{"id":1964,"date":"2018-01-25T20:55:51","date_gmt":"2018-01-25T20:55:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=1964"},"modified":"2018-01-25T20:55:51","modified_gmt":"2018-01-25T20:55:51","slug":"mendime-per-studimin-etnografik-te-autores-nazife-ramadani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mendime-per-studimin-etnografik-te-autores-nazife-ramadani\/","title":{"rendered":"Mendime p\u00ebr studimin etnografik t\u00eb autores Nazife RAMADANI"},"content":{"rendered":"<h1><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1965\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mendime-per-studimin-etnografik-te-autores-nazife-ramadani\/veshje-popullore-puka\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka.jpg?fit=736%2C960&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"736,960\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Veshje popullore Puka\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka.jpg?fit=230%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka.jpg?fit=736%2C960&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1965\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-230x300.jpg?resize=230%2C300\" width=\"230\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka.jpg?resize=230%2C300&amp;ssl=1 230w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka.jpg?w=736&amp;ssl=1 736w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/h1>\n<h6>Nga: <strong>Xhemal Me\u00e7i<br \/>\n<\/strong><\/h6>\n<h6 class=\"price\"><span class=\"title01\">RITET ORIGJINALE T\u00cb DASM\u00cbS N\u00cb FSHATIN PUK\u00cb E RRETHIN\u00cbN E QYTETIT PUK\u00cb<\/span><\/h6>\n<p>\u201cDasma, &#8211; shprehej Autorja, Nazife Ramadani-: ishte rituali, ku binte lodra dhe k\u00ebrcehej vallja, ku nuk mungonin asnj\u00ebher\u00eb loj\u00ebrat popullore dhe zbatoheshin me p\u00ebrpik\u00ebri ritualet e ndryshme t\u00eb rr\u00ebnjosura n\u00eb shekuj. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis, u linda, u shkollova, u rrita, jetova e punova edhe un\u00eb, tani muzikante n\u00eb QKFP (Qendra Kulturore e F\u00ebmij\u00ebve Puk\u00eb).<br \/>\nDasma si nj\u00eb nga ngjarjet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb jet\u00ebn e njeriut jam p\u00ebrpjekur q\u00eb ta p\u00ebrshkruaj sa m\u00eb qart\u00eb, konkrete e thjesht k\u00ebt\u00eb ngjarje, me q\u00ebllim q\u00eb brezat e ardhsh\u00ebm t\u2019i njohin e t\u2019 i ruajn\u00eb traditat e mira t\u00eb popullit ton\u00eb. N\u00eb saj\u00eb t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs dhe pasionit, i hyra k\u00ebtij punimi p\u00ebr tradit\u00ebn e dasm\u00ebs pukase ( fshatrat Puk\u00eb, Zez\u00eb dhe Lajthiz\u00eb). P\u00ebr ta paraqitur k\u00ebt\u00eb material sa m\u00eb cil\u00ebsor, p\u00ebrve\u00e7 njohurive dhe p\u00ebrvoj\u00ebs sime, studiova e u konsultova me materiale t\u00eb ndryshme t\u00eb fush\u00ebs popullore folklorike, q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb dhe mbeten pasioni i jet\u00ebs sime, q\u00eb m\u00eb ka shoq\u00ebruar q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri, n\u00eb rini dhe sot, t\u00eb m\u00ebkuara qysh her\u00ebt n\u00eb odat e thjeshta mal\u00ebsore, ku k\u00ebndohej dhe d\u00ebgjohej k\u00ebnga folklorike epike dhe lirike, n\u00eb mjediset etnografike t\u00eb koh\u00ebs.<br \/>\nMateriali studimor, si\u00e7 e shihni n\u00eb botimin tim t\u00eb par\u00eb, \u00ebsht\u00eb i ndar\u00eb n\u00eb tri pjes\u00eb:<br \/>\nN\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb jan\u00eb p\u00ebrshkruar veshjet popullore t\u00eb k\u00ebtij mjedisi, t\u00eb cilat, si t\u00eb themi, jan\u00eb \u201cyndyra\u201d e dasm\u00ebs, q\u00eb si kyesore p\u00ebr nus\u00ebn kan\u00eb veshjen kabashishte;<br \/>\n\u00c7ka bie n\u00eb sy vazhdimisht dhe jan\u00eb t\u00eb pranishme n\u00eb dasmat tona, paraqitur n\u00eb k\u00ebt\u00eb botim, jan\u00eb veglat muzikore popullore t\u00eb k\u00ebsaj zone;<br \/>\nPjesa e tret\u00eb e punimit \u00ebsht\u00eb paraqitja me holl\u00ebsi e tradit\u00ebs s\u00eb zhvillimit t\u00eb dasm\u00ebs si te dh\u00ebndri dhe te nusja.<br \/>\nP\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb kuptuesh\u00ebm e praktike, pothuajse t\u00eb gjith\u00eb element\u00ebt e veshjes dhe veglat muzikore, n\u00eb librin e sapobotuar, jan\u00eb ilustruar me foto si dhe me tekste k\u00ebng\u00ebsh, tek ne.<\/p>\n<p>1. Kushtet historiko-shoq\u00ebrore e gjeografike<br \/>\nKrahina e Puk\u00ebs shtrihet n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Veriore. Kufizohet: nga veriu me Hasin e Kuk\u00ebsin; nga jugu e juglindja me Mirdit\u00ebn; nga jugper\u00ebndimi me Lezh\u00ebn dhe n\u00eb per\u00ebndim me Shkodr\u00ebn. Brenda k\u00ebtyre kufijve mbizot\u00ebron nj\u00eb reliev mjaft i thyer malor me lart\u00ebsi mesatare 787 m mbi nivelin e detit. Krahina e Puk\u00ebs ka qen\u00eb e banuar q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi nga ilir\u00ebt dhe pasardh\u00ebsit e tyre, arb\u00ebrit e Delmac\u00ebs. Banor\u00ebt m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb Puk\u00ebs nga e kan\u00eb prejardhjen pukasit ka qen\u00eb fisi ilir i PIRUST\u00cbVE.<\/p>\n<p>2.\u00a0 Puka si krahin\u00eb etnografike<br \/>\nSi \u00e7do krahin\u00eb tjet\u00ebr etnografike e vendit ton\u00eb, edhe krahina etnografike e Puk\u00ebs u formua n\u00eb kushte t\u00eb caktuara historike, hap\u00ebsinore e kohore, brenda t\u00eb cilave pati dallime e nd\u00ebrlidhje krahinore e nd\u00ebrkrahinore.<br \/>\nUniteti etnografik i Puk\u00ebs \u00ebsht\u00eb i shprehur n\u00eb veshjet tradicionale, nd\u00ebrtimet e banesave, n\u00eb krijimet letrare gojore e muzikore, n\u00eb vallet, doket e n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e jetes\u00ebs dhe n\u00eb t\u00eb folmen e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb Puk\u00ebs.<br \/>\nNga pik\u00ebpamja kostumologjike, Puka ndahet n\u00eb tri rrethina kostumologjike, p\u00ebrkat\u00ebsisht: Vesha Pukore, (pellgu i Gomin\u00ebs, grat\u00eb katolike), Kabashisht( grat\u00eb myslimane t\u00eb fshatrave t\u00eb Puk\u00ebs) dhe Pultake (Brigjet e Drinit) dhe vesha e grave t\u00eb Komanit.<\/p>\n<p><strong>I.\u00a0 VESHJET POPULLORE<\/strong><br \/>\n1.Veshjet dhe evoluimi i tyre<br \/>\nN\u00eb fund t\u00eb shek. XIX dhe XX k\u00ebtu jan\u00eb prodhuar dhe veshur k\u00ebto kostume popullore si p\u00ebr gra dhe p\u00ebr burra. Veshjet e p\u00ebrditshme dhe ato t\u00eb pun\u00ebs dol\u00ebn shpejt nga p\u00ebrdorimi, nd\u00ebrsa ato ceremoniale, t\u00eb cilat bartin vlera artistike, u ruajt\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, u b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e pandar\u00eb e paj\u00ebs s\u00eb nuses.<br \/>\nRelievi malor klima e ashp\u00ebr, zhvillimi i bujq\u00ebsis\u00eb dhe i blegtoris\u00eb b\u00ebn\u00eb q\u00eb pjes\u00ebt kryesore t\u00eb veshjeve t\u00eb jen\u00eb prej leshi. Kjo edhe p\u00ebr arsye se l\u00ebnda e par\u00eb gjendej m\u00eb leht\u00eb n\u00eb mjedisin ekzistues dhe kishte nj\u00eb kosto m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1966\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mendime-per-studimin-etnografik-te-autores-nazife-ramadani\/veshje-popullore-puka-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-2.jpg?fit=252%2C474&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"252,474\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"Veshje popullore Puka (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-2.jpg?fit=159%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-2.jpg?fit=252%2C474&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1966\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-2-159x300.jpg?resize=393%2C742\" width=\"393\" height=\"742\" \/><\/p>\n<p><strong>A. VESHA E GRAVE<\/strong><br \/>\nVesha e grave t\u00eb k\u00ebtij grupimi b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb tipin e veshes me p\u00ebshtjell\u00ebse. \u00c7do pjes\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb e k\u00ebsaj veshjeje \u00ebsht\u00eb e punuar prej leshi. Nd\u00ebr element\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj veshjeje \u00ebsht\u00eb k\u00ebmisha prej lini e m\u00eb von\u00eb prej bezeje. K\u00ebmisha ka kaluar disa faza zhvillimi, q\u00eb kan\u00eb pasuar nj\u00ebra-tjetr\u00ebn dhe q\u00eb kan\u00eb bashk\u00ebjetuar. Forma m\u00eb e vjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb xhupeta (k\u00ebmisha e leht\u00eb me nj\u00eb prerje mjaft t\u00eb thjesht\u00eb dhe forma m\u00eb e zhvilluar \u00ebsht\u00eb k\u00ebmisha e shkurt\u00ebr me dy pal\u00eb m\u00ebng\u00eb n\u00eb veshen e nuseve).<br \/>\nVesha kabashisht e grave myslimane<br \/>\nKanaci Kabashisht. Me qen\u00eb se ky ishte i ve\u00e7ant\u00eb dhe p\u00ebrdorej fillimisht vet\u00ebm n\u00eb veshen e Kabashit, (ndryshe s\u00eb pari quhet edhe p\u00ebshtjellak gjysm\u00ebkanac, por kur kaloi edhe para u quajt p\u00ebshtjellak, kanac rrotull). Pjesa m\u00eb e vjet\u00ebr e veshjes kabashishte ishte fundi i b\u00ebr\u00eb me material leshi, me pala shum\u00eb t\u00eb vogla dhe vishej sip\u00ebr k\u00ebmish\u00ebs duke mbuluar vet\u00ebm pjes\u00ebn e mbrapme q\u00eb nga beli deri n\u00eb pulp\u00eb t\u00eb k\u00ebmb\u00ebs.<br \/>\nP\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb kanacin p\u00ebrdoreshin dy flet\u00eb p\u00eblhure t\u00eb lesht\u00eb t\u00eb endura n\u00eb vegj\u00eb me kat\u00ebr lisa (liq), me gjat\u00ebsi: 3 m dhe gjer\u00ebsi 30 cm, t\u00eb cilat qepeshin me dor\u00eb me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. Puna m\u00eb e lodhshme ishte p\u00ebrgatitja e palave (turrimi duke i hedhur uj\u00eb sa m\u00eb t\u00eb ngroht\u00eb). P\u00ebr k\u00ebt\u00eb n\u00eb \u00e7do 2 cm p\u00eblhur\u00eb kthehej nj\u00eb pal\u00eb dhe p\u00ebrshkohej me gjilp\u00ebr\u00eb me penj nga kreu deri n\u00eb fund. Mbasi p\u00ebrfundonte p\u00ebrshkimi, p\u00eblhura e mbledhur nga qepja, thahej, ngjyrosej me boj\u00eb t\u00eb kuqe n\u00eb kafe dhe lihej p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb thahej n\u00eb hije. M\u00eb pas i hiqeshin fijet e qepjes s\u00eb pal\u00ebve dhe k\u00ebshtu, kanaci ishte gati t\u00eb p\u00ebrdorej, pa iu prishur palat derisa t\u00eb grisej. .<br \/>\nN\u00eb fillim kanaci rrotull ishte me ngjyr\u00eb t\u00eb kuqe e pa zbukurime. N\u00eb fillim shekullin XX ai filloi t\u00eb p\u00ebrshkohej tejp\u00ebrtej me fije teli lar\u00eb n\u00eb ar apo argjend, t\u00eb cilat formonin rombe t\u00eb ndritshme. P\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb shk\u00eblqim kanacit, hera-her\u00ebs zbukurohej edhe me xixa e me rruaza shum\u00ebngjyr\u00ebshe. Gjith\u00eb ky sfond mbyllej p\u00ebrfund me nj\u00eb shirit t\u00eb punuar me grep, me fije m\u00ebndafshi, me ngjyr\u00eb t\u00eb bardh\u00eb.<br \/>\nStudiuesi Xh. Me\u00e7i, (\u201cMjesht\u00ebr i Madh\u201d) jep k\u00ebt\u00eb shpjegim p\u00ebr emrin e kanacit:<br \/>\n\u201cKanaci \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebshtjellak i p\u00ebrgatitur n\u00eb vegj\u00eb, i ngjeshur m\u00eb pas duke formuar pal\u00eb q\u00eb nuk i prishen kurr\u00eb. Kanaci ngjyhej i kuq (t\u00eb kuqen n\u00eb Puk\u00eb e quajn\u00eb kan\u00eb ), e cila nxirrej prej nj\u00eb lloji lmyshku e quajtur kan\u00eb, q\u00eb mvesh ndisa gur\u00eb t\u00eb zinj. Si mblidhej ky lmyshkkan\u00eb, hidhej n\u00eb uj\u00eb t\u00eb ngroht\u00eb, duke e p\u00ebrzier derisa l\u00ebshohej ngjyra e kuqe. Prandaj ka marr\u00eb emrin kanac\u201d. (ME\u00c7I Xh. KABASHI, Puka q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi -2, Tiran\u00eb, 2008, fq.24)<\/p>\n<p><strong>3. VESHA E BURRAVE<\/strong><br \/>\nVeshja e burrave n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb trev\u00ebn e Puk\u00ebs \u00ebsht\u00eb pothuajse e nj\u00ebjt\u00eb. Meq\u00eb ndryshimet midis rrethinave jan\u00eb t\u00eb vogla, po shqyrtojm\u00eb vet\u00ebm kostumin e burrave t\u00eb rrethin\u00ebs s\u00eb Puk\u00ebs.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1967\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mendime-per-studimin-etnografik-te-autores-nazife-ramadani\/veshje-popullore-puka-5\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-5.jpg?fit=200%2C300&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"200,300\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Veshje popullore Puka (5)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-5.jpg?fit=200%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-5.jpg?fit=200%2C300&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1967\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-5-200x300.jpg?resize=394%2C591\" width=\"394\" height=\"591\" \/><\/p>\n<p>Vesha me k\u00ebmish\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, ngjeshur p\u00ebr trup<br \/>\nPjesa m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e k\u00ebsaj veshe, q\u00eb i ka dh\u00ebn\u00eb edhe emrin, \u00ebsht\u00eb k\u00ebmisha e gjat\u00eb prej leshi, m\u00eb von\u00eb liri deri te faqelli pa ngjyr\u00eb, natyrore. K\u00ebmisha e lesht\u00eb \u00ebsht\u00eb mbajtur deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit XIX. Kjo b\u00ebhej prej nj\u00eb flete p\u00eblhure t\u00eb lesht\u00eb para e prapa me nj\u00eb shtes\u00eb n\u00ebn sqetull e me m\u00ebng\u00eb t\u00eb shkurtra. K\u00ebt\u00eb form\u00eb ajo e ruajti derisa u fut n\u00eb p\u00ebrdorim p\u00eblhura e pambukt\u00eb. K\u00ebmisha prej p\u00eblhure pambuku b\u00ebhej m\u00eb e gjer\u00eb duke i shtuar kinda anash. K\u00ebmisha e pambukt\u00eb kishte m\u00ebng\u00eb t\u00eb gjera e t\u00eb gjata deri tek nyja e dor\u00ebs. Bashk\u00eb me k\u00ebmish\u00ebn jan\u00eb veshur edhe tlinat( mbathjet e gjata) t\u00eb lita e m\u00eb von\u00eb t\u00eb leshta, me prerjen e mbathjeve t\u00eb gjata t\u00eb zakonshme. Mbi k\u00ebmish\u00eb lidhej brezi i lesht\u00eb, i punuar n\u00eb vegj\u00eb (zakonisht afro 5-6 m i gjat\u00eb) . N\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme mbahej nj\u00eb jelek i zakonsh\u00ebm shajaku i zbukuruar me gajtana t\u00eb zez\u00eb. N\u00eb k\u00ebmb\u00eb mbatheshin \u00e7orapet e leshta t\u00eb shkurtra dhe opingat me l\u00ebkur\u00eb lope. N\u00eb shum\u00eb raste \u00e7orap\u00ebt q\u00ebndiseshin. N\u00eb kok\u00eb ngjeshej k\u00ebsula pak e ngritur , por e rrafsh\u00ebt e ngjashme me k\u00ebsul\u00ebn e Lek\u00eb Dukagjinit, si\u00e7 del n\u00eb gravurat e shek XIX. Kjo ishte veshja e p\u00ebrditshme p\u00ebr stin\u00ebn e ngroht\u00eb. K\u00ebsula gjat\u00eb dimrit rrethohej mbi ball\u00eb e vesh\u00eb me shami t\u00eb kuqe.<\/p>\n<p>Veshja me tirq dhe guna e xhamadani i kuq<br \/>\nTirqit ishin prej shajaku t\u00eb bardh\u00eb t\u00eb endur n\u00eb vegj\u00eb me dy lisa (liq). Prerjen dhe qepjen e tyre e b\u00ebnin disa gra t\u00eb specializuara. B\u00ebhej nga kat\u00ebr pjes\u00eb: balli i shkekut, balli i kofsh\u00ebve, prapanica ( bytheci ) dhe paranica. Para se t\u00eb fillonte qepja, p\u00ebrgatiteshin gajtan\u00ebt, duke i qepur s\u00eb bashku 14-16 fije. Fillimisht b\u00ebnin shkekat (n\u00eb vend t\u00eb xhepit), ku ve\u00e7 fijeve t\u00eb bashkuara, zbukuroheshin me nj\u00eb p\u00ebrdredhc\u00eb gajtanash n\u00eb form\u00eb g\u00ebrsheti nga brenda dhe forma lulesh jasht\u00eb linj\u00ebs kryesore. R\u00ebnd\u00ebsi i kushtohej edhe k\u00ebmb\u00ebzave, mbi shputat e t\u00eb cilave vendoseshin n\u00eb form\u00eb vezake dy shirita me 14-16 fije, ndryshe nga tirqit e Mirdit\u00ebs dhe t\u00eb Shkodr\u00ebs. Bashkimi i pjes\u00ebve t\u00eb prera b\u00ebhej nj\u00ebher\u00ebsh duke i p\u00ebrshtatur edhe shiritat e gjer\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur me gajtan\u00eb leshi t\u00eb zi. Guna kishte form\u00ebn e xhaket\u00ebs s\u00eb m\u00ebvonshme, por me krah\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr e t\u00eb gj\u00ebr\u00eb. Ishte prej shajaku leshi. Mbi krah\u00eb kishte kacurret\u00ebn, copa e gjat\u00eb deri te shpatullat.<br \/>\nXhamadani i kuq ishte me krah\u00eb, i zbukuruar me q\u00ebndisma. P\u00ebrdorej p\u00ebr raste ceremoniale. Xhamadani i zakonsh\u00ebm p\u00ebrdorej pa krah\u00eb i thjesht\u00eb, i lesht\u00eb, por m\u00eb von\u00eb prej pelhure. Vesha e burrave me tirq, k\u00ebsul\u00eb dhe xhamadan t\u00eb kuq deri n\u00eb vitet \u201930 t\u00eb shek. XX disa trima kan\u00eb v\u00ebn\u00eb 1-2 k\u00ebsula nj\u00ebra mbi tjetr\u00ebn me larg\u00ebsi 1-2 cm.<\/p>\n<p><strong>II.\u00a0 VEGLAT MUZIKORE<\/strong><br \/>\nInstrumentet muzikore tradicionale jan\u00eb nj\u00eb nga pasurit\u00eb e rralla t\u00eb kultur\u00ebs pikase krejt\u00ebsisht shqiptare. Mjesht\u00ebria e punimit t\u00eb veglave muzikore p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb zeje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, n\u00eb zejtarin\u00eb shqiptare. Punimi i instrumenteve muzikor fillimisht b\u00ebhej vet\u00eb, nga \u00e7do familje me mjete rrethanore si p.sh. me gjethe, me bar\u00ebra, me bim\u00eb t\u00eb ndryshme, me brir\u00eb, me l\u00ebkur\u00eb kafsh\u00ebsh , me gur\u00eb, me hekur etj. N\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb shek. XIX dhe fillim t\u00eb shek.XX, filluan t\u00eb hapen dyqanet e para t\u00eb punimit t\u00eb veglave muzikore. Zanafilla e veglave muzikore fillon me lahut\u00ebn, instrument kordofon me nj\u00eb tel, me t\u00eb cil\u00ebn mal\u00ebsor\u00ebt shoq\u00ebruan k\u00ebng\u00ebt epike t\u00eb Ciklit t\u00eb Kreshnik\u00ebve, t\u00eb cilat kan\u00eb pas\u00eb shum\u00eb p\u00ebrhapje n\u00eb krahin\u00ebn e Puk\u00ebs.<br \/>\nN\u00ebp\u00ebr kullota me bag\u00ebti barinjt\u00eb kalonin koh\u00ebn n\u00ebn tingujt e ngroht\u00eb t\u00eb fyellit e t\u00eb bilbilit, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb pas\u00eb nj\u00eb p\u00ebrdorim shum\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm dhe lidheshin kryesisht me jet\u00ebn baritore. Mal\u00ebsor\u00ebt k\u00ebng\u00ebt dhe vallet i shoq\u00ebruan gjithashtu me tingujt e \u00ebmb\u00ebl t\u00eb \u00e7iftelis\u00eb. Tradita e p\u00ebrdorimit t\u00eb k\u00ebtyre instrumenteve muzikor\u00eb. Veglat n\u00eb dasma ishin kryesisht lahuta, \u00e7iftelia, sharkia (m\u00eb von\u00eb) tupani ose lodra dhe dajrja (defi).<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1968\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mendime-per-studimin-etnografik-te-autores-nazife-ramadani\/veshje-popullore-puka-4\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-4.jpg?fit=474%2C474&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"474,474\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Veshje popullore Puka (4)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-4.jpg?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-4.jpg?fit=474%2C474&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1968\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-4-300x300.jpg?resize=512%2C512\" width=\"512\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-4.jpg?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-4.jpg?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-4.jpg?w=474&amp;ssl=1 474w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/p>\n<p><strong>III. DASMA<\/strong><\/p>\n<p>Dasma kalonte n\u00ebp\u00ebr tri faza:<br \/>\n1.\u00a0 Martesa e djalit, dasma. Nd\u00ebrsa martesa e vajz\u00ebs \u00ebsht\u00eb quajtur n\u00eb t\u00eb folmen e Puk\u00ebs FE, sepse n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e prind\u00ebrve t\u00eb vajz\u00ebs nuk krijonin atmosfer\u00eb dasme si p\u00ebr djalin. Kryesor n\u00eb dasm\u00eb ishte veshja komb\u00ebtare, sidomos e grave, q\u00eb karakterizohet nga nj\u00eb veshje origjinale q\u00eb nga shamia e kuqe ose e verdh\u00eb atllas me thek\u00eb, sipas ngjyr\u00ebs s\u00eb shamis\u00eb, kapu\u00e7i me rruaza e pare p\u00ebr nuset e kishin bistek\u00eb t\u00eb stolisur bukur me rruaza, vendoseshin bishtalecat e flok\u00ebve.<\/p>\n<p>Fazat e riteve t\u00eb origjinalit t\u00eb dasm\u00ebs t\u00eb qytetit t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb Puk\u00ebs dhe lagjeve p\u00ebrreth<br \/>\nFejesa e djalitDasm\u00ebs i paraprinte FEJESA e djalit me vajz\u00ebn, n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn kryhej me shkues, nd\u00ebrmjet\u00ebs. Fejesa b\u00ebhej me mir\u00ebkuptimin e familjeve t\u00eb djalit dhe t\u00eb vajz\u00ebs. K\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr fejes\u00eb e b\u00ebnte ana e djalit. Gjithmon\u00eb fejesat kishin parasysh q\u00eb t\u00eb ndodhnin n\u00eb mes familjeve t\u00eb njohura p\u00ebr virtyte. t\u00eb nj\u00eb fisi tjet\u00ebr.<br \/>\nP\u00ebr arritjen e marr\u00ebveshjes s\u00eb familjeve, shkuesit i duhej t\u00eb shkonte disa her\u00eb te familja e vajz\u00ebs, derisa ajo bindej. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, shkuesi e kishte p\u00ebr detyrim moral t\u00eb lavd\u00ebronte djalin dhe familjen e tij, por edhe te familja e djalit lavd\u00ebronte familjen e vajz\u00ebs dhe vet\u00eb vajz\u00ebn. Ndonj\u00ebher\u00eb ndodhte q\u00eb shkuesi edhe t\u2018i shtonte, t\u2019i lavd\u00ebronte familjet pa i merituar ato epitete, vet\u00ebm e vet\u00ebm p\u00ebr ta kryer pun\u00ebn e shkuesis\u00eb, apo pajtimin e familjeve p\u00ebr t\u2019u miq\u00ebsuar. Shpesh ndodhte q\u00eb shkuesit familja e djalit i premtonte edhe \u00e7mime t\u00eb majme parash e peshqesh, vet\u00ebm e vet\u00ebm p\u00ebr ta kryer fejes\u00ebn e djalit me vajz\u00ebn q\u00eb d\u00ebshironin. Ndodhte q\u00eb shkuesi t\u00eb dilte edhe qesharak nga l\u00ebvdatat e familjes s\u00eb djalit dhe vet\u00eb djalit apo anasjelltas, familjen e vajz\u00ebs apo vajz\u00ebn.<\/p>\n<p>Fejesa e vajz\u00ebs<br \/>\nPosa arrihej p\u00eblqimi dhe pajtimi i familjeve, shkuesi, vet\u00ebm apo me ndonj\u00eb person t\u00eb af\u00ebrm t\u00eb familjes s\u00eb djalit, shkonin te familja e vajz\u00ebs p\u00ebr ta \u201cpre fjal\u00ebn\u201d e vajz\u00ebs ose p\u00eblqimin p\u00ebr fejes\u00eb, p\u00eblqimin e familjes s\u00eb vajz\u00ebs. Me rastin e shkuarjes s\u00eb shkuesit, familja e vajz\u00ebs, p\u00ebrgatiste nj\u00eb dark\u00eb p\u00ebr shkuesin me shoq\u00ebruesit e tij.<br \/>\nPasi hanin dark\u00eb, shkuesi i drejtohej t\u00eb zotit t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb, q\u00eb zakonisht ishte i ati i vajz\u00ebs:<br \/>\n&#8211; (O filani!) ta kemi m\u00ebsy p\u00ebr me na e dhan\u00eb \u00e7at \u00e7ik\u00eb p\u00ebr djalin e filanit. Dhe niste t\u00eb fliste mir\u00eb p\u00ebr djalin dhe familjen e tij brez pas brezi.<br \/>\nI zoti i sht\u00ebpis\u00eb apo i ati i vajz\u00ebs, pasi i fal\u00ebnderonte shkuesin me t\u00eb tijt\u00eb p\u00ebr begenin\u00eb, nuk ia jepte menj\u00ebher\u00eb fjal\u00ebn. T\u00eb nes\u00ebrmen, kur pinin kafen e m\u00ebngjesit dhe kryefamiljari e gjykonte se nuk kishte p\u00ebr t\u00eb pyetur njeri, u thoshte se ishte dakord dhe u caktonte nj\u00eb dit\u00eb jo m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb jav\u00eb kur do t\u00eb vinin njer\u00ebzit e af\u00ebrt t\u00eb djalit p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb \u201cshejin\u201d ( riz\u00eb dhe unaz\u00eb). Kur ai e gjykonte se do t\u00eb pyeste t\u00eb af\u00ebrmit e tij, sidomos daj\u00ebn e vajz\u00ebs si\u00e7 ishte zakoni, i caktonte nj\u00eb afat dy-tre ditor p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjigjen p\u00ebrfundimtare.<br \/>\nPas \u201ddh\u00ebnies s\u00eb fjal\u00ebs\u201d, nga familja e djalit organizohej \u00e7uarja \u201ce shejit\u201d. Pasi binin dakord t\u00eb dy familjet nga ana e djalit shkonte babai i shoq\u00ebruar nga dy ose tre t\u00eb af\u00ebrm. Tek sht\u00ebpia e vajz\u00ebs p\u00ebrgatitej darka dhe p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb ftoheshin t\u00eb af\u00ebrmit e familjes, bija, nipa, mbesa etj. Pasi hanin dark\u00eb, babai i djalit thoshte se kishte sjell\u00eb \u201cshejin\u201d. \u201cSheji\u201d p\u00ebrb\u00ebhej nga nj\u00eb riz\u00eb, shami m\u00ebndafshi, dhe nj\u00eb unaz\u00eb model i Delmaces, t\u00eb cilat ia dor\u00ebzonte n\u00ebn\u00ebs s\u00eb vajz\u00ebs, duke i th\u00ebn\u00eb:<br \/>\n-P\u00ebr hair! T\u2019i g\u00ebzoft\u00eb!<br \/>\nK\u00ebto fjal\u00eb i thoshin t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb pranishmit, si ata t\u00eb djalit dhe t\u00eb vajz\u00ebs.<br \/>\nN\u00ebna e vajz\u00ebs i merrte k\u00ebto dhe i ruante n\u00eb ark\u00ebn e saj dhe ia dor\u00ebzonte s\u00eb bij\u00ebs dit\u00ebn kur vishej nuse.<br \/>\nN\u00eb \u201cshejin\u201d e nuses q\u00eb sillnin njer\u00ebzit e djalit, p\u00ebrve\u00e7 riz\u00ebs dhe unaz\u00ebs, kishte zakonisht veshje dhe nj\u00eb shum\u00eb parash. K\u00ebto i nxirrte nga dujqit nj\u00ebra nga grat\u00eb e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb vajz\u00ebs dhe i tregonte p\u00ebr t\u2019i par\u00eb t\u00eb gjith\u00eb dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht thoshte me z\u00eb emrin e veshjes ose dhurat\u00ebs. Pas k\u00ebsaj, i ati i vajz\u00ebs shtronte kushtet q\u00eb do t\u00eb plot\u00ebsonte familja e djalit, q\u00eb kishin t\u00eb b\u00ebnin sidomos me paj\u00ebn, si\u00e7 ishin veshjet, rrobat e fjetjes etj. Vet\u00ebm pasi mbaronin t\u00eb gjitha k\u00ebto, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb pranishm\u00ebve u sillej nga nj\u00eb kafe. Kur e mbaronin, secili uronte \u201cP\u00ebr hair!\u201d. I ati i dh\u00ebndrit linte n\u00eb tabaka nj monedh\u00eb ose bank\u00ebnot\u00eb parash.<br \/>\nP\u00ebr p\u00ebrgatitjen e paj\u00ebs punonte vet\u00eb nusja dhe t\u00eb af\u00ebrmet e saj, gjithnj\u00eb sipas p\u00ebrcaktimit q\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb m\u00eb par\u00eb. K\u00ebto ishin kryesisht punime prej leshi si \u00e7orape etj.<br \/>\nPak dit\u00eb para dasm\u00ebs t\u00eb dy pal\u00ebt b\u00ebnin \u201cShtegun e Shkodr\u00ebs\u201d p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb ato gj\u00ebra q\u00eb nevojiteshin t\u00eb veshmbathjes dhe t\u00eb fjetjes q\u00eb nuk mund t\u2019i p\u00ebrgatitshin vet\u00eb.<br \/>\nVet\u00ebm kur \u00e7ohej \u201csheji\u201d dhe piheshin kafet si vajza, si djali quheshin t\u00eb fejuar. Dasma e vajz\u00ebs b\u00ebhej dit\u00ebn e m\u00ebrkur\u00eb ose t\u00eb shtun\u00eb. Ishte tradit\u00eb q\u00eb vajza t\u00eb mos ishte n\u00eb dijeni p\u00ebr dit\u00ebn e martes\u00ebs, me q\u00ebllim q\u00eb ajo t\u00eb mos d\u00ebshp\u00ebrohej se po ndahej p\u00ebrgjithmon\u00eb nga prind\u00ebrit dhe familja. Pasi grat\u00eb e sht\u00ebpis\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb gati \u00e7do gj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebr ceremonin e martes\u00ebs, grat\u00eb e sht\u00ebpis\u00eb mblidhen dhe bisedojn\u00eb se kush do t\u2019i thot\u00eb vajz\u00ebs p\u00ebr dit\u00ebn e dasm\u00ebs. Vajza, p\u00ebrpara se t\u00eb ngrihej n\u00eb m\u00ebngjes e t\u00eb vazhdonte pun\u00ebt e dit\u00ebs, nj\u00eb grua e sht\u00ebpis\u00eb e th\u00ebrriste pran\u00eb dhe i thoshtet: \u201cEja e ngrihu, se je e z\u00ebn\u00eb dhe nuk do t\u00eb dal\u00ebsh p\u00ebrjashta, sepse nes\u00ebr a pasnes\u00ebr shkon nuse\u201d.<br \/>\nVajza futej n\u00eb dhom\u00eb dhe fillon t\u00eb qante. Ishte turp t\u00eb mos qante n\u00eb dhom\u00eb Nj\u00eb grua e sht\u00ebpis\u00eb,zakonisht e ditur, q\u00eb quhej p\u00ebr rastin \u201cveshatarja\u201d, merrej me stolisjen e nuses. Ardhja e t\u00eb ftuarve, sidomos bijave, dajave, xhaxhallar\u00ebve e nipave dhe mbesave sh\u00ebnonte fillimin e dasm\u00ebs s\u00eb vajz\u00ebs (fes\u00eb). Vendoseshin burrat ve\u00e7 dhe grat\u00eb ve\u00e7. N\u00eb dasm\u00ebn e djalit ose t\u00eb vajz\u00ebs jan\u00eb luajtur edhe valle t\u00eb k\u00ebnduara q\u00eb luheshin nga 4-6 gra. Ja teksti i nj\u00eb valleje t\u00eb k\u00ebnduar:<br \/>\n(strofa I) \u201cAni, kce moj Mire (dy her\u00eb)\/Ani gjan\u00eb e gjan\u00eb-e,\/Ani qashtu bafsh-o\/ Dhe p\u00ebr djalin tand-e !<br \/>\n(Strofa II) Ani, kce, moj Gjyl-l-l-e \/ Ani gjan- e gjan-e,\/Ani qashtu bafsh-o \/ edhe p\u00ebr vllaun tand-e! (K\u00ebshtu vazhdon, duke p\u00ebrmendur edhe daj\u00ebn e nipin).<br \/>\n(Strofa III) Kceni, more kceni-i\/O t\u00eb gjith\u00eb sa jeni\/Se k\u00ebt\u00eb \u00e7ik\u00ebn ton\u00eb\/Si flori e kemi.<br \/>\n(Strofa IV) Ani kush mos kceft\u00eb,\/ Ani kush mos kndoft\u00eb\/5 her\u00eb burri\/Ani iu martoft\u00eb!<br \/>\nEdhe burrat luajn\u00eb valle, k\u00ebng\u00eb e loj\u00ebra sipas tradit\u00ebs, por kryesisht te djali.<br \/>\nGrat\u00eb nxjerrin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn p\u00ebr ta k\u00ebrcyer k\u00ebt\u00eb valle derisa t\u00eb krijohet nj\u00eb grup valltaresh me ritet origjinale t\u00eb dasm\u00ebs me l\u00ebvizje t\u00eb k\u00ebmb\u00ebve dhe duarve duke u bashkuar nga 1-8 gra.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1969\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mendime-per-studimin-etnografik-te-autores-nazife-ramadani\/veshje-popullore-puka-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-3.jpg?fit=480%2C271&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"480,271\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Veshje popullore Puka (3)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-3.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-3.jpg?fit=480%2C271&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1969\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-3-300x169.jpg?resize=499%2C281\" width=\"499\" height=\"281\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-3.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka-3.jpg?w=480&amp;ssl=1 480w\" sizes=\"auto, (max-width: 499px) 100vw, 499px\" \/><br \/>\nBurrat n\u00ebp\u00ebr sofra k\u00ebndojn\u00eb k\u00ebng\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb shoq\u00ebruara me nj\u00eb \u00e7ifteli, lod\u00ebr, sidomos n\u00eb dark\u00eb von\u00eb k\u00ebndohet \u201ck\u00ebnga e filxhanit\u201d, duke krijuar humor tek t\u00eb pranishmit, pastaj, pas darke, fillojn\u00eb loj\u00ebrat popullore, si \u201cbizzz!\u201d, apo\u201cban Usta, si ban baba!\u201d.<br \/>\nIshte tradit\u00eb te mysliman\u00ebt q\u00eb dit\u00ebn e enjte t\u00eb zhvillohej ceremonia e dh\u00ebnies t\u00eb vajz\u00ebs (nuses) nga sht\u00ebpia e babait. Nusja e veshur me rroba origjinale komb\u00ebtare, q\u00eb nga shamia e kok\u00ebs e deri tek k\u00ebpuc\u00ebt, me duvak t\u00eb kuq n\u00eb krye, \u00e7ohej nga dhoma e vet n\u00eb dhom\u00ebn e grave p\u00ebr t\u00eb realizuar faljen (p\u00ebrqafimin) me pjes\u00ebtar\u00ebt e familjes, e shoq\u00ebruar nga nj\u00eb grua, q\u00eb i thoshte po takohej me n\u00ebn\u00ebn, baban\u00eb, motr\u00ebn, v\u00ebllain, tezet, nuset e xhaxhallar\u00ebve, komshinjt\u00eb me t\u00eb cil\u00ebt vajza ishte rritur. N\u00eb k\u00ebto \u00e7aste vajza ndahej e p\u00ebrmalluar duke qar\u00eb me t\u00eb madhe.<br \/>\nNj\u00eb grup grash, nd\u00ebrkoh\u00eb, k\u00ebndojn\u00eb \u201dk\u00ebng\u00ebn e largimit\u201d nga familja p\u00ebr t\u00eb jetuar p\u00ebrgjithmon\u00eb n\u00eb nj\u00eb familje tjet\u00ebr, n\u00eb at\u00eb t\u00eb burrit.<br \/>\nK\u00ebnga e Vajz\u00ebs (e \u00e7ik\u00ebs)<br \/>\n\u201cQaj, moj \u00e7ik\u00eb, qaj me mall!\/Se kan\u00eb ardh\u00eb krushqit p\u00ebr me t\u2019marr\u00eb.\/Qaj, moj \u00e7ik\u00eb, me kryet n\u00eb grusht,\/Se kan\u00eb ardh\u00eb me t\u2019marr\u00eb k\u00ebta krushq.\/Qaj, moj \u00e7ik\u00eb, o n\u2019der\u2019 t\u00eb shpis\u00eb,\/Se t\u2019kan\u00eb lan\u00eb lojnat e \u00e7iknis\u00eb\u201d etj.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7ast vajza \u00ebsht\u00eb duke qar\u00eb dhe k\u00ebnga nuk pusho, krushqve dikush ua b\u00ebn\u00eb \u201cP\u00ebr har, mor!\u201d Krushqit jua kthejn :\u201d Har paqi, mor e n\u00eb dasmat tuaja!<br \/>\nP\u00ebrgatitjet p\u00ebr dasm\u00eb te dh\u00ebndrri<br \/>\nKur familja e djalit kishte kryer detyrimet e saj ndaj familjes s\u00eb vajz\u00ebs sidomos p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e paj\u00ebs dhe t\u00eb tjerat, i zoti i sht\u00ebpis\u00eb, apo babai i dh\u00ebndrit me shkuesin apo nj\u00eb shoq\u00ebrues, shkonte n\u00eb familjen e vajz\u00ebs, ku me k\u00ebt\u00eb rast organizohej nj\u00eb dark\u00eb dhe i parashtronte babait t\u00eb vajz\u00ebs dhe t\u00eb tijve se ata ishin gati dhe duhej t\u00eb \u201cndanin dit\u00ebn\u201d, q\u00eb n\u00ebnkuptonte dit\u00ebn e dasm\u00ebs.<br \/>\nKur familja e vajz\u00ebs v\u00ebrente se familja e djalit i kishte plot\u00ebsuar k\u00ebrkesat e saj dhe vajza tashm\u00eb ishte rritur dhe ishte gati p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb nuse \u201cdahej dita\u201d e dasm\u00ebs (tek vajza Feja). Dita e dasm\u00ebs caktohej 7-9 jav\u00eb p\u00ebrpara.<br \/>\nMe marr\u00ebveshjen e familjes s\u00eb djalit dhe t\u00eb vajz\u00ebs p\u00ebr dit\u00ebn e vades s\u00eb dasm\u00ebs, nisnin p\u00ebrgatitjet p\u00ebr dasm\u00eb n\u00eb t\u00eb dy familjet, por familja e djalit duhej t\u00eb p\u00ebrgatitej m\u00eb tep\u00ebr, sepse n\u00eb dasm\u00eb duhej ftuar mysafir\u00eb t\u00eb shumt\u00eb nga miq\u00ebsia, farefisi, fqinj\u00ebt, shok\u00ebt e djalit, shok\u00ebt e t\u00eb zotit t\u00eb dasm\u00ebs, bijat e familjes s\u00eb gjer\u00eb, e k\u00ebshtu me radh\u00eb.<br \/>\nP\u00ebrpara, gjat\u00eb p\u00ebrgatitjeve, p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb hyhej borxh, shitej ndonj\u00eb kafsh\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur deri te mjetet, q\u00eb i duheshin p\u00ebr dasm\u00eb t\u00eb zotit t\u00eb familjes s\u00eb djalit.<br \/>\nMerreshin masat p\u00ebr t\u00eb bluar e gatuar buk\u00eb p\u00ebr dasm\u00eb; nd\u00ebrkoh\u00eb caktohej drejtuesi i dasm\u00ebs q\u00eb ishte nj\u00eb i af\u00ebrm i familjes, kafexhiu, akshia (kuzhinieri). Bile, gjat\u00eb sezonit t\u00eb vjesht\u00ebs, e sidomos t\u00eb dimrit, druvar\u00ebt shkonin p\u00ebr dru, p\u00ebr t\u2019i ngrohur dhomat e dasmor\u00ebve. Grat\u00eb e fshatit \u00e7onin si kontribut n\u00eb familjen e dh\u00ebndrit nga nj\u00eb barr\u00eb dru.<br \/>\nKoha e dasm\u00ebs n\u00eb Puk\u00eb<br \/>\nDasmat pukjane b\u00ebheshin t\u00eb enjten p\u00ebr ata t\u00eb besimit mysliman apo t\u00eb diel\u00ebn p\u00ebr besimin katolik. Zakonisht dasmat zhvilloheshin n\u00eb koh\u00ebn e vjesht\u00ebs, pasi edhe mund\u00ebsit\u00eb ekonomike ishin m\u00eb t\u00eb mira dhe bag\u00ebtit\u00eb q\u00eb do t\u00eb thereshin p\u00ebr mish- m\u00eb t\u00eb majme. Pra dasma ndodhte dhe shtrihej p\u00ebr disa dit\u00eb si n\u00eb familjen e djalit, ashtu edhe feja n\u00eb familjen e vajz\u00ebs.<br \/>\nDita e marrjes s\u00eb nuses-shkuarja e krushqve<br \/>\nN\u00eb Puk\u00eb, kaher\u00eb n\u00eb tradit\u00ebn popullore, b\u00ebhen me daulle, nd\u00ebrsa te grat\u00eb ato b\u00ebheshin me dajre. Madje, familjet e pasura n\u00eb dit\u00ebn e marrjes s\u00eb nuses organizonin tubime dhe gazmende popullore, n\u00eb pritje t\u00eb ardhjes s\u00eb nuses dhe krushq\u00ebve.<br \/>\nKrushqit do t\u00eb renditeshin duke filluar nga krushku i par\u00eb q\u00eb ishte si rregull nj\u00eb shoq dhe pas tij vinte daja i dh\u00ebndrit; \u201dnj\u00eb shoq-nj\u00eb mik\u201d e k\u00ebshtu me radh\u00eb. N\u00eb fund ishte i zoti i sht\u00ebpis\u00eb me kal\u00eb p\u00ebr dore. Numri krushqve ishte gjithnj\u00eb nj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se kishin caktuar kur kishin ndar\u00eb dit\u00ebn. Ky num\u00ebr ishte gjithnj\u00eb tek: 7, 9, 11, 13 a 15. Nisja e krushqve b\u00ebhej e shoq\u00ebruar me k\u00ebng\u00eb dhe qitej pushk\u00eb.<br \/>\nArdhja e nuses n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e dh\u00ebndrit.<br \/>\nKur nusja hynte n\u00eb oborr, caktohej nj\u00eb djal\u00eb i vog\u00ebl q\u00eb i vihej asaj n\u00eb preh\u00ebr, ku djali i vog\u00ebl qante me t\u00eb madhe dhe nusja i dhuronte nj\u00eb pal\u00eb \u00e7orape t\u00eb stolisura bukur.<br \/>\nNusja q\u00ebndron n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, b\u00ebn temena dy-tri her\u00eb dhe nga grat\u00eb k\u00ebndohen k\u00ebng\u00eb p\u00ebr nusen, vjehrr\u00ebn, vjehrrin, dh\u00ebndrin etj:<br \/>\n\u201cNusja jon\u00eb n\u00eb oborr\u201d: \u201cNusja jon\u00eb n\u2019oborr-e,\/Karajfil n\u2019shatorr-e.\/Nusja jon\u00eb n\u00eb der-e,\/Karajfil me er-e.\/Nusja jon\u00eb n\u00eb shpi-e,\/Karajfil n\u2019saksi-e.\/Nusja jon\u00eb n\u2019\u00e7ardak-e,\/Karajfil zambak-e.<br \/>\nGrat\u00eb largoheshin dhe p\u00ebrcjell\u00ebsit e fusnin nusen n\u00eb dhom\u00ebn e saj. Sipas zakonit, dh\u00ebndri nuk dukej n\u00eb ato \u00e7aste, sepse nuk ka qen\u00eb tradit\u00eb q\u00eb dh\u00ebndri t\u00eb shkonte p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nusen. Kur p\u00ebrcjell\u00ebsit gjendeshin n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e dh\u00ebndrit, pushonte ahengu. P\u00ebrcjell\u00ebsit gostiteshin me petulla me mjalt\u00eb dhe kishte raste q\u00eb ata hanin edhe drek\u00eb ose dark\u00eb, sipas larg\u00ebsis\u00eb q\u00eb kishin p\u00ebr t\u2019u kthyer. Me largimin e p\u00ebrcjell\u00ebsve nga sht\u00ebpia e mikut dh\u00ebndri hyn n\u00eb od\u00eb, i hiqte duvakun nuses, merr nj\u00eb petull q\u00eb e lyen n\u00eb mjalt\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn e hante p\u00ebrgjysm\u00eb me nusen. Pas k\u00ebsaj, dh\u00ebndri del menj\u00ebher\u00eb p\u00ebrjashta. Tashm\u00eb nd\u00ebrronte atmosfera, sepse binte lodra dhe grat\u00eb k\u00ebndonin e k\u00ebrcenin. N\u00eb \u00e7astin kur vinte nusja grat\u00eb k\u00ebndonin k\u00ebng\u00ebn<br \/>\n\u201cMir\u00eb se vjen kunata jon\u00eb\u201d:<br \/>\n\u201cMir\u00eb se vjen kunata jon\u00eb,\/Mir\u00eb se vjen n\u00eb sarajin ton\u00eb!\/Saraj le e saraj gjete.\/Se ktu gjen nji tuf\u00eb me pata.\/Mos kujto se kto jan pata,\/Se kto jan zonjat kunata.\/Se ktu gjen nji tuf\u00eb me desh,\/Ata jan zotnit\u00eb kunet.\/Mos kujto se se ata jan biba,\/Ata jan mbesa e nipa\u201d.<br \/>\nOse k\u00ebnga tjet\u00ebr q\u00eb i k\u00ebndohet nuses \u201cMori lulja e frashnit t\u2019bardh\u00eb\u201d:<br \/>\n\u201c-Mori lulja e frashnit t\u2019bardh\u00eb,\/A t \u2018tha nana: \u201cUdhambar\u00eb\u201d?\/-Udhambar\u00eb nana m\u2019ka than\u00eb,<br \/>\nLot p\u00ebr faqe ia kam lan\/-Mori lulja e frashnit t\u2019bardh\u00eb\/A t\u2019tha baba: \u201cUdhambar\u00eb\u201d?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: Xhemal Me\u00e7i RITET ORIGJINALE T\u00cb DASM\u00cbS N\u00cb FSHATIN PUK\u00cb E RRETHIN\u00cbN E QYTETIT PUK\u00cb \u201cDasma, &#8211; shprehej Autorja, Nazife Ramadani-: ishte rituali, ku binte lodra dhe k\u00ebrcehej vallja, ku nuk mungonin asnj\u00ebher\u00eb loj\u00ebrat popullore dhe zbatoheshin me p\u00ebrpik\u00ebri ritualet e ndryshme t\u00eb rr\u00ebnjosura n\u00eb shekuj. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis, u linda, u shkollova, u [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":1965,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1964","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Veshje-popullore-Puka.jpg?fit=736%2C960&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-vG","jetpack-related-posts":[{"id":100111,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/e-shnderroi-shtepine-ne-berat-ne-muze-artizania-tefta-qose-500-kostume-popullore-puna-e-nje-jete\/","url_meta":{"origin":1964,"position":0},"title":"E shnd\u00ebrroi sht\u00ebpin\u00eb n\u00eb Berat n\u00eb muze, artizania Tefta Qose: &#8211; 500 kostume popullore, puna e nj\u00eb jete","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Mars 2026 N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shum\u00eb tradita rrezikojn\u00eb t\u00eb harrohen, Tefta Qose vazhdon t\u00eb mbaj\u00eb gjall\u00eb artin e krijimit t\u00eb veshjeve popullore. Prej disa vitesh, ajo e ka shnd\u00ebrruar sht\u00ebpin\u00eb e saj n\u00eb lagjen \u201cBarrikad\u00eb\u201d n\u00eb nj\u00eb muze t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ku \u00e7do cep rr\u00ebfen histori, nd\u00ebrsa \u00e7do veshje\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100126,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/prokurimi-publik-rama-per-pak-ia-kemi-kaluar-suedise-gjermanise-edhe-frances\/","url_meta":{"origin":1964,"position":1},"title":"Prokurimi Publik, Rama: &#8211; P\u00ebr pak, ia kemi kaluar Suedis\u00eb, Gjermanis\u00eb edhe Franc\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Kryeministri Edi Rama dhe Drejtorja e P\u00ebrgjithshme e Agjencis\u00eb s\u00eb Prokurimit Publik, Reida Kashta zhvilluan nj\u00eb konferenc\u00eb p\u00ebr mediat, ku fol\u00ebn mbi procesin dhe se ku q\u00ebndron sot Shqip\u00ebria n\u00eb fush\u00ebn e prokurimeve publike. Gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij, Rama theksoi se vendi yn\u00eb ndodhet n\u00eb faz\u00eb t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100045,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/perplasje-ne-protesten-e-opozites-kikia-veprimet-e-policise-ishin-te-pajustifikuara-dhe-disproporcionale\/","url_meta":{"origin":1964,"position":2},"title":"P\u00ebrplasje n\u00eb protest\u00ebn e opozit\u00ebs, Kikia: &#8211; Veprimet e policis\u00eb ishin t\u00eb pajustifikuara dhe disproporcionale!","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Protesta e radh\u00ebs e organizuar nga Partia Demokratike u shoq\u00ebrua me tensione dhe p\u00ebrplasje mes protestuesve dhe forcave t\u00eb policis\u00eb. Sipas analistit Mentor Kikia, nd\u00ebrhyrja e policis\u00eb k\u00ebt\u00eb her\u00eb ishte duksh\u00ebm m\u00eb e shpejt\u00eb dhe m\u00eb agresive, duke sinjalizuar nj\u00eb ndryshim t\u00eb qart\u00eb t\u00eb strategjis\u00eb n\u00eb krahasim\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100084,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/negociatat-ne-2028-rama-terhiqet-nga-premtimi-kryesor-i-mandatit-te-katert\/","url_meta":{"origin":1964,"position":3},"title":"&#8216;Negociatat n\u00eb 2028&#8217;\/ Rama t\u00ebrhiqet nga premtimi kryesor i mandatit t\u00eb kat\u00ebrt","author":"Kurt Farka","date":"May 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Maji 2026 Pasi e p\u00ebrdori integrimin europian si premtimin kryesor t\u00eb mandatit t\u00eb kat\u00ebrt, Edi Rama u detyrua t\u00eb pranoj\u00eb shtyrjen e afateve p\u00ebr mbylljen e negociatave, nd\u00ebrsa m\u00eb par\u00eb kishte p\u00ebrg\u00ebnjeshtruar kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij politik\u00eb. N\u00eb procesin e mundimsh\u00ebm t\u00eb negociatave me Bashkimin Europian, ka nj\u00eb moment kur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100023,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pas-ballukut-anila-denaj-vihet-ne-rresht-detyroi-doganat-te-ndalin-veprimet-ndaj-bankers-petroleum\/","url_meta":{"origin":1964,"position":4},"title":"Pas Ballukut, Anila Denaj \u2018vihet n\u00eb rresht\u2019, detyroi doganat t\u00eb ndalin veprimet ndaj Bankers Petroleum","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Pasi Belinda Balluku, kreu detyr\u00ebn e saj, duke b\u00ebr\u00eb eksperten e naft\u00ebs dhe ligjeve fiskale, tashm\u00eb brenda s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs dit\u00eb edhe Ministrja Anila Denaj arrin t\u00eb analizoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb parashtrimet e Ballukut dhe t\u00eb abuzoj\u00eb me detyr\u00ebn e saj duke iu drejtuar Doganave q\u00eb t\u00eb ndalin \u00e7do\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100136,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rreziku-nga-hantavirusi-vendet-qe-u-alarmuan-kishin-shtetasit-e-tyre-ne-anijen-turistike-epidemiologu-jo-vetem-minjte-mbartes-jane-edhe\/","url_meta":{"origin":1964,"position":5},"title":"Rreziku nga hantavirusi? \u201cVendet q\u00eb u alarmuan kishin shtetasit e tyre n\u00eb anijen turistike\u201d, epidemiologu: &#8211; Jo vet\u00ebm minjt\u00eb, mbart\u00ebs jan\u00eb edhe\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 ...Kemi edhe mbart\u00ebs t\u00eb rinj, n\u00ebse deri dje kryesor ishin minjt\u00eb, tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re q\u00eb bart\u00ebs t\u00eb hantavirusit, jan\u00eb edhe lakuriq\u00ebt e nat\u00ebs, edhe urith\u00ebt por edhe n\u00eb disa raste peshqit\u2026\u201d Epidemiolog Laidon Shapo foli n\u00eb emisionin \u201cStudio24\u201d \u00a0p\u00ebr hantavirusin dhe shqet\u00ebsimet q\u00eb ka ngritur ky\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1964"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1964\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1970,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1964\/revisions\/1970"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1965"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}