{"id":18055,"date":"2019-03-04T09:41:36","date_gmt":"2019-03-04T09:41:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=18055"},"modified":"2019-03-04T09:41:36","modified_gmt":"2019-03-04T09:41:36","slug":"myzeqeja-toke-e-lashte-histori-e-lashte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzeqeja-toke-e-lashte-histori-e-lashte\/","title":{"rendered":"Myzeqeja \u2013 Tok\u00eb e lasht\u00eb, histori e lasht\u00eb. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"18056\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzeqeja-toke-e-lashte-histori-e-lashte\/download-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?fit=340%2C148&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"340,148\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"download\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?fit=300%2C131&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?fit=340%2C148&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-18056\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2-300x131.jpg?resize=490%2C214\" width=\"490\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?resize=300%2C131&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?w=340&amp;ssl=1 340w\" sizes=\"auto, (max-width: 490px) 100vw, 490px\" \/><\/p>\n<p><strong>Myzeqeja \u2013 Tok\u00eb e lasht\u00eb, histori e lasht\u00eb. &#8211;<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga: <\/strong><strong>Jovan Jano<\/strong><\/p>\n<p>E kaluara ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr ne. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb njihet, q\u00eb ta kemi t\u00eb qart\u00eb se nga vijm\u00eb e nga \u00e7\u2019gj\u00eb duhet t\u00eb largohemi. Faktet jan\u00eb t\u00eb shenjta, natyrisht, komentet jan\u00eb t\u00eb lira. Duke shkruar me dashuri k\u00ebt\u00eb shkrim p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb kam njohur, p\u00ebr Myzeqen\u00eb, kam marr p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb shkruaj t\u00eb v\u00ebrtetat ashtu si\u00e7 i kam par\u00eb, p\u00ebrjetuar, studiuar dhe d\u00ebgjuar.<\/p>\n<p><strong>E urta, e mira Myzeqeja ime<\/strong><\/p>\n<p>Myzeqeja ka qen\u00eb dhe mbetet hambari i Shqip\u00ebris\u00eb. N\u00eb mesjet\u00eb, sipas dokumenteve veneciane, e kan\u00eb quajtur \u201cgrunari madh\u201d. P\u00ebr sa i p\u00ebrket emrit \u201cMyzeqe\u201d si toponim ka opinione t\u00eb ndryshme. Disa thon\u00eb se e ka marr\u00eb k\u00ebt\u00eb em\u00ebr nga Familja princ\u00ebrore e Muzakajve. T\u00eb tjer\u00eb thon\u00eb se Myzeqe do t\u00eb thot\u00eb \u201cvend bretkosash\u201d. Por ekziston edhe nj\u00eb mendim q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb \u201cvendi i njer\u00ebzve q\u00eb merren me muzik\u00eb\u201d. Por n\u00eb studimet e Milan Suflait dhe t\u00eb Hanit, Myzeqeja \u2013 Muzakia emrin m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm dhe m\u00eb autentik\u00eb e ka Moisi \u2013 akia.<\/p>\n<p>N\u00eb mesjet\u00ebn e hershme n\u00eb trev\u00ebn e Myzeqes\u00eb ra n\u00eb sy lul\u00ebzimi i familjes princ\u00ebrore t\u00eb Matr\u00ebngasve ose Matarangasve. Zot\u00ebrimet e k\u00ebsaj familjeje shtriheshin n\u00eb fush\u00ebn, q\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb merrte emrin Myzeqe. K\u00ebsaj periudhe i p\u00ebrket edhe skela e Pirgut t\u00eb Myzeqes\u00eb, nd\u00ebrtimi i k\u00ebshtjell\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb tipit fushor t\u00eb Bashtov\u00ebs si dhe m\u00eb von\u00eb, nd\u00ebrtimi i Manastirit t\u00eb Ardenic\u00ebs dhe Kolkondasit.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"18057\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzeqeja-toke-e-lashte-histori-e-lashte\/download-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-1-1.jpg?fit=259%2C194&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"259,194\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"download (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-1-1.jpg?fit=259%2C194&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-1-1.jpg?fit=259%2C194&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-18057\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-1-1.jpg?resize=417%2C312\" width=\"417\" height=\"312\" \/><\/p>\n<p>Familja princ\u00ebrore e Matr\u00ebngasve kishte titullin: \u201cGrafi i Karavastas\u00eb e i Apolonis\u00eb, Mbrojt\u00ebsi i Bashtov\u00ebs dhe Kryezot i Savr\u00ebs dhe Slanic\u00ebs (kripore).\u00a0 \u201dKjo familje n\u00eb shekujt e XIII dhe XIV-t\u00eb zot\u00ebronte tokat q\u00eb nga fusha e Savr\u00ebs deri n\u00eb Babunj\u00eb, Sul\u00ebzotaj, K\u00ebshtjell\u00ebn e Bashtov\u00ebs dhe deri n\u00eb derdhjen e lumit Vjos\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe Apolonin\u00eb. N\u00eb vitin 1274, nd\u00ebrmjet princ\u00ebrve t\u00eb familjeve t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb i rezistuan ushtrive anzhuine, ishin edhe an\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebsaj familjeje, Pavli dhe Vlashi ose Paulus dhe Sevast Blasius.<\/p>\n<p>Papa Xhovani XXII, n\u00eb vitin 1319 i drejtoi nj\u00eb dekret Pal Matr\u00ebng\u00ebs kund\u00ebr mbretit serb, Uroshit II-t\u00eb. Kjo familje arriti kulmin n\u00eb koh\u00ebn e princ Vlashit II-t\u00eb, n\u00eb vitin 1358-1367. Pas vdekjes s\u00eb k\u00ebtij princi, Myzeqen\u00eb e pushtoi Karl Topia. Vlash Matr\u00ebnga transportonte drith\u00eb me anijet e veta n\u00eb drejtim t\u00eb Raguz\u00ebs. Ky drith\u00eb i Myzeqes\u00eb eksportohej n\u00ebp\u00ebrmjet skel\u00ebs s\u00eb Pirgut t\u00eb Myzeqes\u00eb edhe nga anije t\u00eb huaja. Kjo skel\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb vjetrat dhe me interes t\u00eb madh studimi. Ajo p\u00ebrmendet p\u00ebrher\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb dy dokumente veneciane: pra, m\u00eb 15 n\u00ebntor 1344 dhe 13 qershor 1389, n\u00ebn emrin \u201cDievali\u201d (Devolli i vjet\u00ebr). N\u00ebp\u00ebrmjet skel\u00ebs lumore t\u00eb Pirgut hynin n\u00eb Myzeqe mallrat nga tregtar\u00ebt venecian\u00eb dhe t\u00eb Raguz\u00ebs. Fitimet q\u00eb sillte skela, e b\u00ebn\u00eb at\u00eb objekt grindjeje midis feudal\u00ebve vendas.<\/p>\n<p>Pas Matr\u00ebng\u00ebs ajo ra n\u00eb duart e Balshajve dhe m\u00eb von\u00eb t\u00eb Muzakajve. N\u00eb periudh\u00ebn e sundimit t\u00eb familjes princ\u00ebrore t\u00eb Matr\u00ebngasve u nd\u00ebrtua edhe k\u00ebshtjella e Bashtov\u00ebs. Kjo k\u00ebshtjell\u00eb \u00ebsht\u00eb me shum\u00eb interes, jo vet\u00ebm se \u00ebsht\u00eb e vetmja k\u00ebshtjell\u00eb fushore, por ajo flet shum\u00eb edhe p\u00ebr arqitektur\u00ebn dhe mjesht\u00ebrin\u00eb e nd\u00ebrtimeve t\u00eb asaj kohe. K\u00ebshtjella u nd\u00ebrtua nga Pavli dhe Vlashi Matar\u00ebnga., n\u00eb krah t\u00eb majt\u00eb t\u00eb lumit Shkumbin<\/p>\n<p>.<img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"18058\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzeqeja-toke-e-lashte-histori-e-lashte\/1-manastiri-i-ardenices\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-MANASTIRI-I-ARDENICES.jpg?fit=400%2C268&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"400,268\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"1-MANASTIRI-I-ARDENICES\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-MANASTIRI-I-ARDENICES.jpg?fit=300%2C201&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-MANASTIRI-I-ARDENICES.jpg?fit=400%2C268&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-18058\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-MANASTIRI-I-ARDENICES-300x201.jpg?resize=734%2C492\" width=\"734\" height=\"492\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-MANASTIRI-I-ARDENICES.jpg?resize=300%2C201&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-MANASTIRI-I-ARDENICES.jpg?w=400&amp;ssl=1 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 734px) 100vw, 734px\" \/><\/p>\n<p>Bashtova shum\u00eb vite m\u00eb par\u00eb ka qen\u00eb n\u00eb krahun e majt\u00eb t\u00eb lumit Shkumbin dhe jo ku gjendet sot. Banor\u00ebt e saj edhe sot e k\u00ebsaj dite ruajn\u00eb tradita dhe zakone etnografike si ato t\u00eb Myzeqes\u00eb s\u00eb Madhe. \u00cbsht\u00eb kjo arsyeja q\u00eb pes\u00eb fshatra, q\u00eb sot ndodhen n\u00eb krahun e djatht\u00eb t\u00eb lumit Shkumbin, si: Vila, Bashtova, Rreth Grethi, Spilleja etj. jan\u00eb t\u00eb besimit ortodoks. Po ashtu, m\u00ebnyra e jetes\u00ebs, traditat zakonore dhe marr\u00ebdh\u00ebniet e krushqive i kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjta me zon\u00ebn e Divjak\u00ebs. Sipas studiuesit ushtarak austriak, Zhorzh Veith, para dy-tre shekujsh lumi ndryshoi drejtimin dhe e kaloi n\u00eb krah t\u00eb djatht\u00eb K\u00ebshtjell\u00ebn.<\/p>\n<p>Karavastaja, n\u00eb mesjet\u00ebn e hershme ka qen\u00eb nj\u00eb qytet i vjet\u00ebr sikund\u00ebr n\u00eb lasht\u00ebsi e till\u00eb ka qen\u00eb edhe Babunja. N\u00eb ato koh\u00eb ka ekzistuar edhe nj\u00eb liman p\u00ebr ankorimin e anijeve tregtare, i cili me kalimin e koh\u00ebs, u mbath dhe u krijua k\u00ebneta. N\u00eb koh\u00ebt e vjetra n\u00eb Karavasta ka qen\u00eb e njohur lagja me emrin \u201cMenegatis\u201d, e cila edhe sot e k\u00ebsaj dite quhet \u201cM\u00ebng\u00eb\u201d. N\u00ebn juridiksionin e principat\u00ebs s\u00eb Matr\u00ebngasve ka qen\u00eb edhe Porto-Nuevo (Sul\u00ebzotaj i sotsh\u00ebm).<\/p>\n<p>Me hyrjen e osman\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri, familja e Matr\u00ebngasve shp\u00ebrb\u00ebhet dhe filloi shtegtimi i banor\u00ebve drejt brigjeve italike. Turqit vun\u00eb n\u00eb dor\u00eb skel\u00ebn e Pirgut. Nj\u00eb pjes\u00eb e njer\u00ebzve u mbyll\u00ebn n\u00eb Bashtov\u00eb dhe u betuan q\u00eb t\u00eb mos iu n\u00ebnshtroheshin turqve. Q\u00eb k\u00ebtej ka mbetur edhe shprehja proverbiale: \u201cU betuan si burrat n\u00eb Bashtov\u00eb\u201d. K\u00ebta lloj burrash luftuan heroikisht, u torturuan, u masakruan dhe ran\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e luft\u00ebs me shpat\u00eb n\u00eb dor\u00eb. Ata para se t\u00eb vdisnin u dhan\u00eb mund\u00ebsi f\u00ebmij\u00ebve, grave dhe t\u00eb moshuarve q\u00eb t\u00eb largoheshin e t\u00eb hipnin n\u00ebp\u00ebr anije p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar drejt brigjeve t\u00eb mbret\u00ebrive t\u00eb p\u00ebrtej detit.<\/p>\n<p>Edhe Lek\u00eb Matr\u00ebnga, i d\u00ebgjuar n\u00eb mesjet\u00ebn shqiptare, i p\u00ebrket familjes Matr\u00ebnga. Po ashtu interesant \u00ebsht\u00eb edhe fakti q\u00eb k\u00ebt\u00eb em\u00ebr e gjejm\u00eb n\u00eb fshatin Perondi, t\u00eb Beratit, ku disa familje e mbajn\u00eb si mbiem\u00ebr (llagap) Perondi! Sa shum\u00eb flet ky em\u00ebr! Jan\u00eb jehon\u00eb e gjasht\u00eb shekujve m\u00eb par\u00eb fjal\u00ebt e k\u00ebng\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr, q\u00eb ruhet ende n\u00eb Myzeqe dhe tek arb\u00ebresh\u00ebt:<\/p>\n<p>\u201cIk\u00ebm, moj n\u00ebno, ik\u00ebm, \/ Ik\u00ebm e muar\u00ebm dhen,\/ Te Kish\u00eb e Sh\u00ebn Kollit n\u00ebno, atje h\u00ebngr\u00ebm dren\u00eb (drek\u00ebn),\/ Kur k\u00ebmb\u00ebn vum\u00eb n\u00eb shkall\u00ebt e gjemis\u00eb (anije)\/ D\u00ebgjuam nj\u00eb z\u00eb n\u00ebno, z\u00ebrin e kum\u00ebris\u00eb (em\u00ebr lope).\/ Na u k\u00ebput shpirti n\u00ebno,\u00a0 ik\u00ebm e po largojm\u00eb,\/ Atje p\u00ebrball\u00eb detit n\u00ebno, p\u00ebrball\u00eb do q\u00ebndrojm\u00eb\u201d\u2026<\/p>\n<p><strong>\u00a0Lal\u00eb\u2026 Pse quhen k\u00ebshtu?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0L<\/strong>al\u00ebt, si banor\u00ebt m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb Myzeqes\u00eb, dallohen nga banor\u00ebt e tjer\u00eb, q\u00eb kan\u00eb zbritur gjat\u00eb periudhave t\u00eb ndryshme historike n\u00eb Myzeqe. Dallohen, kryesisht nga traditat e vjetra, q\u00eb ruajn\u00eb ende: veshja karakteristike, e folura e but\u00eb, t\u00eb k\u00ebnduarit epiko-lirik dhe nga takija prej liri n\u00eb form\u00eb konike, q\u00eb \u00ebsht\u00eb unikale n\u00eb Shqip\u00ebri. Edhe emrave t\u00eb vet\u00eb, ata u japin nj\u00eb karakter thell\u00ebsisht zbut\u00ebs, p\u00ebrk\u00ebdhel\u00ebs, ashtu si\u00e7 jan\u00eb vet\u00eb, t\u00eb urt\u00eb, t\u00eb but\u00eb dhe paq\u00ebsor. Emrat e tyre fetar\u00eb u p\u00ebrkasin Kalendarit Gregorian. Por, mbi t\u00eb gjitha, lal\u00ebt dallohen si bujq t\u00eb apasionuar. Jan\u00eb njer\u00ebz shum\u00eb tolerant\u00eb, mjaft t\u00eb sjellsh\u00ebm dhe t\u00eb zgjuar. N\u00eb k\u00ebto treva, ku banojn\u00eb edhe sot e k\u00ebsaj dite, gjenden fshatra, ku prej shum\u00eb vitesh nuk njihen konflikte penale. \u00cbsht\u00eb cil\u00ebsi e tyre, q\u00eb e p\u00ebrqafojn\u00eb shpejt t\u00eb ren\u00eb. Jan\u00eb banor\u00eb, q\u00eb falin dhe pothuajse nuk e njohin sindrom\u00ebn e gjakmarrjes apo t\u00eb hakmarrjes. Nuk u p\u00eblqen t\u00eb kapardisen dhe jan\u00eb t\u00eb zhveshur nga konvencionalizmat e s\u00eb kaluar\u00ebs.<\/p>\n<p>Mendojm\u00eb se nj\u00eb rol t\u00eb madh p\u00ebr edukimin me shpirtin e toleranc\u00ebs ka patur edhe feja ortodokse. Sepse t\u00eb par\u00ebt e k\u00ebtij komuniteti n\u00eb mesjet\u00eb nuk iu n\u00ebnshtruan dallg\u00ebve t\u00eb asimilimit islamik.<\/p>\n<p>Fjala \u201clal\u00eb\u201d ka dhe kuptimin e vet leksikor, t\u00eb cilin e shpjegon rilind\u00ebsi Vaso Pash\u00eb Shkodrani n\u00eb studimin e vet \u201cE v\u00ebrteta mbi Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt\u201d. Sipas tij, fjala \u201clal\u00eb\u201d n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe ka kuptimin e v\u00ebllait t\u00eb madh. N\u00eb disa vende kjo fjal\u00eb nuk iu largua kuptimit t\u00eb par\u00eb, pra, filloi t\u00eb p\u00ebrdorej si em\u00ebrtim p\u00ebr t\u00eb treguar popullsin\u00eb, q\u00eb nuk u islamizua. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj emri \u201clal\u00eb\u201d ka arritur deri n\u00eb koh\u00ebt e sotme si shprehje e nj\u00eb mesazhi besnik\u00ebrie, q\u00eb p\u00ebrjet\u00ebson dhe nderon q\u00ebndrimin, q\u00eb mbajt\u00ebn banor\u00ebt e k\u00ebtush\u00ebm ndaj princit t\u00eb mesjet\u00ebs, Teodor Lal\u00eb Korona Muzak\u00ebs. Ata qen\u00eb nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt q\u00eb dhan\u00eb shembullin e kund\u00ebrshtimit ndaj procesit t\u00eb islamizimit, pas vdekjes s\u00eb Gjergj Kastriotit, me t\u00eb cilin kishin lidhje t\u00eb af\u00ebrta krushqish. Ata pranuan m\u00eb mir\u00eb shtegtimin nd\u00ebr dhera t\u00eb huaja se sa n\u00ebnshtrimin. Banor\u00ebt, q\u00eb nuk mund\u00ebn t\u00eb largoheshin nga trojet e veta, n\u00eb Myzeqe, p\u00ebrballuan mjaft privacione ekonomike, politike, qytetare. I vetmi \u201cm\u00ebkat\u201d i tyre ishte: mos ndryshimi i fes\u00eb kristiane.<\/p>\n<p>Por ka edhe studiues t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb thon\u00eb se fjala \u201clal\u00eb\u201d do t\u00eb thot\u00eb \u201ce l\u00ebn\u00eb\u201d, pra njer\u00ebz t\u00eb braktisur, t\u00eb l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb, jasht\u00eb v\u00ebmendjes s\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve. Lal\u00ebt e Myzeqes\u00eb nuk e ndryshuan etnografin\u00eb, as m\u00ebnyr\u00ebn e veshjes dhe as folklorin. Ata nuk e njollos\u00ebn poezin\u00eb e tyre gojore me k\u00ebng\u00eb dylber\u00ebsh e ashik\u00ebsh, sipas kultur\u00ebs, q\u00eb impononte pushtuesi otoman. Kjo shprehet edhe n\u00eb nj\u00eb k\u00ebng\u00eb t\u00eb mo\u00e7me, q\u00eb ende ruhet dhe k\u00ebndohet n\u00eb Myzeqe, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shprehet protesta, dufi dhe mllefi i popullit\u00a0 p\u00ebrpjekjeve t\u00eb pushtuesit, p\u00ebr asimilim.<\/p>\n<p>N\u00eb vargjet e nj\u00eb k\u00ebnge t\u00eb till\u00eb, thuhet: O se\u00e7 mu hodhe moj, p\u00ebrtej lumit \u2013o\/ Thell\u00eb kishte gjer n\u00eb gjunj\u00ebt \u2013 o\/ Jarina nina, o t\u00eb keqen \u2013 o!\/ Kur m\u00eb ke takien\/ \u00c7\u2019m\u2019a do festen \u2013o.<\/p>\n<p>Po ashtu, jan\u00eb t\u00eb njohura vargjet e poetit arb\u00ebresh, Gavril Dara, i cili tek poema \u201cK\u00ebnga e sprasme e Bal\u00ebs\u201d, shkruan: \u201cMori bij\u00eb, bij\u00eb e Lal\u00ebs,\u2019Moj e bukur e trishtuar,\/ Pse m\u00eb \u00e7on n\u00eb motn\u00eb e shkuar\u2026!<\/p>\n<p>K\u00ebto vargje jan\u00eb jehon\u00eb e shum\u00eb shekujve dhe tregojn\u00eb p\u00ebr familjen e Muzakajve.<\/p>\n<p>Theksojm\u00eb se shp\u00ebrngulje t\u00eb arb\u00ebresh\u00ebve nuk ka pasur vet\u00ebm pas vdekjes s\u00eb Heroit ton\u00eb komb\u00ebtar, Gjergj Kastrioti, por edhe\u00a0 para vdekjes s\u00eb tij, ve\u00e7an\u00ebrisht gjat\u00eb sundimit bizantin dhe sllav. Shum\u00eb t\u00eb till\u00eb u vendos\u00ebn n\u00eb Peloponez, kryesisht n\u00eb krahinat e Man-it dhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb Lal\u00ebris\u00eb. N\u00eb Lal\u00ebri u vendos\u00ebn sidomos lal\u00ebt e Myzeqes\u00eb. Kjo shp\u00ebrngulje vazhdoi deri para Kryengritjes s\u00eb Madhe Greke kund\u00ebr Turqis\u00eb otomane. Madje edhe popullsi myslimane nga Myzeqeja u vendos n\u00eb k\u00ebto treva. Ata ndryshuan emrat, por llagapet jo.\u00a0 Ende jan\u00eb ruajtur llagape si Vrioni, Alizoti, Kurti, Kryezoti, Bello, Bellojani, Hundgjati etj. Prandaj dhe vendi ku vendos\u00ebn k\u00ebta u quajt Lal\u00ebri. Vlen t\u00eb theksojm\u00eb se pran\u00eb vendbanimit t\u00eb Avlonarit t\u00eb ishullit t\u00eb Eubes\u00eb ekziston nj\u00eb fshat me emrin \u201cLala\u201d.<\/p>\n<p>\u201cShum\u00eb lal\u00eb jan\u00eb vendosur edhe n\u00eb qytetin e Verias\u201d \u2013 shkruan historiani grek, P. Aravantinos n\u00eb librin \u201cKronografia e Epirit\u201d, v\u00ebllimi 2, faqe 32.<\/p>\n<p>Popullsia, n\u00eb Myzeqe, kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb shtres\u00ebzuar sipas gjendjes ekonomike dhe pozit\u00ebs shoq\u00ebrore. Bejler\u00ebt, agallar\u00ebt, subashllar\u00ebt, ushtarak\u00ebt dhe n\u00ebpun\u00ebsit e shtetit nga nj\u00ebra an\u00eb dhe masa e lal\u00ebve (banor\u00eb ortodoks\u00eb) n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb popullsis\u00eb. K\u00ebta ndaheshin n\u00eb dy pjes\u00eb: n\u00eb bujq t\u00eb shtetit, q\u00eb ishin pa tok\u00eb dhe quheshin gjor\u00e7inar\u00eb (t\u00eb gjor\u00eb, t\u00eb mjer\u00eb!) dhe n\u00eb bujq beu, t\u00eb cil\u00ebt nuk kishin tok\u00eb dhe sht\u00ebpin\u00eb e kishin pa oxhak, pa dritare, pa oborr, pa port\u00eb, se nuk i linte beu, i cili mb\u00ebshtetej nga ligjet turke.<\/p>\n<p>P\u00ebr fat t\u00eb keq kjo zgjati deri n\u00eb koh\u00ebn e mbretit Zog.\u00a0 Vet\u00ebm Lufta Nacional-\u00c7lirimtare, e udh\u00ebhequr nga komunist\u00ebt b\u00ebri t\u00eb mundur t\u00eb zhduk\u00eb k\u00ebto ligje raciste, t\u2019u jap tok\u00eb, arsim, kultur\u00eb dhe dinjitet k\u00ebsaj popullsie, t\u00eb denigruar.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb huajt p\u00ebr Myzeqen\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Mjaft t\u00eb huaj q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrshkuar Shqip\u00ebrin\u00eb, kan\u00eb pasqyruar n\u00eb sh\u00ebnimet e udh\u00ebtimeve, edhe Myzeqen\u00eb. Nd\u00ebr udh\u00ebtar\u00ebt e par\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb XIX-t\u00eb, q\u00eb p\u00ebrmendin Myzeqen\u00eb \u00ebsht\u00eb Uliam Martin Lik, ushtarak dhe diplomat anglez, studiues i lasht\u00ebsis\u00eb dhe njoh\u00ebs i mir\u00eb i vendeve t\u00eb Ballkanit.<\/p>\n<p>Duke e p\u00ebrshkruar Myzeqen\u00eb ai shprehet: \u201cFusha e Elbasanit \u00ebsht\u00eb fqinj\u00eb me Myzeqen\u00eb, hambarin e Shqip\u00ebris\u00eb, q\u00eb udh\u00ebtar\u00ebt e quajn\u00eb \u201cfusha fisnike e njohur dhe e aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb furnizuar me drith\u00eb dhe prodhime t\u00eb tjera t\u00eb begata t\u00ebr\u00eb Ilirin\u00eb dhe Epirin\u2026\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb sh\u00ebnimet e tij udh\u00ebtari anglez shkruan se n\u00eb Myzeqe, krahas orizit, kultivohen edhe bim\u00eb industriale. Lik thot\u00eb se n\u00eb Myzeqe rritej liri, q\u00eb mbillej n\u00eb shtator. Ai nuk harron t\u00eb konstatoj\u00eb dhe pakujdesin\u00eb shtet\u00ebrore ndaj p\u00ebrmbytjeve s\u00eb fush\u00ebs s\u00eb bregdetit. Fushat e Iliris\u00eb, kryesisht Myzeqeja, vuan nga p\u00ebrmbytjet, t\u00eb cilat l\u00ebn\u00eb gj\u00ebn\u00eb e gjall\u00eb pa kullota n\u00eb pranver\u00eb dhe zakonisht shkaktojn\u00eb mortalitet, si ai i vitit 1805. Kjo ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb importoheshin nj\u00eb num\u00ebr i madh kafsh\u00ebsh prej provincave tej danubiane.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr udh\u00ebtar anglez, i quajtur D. Erhart, b\u00ebn k\u00ebt\u00eb sh\u00ebnim: \u201c\u2026\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta ka shum\u00eb k\u00ebneta dhe ato jan\u00eb malarike e mund t\u00eb thaheshin me leht\u00ebsi dhe t\u00eb zhdukeshin\u201d.<\/p>\n<p>Gjurm\u00ebt malarike n\u00eb Myzeqe e b\u00ebjn\u00eb piktorin dhe udh\u00ebtarin anglez Eduard Lir t\u00eb konstatoj\u00eb se n\u00eb Myzeqe v\u00ebrtet\u00eb kishte kushte optimale p\u00ebr jet\u00eb bimore, por binin n\u00eb sy dhe \u201ckushtet fatale p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut\u201d. Asnj\u00eb p\u00ebrkujdesje nuk kishte gjer at\u00ebhere. Edhe disa projekte q\u00eb kish nd\u00ebrmarr\u00eb Ali Pash\u00eb Tepelena, pas vdekjes s\u00eb tij vajt\u00ebn d\u00ebm me r\u00ebnien e pashall\u00ebkut t\u00eb madh.<\/p>\n<p>Historiani Ire\u00e7ek, n\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb tij, t\u00eb botuar n\u00eb Prag\u00eb m\u00eb 1879, shkruan:<\/p>\n<p>\u201cFusha e madhe an\u00ebs detit \u00ebsht\u00eb padyshim fusha m\u00eb pjellore e Shqip\u00ebris\u00eb, por k\u00ebrkon pak pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb gjith\u00eb fitimin, q\u00eb mund t\u00eb jap. Sot p\u00ebr sot kjo tok\u00eb e majme gjendet pak e shkretuar dhe e mbytur n\u00ebn uj\u00eb\u201d\u2026<\/p>\n<p>T\u00eb huajt p\u00ebrshkruanin me romantiz\u00ebm edhe blegtorin\u00eb, q\u00eb rritej n\u00eb Fush\u00ebn e Myzeqes\u00eb. Martin Likut nuk i ka shp\u00ebtuar shtegtimi i bag\u00ebtis\u00eb nga Myzeqeja p\u00ebr n\u00eb krahinat malore. Gjat\u00eb muajve qershor, korrik, gusht, shtator, barinjt\u00eb e Myzeqes\u00eb ngjiten n\u00eb kullotat malore t\u00eb Tomorric\u00ebs. Disa prej k\u00ebtyre barinjve kan\u00eb ndenjur n\u00eb Karbunar\u00eb e Lushnje. Ata kan\u00eb me mij\u00ebra kok\u00eb dele e gjedh\u00eb prej t\u00eb cilave prodhohet gjalpi, djathi, si dhe qe pune, q\u00eb rriten p\u00ebr t\u00eb furnizuar Rumelin\u00eb, Shqip\u00ebrin\u00eb e Greqin\u00eb. Liku p\u00ebrshkruan edhe tufat e m\u00ebdha me pata, q\u00eb nxirreshin \u00e7do m\u00ebngjes n\u00eb kullot\u00eb.<\/p>\n<p>Konsulli i Franc\u00ebs pran\u00eb Ali Pash\u00eb Tepelen\u00ebs, Puk\u00ebvil, n\u00eb shkrimet e veta jep p\u00ebrshtypje nga Myzeqeja: \u201cVe\u00e7an\u00ebrisht meriton nj\u00eb sh\u00ebnim raca e kuajve t\u00eb Myzeqes\u00eb, e njohur prej vitesh n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Rumelin\u00eb p\u00ebr bukurin\u00eb, shpejt\u00ebsin\u00eb e ecjes dhe forc\u00ebn. Edhe tani b\u00ebhet mjaft reg\u00ebti me Evrop\u00ebn, por nga mos kujdesia, thjesht\u00ebsia dhe bukuria e rac\u00ebs po vete gjithnj\u00eb duke u vdirur (degjeneruar)\u201d. Puk\u00ebvil shkruan: \u201cAf\u00ebr fshatit Karbunar\u00eb ishte nj\u00eb hara p\u00ebr t\u00eb ushqyer kuajt e bukur t\u00eb Myzeqes\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Ky autor, me fantazi t\u00eb rr\u00ebmbyer n\u00eb koh\u00ebn e Ali Pash\u00eb Tepelen\u00ebs ka vizituar dhe ka l\u00ebn\u00eb mbresa nga rrug\u00ebtimi q\u00eb realizoi. Ai shprehet se \u201cMyzeqeja dhe luginat e Tomorrit fshehin thesare bukurie t\u00eb denja p\u00ebr kurorat e dashuris\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Sipas Eduart Lirit, k\u00ebtij studiuesi, piktori dhe udh\u00ebtari m\u00ebsojm\u00eb se Lushnja ka mund\u00ebsi t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb qytet q\u00eb nga mezi i shekullit t\u00eb XIX-t\u00eb. Ai shkruan se gjat\u00eb rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Berat (duke u kthyer nga Shkodra) nuk mundi t\u00eb ndalej n\u00eb hanin an\u00ebsor t\u00eb qytetit t\u00eb Lushnj\u00ebs, sepse hani ishte i z\u00ebn\u00eb me tregtar\u00eb shkodran\u00eb.<\/p>\n<p>Xhon K. Hobhaus, baron anglez i shek. XVIII, shok i Lord Bajronit, n\u00eb letrat\u00a0 nga Shqip\u00ebria,\u00a0 duke folur p\u00ebr krahinat e Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb letr\u00ebn e 14-t\u00eb p\u00ebr krahin\u00ebn e Myzeqes\u00eb, shkruan:<\/p>\n<p>\u201c \u2026 Pas Durr\u00ebsit vijn\u00eb gryk\u00ebderdhjet e lumenjve Mat, Seman dhe Karavasta, pastaj lumi i Tepelen\u00ebs, i cili n\u00eb hartat e sotme quhet Vjos\u00eb\u2026n\u00eb lindje (veri) t\u00eb lumit t\u00eb Karavastas\u00eb, ndodhet qyteti i Beratit, Belgradi Shqiptar ose Elima sipas zotit Danvij. Ky konsiderohet si nj\u00eb nga qytetet m\u00eb t\u00eb forta, me fortes\u00eb, dhe ndodhet n\u00eb pashall\u00ebkun e Vlor\u00ebs. Kalaja mbrohet sip\u00ebr nga 40 topa. N\u00eb an\u00ebn veriore\u00a0 t\u00eb brigjeve t\u00eb lumit Karavasta, i mbyllur nga deti, ndodhet qyteti i quajtur Kavaja, nga e cila eksportohet qeresteja m\u00eb e mir\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb dhe pak m\u00eb larg nga brigjet veriore t\u00eb Karavastas\u00eb (fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr sharrat e pish\u00ebs s\u00eb Divjak\u00ebs), rreth nja shtat\u00eb milje larg bregut, ndodhet qyteti i vog\u00ebl Polina (Pojani), ku pak rr\u00ebnoja tregojn\u00eb n\u00eb sip\u00ebrfaqe se aty ka qen\u00eb qyteti i Apolonis\u00eb.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"18056\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzeqeja-toke-e-lashte-histori-e-lashte\/download-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?fit=340%2C148&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"340,148\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"download\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?fit=300%2C131&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?fit=340%2C148&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-18056\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2-300x131.jpg?resize=678%2C296\" width=\"678\" height=\"296\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?resize=300%2C131&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?w=340&amp;ssl=1 340w\" sizes=\"auto, (max-width: 678px) 100vw, 678px\" \/><\/p>\n<p>Holland, udh\u00ebtar anglez, nj\u00eb vendbanim si Karbunara e quan \u201cqytet me sht\u00ebpi piktoreske e me gardhe\u201d. \u201cKasollet e fshatar\u00ebve shqiptar\u00eb, \u2013 thekson Hobhausi, \u2013 jan\u00eb prej balte, por ato pastrohen rregullisht dhe meq\u00eb nd\u00ebrtohen me kujdes, jan\u00eb krejt\u00ebsisht t\u00eb thata\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb prill t\u00eb vitit 1903, mis Durham, duke kaluar n\u00ebp\u00ebr Myzeqe shkruan me shum\u00eb respekt e konsiderat\u00eb p\u00ebr bukurin\u00eb magjeps\u00ebse t\u00eb vendit ku nd\u00ebrthuren kulturat e lashta e mesjetare, shkruan p\u00ebr veshjet dhe eleganc\u00ebn e njer\u00ebzve, q\u00eb e prit\u00ebn dhe e shoq\u00ebruan. Por mbi t\u00eb gjitha asaj i b\u00ebri p\u00ebrshtypje edukata, dashuria dhe respekti q\u00eb tregonin ndaj k\u00ebsaj zonje, gj\u00eb q\u00eb nuk e kish hasur n\u00eb asnj\u00eb vend tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs. \u201cAta jan\u00eb shum\u00eb mikprit\u00ebs, m\u00eb shtruan n\u00eb sof\u00ebr nj\u00eb mal me mishra\u201d- shkruan ajo.<\/p>\n<p>T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn konsiderat\u00eb jep dhe arkeologu dhe historiani austriak, XH, With duke u shprehur p\u00ebr myzeqar\u00ebt se jan\u00eb \u201c\u2026shum\u00eb miq\u00ebsor, t\u00eb respektuesh\u00ebm dhe t\u00eb gjendur\u2026\u201d.<\/p>\n<ol>\n<li>Prashniker, arkeolog austro-hungarez thekson se \u201cjeta dhe p\u00ebrvoja i ka m\u00ebsuar t\u2019i shohin t\u00eb huajt si dhe fqinj\u00ebt me shum\u00eb mosbesim\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Myzeqeja \u2013 Tok\u00eb e lasht\u00eb, histori e lasht\u00eb. &#8211; Nga: Jovan Jano E kaluara ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr ne. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb njihet, q\u00eb ta kemi t\u00eb qart\u00eb se nga vijm\u00eb e nga \u00e7\u2019gj\u00eb duhet t\u00eb largohemi. Faktet jan\u00eb t\u00eb shenjta, natyrisht, komentet jan\u00eb t\u00eb lira. Duke shkruar me dashuri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":18056,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,10,35],"tags":[],"class_list":["post-18055","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-kultura","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/download-2.jpg?fit=340%2C148&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-4Hd","jetpack-related-posts":[{"id":84100,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ansambli-myzeqeja-i-fierit-ne-festivalin-nderkombetar-te-valles-ne-inegol-bursa-turqi\/","url_meta":{"origin":18055,"position":0},"title":"Ansambli \u201cMyzeqeja\u201d i Fierit n\u00eb Festivalin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Valles n\u00eb Ineg\u00f6l, Bursa-Turqi","author":"Kurt Farka","date":"September 5, 2024","format":false,"excerpt":"5 Shtator 2024 Ansambli \u201cMyzeqeja\u201d nga Fieri u dallua n\u00eb Festivalin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Valles, mbajtur n\u00eb Ineg\u00f6l t\u00eb Burs\u00ebs, duke p\u00ebrfaq\u00ebsuar me krenari kultur\u00ebn shqiptare. Ky festival nd\u00ebrkomb\u00ebtar bashkoi artist\u00eb nga Maqedonia, Kosova, Mali i Zi dhe Shqip\u00ebria, duke ofruar nj\u00eb platform\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer p\u00ebr shfaqjen e traditave dhe artit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_8577-780x470-1.jpeg?fit=780%2C470&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_8577-780x470-1.jpeg?fit=780%2C470&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_8577-780x470-1.jpeg?fit=780%2C470&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_8577-780x470-1.jpeg?fit=780%2C470&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":60088,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dhurohen-objekte-etnografike-per-muzeun-fier\/","url_meta":{"origin":18055,"position":1},"title":"Dhurohen Objekte Etnografike per Muzeun Fier.","author":"Kurt Farka","date":"July 26, 2022","format":false,"excerpt":"25 Korrik 2022 N\u00eb nje takim te organizuar me k\u00ebt\u00eb rast, 89 vje\u00e7ari Mihal Prifti i dhuroi Muzeut disa objekteve etnografike si, nj\u00eb k\u00ebrrab\u00eb bariu, nj\u00eb fyell metalik dhe nj\u00eb k\u00ebmbor\u00eb bag\u00ebtish, q\u00eb pasurojn\u00eb fondin muzeal. Mihail Prifti i lindur n\u00eb vitin 1933 n\u00eb Sh\u00ebn Pjet\u00ebr, nj\u00eb fshat i Myzeqes\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/295438738_10224051966140579_3681340319238031892_n-Copy.jpg?fit=430%2C228&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":90223,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-ne-australi-krateri-me-i-lashte-ne-toke\/","url_meta":{"origin":18055,"position":2},"title":"Zbulohet n\u00eb Australi krateri m\u00eb i lasht\u00eb n\u00eb tok\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"March 8, 2025","format":false,"excerpt":"8 Mars 2025 Krateri m\u00eb i lasht\u00eb n\u00eb Tok\u00eb i krijuar nga p\u00ebrplasja e nj\u00eb asteroid \u00ebsht\u00eb 3.5 mld vje\u00e7ar. \u00cbsht\u00eb zbuluar n\u00eb Australi, n\u00eb pjes\u00ebn per\u00ebndimore t\u00eb vendit, n\u00eb rajonin Pilbara. Zbulimi \u00ebsht\u00eb kryer nga nj\u00eb grup k\u00ebrkimor i Universitetit Curtin dhe \u00ebsht\u00eb publikuar ne revist\u00ebn shkencore Nature Communication.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/krater-1024x576-1.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/krater-1024x576-1.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/krater-1024x576-1.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/krater-1024x576-1.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":59326,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ungari-ose-jongari-vegel-muzikore-e-lashte-e-trashegimise-tone\/","url_meta":{"origin":18055,"position":3},"title":"Ungari ose Jongari, &#8211; vegel muzikore e lashte e Trashegimise Tone.","author":"Kurt Farka","date":"June 25, 2022","format":false,"excerpt":"Ungari ose Jongari, - vegel muzikore e lashte e Trashegimise Tone. - 25 Qershor 2022. - Nga Jaho Brahaj. Ne tregun e objekteve te vjetra qe ne zhargonin e perditshem quhet edhe \"Tregu Antikuar\" shpeshhere gjenden edhe artefakte te kultures dhe trashegimise tone. - Rastesia e solli qe te shikoi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Ungari-ose-Lungari-vegel-mizikore-e-lashte-e-Trashegimise-Tone-Foto-J.-Brahaj.jpg?fit=1200%2C592&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Ungari-ose-Lungari-vegel-mizikore-e-lashte-e-Trashegimise-Tone-Foto-J.-Brahaj.jpg?fit=1200%2C592&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Ungari-ose-Lungari-vegel-mizikore-e-lashte-e-Trashegimise-Tone-Foto-J.-Brahaj.jpg?fit=1200%2C592&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Ungari-ose-Lungari-vegel-mizikore-e-lashte-e-Trashegimise-Tone-Foto-J.-Brahaj.jpg?fit=1200%2C592&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Ungari-ose-Lungari-vegel-mizikore-e-lashte-e-Trashegimise-Tone-Foto-J.-Brahaj.jpg?fit=1200%2C592&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":63320,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/a-u-vizituan-nga-jashtetokesoret-sumeret-e-lashte\/","url_meta":{"origin":18055,"position":4},"title":"A u vizituan nga jasht\u00ebtok\u00ebsor\u00ebt Sumer\u00ebt e lasht\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"October 15, 2022","format":false,"excerpt":"15 Tetor 2022 Nga Ross Pomeroy Nuk \u00ebsht\u00eb e paarsyeshme t\u00eb spekulohet se jasht\u00ebtok\u00ebsor\u00ebt e kan\u00eb vizituar Tok\u00ebn. Galaktika jon\u00eb, Rruga e Qum\u00ebshtit, \u00ebsht\u00eb e vjet\u00ebr, shum\u00eb e madhe, dhe me planet\u00eb t\u00eb shumt\u00eb q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb banuesh\u00ebm, duke u dh\u00ebn\u00eb specieve t\u00eb tjera inteligjente shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/download-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1239,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-vendbanim-lashte-ilir-ne-peqinit\/","url_meta":{"origin":18055,"position":5},"title":"Zbulohet vendbanim i lasht\u00eb ilir n\u00eb Peqinit","author":"Kurt Farka","date":"January 13, 2018","format":false,"excerpt":"Zbulohet vendbanim i lasht\u00eb ilir n\u00eb Peqinit Zbulohet vendbanim i lasht\u00eb ilir n\u00eb Bishqem t\u00eb Peqinit. G\u00ebrmimet arkeologjike q\u00eb po kryhen n\u00ebn drejtimin e arkeolog\u00ebve, historian\u00ebve dhe gjuh\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Universitetit t\u00eb Elbasanit, duket se po nxjerrin n\u00eb pah nj\u00eb nga vendbanimet m\u00eb t\u00eb hershme n\u00eb Iliri, at\u00eb q\u00eb ndodhet n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Trashegimi Kulturore&quot;","block_context":{"text":"Trashegimi Kulturore","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/trashegimi-kulturore\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Peqin-Arkeologji.jpg?fit=754%2C421&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Peqin-Arkeologji.jpg?fit=754%2C421&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Peqin-Arkeologji.jpg?fit=754%2C421&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Peqin-Arkeologji.jpg?fit=754%2C421&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18055"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18055\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18059,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18055\/revisions\/18059"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}