i Mesopotamit, nj\u00eb nga perlat t\u00eb arkitektur\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"May 15, 2024","format":false,"excerpt":"15 Maji 2024 N\u00eb jug t\u00eb fshatit Mesopotam n\u00eb bashkin\u00eb e Sarand\u00ebs, fare pran\u00eb qytetit antik t\u00eb Finiqit, mund t\u00eb vizitoni nj\u00eb nga perlat e arkitektur\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri. Drejtoria Rajonale e Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore Vlor\u00eb ndau n\u00eb rrjetet sociale pamje t\u00eb mrekullueshme nga Kisha e Manastirit t\u00eb Sh\u00ebn Kollit n\u00eb Mesopotam,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/640-0-mesopotam-1715668710.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/640-0-mesopotam-1715668710.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/640-0-mesopotam-1715668710.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":29700,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-fjetjes-se-tereshenjtes-goranxi-gjirokaster\/","url_meta":{"origin":28577,"position":2},"title":"MANASTIRI I FJETJES S\u00cb T\u00cbR\u00cbSHENJT\u00cbS,  GORANXI, GJIROKAST\u00cbR. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"December 25, 2019","format":false,"excerpt":"MANASTIRI I FJETJES S\u00cb T\u00cbR\u00cbSHENJT\u00cbS, GORANXI, GJIROKAST\u00cbR Manastiri i Sh\u00ebn Maris\u00eb, Ravenj\u00ebs Manastiri ndodhet rreth 4 km mbi fshatin Goranxi t\u00eb krahin\u00ebs s\u00eb Dropullit, n\u00eb nj\u00eb lart\u00ebsi rreth 650 m mbi nivelin e detit. Hapja e rrug\u00ebs automobilistike nga fshati n\u00eb manastir me gjat\u00ebsi 4 km, e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb monument\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/80824474_978464199206333_1098170966619455488_o-Copy.jpg?fit=960%2C485&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/80824474_978464199206333_1098170966619455488_o-Copy.jpg?fit=960%2C485&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/80824474_978464199206333_1098170966619455488_o-Copy.jpg?fit=960%2C485&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/80824474_978464199206333_1098170966619455488_o-Copy.jpg?fit=960%2C485&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":34404,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/lajm-arkiv-maks-velo-perplaset-me-ministren-margariti-politika-po-e-shkaterron-arkitekturen-me-themel\/","url_meta":{"origin":28577,"position":3},"title":"Lajm Arkiv: Maks Velo p\u00ebrplaset me ministren Margariti: &#8211; Politika po e shkat\u00ebrron arkitektur\u00ebn me themel","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2020","format":false,"excerpt":"Lajm Arkiv: Maks Velo p\u00ebrplaset me ministren Margariti: - Politika po e shkat\u00ebrron arkitektur\u00ebn me themel 31 Tetor, 2019 Ministrja e Kultur\u00ebs, Elva Margariti premtoi botimin e kolan\u00ebs s\u00eb veprave t\u00eb arkitekt\u00ebve shqiptar\u00eb. Artisti Maks Velo, e cil\u00ebsoi hipokrizi k\u00ebt\u00eb premtim, duke theksuar se politika e sotme po e shkat\u00ebrron\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/DEBATI-MARGARITI-VELO.mpg_snapshot_00.42.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/DEBATI-MARGARITI-VELO.mpg_snapshot_00.42.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/DEBATI-MARGARITI-VELO.mpg_snapshot_00.42.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/DEBATI-MARGARITI-VELO.mpg_snapshot_00.42.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/DEBATI-MARGARITI-VELO.mpg_snapshot_00.42.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":97172,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/10-elemente-dalluese-te-arkitektures-islame\/","url_meta":{"origin":28577,"position":4},"title":"10 elemente dalluese t\u00eb arkitektur\u00ebs islame","author":"Kurt Farka","date":"January 30, 2026","format":false,"excerpt":"31 Janar 2026 M\u00eb posht\u00eb jan\u00eb disa nga elementet dalluese t\u00eb arkitektur\u00ebs islame: 1. Kupolat | Arkitektura Islame Kupolat jan\u00eb nj\u00eb nga treguesit m\u00eb t\u00eb duksh\u00ebm t\u00eb arkitektur\u00ebs islame. Ato zakonisht jan\u00eb pjes\u00eb e \u00e7ative dhe tavaneve dhe kan\u00eb form\u00eb gjysm\u00ebsferike. Kupolat mund t\u00eb mb\u00ebshteten mbi nj\u00eb struktur\u00eb rrethore, nj\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Arkitektura-Islame.jpg?fit=900%2C602&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Arkitektura-Islame.jpg?fit=900%2C602&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Arkitektura-Islame.jpg?fit=900%2C602&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Arkitektura-Islame.jpg?fit=900%2C602&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":99043,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-40-shenjtoreve-ne-sarande-dhe-legjenda-e-rralle-qe-i-kushtohet-ushtareve-rromak\/","url_meta":{"origin":28577,"position":5},"title":"Manastiri i 40 Shenjtor\u00ebve ne Sarande dhe legjenda e rrall\u00eb q\u00eb i kushtohet ushtareve rromak","author":"Kurt Farka","date":"April 3, 2026","format":false,"excerpt":"3 Prill 2026 Sipas goj\u00ebdh\u00ebn\u00ebs, 40 ushtar\u00eb t\u00eb nj\u00eb legjioni romak u ndaluan n\u00eb zon\u00ebn e Onhezmit, Saranda e sotme, pasi i zuri nj\u00eb stuhi. Aty u p\u00ebrball\u00ebn me nj\u00eb zgjedhje t\u00eb prer\u00eb: t\u00eb hiqnin dor\u00eb nga besimi ose t\u00eb vdisnin. N\u00eb nj\u00eb kod\u00ebr q\u00eb sheh drejt Sarand\u00ebs, mu p\u00ebrball\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/unnamed-1.jpg?fit=765%2C640&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/unnamed-1.jpg?fit=765%2C640&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/unnamed-1.jpg?fit=765%2C640&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/unnamed-1.jpg?fit=765%2C640&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28577"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28584,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28577\/revisions\/28584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}