{"id":27256,"date":"2019-10-24T17:23:30","date_gmt":"2019-10-24T17:23:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=27256"},"modified":"2019-10-24T17:23:30","modified_gmt":"2019-10-24T17:23:30","slug":"hammond-dhe-miocevic-mbi-mitet-ilire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hammond-dhe-miocevic-mbi-mitet-ilire\/","title":{"rendered":"Hammond dhe Miocevi\u010d mbi mitet ilire"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"27257\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hammond-dhe-miocevic-mbi-mitet-ilire\/koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?fit=840%2C395&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"840,395\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905&#215;395\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?fit=300%2C141&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?fit=840%2C395&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-27257\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?resize=634%2C298&#038;ssl=1\" width=\"634\" height=\"298\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?resize=300%2C141&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?resize=768%2C361&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?resize=450%2C212&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?resize=600%2C282&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?resize=400%2C188&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?w=840&amp;ssl=1 840w\" sizes=\"auto, (max-width: 634px) 100vw, 634px\" \/><\/p>\n<p><strong>Hammond dhe Miocevi\u010d mbi mitet ilire<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga Moikom Zeqo<\/strong><\/p>\n<p>Nichol G.L.Hammond n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb tij mbi varrimin me tuma n\u00eb Shqip\u00ebri jep disa v\u00ebshtrime krejt origjinale mbi historin\u00eb e ilir\u00ebve.<\/p>\n<p>Ai analizon traditat mitologjike n\u00ebn optik\u00ebn e shkenc\u00ebs moderne.<\/p>\n<p>Hamondi v\u00eb n\u00eb dukje:<\/p>\n<p>\u201cApolloni i Rodit ka p\u00ebrdorur materialin tradicional duke shkruar Argonautica, q\u00eb p\u00ebrshkruan gjendjen n\u00eb epok\u00ebn e bronzit. Ai e p\u00ebrshkruan Drinin e Zi si lumin e thell\u00eb e t\u00eb zi\u00a0<strong>ilir<\/strong>\u00a0af\u00ebr enkelejve. Ai vendos disa brig\u00eb n\u00eb bregun e gjirit jonian (dhe n\u00eb dy ishuj) dhe n\u00eb jug t\u00eb tyre vendos pasardh\u00ebsit e Hylusit, t\u00eb birit t\u00eb Herakliut, i cili mbante tokat e Hyllis (q\u00eb m\u00eb von\u00eb u nd\u00ebrrua n\u00eb Byllis). Nj\u00eb tradit\u00eb m\u00eb e hershme e quan gjirin jonian si Rheas Kolpos dhe Kronios Pontos. Meq\u00eb Rhea dhe Kronos kan\u00eb qen\u00eb prind\u00ebr t\u00eb Zeusit, per\u00ebndis\u00eb s\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb Grek\u00ebve, tradita na shtyn t\u00eb mendojm\u00eb se grek\u00ebt kan\u00eb banuar n\u00eb bregun e gjirit jonian p\u00ebrpara se sa Zeusi t\u00eb lidhej me Dodon\u00ebn n\u00eb Malin Olimp.<\/p>\n<p>Vazhdim\u00ebsia e ngjarjeve n\u00eb koh\u00eb tregohet nga legjenda e themelimit t\u00eb kolonis\u00eb greke n\u00eb Epidamn. Nj\u00eb mbret vendas i quajtur Dyrrah b\u00ebri nj\u00eb aleanc\u00eb me Heraklin, i cili mbahej pra si themelues i qytetit Dyrrah. Heraklid\u00ebt n\u00eb Dyrrah u pasuan nga brig\u00ebt pastaj erdh\u00ebn taulant\u00ebt \u2018I\u03bb\u03bb\u03c5\u03c1\u03b9\u03c7\u03cc\u03bd \u03ad\u03b8\u03bd\u03bf\u03c2, pastaj liburn\u00ebt, \u03ad\u03c4\u03b5\u03c1\u03bf\u03bd \u03b3\u03ad\u03bd\u03bf\u03c2 I\u03bb\u03bb\u03c5\u03c1\u03b9\u03ce\u03bd; dhe s\u00eb fundi kolon\u00ebt grek\u00eb. Ka mund\u00ebsi q\u00eb brig\u00ebt t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb nj\u00eb deg\u00eb e grupit frigian, t\u00eb cil\u00ebt hyn\u00eb n\u00eb Maqedoni qendrore gjat\u00eb kalimit prej epok\u00ebs s\u00eb bronzit n\u00eb epok\u00ebn e hekurit, gjithashtu taulant\u00ebt kan\u00eb ardhur her\u00ebt n\u00eb epok\u00ebn e hekurit n\u00eb koh\u00ebn e zgjerimit t\u00eb madh ilir. Tradita e k\u00ebtij zgjerimi mund t\u00eb shihet n\u00eb gjenealogjin\u00eb e Illyrit, Taulantii dhe Enkeleu kan\u00eb qen\u00eb midis gjasht\u00eb djemve t\u00eb tij dhe Parta ka qen\u00eb midis vajzave t\u00eb tija, k\u00ebta kan\u00eb qen\u00eb pasardh\u00ebsit e taulant\u00ebve n\u00eb Dyrrah e Apolloni, e parthian\u00ebve n\u00eb lugin\u00ebn e Shkumbinit dhe enkelejve n\u00eb liqenin e Ohrit.<\/p>\n<p>Po p\u00ebr etnogjenez\u00ebn at\u00ebher\u00eb? Ndoshta etnogjeneza \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak nj\u00eb dukuri raciale se sa nj\u00eb dukuri gjuh\u00ebsore. K\u00ebshtu britanik\u00ebt jan\u00eb nj\u00eb rac\u00eb mjaft e p\u00ebrzier\u00eb, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga kelt\u00eb, angl\u00eb, sakson\u00eb, pikt\u00eb e k\u00ebshtu m\u00eb tej, por ata kan\u00eb nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt \u2013 ata flasin anglisht. Edhe grek\u00ebt e lasht\u00ebsis\u00eb nuk kan\u00eb qen\u00eb m\u00eb pak t\u00eb p\u00ebrzier\u00eb. Kur ata erdh\u00ebn n\u00eb vendin q\u00eb sot e quajm\u00eb Greqi ata u shtrin\u00eb mbi nj\u00eb popullsi t\u00eb p\u00ebrzier\u00eb, e cila ishte tashm\u00eb 4000 vjet e vjet\u00ebr. Po kjo gj\u00eb ishte e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr ilir\u00ebt n\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tokave ku kan\u00eb hyr\u00eb. Lidhja e p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb emrin e ilir\u00ebve ka qen\u00eb gjuha. Me gjuh\u00ebn shkon kultura, por disa her\u00eb jan\u00eb nd\u00ebrthurur kultura t\u00eb af\u00ebrta. Me sa duket varrimi n\u00eb tuma ka qen\u00eb i p\u00ebrbashk\u00ebt si p\u00ebr pre-ilir\u00ebt dhe pre-grek\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb qendrore, ndoshta t\u00eb dy kan\u00eb patur k\u00ebng\u00eb epike dhe karakter heroik q\u00eb shkonte me k\u00ebng\u00ebt epike.<\/p>\n<p>Do t\u00eb vem\u00eb n\u00eb dukje k\u00ebtu nj\u00eb pik\u00eb interesante. Varrimi me tuma ka pushuar n\u00eb Greqin\u00eb mikene, madje edhe n\u00eb Kefaloni p\u00ebrpara fundit t\u00eb LH III B, d.m.th. p\u00ebrpara vitit 1400. Megjithat\u00eb kur Akili nderon Patroklin n\u00eb Iliad\u00eb, ai p\u00ebrdor metod\u00ebn e varrimit q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb p\u00ebrdorej vet\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb veriun e larg\u00ebt. N\u00eb fillim b\u00ebhet zjarrishta, pastaj vihet trupi n\u00eb mes, n\u00eb maj\u00eb, pastaj vijn\u00eb kafsh\u00ebt, p\u00ebr flijim n\u00eb buz\u00eb t\u00eb turr\u00ebs s\u00eb druve \u2013 dhen, lop\u00eb, kuaj e qen, urnat me dy vegja, nj\u00ebra p\u00ebr vaj e tjetra p\u00ebr mjalt\u00eb. Djegia zgjati gjith\u00eb nat\u00ebn. N\u00eb m\u00ebngjes hiri u shua me ver\u00eb dhe eshtrat e Patroklit i mblodh\u00ebn e i fut\u00ebn n\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb prej ari. Pastaj ata e vun\u00eb fial\u00ebn \u201cat\u00eb\u201d q\u00eb mbante hirin e tij n\u00eb \u201ckapel\u00ebn\u201d e tij (\u03c7\u03bb\u03b9\u03c3\u03af\u03b7\u03c3\u03b9) pra n\u00eb dhom\u00ebn e p\u00ebrmortshme dhe e mbuluan fial\u00ebn me nj\u00eb vello t\u00eb holl\u00eb. Periferin\u00eb e pirgut e sh\u00ebnuan me nj\u00eb gozhd\u00eb t\u00eb lidhur n\u00eb skaj t\u00eb nj\u00eb filli dhe hodh\u00ebn gur\u00ebt e themelit t\u00eb rrethit p\u00ebrqark zjarrishtes, menj\u00ebher\u00eb pastaj ngrit\u00ebn dh\u00e9 t\u00eb shkrif\u00ebt, formuan nj\u00eb pirg dhe u kthyen p\u00ebr t\u00eb ikur. Me sa duket Homeri k\u00ebtu na zbulon origjin\u00ebn e praktik\u00ebs heroike dhe ka shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb origjin\u00ebn e epik\u00ebs gojore. Data dramatike e poem\u00ebs ka qen\u00eb 200 vjet pas mbarimit t\u00eb varrimit me tuma n\u00eb Greqin\u00eb mikenase dhe vet\u00eb Homeri ka jetuar 600 ose 700 vjet pas k\u00ebsaj kohe. Por ai ka shkuar me p\u00ebrpik\u00ebri drejt veriper\u00ebndimit p\u00ebr origjin\u00ebn e Akilit, p\u00ebr varrimin me tuma dhe p\u00ebr praktikat heroike. Mbasi Shqip\u00ebria ka qen\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb Atdheu i heronjve.\u201d<\/p>\n<p>Disa konkluzione t\u00eb shpejta.<\/p>\n<ol>\n<li>L\u00ebvizja veri-jug i disa sagave mitologjike si ai i Apolonit t\u00eb Rodit, kultit t\u00eb Kadmit dhe Harmonias, argonaut\u00ebve, kolkidasve dhe Medeas dhe Jasonit n\u00ebnkupton pranin\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebse t\u00eb ilir\u00ebve.<\/li>\n<li>P\u00ebrcaktimi i gjirit jonian si vatra e kultit t\u00eb Kronosit dhe Reas (Kronos Pontos dhe Rhea Kolpos) sipas Hammondit tregon l\u00ebvizjen e Zeusit t\u00eb Akrokeraun\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb drejt jugut n\u00eb Dodon\u00eb dhe m\u00eb pas n\u00eb malin Olimp.<\/li>\n<li>Mbijetesa e tradit\u00ebs s\u00eb tumave tek ilir\u00ebt, kur tek grek\u00ebt kjo tradit\u00eb qe shuar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fakt arkeologjik i nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Hamondi sh\u00ebnon t\u00eb zez\u00eb mbi t\u00eb bardh\u00eb<em>\u201ckur Akili nderon Patroklin n\u00eb Iliad\u00eb, ai p\u00ebrdor metod\u00ebn e varrimit q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb p\u00ebrdorej vet\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d<\/em><\/li>\n<li>Teza e Hammondit se praktika ceremoniale e varrimit n\u00eb tum\u00eb ruan<em>\u201csekretin e origjin\u00ebs s\u00eb praktik\u00ebs heroike dhe ka shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb origjin\u00ebn e epik\u00ebs gojore\u201d<\/em>\u00a0\u00ebsht\u00eb substanciale dhe nj\u00eb zbulim i madh shkencor (shih \u201cIliada\u201d) k\u00ebnga 23, vargjet 138-257).<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Duje Rendi\u010d \u2013 Mio\u010devi\u010d mbi tradit\u00ebn dhe kultet e Ilir\u00ebve<\/strong><\/p>\n<p>Arkeologu i njohur kroat Duje Rendov\u010d-Miocevi\u010d mbajti nj\u00eb kumtim tep\u00ebr interesant n\u00eb Kuvendin I t\u00eb Studimeve Ilire, n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb 1972.<\/p>\n<p>N\u00eb substanc\u00eb ai parashtroi disa rezultate t\u00eb hulumtimeve t\u00eb tij shum\u00ebvje\u00e7are. Ai theksoi t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja, t\u00eb panjohura m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Ai sh\u00ebnon: \u201cPo marr, si \u00e7\u00ebshtje, sidomos numizmatik\u00ebn ilire, sepse mbi epigrafin\u00eb dhe mbi onomastik\u00ebn do t\u00eb kem rastin t\u00eb flas nes\u00ebr n\u00eb kumtes\u00ebn time mbi mbishkrimet e koh\u00ebs romake q\u00eb lidh\u00ebn e Bashk\u00ebsis\u00eb e Ridit\u00ebve (Municipium Riditarum). K\u00ebshtu do t\u00eb mund t\u2019i v\u00eb n\u00eb dukje disa emra, disa p\u00ebrkime t\u00eb onomastik\u00ebs ilire t\u00eb Iliris\u00eb s\u00eb Veriut dhe t\u00eb Iliris\u00eb s\u00eb Jugut.<\/p>\n<p>M\u00eb lejoni, t\u2019ia filloj me numizmatik\u00ebn dalmatine ilire.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb pasdreke ne pat\u00ebm rastin t\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb disa holl\u00ebsi mbi prerjen e monedhave t\u00eb Jonios, dhe pik\u00ebrisht mbi k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje dua t\u00eb shtoj edhe ndonj\u00eb di\u00e7ka tjet\u00ebr. Un\u00eb jam marr\u00eb me k\u00ebt\u00eb njeri k\u00ebto koh\u00ebt e fundit, sidomos me prerjen e monedhave q\u00eb let\u00ebrsia e specializuar e kish b\u00ebr\u00eb zakon t\u2019i lidhte deri tani me qytetin grek t\u00eb Isas. Besoj se kam mund\u00ebsi ta provoj se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb monedh\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb prer\u00eb rishtas n\u00eb pjes\u00ebn e saj m\u00eb t\u00eb madhe, dhe se kjo monedh\u00eb nuk ka n\u00eb faqen e saj k\u00ebt\u00eb personazh, si\u00e7 mendohej deri tani, por nj\u00eb hyjni t\u00eb panjohur, ndoshta Apollonin, si\u00e7 m\u00eb duket mua.<\/p>\n<p>Ky personazh \u00ebsht\u00eb i njohur n\u00eb histori, qysh prej autor\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr e deri te autor\u00ebt bizantin\u00eb. Ne kemi disa njoftime mbi k\u00ebt\u00eb personazh q\u00eb quhet I\u03bb\u03bb\u03cd\u03c1\u03b9\u03bf\u03c2 \u03c4\u03bf \u03b3\u03b5\u03bd\u03c2, ose n\u00eb gjinore B\u03b1\u03c3\u03b9\u03bb\u03b5\u03c9\u03bf\u03c2 \u03b1\u03bd\u03c4\u03bf\u03c2 \u03c4\u03bf\u03bd \u03c4\u03bf\u03c0\u03bf\u03bd, dmth bazileu ose mbreti n\u00eb nj\u00eb trev\u00eb ku ai ishte n\u00eb fuqi. Kemi edhe nj\u00eb sh\u00ebnim te Straboni, nj\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, gjithnj\u00eb n\u00eb gjinore \u03b1\u03bd\u03b4\u03c1\u03bf\u03c2 \u03bf\u03b3\u03b5\u03c3\u03b1\u03bc\u03b5\u03bd\u03bf\u03bd \u03c4\u03bf\u03bd \u03c4\u03bf\u03c0\u03bf\u03bd, pra gati po ajo gj\u00eb: B\u03b1\u03c3\u03b9\u03bb\u03b5\u03c9\u03bf\u03c2 \u03b1\u03bd\u03c4\u03bf\u03c2 \u03c4\u03bf\u03bd\u03bf\u03b3\u03b5\u03c3\u03b1\u03bc\u03b5\u03bd\u03bf\u03c5.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr monedh\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn na fol\u00ebn shum\u00eb autor\u00eb edhe sot n\u00eb m\u00ebngjes, \u00ebsht\u00eb ajo e Balaios, nj\u00eb njeri shum\u00eb interesant q\u00eb nuk e njeh historia. Por, ne kemi nj\u00eb sasi shum\u00eb t\u00eb madhe monedhash t\u00eb k\u00ebtij njeriu, t\u00eb cilat jan\u00eb prer\u00eb n\u00eb dy qendra, n\u00eb Rizon, n\u00eb Ilirin\u00eb e Jugut, gjithmon\u00eb n\u00eb tok\u00ebn e sotme jugosllave, dhe tjetra n\u00eb ishullin e Faros. T\u00eb dyja k\u00ebto monedha kan\u00eb gati t\u00eb nj\u00ebjtin tip. N\u00eb shpin\u00eb, gjendet koka e nj\u00ebrit prej k\u00ebtyre njer\u00ebzve. Po e quaj nj\u00ebri, megjith\u00ebse ishte mbret, si na del prej leximit t\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb prerjeve t\u00eb tij. N\u00eb shpin\u00eb kishte nj\u00eb hyjni:<em>\u00a0Artemis Diocholos,<\/em>\u00a0dmth Artemisin me dy heshta dhe nj\u00eb tork nd\u00ebr duar. Tani p\u00ebr tani, pika interesante q\u00eb duhet theksuar \u00ebsht\u00eb se kjo monedh\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se vazhdimi i nj\u00eb tipi q\u00eb ekzistonte qysh m\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb qytetin e Rizonit, i cili na ka dh\u00ebn\u00eb prerjen kryesore t\u00eb k\u00ebsaj monedhe. Monedha e Rizonit nuk njihet, me sa di un\u00eb, ve\u00e7se me nj\u00eb ose dy ekzemplar\u00eb deri tani. N\u00eb faqe, ne gjejm\u00eb nj\u00eb kuror\u00eb dhe t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shpin\u00eb si te monedha Balaios, me legjend\u00ebn rizonite \u2018P\u03b7\u03c3\u03bf\u03bd\u03b9\u03c4\u03b1\u03bd, pra kemi t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn tipologji si n\u00eb qytetet e tjera p\u00ebr t\u00eb cilat u fol k\u00ebto dit\u00ebt e fundit, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb dalja n\u00eb drit\u00eb e emrit \u039b\u03b1\u03b2\u03b9\u03b1\u03c4\u03b1\u03b9, etj.<\/p>\n<p>Monedha e Balaios duhet t\u00eb datohet, si\u00e7 dihet, pas r\u00ebnies s\u00eb Genthit. Pak koh\u00eb m\u00eb von\u00eb duhet t\u00eb datohet monedha e Rizonit.<\/p>\n<p>Desha ta theksoj k\u00ebt\u00eb kalimtari t\u00eb k\u00ebtij tipi, i cili nuk \u00ebsht\u00eb i vetmuar n\u00eb prerjet ilire t\u00eb Dalmacis\u00eb. Dhe un\u00eb kujtoj se shkon edhe pak m\u00eb tutje n\u00eb Iliri, dhe k\u00ebtu e kam fjal\u00ebn p\u00ebr Shkodr\u00ebn.<\/p>\n<p>E kam quajtur k\u00ebt\u00eb monedh\u00eb, nj\u00eb monedh\u00eb kalimtare. Kam pas\u00eb mund\u00ebsi t\u2019i p\u00ebrkufizoj k\u00ebto monedha kalimtare nd\u00ebr prerjet e Faros. Faros ka pasur nj\u00eb prerje t\u00eb vet\u00ebn n\u00eb shekullin IV, me tipin Zeus\/dhi. Po ky tip gjendet n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb kalimtare, por m\u00eb duket se n\u00eb vend t\u00eb kok\u00ebs s\u00eb Zeusit, n\u00eb disa ekzemplar\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre monedhave, gjendet koka e Balaios, i cili vazhdon t\u00eb pres\u00eb monedha n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet.<\/p>\n<p>Si\u00e7 dihet, t\u00eb dy prerjet, ajo e Rizonit dhe ajo e Faros dallohen nga titulli, dhe sidomos nga legjenda. Nd\u00ebrsa n\u00eb monedh\u00ebn e prer\u00eb n\u00eb Rizon gjendet gjithnj\u00eb emri B\u03b1\u03c2\u03b9\u03bb\u03b5\u03c9\u03c2 B\u03b1\u03bb\u03b1\u03b9\u03bf\u03bd, me titullin e bazileut, n\u00eb monedh\u00ebn e Faros, q\u00eb \u00ebsht\u00eb pak m\u00eb e dob\u00ebt si stil se ajo e Rizonit, kemi vet\u00ebm B\u03b1\u03bb\u03b1\u03b9\u03bf\u03bd.<\/p>\n<p>Le t\u00eb theksojm\u00eb edhe se kemi midis prerjeve t\u00eb Skodras edhe monedha sermi gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e rrall\u00eb n\u00eb prerjet e Dalmacis\u00eb.<\/p>\n<p>Dua t\u00eb them dy fjal\u00eb edhe p\u00ebr prerjet e Magna Graecia. Dihet se dy qytetet mesapike, Salapia dhe Arpi, kan\u00eb prer\u00eb monedha shum\u00eb interesante p\u00ebr historin\u00eb ilire. Mbi nj\u00eb monedh\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre dy qyteteve, q\u00eb ka si figur\u00eb nj\u00eb kal\u00eb, ne lexojm\u00eb emrat e \u0394\u03b1\u03be\u03b1\u03c2 dhe \u03a0\u03c5\u03c1\u03bf\u03c2, me disa variante.<\/p>\n<p>K\u00ebto emra na jan\u00eb t\u00eb njohur, sidomos n\u00eb Dalmacin\u00eb ilire, madje edhe n\u00eb disa vende t\u00eb Iliris\u00eb s\u00eb Jugut. Ne i gjejm\u00eb k\u00ebto dy emra n\u00eb mbishkrimin e famsh\u00ebm t\u00eb ishullit t\u00eb Kor\u00e7ulas, q\u00eb flet p\u00ebr formimin e kolonis\u00eb isiane. Ne gjejm\u00eb aty birin e atin e k\u00ebtyre emrave, q\u00eb jan\u00eb zyrtar\u00eb ose dinast\u00eb, \u00e7ka nuk mund t\u00eb interpretohet me sakt\u00ebsi. K\u00ebto dy emra gjenden gjithashtu, sidomos \u0394\u03b1\u03be\u03b1\u03c2 n\u00eb trajt\u00ebn e \u0394\u03b1\u03be\u03b9o\u03c2 n\u00eb prerjet e Iliris\u00eb s\u00eb Jugut.<\/p>\n<p>Dua t\u00eb theksoj edhe nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb e di se \u00ebsht\u00eb e njohur: n\u00eb qytetin e Oropos t\u00eb Atik\u00ebs gjenden disa dekrete proksenie ose t\u00eb mbrojtjes s\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb huaj, q\u00eb lidhen me personazhe Ilire. Gjenden, nd\u00ebr k\u00ebto dekrete edhe dy ekzemplar\u00eb q\u00eb flasin p\u00ebr dy v\u00ebllez\u00ebr, t\u00eb cil\u00ebt quhen nj\u00ebri\u00a0<em>Dazos<\/em>\u00a0dhe tjetri<em>\u00a0Pylos<\/em>. Ne shohim, pra, se n\u00eb nj\u00eb trev\u00eb t\u00eb Adriatikut Jugor gjenden, si n\u00eb Lindje ashtu edhe n\u00eb Per\u00ebndim, p\u00ebrkime onomastike q\u00eb nuk jan\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrkime onomastike, por q\u00eb m\u00eb duket se duhet t\u00eb mendohet se jan\u00eb di\u00e7ka m\u00eb tep\u00ebr.<\/p>\n<p>Si p\u00ebrfundim, dua t\u00eb shtoj edhe nj\u00eb di\u00e7ka q\u00eb lidhet me po k\u00ebt\u00eb trev\u00eb. Ne pam\u00eb edhe miratuam dje, n\u00eb muzeun e Durr\u00ebsit, nj\u00eb sasi t\u00eb madhe shtyll\u00ebzash t\u00eb mbivorrshme. K\u00ebto jan\u00eb stele t\u00eb vogla t\u00eb p\u00ebrb\u00ebra nga dy pjes\u00eb: nj\u00eb baz\u00eb, n\u00eb shumic\u00ebn katrore, q\u00eb krijon zokolin, dhe nj\u00eb shtyll\u00ebz, ose gjend\u00ebn edhe t\u00eb tjera n\u00eb trajta konesh, pik\u00ebrisht po ashtu si n\u00eb Ilirin\u00eb e Jugut, n\u00eb pjes\u00ebn jugosllave.<\/p>\n<p>N\u00eb Jugun e Jugosllavis\u00eb dhe n\u00eb trev\u00ebn mesape gjejm\u00eb p\u00ebrkime mbi k\u00ebt\u00eb trajt\u00eb monumentesh. Un\u00eb kam pasur rastin t\u00eb gjej tek ne, n\u00eb Budue, nj\u00eb monument me nj\u00eb trajt\u00eb t\u00eb till\u00eb, sidomos n\u00eb Kotor dhe n\u00eb Rizon si edhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb t\u00eb Grykave t\u00eb Kotorrit, dhe po k\u00ebshtu edhe n\u00eb trev\u00ebn mesape.<\/p>\n<p>K\u00ebto shtyll\u00ebza mesape jan\u00eb botuar nga miku im Susini. Ne gjejm\u00eb, prandaj, nj\u00eb p\u00ebrkim edhe n\u00eb fusha t\u00eb tjera, dhe un\u00eb mendoj se k\u00ebto p\u00ebrkime, q\u00eb gjenden n\u00eb vende t\u00eb ndryshme dhe q\u00eb nuk po na mbet\u00ebn vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb kategori, duhet t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb t\u00eb vlefshme p\u00ebr k\u00ebrkimet e m\u00ebtejshme t\u00eb historis\u00eb dhe t\u00eb rolit t\u00eb Ilir\u00ebve n\u00eb lasht\u00ebsi.\u201d<\/p>\n<ol>\n<li>Del qart\u00eb se emri i Jonit si personazh real mbret\u00ebror n\u00eb ishullin Isas lidhet edhe me kultin e nj\u00eb hyu t\u00eb panjohur. Sugjerimi i Mio\u010devi\u010dse ky hy \u00ebsht\u00eb Apoloni duhet marr\u00eb me rezerv\u00eb, sepse asnj\u00eb element ikonografik nuk e mb\u00ebshtet dhe konfirmon k\u00ebt\u00eb tez\u00eb.<\/li>\n<li>Mbreti ilir Balaios, Bala, q\u00eb del me monedha t\u00eb tija mbas vitit 168 para er\u00ebs son\u00eb, kur shteti ilir i Gentit qe mundur nga romak\u00ebt ka p\u00ebrve\u00e7 portretit vetjak mbret\u00ebror n\u00eb monedha edhe hyjnesh\u00ebn Artemis Diocholos, dmth si luft\u00ebtare me dy heshta e nj\u00eb tork. Kjo shpreh mjedisin e luft\u00ebs dhe t\u00eb ruajtjes s\u00eb autonomis\u00eb s\u00eb pushtetit. Roli i Artemisit si kult tek shteti ilir i mbretit Bala t\u00eb kujton r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e Artemisit sidomos n\u00eb Apolonin\u00eb e Iliris\u00eb n\u00eb Jug.<\/li>\n<li>Monedhat e dy qyteteve mesapike Salapia dhe Arpi mbajn\u00eb n\u00eb shpin\u00eb figur\u00ebn e kalit dhe emra ilir\u00eb si<em>Dazos, Dazios<\/em>\u00a0dhe\u00a0Kali lidhet me kultin e hyut t\u00eb detrave, t\u00eb cil\u00ebt ilir\u00ebt i b\u00ebnin theror\u00eb kuajt.<\/li>\n<li>Mio\u010devi\u010din e kam takuar personalisht n\u00eb 1972 gjat\u00eb kuvendit I t\u00eb studimeve Ilire, si n\u00eb Tiran\u00eb, si dhe n\u00eb Durr\u00ebs. Mio\u010devi\u010d-i pa me syt\u00eb e tij kionisket dhe cipuset e Durr\u00ebsit dhe foli p\u00ebr lidhjet tipologjike t\u00eb k\u00ebtyre monumenteve mbivarrore n\u00eb Rizon, Kotor si dhe n\u00eb Italin\u00eb e Jugut.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hammond dhe Miocevi\u010d mbi mitet ilire Nga Moikom Zeqo Nichol G.L.Hammond n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb tij mbi varrimin me tuma n\u00eb Shqip\u00ebri jep disa v\u00ebshtrime krejt origjinale mbi historin\u00eb e ilir\u00ebve. Ai analizon traditat mitologjike n\u00ebn optik\u00ebn e shkenc\u00ebs moderne. Hamondi v\u00eb n\u00eb dukje: \u201cApolloni i Rodit ka p\u00ebrdorur materialin tradicional duke shkruar Argonautica, q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":27257,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-27256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Koke-statuje-ilire-e-improvizuar-905x395.jpg?fit=840%2C395&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-75C","jetpack-related-posts":[{"id":2831,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-megalit-zbulohet-ne-malesi-te-madhe\/","url_meta":{"origin":27256,"position":0},"title":"Nje Megalit zbulohet n\u00eb Mal\u00ebsi t\u00eb Madhe.","author":"Kurt Farka","date":"February 10, 2018","format":false,"excerpt":"Nga: Anton Pllumi. Sipas \"Bibl\u00ebs\" dhe shum\u00eb miteve antik\u00eb, planeti yn\u00eb ishte i dominuar, para ardhjes s\u00eb njeriut, nga nj\u00eb popull shum\u00eb i gjat\u00eb: gjigant\u00ebt ose \"kolos\u00ebt\", t\u00eb cil\u00ebt, m\u00eb pas u zhduk\u00ebn me ndihm\u00ebn e zotave. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb legjend\u00eb, apo e gjith\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb? Fakti\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Megalit-i-zbuluar-ne-Malesi-te-Madhe..jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Megalit-i-zbuluar-ne-Malesi-te-Madhe..jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Megalit-i-zbuluar-ne-Malesi-te-Madhe..jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Megalit-i-zbuluar-ne-Malesi-te-Madhe..jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":839,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ballkanologu-kroat-qe-hodhi-drite-mbi-gjuhen-shqipe-dhe-zanafillen-ilire\/","url_meta":{"origin":27256,"position":1},"title":"Ballkanologu kroat q\u00eb hodhi drit\u00eb mbi gjuh\u00ebn shqipe dhe zanafill\u00ebn Ilire","author":"Kurt Farka","date":"January 9, 2018","format":false,"excerpt":"Henrik Bari\u00e7 (1888-1957), ishte gjuh\u00ebtar kroat, ballkanolog e albanolog. Pranon se: \u201cIlir\u00ebt e trak\u00ebt kan\u00eb ardhur nga veriu i Europ\u00ebs. P\u00ebr prejardhjen e gjuh\u00ebs shqipe ai p\u00ebrkrah tez\u00ebn trake dhe v\u00eb n\u00eb dukje p\u00ebrkime t\u00eb shqipes me rumanishten\u201d. \u201cZbritja e indoevropian\u00ebve prej Veriut t\u00eb Europ\u00ebs n\u00eb Gadishullin Ballkanik ka ndodhur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/H.Baric_-concentrate-220x300-1-220x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":42455,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-koha-tek-jeta-e-pertejme-10-mitet-enigmatike-universale-qe-vazhdojne-te-na-magjepsin-2\/","url_meta":{"origin":27256,"position":2},"title":"Nga koha tek jeta e p\u00ebrtejme, 10 mitet enigmatike universale q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb na magjepsin","author":"Kurt Farka","date":"December 30, 2020","format":false,"excerpt":"Nga koha tek jeta e p\u00ebrtejme, 10 mitet enigmatike universale q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb na magjepsin T\u00eb gjith\u00eb ne kemi nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb brendshme, q\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrgjigje p\u00ebr pyetjet m\u00eb themelore q\u00eb shtron sot njeriu. Nga kemi ardhur? Pse jemi ketu? Ku po shkojm\u00eb, dhe cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi yn\u00eb? N\u00eb shumic\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ORA-770x443-1-750x430-1.jpg?fit=750%2C430&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ORA-770x443-1-750x430-1.jpg?fit=750%2C430&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ORA-770x443-1-750x430-1.jpg?fit=750%2C430&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ORA-770x443-1-750x430-1.jpg?fit=750%2C430&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":37045,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-koha-tek-jeta-e-pertejme-10-mitet-enigmatike-universale-qe-vazhdojne-te-na-magjepsin\/","url_meta":{"origin":27256,"position":3},"title":"Nga koha tek jeta e p\u00ebrtejme, 10 mitet enigmatike universale q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb na magjepsin","author":"Kurt Farka","date":"August 10, 2020","format":false,"excerpt":"Nga koha tek jeta e p\u00ebrtejme, 10 mitet enigmatike universale q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb na magjepsin T\u00eb gjith\u00eb ne kemi nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb brendshme, q\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrgjigje p\u00ebr pyetjet m\u00eb themelore q\u00eb shtron sot njeriu. Nga kemi ardhur? Pse jemi ketu? Ku po shkojm\u00eb, dhe cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi yn\u00eb? N\u00eb shumic\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/di_1495517888-1088070.jpg?fit=633%2C347&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/di_1495517888-1088070.jpg?fit=633%2C347&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/di_1495517888-1088070.jpg?fit=633%2C347&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":19504,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/muret-antik-te-hundecoves-lukove\/","url_meta":{"origin":27256,"position":4},"title":"Muret antik t\u00eb Hund\u00ebcov\u00ebs, Lukove. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"April 12, 2019","format":false,"excerpt":"Muret antik t\u00eb Hund\u00ebcov\u00ebs, Lukove. - Statusi i objektit: Muret antik t\u00eb Hund\u00ebcov\u00ebs jan\u00eb shpallur monument kulture i kategoris\u00eb s\u00eb par\u00eb nga Rektorati i Universitetit Shtet\u00ebror t\u00eb Tiran\u00ebs me vendim nr. 6, dat\u00eb 15.01.1963 dhe nga Ministria e Arsimit dhe Kultur\u00ebs me vendim nr.1886, dat\u00eb 10.06.1973. Viti\/koha e nd\u00ebrtimit: Shek.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1-Muret-antik-t%C3%AB-Hund%C3%ABcov%C3%ABs-Lukove.-.jpg?fit=960%2C473&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1-Muret-antik-t%C3%AB-Hund%C3%ABcov%C3%ABs-Lukove.-.jpg?fit=960%2C473&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1-Muret-antik-t%C3%AB-Hund%C3%ABcov%C3%ABs-Lukove.-.jpg?fit=960%2C473&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1-Muret-antik-t%C3%AB-Hund%C3%ABcov%C3%ABs-Lukove.-.jpg?fit=960%2C473&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":8606,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ne-muzeun-e-durresit-u-vodh-kleitia-ilire-pa-vlere-tregtare-dhe-u-lane-vazot-greke-50-mije-usd-copa\/","url_meta":{"origin":27256,"position":5},"title":"&#8216;N\u00eb Muzeun e Durr\u00ebsit u vodh Kleitia ilire pa vler\u00eb tregtare dhe u lan\u00eb vazot greke 50 mij\u00eb USD copa&#8217;. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"June 9, 2018","format":false,"excerpt":"'N\u00eb Muzeun e Durr\u00ebsit u vodh Kleitia ilire pa vler\u00eb tregtare dhe u lan\u00eb vazot greke 50 mij\u00eb USD copa'. - Gazetari i vjet\u00ebr durrsak, Thanas Mustaqi, n\u00eb nj\u00eb postim n\u00eb Facebook, ka hedhur drit\u00eb mbi nj\u00eb moment t\u00eb trisht\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Muzeut Arkeologjik n\u00eb Durr\u00ebs. N\u00eb vitin e\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Bust-i-nj%C3%AB-gruaje-ilire-nga-Dyrrhachium-i-me-emrin-Kleitia-Kleitia-Lusand-Haire-2.png?fit=900%2C496&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Bust-i-nj%C3%AB-gruaje-ilire-nga-Dyrrhachium-i-me-emrin-Kleitia-Kleitia-Lusand-Haire-2.png?fit=900%2C496&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Bust-i-nj%C3%AB-gruaje-ilire-nga-Dyrrhachium-i-me-emrin-Kleitia-Kleitia-Lusand-Haire-2.png?fit=900%2C496&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Bust-i-nj%C3%AB-gruaje-ilire-nga-Dyrrhachium-i-me-emrin-Kleitia-Kleitia-Lusand-Haire-2.png?fit=900%2C496&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27256"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27258,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27256\/revisions\/27258"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}