{"id":17725,"date":"2019-02-20T17:20:08","date_gmt":"2019-02-20T17:20:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=17725"},"modified":"2019-02-20T17:20:08","modified_gmt":"2019-02-20T17:20:08","slug":"nje-zbulim-sensacional-da-vinci-rishfaq-artin-e-tij-te-madh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-zbulim-sensacional-da-vinci-rishfaq-artin-e-tij-te-madh\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb zbulim sensacional, Da Vin\u00e7i rishfaq artin e tij t\u00eb madh. &#8211;"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_17726\" style=\"width: 477px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17726\" data-attachment-id=\"17726\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-zbulim-sensacional-da-vinci-rishfaq-artin-e-tij-te-madh\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n-copy\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n-Copy.jpg?fit=400%2C217&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"400,217\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Leonardo Da Vinci\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Leonardo Da Vinci&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n-Copy.jpg?fit=300%2C163&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n-Copy.jpg?fit=400%2C217&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-17726\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n-Copy-300x163.jpg?resize=467%2C254\" width=\"467\" height=\"254\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n-Copy.jpg?resize=300%2C163&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n-Copy.jpg?w=400&amp;ssl=1 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 467px) 100vw, 467px\" \/><p id=\"caption-attachment-17726\" class=\"wp-caption-text\">Leonardo Da Vinci<\/p><\/div>\n<p><strong>Nj\u00eb zbulim sensacional, Da Vin\u00e7i rishfaq artin e tij t\u00eb madh. &#8211;<\/strong><\/p>\n<p>Nga: <strong>Luan Rama <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u2013<\/strong> E pabesueshme\u2026 Dora e Leonardo da Vin\u00e7it na rivjen s\u00ebrish dhe na shfaqet me nj\u00eb krijim t\u00eb panjohur: \u201cMartiri San Sabestian\u201d\u2026 Duket sikur ka zgjatur dor\u00ebn sip\u00ebr varrit p\u00ebr t\u00eb na treguar dhe nj\u00eb vizatim t\u00eb thjesht\u00eb t\u00eb tij. Martiri \u00ebsht\u00eb atje, lidhur n\u00eb nj\u00eb pem\u00eb t\u00eb zhveshur, n\u00eb nj\u00eb peizazh morti, n\u00eb konvulsionet e tij, gjysm\u00eb i zhveshur, me imazhin e martirit q\u00eb mund t\u00eb krijonte vet\u00ebm nj\u00eb artist si ai. Po, ishte madh\u00ebshtia e pen\u00ebs s\u00eb tij duke punuar n\u00eb atelierin e tij n\u00eb Firenze, nj\u00eb vizatim i viteve 1478-1483. Nj\u00eb trup i goditur nga nd\u00ebshkimi, me kok\u00ebn lart si t\u00eb k\u00ebrkonte ndihm\u00eb nga ndonj\u00eb hyjni. Linja t\u00eb hedhura lirsh\u00ebm, me nj\u00eb frym\u00eb, si\u00e7 ndodhte n\u00eb etydet e tij p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb pastaj tablot\u00eb e Monaliz\u00ebs apo Jezus\u00eb. Si ndodhi k\u00ebshtu rishfaqja e k\u00ebtij vizatimi t\u00eb humbur e t\u00eb panjohur gjat\u00eb pes\u00eb shekujve, pas aq e aq k\u00ebrkimesh t\u00eb studiuesve t\u00eb ndrysh\u00ebm q\u00eb k\u00ebrkonin n\u00eb arkivat e Milanos, Venecias, Vatikanit, Londr\u00ebs, Parisit apo Berlinit. K\u00ebshtu, papritur, vizatimi u zgjua nga ajo p\u00ebrgjumje e madhe n\u00eb dokumentet e nj\u00eb njeriu t\u00eb zakonsh\u00ebm, ku nj\u00eb mjek francez, i cili kishte mbledhur vizatime t\u00eb ndryshme q\u00eb ruante i ati diku ne nj\u00eb dollap, vendosi nj\u00eb dit\u00eb t\u2019i \u00e7onte n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Ankandit \u201cTajan\u201d n\u00eb Paris, p\u00ebr t\u2019i ekspertizuar dhe shitur. Ai kurr\u00eb nuk kishte menduar se mes tyre mund t\u00eb ishin vizatime t\u00eb Leonardos, vizatim, i cili menj\u00ebher\u00eb u shpall \u201ctresor national\u201d (\u201cthesar komb\u00ebtar\u201d i Franc\u00ebs) dhe q\u00eb sht\u00ebpia \u201cTajan\u201d k\u00ebrkon ta shes\u00eb p\u00ebr 15 milion\u00eb euro. Edhe pse pa firm\u00eb eksperti i k\u00ebsaj sht\u00ebpie botuese e kuptoi menj\u00ebher\u00eb se kishte t\u00eb b\u00ebnte me di\u00e7ka disa shekullore dhe q\u00eb i p\u00ebrkiste ndonj\u00eb piktori t\u00eb Rilindjes italiane. Po cilit?\u2026 Dhe k\u00ebshtu, pas tet\u00eb muajsh Patrick de Bayser dhe m\u00eb pas ekspertja e Metropolitan Museum t\u00ea Nju Jorkut, Carmen C. Bambach njoh\u00ebs t\u00eb mir\u00eb t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb artistit fjorentina, arrit\u00ebn n\u00eb konkluzionin se vizatimi ishte i Leonardo da Vin\u00e7it. Dukej q\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb nga nj\u00eb dor\u00eb e m\u00ebngj\u00ebrt dhe Leonardo punonte gjithnj\u00eb me dor\u00ebn e majt\u00eb. Ekspert\u00ebt zbuluan se vizatimi i p\u00ebrkiste nj\u00eb flete q\u00eb i takonte fletoreve t\u00eb vizatimeve q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin at\u00eb q\u00eb quhet \u201cCodex Atlanticus\u201d.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"17727\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-zbulim-sensacional-da-vinci-rishfaq-artin-e-tij-te-madh\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n.jpg?fit=400%2C600&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"400,600\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"51505866_310177296187247_1892970229705736192_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n.jpg?fit=200%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n.jpg?fit=400%2C600&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-17727\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n-200x300.jpg?resize=644%2C966\" width=\"644\" height=\"966\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n.jpg?resize=200%2C300&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n.jpg?w=400&amp;ssl=1 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 644px) 100vw, 644px\" \/><\/p>\n<p>E v\u00ebshtroj k\u00ebt\u00eb vizatim dhe menj\u00ebher\u00eb m\u00eb shfaqen imazhet e tablove t\u00eb shk\u00eblqyera t\u00eb Mantegna-s p\u00ebr martirin San Sebastian (1480), apo e tablos\u00eb s\u00eb Tizanos, tablo k\u00ebto t\u00eb m\u00ebdha me ngjyra dhe plot kolorit. Por tek Leonardo, q\u00ebndrimi i personazhit (figura e tret\u00eb e shenjt\u00eb n\u00eb Rom\u00eb pas Sh\u00ebn Pjetrit dhe Sh\u00ebn Paul) \u00ebsht\u00eb krejt tjet\u00ebr. Nj\u00eb skic\u00eb e b\u00ebr\u00eb aty p\u00ebr aty, me pen\u00ebn e tij (pend\u00eb) me boj\u00eb kafe, i ka dh\u00ebn\u00eb figur\u00ebs s\u00eb martirit nj\u00eb pamje trallis\u00ebse, n\u00eb \u00e7astin kur perandori romak, Diocletien p\u00ebr ta nd\u00ebshkuar; meq\u00eb ai u k\u00ebrkoi miqve t\u00eb tij t\u00eb mos hiqnin dor\u00eb nga feja kristiane, urdh\u00ebroi ta q\u00ebllonin me shigjeta, lidhur pas nj\u00eb trungu. Fytyra e martirit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb shpreh\u00ebse e po k\u00ebshtu dhe trupi, ku padyshim p\u00ebr sa i p\u00ebrket anatomis\u00eb, Leonardo mbetet mjeshtri m\u00eb i madh i t\u00eb gjitha koh\u00ebrave. Vizatimi ka p\u00ebrmasat 19,3 x 13 cm\u2026 pra nj\u00eb flet\u00eb fletoreje, \u00e7ka disa prej tyre i kemi par\u00eb n\u00eb muzeun e Leonardos ne Clos Luc\u00e9, n\u00eb Amboise, ku ai jetoi pjes\u00ebn e fundit t\u00eb jet\u00ebs gjersa vdiq. Martiri San Sebastian \u00ebsht\u00eb trajtuar shum\u00eb dhe nga piktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Rilindjes italiane apo piktor\u00ebt spanjoll\u00eb (El Greco), hollandez\u00eb, flamand\u00eb, etj. Nga Rilindja italiane m\u00eb t\u00eb njohura jan\u00eb tablot\u00eb e Rafaelos, Botticelli, Perugini\u2026 N\u00eb Franc\u00eb, kompozitori Debussy, krijoi muzik\u00ebn e nj\u00eb baleti me tem\u00ebn e k\u00ebtij martiri.<\/p>\n<div id=\"attachment_17728\" style=\"width: 736px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17728\" data-attachment-id=\"17728\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-zbulim-sensacional-da-vinci-rishfaq-artin-e-tij-te-madh\/51927981_376033426509976_3863294340830855168_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51927981_376033426509976_3863294340830855168_n.jpg?fit=422%2C640&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"422,640\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Leonardo Da Vinci\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Leonardo Da Vinci&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51927981_376033426509976_3863294340830855168_n.jpg?fit=198%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51927981_376033426509976_3863294340830855168_n.jpg?fit=422%2C640&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-17728\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51927981_376033426509976_3863294340830855168_n-198x300.jpg?resize=726%2C1100\" width=\"726\" height=\"1100\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51927981_376033426509976_3863294340830855168_n.jpg?resize=198%2C300&amp;ssl=1 198w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51927981_376033426509976_3863294340830855168_n.jpg?resize=400%2C607&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51927981_376033426509976_3863294340830855168_n.jpg?w=422&amp;ssl=1 422w\" sizes=\"auto, (max-width: 726px) 100vw, 726px\" \/><p id=\"caption-attachment-17728\" class=\"wp-caption-text\">Leonardo Da Vinci<\/p><\/div>\n<p><strong>KODIK\u00cbT E DAVIN\u00c7I-t<\/strong><br \/>\nSi\u00e7 dihet, sipas testamentit t\u00eb tij, pas nj\u00eb inventari t\u00eb holl\u00ebsish\u00ebm t\u00eb tablove, vizatimeve, shkrimeve p\u00ebr piktur\u00ebn, arkitektur\u00ebn, shpikjet shkencore, eset\u00eb filozofike, etj, gjith\u00eb dokumentet e mjeshtrit t\u00eb madh toskanas kaluan n\u00eb trash\u00ebgimi t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit t\u00eb tij Francesco Meltzi, i cili e ndoqi at\u00eb deri n\u00eb \u00e7astet e fundit. Shum\u00eb shkrime p\u00ebr artin, Meltzi i mblodhi dhe i t\u00ebrhoqi n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij n\u00eb Vapria Adda, pran\u00eb Milanos, dhe hartoi at\u00eb q\u00eb u quajt \u201cTratatto della pitura\u201d. Ai donte t\u2019i shiste sh\u00ebnimet dhe vizatimet e Leonardos, por askush nuk i blinte, pasi i shikonin pa ndonj\u00eb interes. M\u00eb von\u00eb, dokumentet u shp\u00ebrndan\u00eb dhe u shit\u00ebn nga princat, fisnik\u00ebt e m\u00ebdhenj dhe njer\u00ebzit e interesuar p\u00ebr gjenin\u00eb e Da Vin\u00e7i-t. Vizatimi i martirit San Sebastian, n\u00eb koh\u00ebn kur trash\u00ebgimtar\u00ebt e Meltzi-t i shit\u00ebn dor\u00ebshkrimet tek skulptori Pompeo Leoni, p\u00ebrfshihej n\u00eb nj\u00eb nga fletoret, n\u00eb at\u00eb q\u00eb do t\u00eb quhej m\u00eb pas \u201cKodiku Atlanticus\u201d. Por me von\u00eb, si\u00e7 ndodhi me trash\u00ebgimin\u00eb e dor\u00ebshkrimeve t\u00eb ndryshme t\u00eb Leonardos, ato u shp\u00ebrndan\u00eb sa n\u00eb nj\u00eb oborr mbret\u00ebror n\u00eb tjetrin. Prandaj dhe gjith\u00eb fondi i Leonardos me gati 10.000-13.000 vizatime e sh\u00ebnime shkencore e filozofike, u nda n\u00eb disa kodik\u00eb si, \u201cKodiku i Madridit\u201d nj\u00eb dub\u00ebl-dor\u00ebshkrim me 197 faqe n\u00eb bibliotek\u00ebn mbret\u00ebrore t\u00eb Spanj\u00ebs, t\u00eb cilat u zbuluan m\u00eb 1965 dhe q\u00eb kishin vizatime inxhinierike t\u00eb jasht\u00ebzakonshme; \u201cKodiku Leicester\u201d, i kontit Thomas Coke, i bler\u00eb m\u00eb 1717 me 72 faqe; Kodiku i Windsor, n\u00eb bibliotek\u00ebn mbret\u00ebrore t\u00eb Anglis\u00eb n\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebn Windsorit, etj. Madje t\u00eb d\u00ebrguarit e Napoleonit m\u00eb 1796 i mor\u00ebn nga Biblioteka princore (ambrosiane) e Milanos dhe i soll\u00ebn n\u00eb Franc\u00ebs. Por pas internimit t\u00eb Napoleonit n\u00eb ishullin e Saint Helen\u00ebs, ato u transferuan p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb Milano. Interesi p\u00ebr to u shtua m\u00eb shum\u00eb gjat\u00eb shekullit XX, kur disa biblioteka dhe muzeume t\u00eb Europ\u00ebs dhe t\u00eb Amerik\u00ebs filluan t\u2019i blinin p\u00ebr arkivat e tyre. Nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb fundit ishte dhe nj\u00eb shitje e Kodikut t\u00eb Da Vin\u00e7i-t n\u00eb vitin 1994, prej 72 faqesh me shkrime e vizatime t\u00eb viteve 1506-1508, (p\u00ebrfshi k\u00ebtu v\u00ebzhgime mbi mas\u00ebn dhe form\u00ebn e h\u00ebn\u00ebs), kur patroni miliarder i \u201cOccidental Petroleum\u201d, amerikani 83 vje\u00e7ar Armand Hammer k\u00ebrkonte nj\u00eb shif\u00ebr astronomike: 23 milion\u00eb franga, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Bibla e Guttenberg n\u00eb New York, m\u00eb 1978, kishte kushtuar ve\u00e7se 10 milion. Shkrimet dhe vizatimet e tij t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00ebp\u00ebr kodik\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, her\u00eb-her\u00eb jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb periudhe apo t\u00eb nj\u00eb fushe t\u00eb caktuar dhe her\u00eb t\u00eb tjera jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrziera. Nd\u00ebr kodik\u00ebt e sistemuar nga studiues t\u00eb Da Vin\u00e7i-t, kodik\u00ebt e mjeshtrit jan\u00eb kualifikuar n\u00eb: \u201cCodex Arnudel\u201d, koleksion ky q\u00eb ruhet n\u00eb British Library me dokumente q\u00eb kapin periudh\u00ebn 1498-1518, me vizatimet p\u00ebr kanalin e Romorantin t\u00eb Franc\u00ebs dhe pallatin mbret\u00ebror, t\u00eb \u00e7ka e kishte porositur Fran\u00e7ois I; \u201cCodex Forster\u201d (John Forster), q\u00eb ndodhet po n\u00eb Lond\u00ebr, por n\u00eb Victoria and Albert Museum (m\u00eb s\u00eb shumti me dokumente rreth gjeometris\u00eb, hidraulik\u00ebs, etj; \u201cCodex Atlanticus\u201d, me 12 volume, i cili gjendet n\u00eb Bibliotek\u00ebn \u201cambrosiane\u201d t\u00eb Milanos dhe q\u00eb p\u00ebrfshin skica e sh\u00ebnime p\u00ebr balistik\u00ebn, astronomin\u00eb, gjeometrin\u00eb, hidraulik\u00ebn, etj. Ky kodik (Codex) u quajt Atlanticus p\u00ebr formatin e madh q\u00eb kishte (lidhur me veshje l\u00ebkure nga vet\u00eb Pompeo Leoni) n\u00eb dimensionet 64,5\u00d743,4 cm., \u00e7ka t\u00eb krijonte atlaset e vjetra. Jan\u00eb, gjithashtu, \u201cCodex Trivulzianus\u201d, i cili gjendet n\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebn e princave Sforza t\u00eb Milanos, me sh\u00ebnime e skica rreth arkitektur\u00ebs, anatomis\u00eb, kuajve, gjeometris\u00eb, ku madje ka dhe karikatura;<\/p>\n<p>\u201cCodex Ashburnam\u201d i ndar\u00eb n\u00eb dy pjes\u00eb, ku nj\u00ebra ndodhet n\u00eb Bibliotek\u00ebn Komb\u00ebtare t\u00eb Franc\u00ebs, BNF dhe tjetra n\u00eb Bibliotek\u00ebn e Institut de France; nj\u00eb kodik mbi fluturimin e zogjve (\u201cKodiku i zogjve\u201d) q\u00eb ndodhet n\u00eb Bibliotek\u00ebn Mbret\u00ebrore t\u00eb Torinos, etj. Nga 13.000 vizatime q\u00eb kishte trash\u00ebguar nipi i tij Meltzi, sot ekzistojn\u00eb ve\u00e7se 7.000, pra af\u00ebrsisht gjysma kan\u00eb humbur. Sidoqoft\u00eb, para se t\u00eb vdiste, krahas v\u00ebzhgimeve t\u00eb tij p\u00ebr madh\u00ebsin\u00eb dhe form\u00ebn e h\u00ebn\u00ebs, Leonardo shkroi dhe nj\u00eb v\u00ebllim t\u00eb fundit me mendimet e tij p\u00ebr piktur\u00ebn. Mesa duket aventura e Da Vin\u00e7it nuk ka mbaruar. \u201cPrushet\u201d e fjetura t\u00eb mjeshtrit rizgjohen dhe na shfaqin madh\u00ebshtin\u00eb e nj\u00eb arti t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. Vall\u00eb si do t\u00eb ishte ky vizatim po t\u00eb ishte kthyer n\u00eb nj\u00eb tablo me ngjyra t\u00eb dimensioneve t\u00eb m\u00ebdha, si\u00e7 pikturonte Leonardo. Padyshim do t\u00eb kishte qen\u00eb shum\u00eb m\u00eb e bukur se ajo e Tiziano-s dhe e Montegna-s, pasi Leonardo ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zgjidhje tjet\u00ebr p\u00ebr figur\u00ebn e tij. Martiri i tij nuk q\u00ebndron n\u00eb form\u00eb ballore dhe pa p\u00ebrp\u00eblitjen e nj\u00eb martiri, por ndryshe nga ta, p\u00ebrmes tij, ne ndjejm\u00eb v\u00ebrtet\u00eb martizimin e heroit t\u00eb Da Vin\u00e7it p\u00ebrball\u00eb eg\u00ebrsis\u00eb s\u00eb nj\u00eb perandori. Sidoqoft\u00eb, Franca ka vet\u00ebm 30 muaj afat p\u00ebr ta mbajtur brenda territorit t\u00eb saj k\u00ebt\u00eb vizatim n\u00ebse ndonj\u00eb nga institucionet e saj dhe s\u00eb pari Mus\u00e9e du Louvre apo Mus\u00e9e d\u2019Orsay do ta blinin p\u00ebr 15 milion\u00eb euro. N\u00eb mos, jo pak institucione amerikane, kineze, japoneze, etj, apo biznesmen\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, do ta blejn\u00eb dhe ky vizatim do t\u2019i mungoj\u00eb Franc\u00ebs\u2026 Po, Leonardo \u00ebsht\u00eb n\u00eb ankand\u2026 e megjithat\u00eb, zbulimi i rast\u00ebsish\u00ebm i k\u00ebtij vizatimi \u00ebsht\u00eb padyshim nj\u00eb ngjarje n\u00eb fondin e trash\u00ebgimis\u00eb bot\u00ebrore. Ardhja n\u00eb Franc\u00eb pran\u00eb mbretit Fran\u00e7ois I-r\u00eb, i ndali hovet krijuese pikturale t\u00eb Leonardos, por nd\u00ebrkoh\u00eb b\u00ebri t\u00eb zhvillohej nj\u00eb trash\u00ebgimi tjet\u00ebr: ajo e vizatimeve, shpikjeve t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, studimeve shkencore dhe zbulimit t\u00eb anatomis\u00eb njer\u00ebzore, p\u00ebr \u00e7ka Leonardo i ri kishte punuar vite me radh\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb zbulim sensacional, Da Vin\u00e7i rishfaq artin e tij t\u00eb madh. &#8211; Nga: Luan Rama \u2013 E pabesueshme\u2026 Dora e Leonardo da Vin\u00e7it na rivjen s\u00ebrish dhe na shfaqet me nj\u00eb krijim t\u00eb panjohur: \u201cMartiri San Sabestian\u201d\u2026 Duket sikur ka zgjatur dor\u00ebn sip\u00ebr varrit p\u00ebr t\u00eb na treguar dhe nj\u00eb vizatim t\u00eb thjesht\u00eb t\u00eb tij. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":17726,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,35],"tags":[],"class_list":["post-17725","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/51505866_310177296187247_1892970229705736192_n-Copy.jpg?fit=400%2C217&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-4BT","jetpack-related-posts":[{"id":100129,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/silvio-gonzato-lobist-i-rames-berisha-nuk-terhiqet-nga-akuzat-per-gonzaton-i-bazoj-ne-burime\/","url_meta":{"origin":17725,"position":0},"title":"\u201c Silvio Gonzato Lobist i Ram\u00ebs\u201d\/ Berisha nuk t\u00ebrhiqet nga akuzat p\u00ebr Gonzaton: &#8211; I bazoj n\u00eb burime!","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Kryedemokrati, Sali Berisha, ka p\u00ebrforcuar dit\u00ebn e sotme akuzat p\u00ebr ambasadorin e BE-s\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb, Silvio Gonzato, t\u00eb cilin e cil\u00ebsoi si lobist t\u00eb Edi Ram\u00ebs. N\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb p\u00ebr shtyp, Berisha u pyet p\u00ebr deklarat\u00ebn e djeshme t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb sulmet e tij t\u00eb dy dit\u00ebve\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/600-388-e6b087abfcd287a8b954a5ada76c3e8e.jpg?fit=600%2C388&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/600-388-e6b087abfcd287a8b954a5ada76c3e8e.jpg?fit=600%2C388&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/600-388-e6b087abfcd287a8b954a5ada76c3e8e.jpg?fit=600%2C388&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100145,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sekreti-i-erret-i-familjes-holandeze-zbulohet-pas-80-vitesh-piktura-e-grabitur-nga-nazistet-e-koleksionistit-hebre\/","url_meta":{"origin":17725,"position":1},"title":"Sekreti i err\u00ebt i familjes holandeze, zbulohet pas 80 vitesh piktura e grabitur nga nazist\u00ebt e koleksionistit hebre","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nj\u00eb piktur\u00eb e vjedhur nga nazist\u00ebt gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e pasardh\u00ebsve t\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtori t\u00eb njohur holandez t\u00eb regjimit nazist, duke rikthyer n\u00eb v\u00ebmendje plag\u00ebt e grabitjes s\u00eb veprave t\u00eb artit gjat\u00eb luft\u00ebs. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr vepr\u00ebn \u201cPortreti i nj\u00eb Vajze\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100042,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/opsionet-qe-duhen-hedhur-ne-tryeze-jane-zgjedhjet-e-parakohshme\/","url_meta":{"origin":17725,"position":2},"title":"Opsionet qe duhen hedhur n\u00eb tryez\u00eb jan\u00eb: &#8211; Zgjedhjet e parakohshme","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Analisti Genc Burimi argumenton se protestat e vazhdueshme t\u00eb opozit\u00ebs nuk jan\u00eb thjesht nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e brendshme, por nj\u00eb mesazh i qart\u00eb drejtuar partner\u00ebve europian\u00eb mbi kriz\u00ebn e thell\u00eb politike n\u00eb vend. Sipas tij, partner\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb e shohin si t\u00eb pamundur q\u00eb klima aktuale politike, e karakterizuar\u2026","rel":"","context":"In &quot;Politika&quot;","block_context":{"text":"Politika","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/politika\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Genc-Burimi.jpg?fit=662%2C411&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Genc-Burimi.jpg?fit=662%2C411&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Genc-Burimi.jpg?fit=662%2C411&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100045,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/perplasje-ne-protesten-e-opozites-kikia-veprimet-e-policise-ishin-te-pajustifikuara-dhe-disproporcionale\/","url_meta":{"origin":17725,"position":3},"title":"P\u00ebrplasje n\u00eb protest\u00ebn e opozit\u00ebs, Kikia: &#8211; Veprimet e policis\u00eb ishin t\u00eb pajustifikuara dhe disproporcionale!","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Protesta e radh\u00ebs e organizuar nga Partia Demokratike u shoq\u00ebrua me tensione dhe p\u00ebrplasje mes protestuesve dhe forcave t\u00eb policis\u00eb. Sipas analistit Mentor Kikia, nd\u00ebrhyrja e policis\u00eb k\u00ebt\u00eb her\u00eb ishte duksh\u00ebm m\u00eb e shpejt\u00eb dhe m\u00eb agresive, duke sinjalizuar nj\u00eb ndryshim t\u00eb qart\u00eb t\u00eb strategjis\u00eb n\u00eb krahasim\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100205,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/media-amerikane-ngre-alarmin-shqiperia-eshte-kercenimi-me-i-ri-i-botes-si-narkoshtet\/","url_meta":{"origin":17725,"position":4},"title":"Media amerikane ngre alarmin: &#8211; Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi m\u00eb i ri i bot\u00ebs si narkoshtet","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Nga Michael Rubin \u2013\u00a0Washington Examiner\/ Me mij\u00ebra t\u00eb vdekur n\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzimin e fundit t\u00eb luftimeve mes Hezbollahut dhe Izraelit n\u00eb Liban, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb imagjinosh se Libani dikur ishte nj\u00eb oaz\u00eb paqeje dhe tolerance. Bejruti dikur kishte me t\u00eb drejt\u00eb reputacionin si Parisi i Lindjes s\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100236,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/po-ra-belinda-balluku-bie-edi-rama-alfred-cako-nxjerr-te-pathenat-pse-kryeministri-po-bunkerizon-parlamentin-per\/","url_meta":{"origin":17725,"position":5},"title":"Po ra Belinda Balluku bie Edi Rama, Alfred Cako nxjerr t\u00eb path\u00ebnat, pse kryeministri po \u201cbunkerizon\u201d Parlamentin p\u00ebr\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Konspiracionisti dhe teoricieni i njohur, Alfred Cako ka l\u00ebshuar akuza t\u00eb forta lidhur me zhvillimet e fundit politike, duke zb\u00ebrthyer at\u00eb q\u00eb ai e cil\u00ebson si nj\u00eb \u201cgrup t\u00eb strukturuar kriminal\u201d brenda mazhoranc\u00ebs socialiste. Sipas Cakos, mbrojtja e pal\u00ebkundur q\u00eb kryeministri Edi Rama po i b\u00ebn ish-ministres\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17725"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17725\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17729,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17725\/revisions\/17729"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}