{"id":25437,"date":"2019-09-04T07:37:10","date_gmt":"2019-09-04T07:37:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=25437"},"modified":"2019-09-04T07:53:50","modified_gmt":"2019-09-04T07:53:50","slug":"hulumtimi-i-nje-kenge-popullore-te-ballkanit-me-origjine-te-lashte-qe-shkonte-pas-ne-kohe-tek-besimet-fetare-te-epokes-se-gurit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hulumtimi-i-nje-kenge-popullore-te-ballkanit-me-origjine-te-lashte-qe-shkonte-pas-ne-kohe-tek-besimet-fetare-te-epokes-se-gurit\/","title":{"rendered":"Hulumtimi i nje k\u00ebng\u00eb popullore te Ballkanit me origjin\u00eb t\u00eb lasht\u00eb q\u00eb shkonte pas n\u00eb koh\u00eb tek besimet fetare t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb gurit ."},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"25444\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hulumtimi-i-nje-kenge-popullore-te-ballkanit-me-origjine-te-lashte-qe-shkonte-pas-ne-kohe-tek-besimet-fetare-te-epokes-se-gurit\/udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-1.jpg?fit=751%2C395&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"751,395\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533&#215;400-905&#215;395\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-1.jpg?fit=300%2C158&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-1.jpg?fit=751%2C395&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-25444\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-1.jpg?resize=511%2C269&#038;ssl=1\" width=\"511\" height=\"269\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-1.jpg?resize=300%2C158&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-1.jpg?resize=450%2C237&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-1.jpg?resize=600%2C316&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-1.jpg?resize=400%2C210&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395-1.jpg?w=751&amp;ssl=1 751w\" sizes=\"auto, (max-width: 511px) 100vw, 511px\" \/><\/p>\n<p>Hulumtimi i nje k\u00ebng\u00eb popullore te Ballkanit me origjin\u00eb t\u00eb lasht\u00eb q\u00eb shkonte pas n\u00eb koh\u00eb tek besimet fetare t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb gurit .<\/p>\n<p>Radoje ose Stojan \u2013 si\u00e7 ishte i njohur n\u00eb Bullgari, e zuri gjumi nd\u00ebrsa ruante delet e tij nj\u00eb nat\u00eb n\u00eb nj\u00eb kod\u00ebr n\u00eb Evrop\u00ebn juglindore. Nd\u00ebrsa fjeti, di\u00e7ka e tmerrshme i ndodhi.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb ndodhi varet sakt\u00ebsisht nga cili keni pyetur dhe ku, t\u00eb pakt\u00ebn dikur. P\u00ebr qindra vjet, p\u00ebrralla profetike e Radojes u k\u00ebndua nga Sllovakia n\u00eb veri deri n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut n\u00eb jug.<\/p>\n<p>Gati 100 variacione dihet se kan\u00eb ekzistuar n\u00ebp\u00ebr mij\u00ebra kilometra, por narracioni thelb\u00ebsor mbetet i nj\u00ebjt\u00eb: tre gra ia pren\u00eb zemr\u00ebn nga kraharori i t\u00eb riut dhe e h\u00ebngr\u00ebn, duke e kthyer detin dhe qiellin e kuq me gjakun e tij.<\/p>\n<p>\u201cSot, \u2018Bariu i gllab\u00ebruar\u2019 k\u00ebndohet vet\u00ebm nga nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e komuniteteve n\u00eb Malin e Zi verior, zhdukja e saj nga fama n\u00eb rajon nj\u00eb n\u00ebnprodukt i globalizmit t\u00eb kultur\u00ebs,\u201d tha Svetlana Kalezic-Radonjic, asistent profesore e let\u00ebrsis\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb n\u00eb Universitetin e Malit t\u00eb Zi .<\/p>\n<p>\u201cKur \u00e7do fshat ka internet, TV dhe \u00e7do f\u00ebmij\u00eb d\u00ebgjon muzik\u00eb pop, un\u00eb mendoj se bota e vjet\u00ebr po zhduket,\u201d shtoi Kalezic-Radonjic p\u00ebr BIRN.<\/p>\n<p>Kalezic-Radonjic \u00ebsht\u00eb autore e nj\u00eb analize strukturore 18 mujore t\u00eb \u201cBariut t\u00eb gllab\u00ebruar\u201d \u2013 duke d\u00ebgjuar dhjet\u00ebra versione t\u00eb regjistruara p\u00ebr t\u00eb gjurmuar origjin\u00ebn e saj, dhe gjetjet e saj jan\u00eb botuar n\u00eb Kontekst, nj\u00eb revist\u00eb akademike e specializuar n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb maqedonase.<\/p>\n<p>Kurioziteti i saj u nxit nga nj\u00eb v\u00ebrejtje n\u00eb artikullin shkencor t\u00eb nj\u00eb kolegu \u2013 i cili n\u00ebnvizonte se nd\u00ebrsa tekstet e \u201cBariut t\u00eb gllab\u00ebruar,\u201d ishin makabre melodia ishte nj\u00eb vals i lezetsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Por, nd\u00ebrsa p\u00ebrzierja e \u00e7uditshme e fjal\u00ebve dhe muzik\u00ebs ishte pik\u00ebnisja e saj, n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb hulumtimit Kalezic-Radonjic kuptoi se, me zhdukjen e k\u00ebng\u00ebs, bota po humbte m\u00eb tep\u00ebr se nj\u00eb melodi gazmore.<\/p>\n<p><strong>Fest\u00eb apo paralajm\u00ebrim?<\/strong><\/p>\n<p>Larg t\u00eb qenit thjesht nj\u00eb histori tmerri mesjetar, lirika \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi e besimeve t\u00eb lashta fetare, trash\u00ebgimia e s\u00eb cil\u00ebs vazhdon edhe sot e k\u00ebsaj dite. Megjith\u00ebse historia e tre grave q\u00eb han\u00eb zemr\u00ebn e nj\u00eb djali n\u00eb gjum\u00eb shihet si nj\u00eb paralajm\u00ebrim i koduar n\u00eb lidhje me rreziqet e fuqis\u00eb fem\u00ebrore t\u00eb pakontrolluar, rr\u00ebnj\u00ebt e saj jan\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb festimin e energjis\u00eb fem\u00ebrore.<\/p>\n<p>Kalezic-Radonjic konstatoi se nj\u00eb nga t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr origjin\u00ebn e k\u00ebng\u00ebs ishte rrethana n\u00eb t\u00eb cilat k\u00ebndohej tradicionalisht: n\u00eb Bullgari, n\u00eb pag\u00ebzime; n\u00eb Bosnj\u00eb, gjat\u00eb korrjeve n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb vall\u00ebzimi tradicional kolo; n\u00eb Kroaci, n\u00eb koh\u00ebn e gjumit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe n\u00eb prag t\u00eb fest\u00ebs s\u00eb Gjon Pag\u00ebzorit.<\/p>\n<p>\u201cKjo k\u00ebng\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr nj\u00eb ngjarje t\u00eb g\u00ebzueshme, p\u00ebr k\u00ebmb\u00ebnguljen kok\u00ebfort\u00eb t\u00eb jet\u00ebs, e cila rinovohet pas vdekjes,\u201d shkroi ajo n\u00eb Kontekst.<\/p>\n<p>Por, si p\u00ebrfundoi nj\u00eb k\u00ebng\u00eb q\u00eb nisi si fest\u00eb e jet\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb lirik\u00eb kaq t\u00eb etur p\u00ebr gjak?<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur k\u00ebsaj pyetjeje, Kalezic-Radonjic duhet t\u00eb zbulonte se si k\u00ebnga kishte evoluar me kalimin e koh\u00ebs. Aty filloi puna e saj si hulumtuese.<\/p>\n<p>N\u00eb kulmin e popullaritetit t\u00eb saj, k\u00ebnga \u2018Bariu i gllab\u00ebruar\u2019 \u00a0u k\u00ebndua n\u00eb nj\u00eb hapsir\u00eb prej m\u00eb shum\u00eb se 1.000 kilometrash katror\u00eb. Si t\u00eb gjitha k\u00ebng\u00ebt popullore, ato u kaluan goj\u00eb me goj\u00eb nga qyteti n\u00eb qytet. \u00c7do k\u00ebng\u00ebtar q\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb shtegtimin e saj, e ndryshoi at\u00eb pak, derisa, qindra kilometra larg, dol\u00ebn n\u00eb treg versione t\u00eb dallueshme.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"25445\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hulumtimi-i-nje-kenge-popullore-te-ballkanit-me-origjine-te-lashte-qe-shkonte-pas-ne-kohe-tek-besimet-fetare-te-epokes-se-gurit\/download-37\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/download-4.jpg?fit=274%2C170&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"274,170\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"download\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/download-4.jpg?fit=274%2C170&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/download-4.jpg?fit=274%2C170&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-25445\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/download-4.jpg?resize=638%2C396&#038;ssl=1\" width=\"638\" height=\"396\" \/><\/p>\n<p>Ishte ky evolucion organik q\u00eb shpjegon sesi kjo lirik\u00eb e err\u00ebt e gjeti veten t\u00eb k\u00ebnduar me nj\u00eb melodi kaq t\u00eb k\u00ebndshme, Kalezic-Radonjic tha: \u201cMelodit\u00eb udh\u00ebtonin n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, dhe n\u00ebse dikush i p\u00eblqente nj\u00eb melodi nuk ishte problem ta bashk\u00ebngjiste at\u00eb n\u00eb nj\u00eb k\u00ebng\u00eb krejt tjet\u00ebr \u201d.<\/p>\n<p>Duke k\u00ebrkuar tekstet e versioneve t\u00eb regjistruara nga folklorist\u00ebt, Kalezic-Radonjic identifikoi elemente t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. Sa m\u00eb i zakonsh\u00ebm nj\u00eb element, aq m\u00eb shum\u00eb ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb lidhej me versionin origjinal sesa t\u00eb ishte nj\u00eb mutacion i m\u00ebvonsh\u00ebm.<\/p>\n<p>\u201cIshte shum\u00eb interesante p\u00ebr mua se si ato shtresa t\u00eb ndryshme, si sedimenti n\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmb, mund t\u00eb v\u00ebrehen n\u00ebse i kushtoni v\u00ebmendjen tuaj tekstit mjaft gjat\u00eb,\u201d kujtoi ajo. \u201cKuptova q\u00eb pjesa m\u00eb e vjet\u00ebr e k\u00ebng\u00ebs ishte p\u00ebr adhurimin e H\u00ebn\u00ebs dhe pjesa m\u00eb e re ishin shtrigat.\u201d<\/p>\n<p><strong>Cikli i p\u00ebrhersh\u00ebm i h\u00ebn\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Adhurimi i h\u00ebn\u00ebs ishte nj\u00eb pjes\u00eb integrale e besimit pagan sllav, i cili doli shum\u00eb m\u00eb k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs sesa kush\u00ebrinjt\u00eb e tij politeist\u00eb diku gjetk\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb. Kalezic-Radonjic vuri n\u00eb dukje se deri n\u00eb vitin 1452, kisha e krishter\u00eb kroate ende e ndjeu t\u00eb nevojshme t\u2019i ndaloj\u00eb adhuruesit e saj t\u2019i p\u00ebrkulen diellit dhe n\u00eb h\u00ebn\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr njeriun neolitik, h\u00ebna ishte nj\u00eb pararoj\u00eb e pjelloris\u00eb dhe si e till\u00eb adhurohej si nj\u00eb hyjni. Ky besim nuk ishte pa baza. Nj\u00eb studim i vitit 1981 n\u00eb Nju Jork me 140,000 lindje t\u00eb gjalla, gjeti \u201cprova se besimet folklorike mbi ndikimin e h\u00ebn\u00ebs n\u00eb fertilitet, t\u00eb cilat gjehen n\u00eb shum\u00eb shoq\u00ebri mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb baz\u00eb faktike.\u201d<\/p>\n<p>Kalezic-Radonjic sqaroi se paraardh\u00ebsit tan\u00eb gjet\u00ebn ngush\u00ebllim kund\u00ebr pashmangshm\u00ebris\u00eb s\u00eb vdekjes n\u00eb ciklin e p\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb h\u00ebn\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb lindur si nj\u00eb gjysm\u00ebh\u00ebn\u00ebs, duke u rritur n\u00eb madh\u00ebsin\u00eb e plot\u00eb dhe m\u00eb pas duke u zhdukur para se t\u00eb rilindin p\u00ebrs\u00ebri si nj\u00eb fije drite n\u00eb qiellin e nat\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cVrasja e mjer\u00eb e \u2018Bariut t\u00eb gllab\u00ebruar\u2019 ishte n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb shnd\u00ebrrim kulturor i cikleve t\u00eb h\u00ebn\u00ebs. K\u00ebto cikle ishin nga ana tjet\u00ebr nj\u00eb metafor\u00eb fetare p\u00ebr menstruacionet dhe domosdoshm\u00ebrin\u00eb e \u201cvdekjes\u201d s\u00eb far\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb rilindjen e saj,\u201d tha ajo, s\u00eb bashku me rotacionin e t\u00eb lashtave dhe stin\u00ebt.<\/p>\n<p>Evolucioni i metafor\u00ebs ishte nj\u00eb produkt i t\u00eb nj\u00ebjtave forca q\u00eb \u00e7uan n\u00eb zhdukjen eventuale t\u00eb k\u00ebng\u00ebs. Origjina e saj shpirt\u00ebrore shtrihet n\u00eb nj\u00eb fe para-kristiane q\u00eb e pa bot\u00ebn n\u00eb termat e dualitetit \u2013 jet\u00eb dhe vdekje; mashkull dhe fem\u00ebr; nata dhe dita; dim\u00ebr dhe ver\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb ato besime t\u00eb lashta, t\u00eb dyja gjysmat e t\u00eb plot\u00ebs vler\u00ebsoheshin, respektoheshin dhe madje frik\u00ebsonin. Kjo frik\u00eb dhe respekt sipas Kalezic-Radonjic shtrihej dhe tek grat\u00eb. Replikimet e hershme t\u00eb k\u00ebng\u00ebs ishin nj\u00eb vler\u00ebsim shpirt\u00ebror i fuqis\u00eb s\u00eb jasht\u00ebzakonshme t\u00eb energjis\u00eb fem\u00ebrore.<\/p>\n<p><strong>Lidhja shpirt\u00ebrore e humbur<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb studiuese e let\u00ebrsis\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, Kalezic-Radonjic tha se n\u00eb p\u00ebrrallat e hershme kishte nj\u00eb vet\u00ebdije t\u00eb qart\u00eb se kjo fuqi, si gjith\u00eb fuqit\u00eb, mund t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb t\u00eb mir\u00ebn apo t\u00eb keqen.<\/p>\n<p>\u201cPor n\u00eb Iluminiz\u00ebm, ne e ndryshuam at\u00eb sepse donim t\u00eb besonim q\u00eb materniteti duhet t\u00eb ishte gjithnj\u00eb pozitiv,\u201d tha ajo, duke p\u00ebrmendur q\u00eb personazhi i Mbret\u00ebresh\u00ebs s\u00eb Keqe ishte fillimisht n\u00ebna biologjike e Bor\u00ebbardh\u00ebs deri sa v\u00ebllez\u00ebrit Grimm e manipuluan p\u00ebrrall\u00ebn.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa versionet e hershme t\u00eb \u2018Bariut t\u00eb gllab\u00ebruar\u2019 pranuan fuqin\u00eb e tmerrshme t\u00eb feminitetit, versionet e m\u00ebvonshme e p\u00ebr\u00e7muan at\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNuk ishte m\u00eb p\u00ebr t\u00eb adhuruar fuqin\u00eb fem\u00ebrore. Ishte p\u00ebr t\u00eb pranuar q\u00eb ekziston fuqia, por q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb pozitive, se \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb fuqin\u00eb mashkullore, \u201ctha ajo.<\/p>\n<p>\u201cThelbi i k\u00ebsaj k\u00ebnge \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vjet\u00ebr se kultura patriarkale, por shtresat e saj ndryshuan n\u00eb p\u00ebrputhje me koh\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shfaqeshin.\u201d<\/p>\n<p>Zhdukja af\u00ebrsisht totale e \u2018Bariut t\u00eb gllab\u00ebruar\u2019 \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb shenj\u00eb e koh\u00ebrave, tha Kalezic-Radonjic. Nuk ka vend p\u00ebr t\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb q\u00eb nuk kan\u00eb m\u00eb nj\u00eb lidhje shpirt\u00ebrore me ritmet e bot\u00ebs natyrore.<\/p>\n<p>\u201cTani ne jemi t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb fshati global q\u00eb beson vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb zot me dy fytyra, si Janus: parat\u00eb dhe fuqia.\u201d<\/p>\n<p>Nga: <strong>Jack Davies \/ BIRN, Beograd<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hulumtimi i nje k\u00ebng\u00eb popullore te Ballkanit me origjin\u00eb t\u00eb lasht\u00eb q\u00eb shkonte pas n\u00eb koh\u00eb tek besimet fetare t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb gurit . Radoje ose Stojan \u2013 si\u00e7 ishte i njohur n\u00eb Bullgari, e zuri gjumi nd\u00ebrsa ruante delet e tij nj\u00eb nat\u00eb n\u00eb nj\u00eb kod\u00ebr n\u00eb Evrop\u00ebn juglindore. Nd\u00ebrsa fjeti, di\u00e7ka e tmerrshme [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":25438,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-25437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Udhetim-ne-lindjen-e-afert-533x400-905x395.jpg?fit=751%2C395&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-6Ch","jetpack-related-posts":[{"id":100431,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/misteri-zgjidhet-nga-shkencetaret-thesari-3-mije-vjecar-ne-spanje-permbante-hekur-nga-hapesira\/","url_meta":{"origin":25437,"position":0},"title":"Misteri zgjidhet nga shkenc\u00ebtar\u00ebt, thesari 3 mij\u00eb-vje\u00e7ar n\u00eb Spanj\u00eb p\u00ebrmbante hekur nga hap\u00ebsira","author":"Kurt Farka","date":"May 19, 2026","format":false,"excerpt":"19 Maji 2026 Dy objekte t\u00eb vogla metalike, t\u00eb fshehura mes nj\u00eb thesari t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm ari t\u00eb Epok\u00ebs s\u00eb Bronzit, kan\u00eb mbajtur p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjasht\u00eb dekada nj\u00eb sekret q\u00eb sfidonte historin\u00eb e njohur t\u00eb metalurgjis\u00eb. Tani, shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb konfirmuar se metali i tyre nuk vinte nga Toka, por\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100111,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/e-shnderroi-shtepine-ne-berat-ne-muze-artizania-tefta-qose-500-kostume-popullore-puna-e-nje-jete\/","url_meta":{"origin":25437,"position":1},"title":"E shnd\u00ebrroi sht\u00ebpin\u00eb n\u00eb Berat n\u00eb muze, artizania Tefta Qose: &#8211; 500 kostume popullore, puna e nj\u00eb jete","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Mars 2026 N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shum\u00eb tradita rrezikojn\u00eb t\u00eb harrohen, Tefta Qose vazhdon t\u00eb mbaj\u00eb gjall\u00eb artin e krijimit t\u00eb veshjeve popullore. Prej disa vitesh, ajo e ka shnd\u00ebrruar sht\u00ebpin\u00eb e saj n\u00eb lagjen \u201cBarrikad\u00eb\u201d n\u00eb nj\u00eb muze t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ku \u00e7do cep rr\u00ebfen histori, nd\u00ebrsa \u00e7do veshje\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100388,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pse-kurani-ishte-nder-librat-me-te-shitur-mes-te-krishtereve-ne-ameriken-e-shekullit-xviii\/","url_meta":{"origin":25437,"position":2},"title":"Pse Kurani ishte nd\u00ebr librat m\u00eb t\u00eb shitur mes t\u00eb krishter\u00ebve n\u00eb Amerik\u00ebn e shekullit XVIII","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 Islami ka ekzistuar n\u00eb Amerik\u00ebn e Veriut prej qindra vitesh, q\u00eb kur njer\u00ebzit e skllav\u00ebruar t\u00eb sjell\u00eb me forc\u00eb nga Afrika soll\u00ebn me vete edhe fen\u00eb e tyre. N\u00eb vitet 1700, nj\u00eb p\u00ebrkthim anglisht i Kuranit u b\u00eb madje nd\u00ebr librat m\u00eb t\u00eb shitur mes protestant\u00ebve n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-kurani-1778963834-1.jpeg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-kurani-1778963834-1.jpeg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-kurani-1778963834-1.jpeg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100728,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shpella-ilire-ne-kroaci-nxjerr-masken-teatrore-rreth-2400-vjecare\/","url_meta":{"origin":25437,"position":3},"title":"Shpella ilire n\u00eb Kroaci nxjerr mask\u00ebn teatrore rreth 2400-vje\u00e7are","author":"Kurt Farka","date":"May 29, 2026","format":false,"excerpt":"29 Maji 2026 Lokaliteti i njohur arkeologjik i periudh\u00ebs ilire, i njohur si shpella \u201cLiqeni i zi\u201d af\u00ebr Dobrovnikut, ka nxjerr\u00eb nj\u00eb mask\u00eb prej terrakote e cila daton nga shekulli IV deri n\u00eb shekullin III para er\u00ebs son\u00eb. Sipas autoriteteve kroate, paraqet nj\u00eb mask\u00eb teatrale greke. N\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Maska-Ilire-zbulohet-ne-Kroaci.webp?fit=768%2C870&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Maska-Ilire-zbulohet-ne-Kroaci.webp?fit=768%2C870&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Maska-Ilire-zbulohet-ne-Kroaci.webp?fit=768%2C870&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Maska-Ilire-zbulohet-ne-Kroaci.webp?fit=768%2C870&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100269,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-eshte-rastafarianizmi\/","url_meta":{"origin":25437,"position":4},"title":"\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb rastafarianizmi","author":"Kurt Farka","date":"May 14, 2026","format":false,"excerpt":"14 Maji 2026 I lindur nga p\u00ebrhapja e etiopianizmit dhe pan-afrikanizmit, rstafarianizmi zuri rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb Xhamajk\u00eb pas kuror\u00ebzimit t\u00eb perandorit etiopian Haile Selassie I n\u00eb vitin 1930. Nj\u00eb l\u00ebvizje shpirt\u00ebrore e bazuar n\u00eb besimin se Selassie ishte hyjnor, ndjek\u00ebsit e saj u mblodh\u00ebn rreth predikuesve si Leonard Howell, i cili\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/rastafarianizmi-640x320-1.jpg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/rastafarianizmi-640x320-1.jpg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/rastafarianizmi-640x320-1.jpg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100091,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-objekti-masiv-qe-pershkruan-faraonin-mendohet-se-ka-sfiduar-moisiun-gjate-eksodit\/","url_meta":{"origin":25437,"position":5},"title":"Zbulohet objekti masiv q\u00eb p\u00ebrshkruan faraonin, mendohet se ka sfiduar Moisiun gjat\u00eb Eksodit","author":"Kurt Farka","date":"May 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Maji 2026 Arkeolog\u00ebt n\u00eb Egjipt zbuluan s\u00eb fundmi nj\u00eb statuj\u00eb masive q\u00eb besohet se p\u00ebrshkruan mbretin Ramses II, faraonin q\u00eb besohet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb personazh i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb Dhiat\u00ebn e Vjet\u00ebr. Statuja u gjet n\u00eb vendin Tel Pharaoh n\u00eb Qendr\u00ebn Husseiniya, Guvernatori i Sharqia, tha Ministria egjiptiane e Turizmit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25437","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25437"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25437\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25446,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25437\/revisions\/25446"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}