{"id":14392,"date":"2018-12-06T11:28:18","date_gmt":"2018-12-06T11:28:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=14392"},"modified":"2018-12-06T11:31:22","modified_gmt":"2018-12-06T11:31:22","slug":"da-vinci-mbreti-francois-i-i-re-dhe-stratiotet-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/da-vinci-mbreti-francois-i-i-re-dhe-stratiotet-shqiptare\/","title":{"rendered":"Da Vin\u00e7i, mbreti Fran\u00e7ois i I-r\u00eb dhe stratiot\u00ebt shqiptar\u00eb. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"14395\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/da-vinci-mbreti-francois-i-i-re-dhe-stratiotet-shqiptare\/18-nentor-2018-pmd-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/13sss-20-6.jpg?fit=432%2C238&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"432,238\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;user&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;18 n\\u00ebntor 2018.pmd&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1542484225&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;18 n\\u00ebntor 2018.pmd&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"18 n\u00ebntor 2018.pmd\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;18 n\u00ebntor 2018.pmd&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/13sss-20-6.jpg?fit=300%2C165&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/13sss-20-6.jpg?fit=432%2C238&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-14395\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/13sss-20-6-300x165.jpg?resize=609%2C335\" width=\"609\" height=\"335\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/13sss-20-6.jpg?resize=300%2C165&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/13sss-20-6.jpg?resize=400%2C220&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/13sss-20-6.jpg?w=432&amp;ssl=1 432w\" sizes=\"auto, (max-width: 609px) 100vw, 609px\" \/><\/p>\n<p><strong>Da Vin\u00e7i, mbreti Fran\u00e7ois i I-r\u00eb dhe stratiot\u00ebt shqiptar\u00eb. &#8211;<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga: Luan Rama \u2013<\/strong> Kontributi i shqiptar\u00ebve n\u00eb betej\u00ebn e madhe historike t\u00eb Marignano-s s\u00eb Italis\u00eb m\u00eb 1515, midis trupave franceze t\u00eb udh\u00ebhequra nga mbreti Fran\u00e7ois I dhe atyre gjermane e zvicerane n\u00eb krahun tjet\u00ebr ishte vendimtar, pasi n\u00eb \u00e7astet kur pas dy dit\u00eb luftimesh, dukej se ushtria franceze po mundej, nga Venediku me shpejt\u00ebsi gjat\u00eb gjith\u00eb nat\u00ebs erdh\u00ebn stratiot\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb udh\u00ebhequr nga kondotieri Bartolomeo Aviano dhe kryestratioti i famsh\u00ebm Merkur Bua Shpata. Pas k\u00ebsaj fitore dhe kthimit t\u00eb tij n\u00eb Franc\u00eb, kat\u00ebr vjet m\u00eb von\u00eb, mbreti francez i k\u00ebrkoi mjeshtrit t\u00eb tij Leonardo Da Vin\u00e7it, t\u00eb cilin ai e kishte vendosur n\u00eb Amboise, ti p\u00ebrgatiste nj\u00eb spektak\u00ebl ndeshjesh kalorsiake, e cila p\u00ebr nga madh\u00ebshtia, konsiderohet si nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhat\u00eb n\u00eb historin\u00eb e shfaqjeve kalor\u00ebsiake bot\u00ebrore. Kalor\u00ebsit shqiptar\u00eb prej koh\u00ebsh kishin krijuar n\u00eb Franc\u00eb at\u00eb q\u00eb quhej \u00abkalor\u00ebsia e leht\u00eb shqiptare\u00bb (\u00abLa chevalerie leg\u00e8re albanoise\u00bb). N\u00eb gard\u00ebn e tij, si dhe mbret\u00ebrit e m\u00ebparsh\u00ebm, Fran\u00e7ois I kishte shqiptar\u00ebt e tij, mes t\u00eb cil\u00ebve nj\u00eb nga stratiot\u00ebt e lavdish\u00ebm Bokali, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt, shum\u00eb kronist\u00eb tregojn\u00eb se pas nj\u00eb betejet\u00eb madhe me turqit n\u00eb muret e Athin\u00ebs, ata m\u00eb s\u00eb fundi ishin nisur me anijet veneciane drejt Venedikut, p\u00ebr ti sh\u00ebrbyer k\u00ebshtu Republik\u00ebs Venedikase.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"14396\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/da-vinci-mbreti-francois-i-i-re-dhe-stratiotet-shqiptare\/18-nentor-2018-pmd-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5.jpg?fit=679%2C884&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"679,884\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;user&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;18 n\\u00ebntor 2018.pmd&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"18 n\u00ebntor 2018.pmd\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5.jpg?fit=230%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5.jpg?fit=679%2C884&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-14396\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-230x300.jpg?resize=575%2C750\" width=\"575\" height=\"750\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5.jpg?resize=230%2C300&amp;ssl=1 230w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5.jpg?resize=450%2C586&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5.jpg?resize=400%2C521&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5.jpg?w=679&amp;ssl=1 679w\" sizes=\"auto, (max-width: 575px) 100vw, 575px\" \/><\/p>\n<p>Lidhur me Bokalin ende nuk kemi shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna rreth itinerarit t\u00eb k\u00ebsaj familje stratiote t\u00eb emigruar n\u00eb More nga Shqip\u00ebria. M\u00eb pas, me pushtimin e Mores\u00eb nga turqit, dhe luftrave n\u00ebn flamurin venecian kund\u00ebr tyre, ata hyn\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb Venedikut duke ikur n\u00eb Itali. Nga arkivi i senatit t\u00eb Vendikut ka nj\u00eb shkres\u00eb t\u00eb 22 shtatorit t\u00eb vitit 1480 edhe p\u00ebr familjen Bokali. P\u00ebr t\u00eb shkruhet se Senati ka vendosur \u00abnj\u00eb pension p\u00ebr familjen e t\u00eb ndjerit Dhimit\u00ebr Bokali, i cili ka l\u00ebn\u00eb n\u00eb varf\u00ebri gruan dhe nj\u00eb vajz\u00eb 7 vje\u00e7are, i cili ishte nj\u00eb prej stratiot\u00ebve t\u00eb d\u00ebrguar n\u00eb Durr\u00ebs bashk\u00eb me 300 stratiot\u00eb t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndihmuar Kruj\u00ebn. T\u2019i jepen gruas 3 dukate n\u00eb muaj dhe vajz\u00ebs 150 dukate p\u00ebr prik\u00ebn e saj\u00bb.<br \/>\nSigurisht, meshkujt e familjes s\u00eb tij ishin angazhuar n\u00ebp\u00ebr luftrat e Italis\u00eb, por ne nuk e dim\u00eb ende se cil\u00ebt ishin ata. N\u00eb nj\u00eb burim historik rreth M\u00ebrkur Buas, flitet se m\u00eb 1527, n\u00eb krah t\u00eb Gjergj Buzikit, i cili ishte shpallur \u00abKalor\u00ebs i Sh\u00ebn Markut\u00bb, luftonte dhe Teodor Bokali. Dim\u00eb gjithashtu se gruaja e par\u00eb e M\u00ebrkur Buas ishte Maria Bokali, bija e Nikoll\u00eb Bokalit dhe vajz\u00eb e Katerina Arianiti (e familjes s\u00eb Sk\u00ebnderbeut), martes\u00eb kjo e vitit 1524, kur M\u00ebrkur Bua ishte dyzet vje\u00e7ar dhe nj\u00eb kalor\u00ebs me fam\u00eb tashm\u00eb. P\u00ebr arkond\u00ebt Bokali t\u00eb Greqis\u00eb, shkruan dhe historiani i njohur Jacob Philipp Fallmeyer.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"14397\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/da-vinci-mbreti-francois-i-i-re-dhe-stratiotet-shqiptare\/leonardo-da-vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-2.jpg?fit=447%2C433&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"447,433\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Leonardo da Vinci dhe stratiotet shqiptare (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-2.jpg?fit=300%2C291&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-2.jpg?fit=447%2C433&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-14397\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-2-300x291.jpg?resize=518%2C502\" width=\"518\" height=\"502\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-2.jpg?resize=300%2C291&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-2.jpg?resize=400%2C387&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-2.jpg?w=447&amp;ssl=1 447w\" sizes=\"auto, (max-width: 518px) 100vw, 518px\" \/><\/p>\n<p><strong>Spektakli i madh <\/strong><br \/>\n<strong>p\u00ebr Marignano-n<\/strong><br \/>\nP\u00ebr organizimin e fest\u00ebs p\u00ebrkujtimore t\u00eb fitores n\u00eb betej\u00ebn e Marignano-s, n\u00eb pranver\u00ebn e vitit 1518 Leonardo Da Vinci punoi bashk\u00eb me Bokalin dhe stratiot\u00ebt e tij, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb ishin pjesmarr\u00ebs n\u00eb k\u00ebto ndeshje kalor\u00ebsiake. Vet\u00eb Leonardo nuk na ka l\u00ebn\u00eb sh\u00ebnime rreth k\u00ebtij spektakli, por ambasador\u00eb apo pjesmarr\u00ebs t\u00eb tjer\u00eb na kan\u00eb l\u00ebn\u00eb disa p\u00ebrshkrime q\u00eb tregojn\u00eb p\u00ebrmasat e k\u00ebtij spektakli t\u00eb organizuar me gjenialitet nga ana e Leonardos, si\u00e7 e kishte zakon ai t\u00eb organizonte shum\u00eb festa p\u00ebr mbretin duke p\u00ebrdorur fishekzjare, ballona, e element\u00eb t\u00eb tjer\u00eb inxhinjerik\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, ndeshjet kalorsiake kishin filluar q\u00eb m\u00eb 1 mars t\u00eb vitit 1518. Sipas ditarit t\u00eb historianit t\u00eb shquar venecian, Marino Sanuto, i cili ka shkruar shum\u00eb p\u00ebr stratiot\u00ebt shqiptar\u00eb, ne njihemi sot dhe me disa letra q\u00eb ai ka d\u00ebrguar nga Amboise q\u00eb m\u00eb 1 mars 1518, ku p\u00ebrshkruan zon\u00ebn af\u00ebr k\u00ebshtjell\u00ebs mbret\u00ebrore dhe se aty p\u00ebrball\u00eb kishte nj\u00eb lloj podiumi ku rrinte mbret\u00ebresha dhe ambasador\u00ebt (\u00abku u gjenda dhe un\u00eb n\u00eb vendin e ambasadorit t\u00eb Ndritur\u00bb, shkruan ai). Nd\u00ebr t\u00eb tjera ai pohonte: \u00abSot, n\u00eb nj\u00eb vend jasht\u00eb mureve t\u00eb qytetit Amboise, n\u00eb fund kishte nj\u00eb hark triumfi dhe nj\u00eb kollon\u00eb ku vareshin arm\u00ebt. Nga ora 18.00 erdh\u00ebn 12 luft\u00ebtar\u00eb me kuajt e veshur me satin ngjyr\u00eb vjollc\u00eb dhe disa rradh\u00eb veluri n\u00eb ngjyr\u00eb ari, zbukuruar me kordon\u00eb si dhe shalle n\u00eb kok\u00eb plot ngjyra. Ishin Monsinjor Sainte-Mesme, Brion, Montmorency, si dhe Bokali e Lorges, k\u00ebta t\u00eb dy q\u00eb plagos\u00ebn fisnikun q\u00eb vrau Monsinjor De Sisse, si\u00e7 dhe ju kam shkruar. Luft\u00ebtar\u00ebt u shoq\u00ebruan drejt vendit t\u00eb ndeshjes me trompeta dhe nderime mbret\u00ebrore. Aty rregulluan dhe kuajt dhe pas pak erdhi Mbreti nj\u00eb i krishter\u00eb shum\u00eb i bindur i shoq\u00ebruar nga 30 fisnik\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb veshur, si dhe kuajt me coh\u00eb t\u00eb zez\u00eb dhe pend\u00eb satini t\u00eb bardha thjesht p\u00ebr dekor, sepse s\u2019kishin ndonj\u00eb vler\u00eb. Por ato b\u00ebnin shum\u00eb efekt. Mbreti e mbante shtiz\u00ebn e skrimit me dor\u00eb t\u00eb xhveshur, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt mbanin heshta. Ata u vendos\u00ebn rreth fush\u00ebs s\u00eb mejdanit. Mbreti ishte i shoq\u00ebruar nga duka i Urbinit, Zoti Francesco de Gonzague, biri i markezit t\u00eb Mantov\u00ebs, biri i kontesh\u00ebs Cajazzo apo konti napolitan Campobasso. Dhe t\u00eb gjith\u00eb filluan t\u00eb ndesheshin. Kishte goditje interesante ku heshtat u thyen n\u00eb mijra copa, edhe pse ishin t\u00eb holla si ato t\u00eb stratiot\u00ebve, me nj\u00eb kuror\u00eb n\u00eb maj\u00eb. Papritmas n\u00eb mes t\u00eb ndeshjes, dikush q\u00eb quhej Monte Afilan vraponte drejt dikujt dhe tjetri e uli aq shum\u00eb hesht\u00ebn saq\u00eb ajo preku kok\u00ebn e kalit dhe i goditi syrin. Kali menj\u00ebher\u00eb ra pa jet\u00eb. Monte Afilan e gjeti veten posht\u00eb kalit dhe shum\u00eb njer\u00ebz nxituan drejt tij p\u00ebr ta nxjerr\u00eb q\u00eb andej\u2026 Ndeshja vazhdoi 22 or\u00eb dhe nuk pati ndonj\u00eb gj\u00eb ve\u00e7 hesht\u00ebs s\u00eb mbretit q\u00eb goditi ballin e kund\u00ebrshtarit q\u00eb po rend\u00ebte p\u00ebrball\u00eb tij e q\u00eb ngjan se ai ra i vdekur\u2026\u00bb<\/p>\n<div id=\"attachment_14398\" style=\"width: 554px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14398\" data-attachment-id=\"14398\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/da-vinci-mbreti-francois-i-i-re-dhe-stratiotet-shqiptare\/18-nentor-2018-pmd-4\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-3.jpg?fit=393%2C560&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"393,560\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;user&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;18 n\\u00ebntor 2018.pmd&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1542484225&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;18 n\\u00ebntor 2018.pmd&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"18 n\u00ebntor 2018.pmd\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;18 n\u00ebntor 2018.pmd&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-3.jpg?fit=211%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-3.jpg?fit=393%2C560&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-14398\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-3-211x300.jpg?resize=544%2C773\" width=\"544\" height=\"773\" \/><p id=\"caption-attachment-14398\" class=\"wp-caption-text\">18 n\u00ebntor 2018.pmd<\/p><\/div>\n<p>Si\u00e7 del nga kjo let\u00ebr, Bokali \u00ebsht\u00eb nj\u00eb personazh i dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb, edhe pse nuk ka nj\u00eb titull si princ, kont, duk\u00eb, markez, etj. M\u00eb 5 mars, po nga Amboise, ai vazhdon t\u00eb shkruaj\u00eb p\u00ebr ndeshjet q\u00eb ishin zhvilluar nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, por ku mbreti nuk doli n\u00eb aren\u00eb p\u00ebr tu ndeshur por vet\u00ebm fisnik\u00ebt, n\u00eb rradh\u00eb t\u00eb par\u00eb Charles de Bourbon, ai q\u00eb kishte drejtuar betej\u00ebn e Marignano-s, si dhe princi La Roche, Vendome, duka d\u2019Albanie, duka i Lorraine-s, princi Francesco Gonzaga, etj. Mbreti q\u00ebndronte krah mbret\u00ebresh\u00ebs Claude de France, duke admiruar ndeshjet. M\u00eb 4 mars, n\u00eb ndeshje, si\u00e7 informon ai, futet dhe princi Oranges, por edhe mbreti, q\u00eb si\u00e7 thekson ai, theu plot heshta trim\u00ebrisht. Ai shkruan gjithashtu p\u00ebr luft\u00ebtar\u00eb me mbishkrime sip\u00ebr tyre \u00ablaudatus sum in his quae dicta sunt mihi\u00bb, q\u00eb u thurrin lavdi k\u00ebtyre trimave. M\u00eb 5 mars, mbreti Fran\u00e7ois I nuk ka dal\u00eb n\u00eb ndeshje, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb fush\u00eb \u00ebsht\u00eb shfaqur mbreti i Navarre-s, duka i Lorraine-s apo duka i Urbin-it, etj. M\u00eb 14 mars, shkruhet nj\u00eb tjet\u00ebr let\u00ebr, ku nd\u00ebr t\u00eb tjera pohohet: \u00abPardje u shkruaja se do t\u00eb organizohej pushtimi i nj\u00eb \u00abk\u00ebshtjelle\u00bb t\u00eb b\u00ebr\u00eb apostafat, e pajisur me dy torra t\u00eb m\u00ebdha anash dhe dy porta n\u00eb qend\u00ebr, ku djathtas ka nj\u00eb port\u00eb dalje ndihm\u00ebse. Sulmi nuk u b\u00eb, por nd\u00ebrkoh\u00eb trupat afroheshin. N\u00eb fillim p\u00ebrparuan duke rendur disa stratiot\u00eb t\u00eb veshur me coha t\u00eb kuqe e me t\u00eb bardh\u00eb e t\u00eb zez\u00eb si dhe me kapele t\u00eb vogla (stratiote). Dol\u00ebn nga k\u00ebshtjella dhe 25 t\u00eb tjer\u00eb nga \u00e7do bastion, t\u00eb veshur me petka flak\u00eb t\u00eb kuqe dhe me t\u00eb bardha.<\/p>\n<p>Monsinjor Bokali ishte prij\u00ebsi i atyre q\u00eb ishin brenda, i cili ishte veshur me nj\u00eb petk me m\u00ebng\u00eb t\u00eb gjera prej m\u00ebndafshi t\u00eb trash\u00eb t\u00eb q\u00ebndisur n\u00eb fije ari dhe mbante \u00e7omag\u00ebn n\u00eb dor\u00eb. Nd\u00ebrsa prij\u00ebsi i atyre q\u00eb ishin jasht\u00eb ishte monsinjor Sainte-Colombe. P\u00ebr disa koh\u00eb u p\u00ebrlesh\u00ebn duke shtyr\u00eb her\u00eb nj\u00ebrin e her\u00eb tjetrin. Pastaj ata q\u00eb ishin brenda dol\u00ebn t\u00eb gjith\u00eb jasht\u00eb duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb kund\u00ebrshtar\u00ebt t\u2019ia mbathnin e po k\u00ebshtu dhe ata t\u00eb k\u00ebmb\u00ebsoris\u00eb. Por erdhi dhe nj\u00eb grup k\u00ebmb\u00ebsor\u00ebsh t\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebs p\u00ebr tu ndeshur me ata me heshta. Monsinjor Lorges ishte prij\u00ebsi i k\u00ebmb\u00ebsor\u00ebve dfhe ai u p\u00ebrlesh me ata q\u00eb ishin jasht\u00eb, duke b\u00ebr\u00eb gjoja se i kapte rob\u00ebr, ku disa prej tyre gjoja b\u00ebnin sikur vriteshin apo t\u00eb tjer\u00eb ia dhan\u00eb me t\u00eb katra. Jasht\u00eb n\u00eb fush\u00eb kishte 37 k\u00ebmb\u00ebsor\u00eb nga t\u00eb cil\u00ebt zviceran\u00eb q\u00eb kishin si prij\u00ebs Fleuranges, birin e Robert de la Marck. Kishte gjithashtu 200 luft\u00ebtar\u00eb me arm\u00eb q\u00eb i printe vet\u00eb Madh\u00ebria e tij, Mbreti, me uniform\u00eb me pupla, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt me rrobat q\u00eb kishin gjat\u00eb ndeshjeve. Disa k\u00ebmb\u00ebsor\u00eb u p\u00ebrlesh\u00ebn me ata q\u00eb dol\u00ebn nga k\u00ebshtjella, me heshta n\u00eb duar. M\u00eb pas ndeshja u b\u00eb tek muret e \u201ck\u00ebshtjell\u00ebs\u201d. T\u00eb tjer\u00eb, me kuaj e shpata kund\u00ebr mbretit. Pastaj artileria u afrua dhe ata q\u00eblluan mbi \u201ck\u00ebshtjell\u00eb\u201d, muret e s\u00eb cil\u00ebs ran\u00eb. T\u00eb tjer\u00eb e godit\u00ebn k\u00ebshtjell\u00ebn nga an\u00ebt edhe pse jo me plumba.<\/p>\n<p>Disa topa q\u00ebllonin fort. Nd\u00ebrsa ata nga brenda q\u00ebllonin me mosketa e pushk\u00eb. N\u00eb aj\u00ebr fluturonin ballonat-gjyle q\u00eb kishe qef t\u2019i shikoje. Stratiot\u00ebt vazhduan t\u00eb p\u00ebrlesheshin, t\u00eb binin rob\u00ebr nj\u00ebri pas tjetrit, aty ku heshtat thyheshin nga goditjet p\u00ebrreth. Artileria u afrua edhe m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr nga k\u00ebshtjella duke e q\u00eblluar at\u00eb. Ata brenda mbroheshin mir\u00eb. Kalor\u00ebsit e kalor\u00ebsis\u00eb s\u00eb leht\u00eb dilnin nga prapa k\u00ebshtjell\u00ebs dhe suleshin mbi rrethuesit duke u p\u00ebrleshur me k\u00ebmb\u00ebsor\u00ebt, e po k\u00ebshtu dhe me kalor\u00ebsit e tjer\u00eb, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u2019ia mbathnin. Pastaj ata u kthyen p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb k\u00ebshtjell\u00eb. M\u00eb von\u00eb iu sul\u00ebn artileris\u00eb q\u00eb ishte vendosur n\u00eb ije t\u00eb nj\u00eb kodrine, duke e shtyr\u00eb at\u00eb tutje. M\u00eb s\u00eb fundi erdhi mbr\u00ebmja. Ndeshjet vazhduan deri m\u00eb 15 mars\u2026 \u00bb<\/p>\n<p>Marino Sanudo (i Riu) ishte nj\u00eb personalitet i njohur venedikas, i cili rridhte nga nj\u00eb familje fisnik\u00ebsh q\u00eb kishin pallatin e tyre \u00ab Sanudo \u00bb n\u00eb \u00ab Grande Canale \u00bb t\u00eb Venecies. I ati kishte qen\u00eb senator por dhe ai do t\u00eb b\u00ebhej senator dhe shkrimtar nj\u00ebkoh\u00ebsisht, kronist i betejave t\u00eb ndryshme ku mori pjes\u00eb, nj\u00eb d\u00ebshmitar spikat\u00ebs i koh\u00ebs si\u00e7 e trego n\u00eb librin e tij \u00ab Storia della guerra di Ferrara \u00bb apo \u00ab Spedizione di Carlo VIII \u00bb, koh\u00eb kur mbreti francez Charles VIII zbriti n\u00eb jug t\u00eb Italis\u00eb t\u00eb marr\u00eb kuror\u00ebn e mbret\u00ebris\u00eb t\u00eb Napolit dhe q\u00eb kishte me vete shum\u00eb stradiot\u00eb shqiptar\u00eb. Por sh\u00ebnimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb tij jan\u00eb \u00ab I diiari \u00bb ku shkruan gjithashtu dhe p\u00ebr lavdin\u00eb e M\u00ebrkur Bua Shpat\u00ebs. Kur ishte n\u00eb Amboise p\u00ebr fest\u00ebn madh\u00ebshtore t\u00eb organizuar nga Da Vin\u00e7i, ai d\u00ebrgon dhe nj\u00eb let\u00ebr tjet\u00ebr (m\u00eb 17 mars 1518), ku shkruante: \u00ab\u2026 N\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb t\u00eb k\u00ebtij muaji filluan ndeshjet kalor\u00ebsiake q\u00eb vazhduan gjasht\u00eb dit\u00eb p\u00ebrfshi dhe luft\u00ebn me shpata mbi kuaj, gjat\u00eb t\u00eb cilave mbreti kishte mbledhur 12 fisnik\u00eb t\u00eb af\u00ebrt t\u00eb tij dhe 24 fisnik\u00eb t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr t\u2019i z\u00ebvend\u00ebsuar. Midis t\u00eb dymb\u00ebdhjet\u00ebve ishin Sh\u00ebn Paul, Leschun, Amirail, Megeres, Montmorency, Brion, Bokali (Bochal), Brogige, seneshali Armagnac, Lorges, Saint-Mesme dhe sir Perot, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb veshur me satin t\u00eb zi dhe zbukuruar me pupla e me shirita, shum\u00eb kurajoz\u00eb si dhe nj\u00ebzetekat\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, t\u00eb veshur bukur e me nj\u00eb rrobe t\u00eb zez\u00eb. Ata u ndesh\u00ebn me t\u00eb gjith\u00eb kalor\u00ebsit q\u00eb mb\u00ebrrit\u00ebn pastaj. Mbreti yn\u00eb hyri i pari me t\u00eb 24 fisnik\u00ebt, u p\u00ebrlesh me ata t\u00eb dymb\u00ebdhjet\u00ebt n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ndeshje, t\u00eb gjith\u00eb ashtu plot hir\u00ebsi. K\u00ebshtu b\u00ebn\u00eb edhe princat e kapiten\u00ebt e tjer\u00eb, nj\u00ebri i veshur n\u00eb velur, tjetri n\u00eb akllaz apo n\u00eb rrob\u00eb damaskine, q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb veshur bukur. Cdo grup kishte ngjyrat e veta dhe n\u00eb \u00e7astin e betej\u00ebs me skrim, mbreti me t\u00eb 12 trimat e tij u xhvesh\u00ebn dhe vesh\u00ebn rrobat me satin dhe g\u00ebzof t\u00eb larm\u00eb, \u00e7ka ishte gj\u00eb e bukur t\u2019i shikoje si n\u00eb ndeshjen e tyre me kal\u00eb ashtu dhe n\u00eb at\u00eb me shpata. Dikush ra p\u00ebrtok\u00eb dhe si zakonisht b\u00ebnin gjoja, kush mir\u00eb e kush keq. Por nj\u00ebri q\u00eb u ndesh me kal\u00eb me hesht\u00eb ra dhe vdiq n\u00eb vend. Duka i Urbin-it, q\u00eb kur po kalonte nuk e pa dik\u00eb n\u00eb tok\u00eb duke nxituar me hesht\u00ebn e tij e shkeli dhe ra sip\u00ebr tij, si ai edhe kali i tij, por asnj\u00ebri nga ata nuk u vra. Duka luftonte bukur si me kal\u00eb ashtu dhe me shpat\u00eb dhe po k\u00ebshtu b\u00ebn\u00eb edhe disa italian\u00eb. Zoti Frederico i Mantov\u00ebs ishte jo me fat n\u00eb k\u00ebt\u00eb ndeshje. Nj\u00eb dit\u00eb ai rrezikoi t\u00eb vritej nga shkelmimet e kalit t\u00eb habruar t\u00eb nj\u00eb korrieri. Por ai u hodh bashk\u00eb me nj\u00eb nga kuajt e tij t\u00eb bukur. Kali u hodh aq lart\u00eb sa theu shal\u00ebn me rripat dhe u shemb, por n\u00eb saj\u00eb t\u00eb ndihm\u00ebs s\u00eb madhe q\u00eb iu dha, ai nuk ra n\u00eb tok\u00eb. Pastaj kalor\u00ebsin e zun\u00eb ethet, por tani \u00ebsht\u00eb mir\u00eb\u2026 M\u00eb 14 t\u00eb k\u00ebtij muaji erdh\u00ebn dhe 150 ushtar\u00eb t\u00eb armatosur dhe veshur mir\u00eb si dhe 500 k\u00ebmb\u00ebsor\u00eb t\u00eb armatosur dhe 30 kalor\u00ebs t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb kalor\u00ebsis\u00eb s\u00eb leht\u00eb q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb veshur shqiptar\u00e7e. Po k\u00ebshtu u shfaq\u00ebn dhe 32 topa e mortaja. Mbreti me mir\u00ebsi dha gjith\u00eb urdh\u00ebrat e nevojshme dhe b\u00ebri at\u00eb \u00e7ka duhej m\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb rrethuar k\u00ebshtjell\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb shembur muret e saj. Pastaj mbetej ve\u00e7se urdh\u00ebri i sulmit. Diku tjet\u00ebr, mbreti u d\u00ebrgoi disa ndihma atyre t\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebs, hyri fshehurazi n\u00eb t\u00eb me rreth 50 fisnik\u00eb t\u00eb armatosur e k\u00ebmb\u00ebsor\u00eb t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb zviceran\u00eb dhe shigjetar\u00eb\u2026\u201d<br \/>\nDuke vazhduar tregimin e tij\u2026\u2026\u2026\u2026<\/p>\n<p>\u201c\u2026 Pastaj Monsignor Laason me shum\u00eb fisnik\u00eb e k\u00ebmb\u00ebsor\u00eb, t\u00eb armatosur mir\u00eb q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb, nis\u00ebn sulmin. Mbreti doli dhe pati nj\u00eb ndeshje t\u00eb bukur me arm\u00eb, duke luftuar n\u00eb k\u00ebmb\u00eb me k\u00ebmb\u00ebsor\u00ebt e tij, nd\u00ebrsa kuajt kund\u00ebr kuajve. Por midis k\u00ebmb\u00ebsor\u00ebve dhe kuajve kishte nj\u00eb barrier\u00eb, \u00e7ka u b\u00eb di\u00e7ka aq bukur, sa francez\u00ebt than\u00eb se kurr\u00eb nuk e kishin par\u00eb nj\u00eb pamje t\u00eb till\u00eb. Kur u zhvillua skena e luft\u00ebs, u q\u00ebllua me t\u00eb gjitha topat e artileris\u00eb, rreth 200 t\u00eb sht\u00ebna, pa numuruar t\u00eb sht\u00ebnat me pushk\u00eb, duke shtuar k\u00ebtu edhe trompetat, \u00e7ka ishte nj\u00eb atmosfer\u00eb e mrekullueshme e plot hire. Besoj se deri m\u00eb sot nuk ka ndodhur t\u00eb arrihet di\u00e7ka kaq triumfale n\u00eb Franc\u00eb. Por mbreti pastaj nuk i la t\u00eb sulmonin k\u00ebshtjell\u00ebn, duke dyshuar se dikush nga ata mund t\u00eb vritej v\u00ebrtet\u00eb, \u00e7ka sigurisht do t\u00eb kishte ndodhur. Thon\u00eb se sot mbreti do t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb Tours dhe pastaj n\u00eb Bretagne\u2026 \u00bb<br \/>\nN\u00eb arkivat italiane jan\u00eb letrat e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb ndrysh\u00ebm italian\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb dhe ato t\u00eb ambasadorit tjet\u00ebr t\u00eb Mantov\u00ebs, Stazio Gadio, i cili i shkruan duk\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb Mantova p\u00ebr zhvillimet festive t\u00eb datave 14 dhe 15 maj t\u00eb vitit 1518. Ja \u00e7far\u00eb shkruan nd\u00ebr t\u00eb tjera ai: \u201c\u2026 Imagjinoni nj\u00eb shesh t\u00eb madh dhe nj\u00eb \u201cfortes\u00eb\u201d t\u00eb lart\u00eb sa nj\u00eb njeri mbi kal\u00eb, me krena dhe mure t\u00eb veshura me coha me ngjyra q\u00eb t\u00eb duken si bedena k\u00ebshtjelle. Midis dy torrave ishte nj\u00eb lloj sheshi n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb njeriu, e mbuluar me d\u00ebrrasa. P\u00ebrpara ishte nj\u00eb hendek i gjer\u00eb pes\u00eb krah\u00eb larg tarac\u00ebs. Mbi hendek ngrihej thik\u00eb nj\u00eb muraj\u00eb me torra nj\u00ebra pas tjetr\u00ebs p\u00ebrgatitur me nj\u00eb coh\u00eb t\u00eb ngjyer me boj\u00eb dhe t\u00eb kapura me trar\u00eb, por q\u00eb mund ta shkat\u00ebrroje leht\u00ebsisht. Edhe torrat ishin t\u00eb mbuluara me coh\u00eb t\u00eb ngjyer dhe kishin flamuj q\u00eb val\u00ebviteshin n\u00eb aj\u00ebr, t\u00eb zeza n\u00eb mes, por dhe t\u00eb verdha e t\u00eb bardha. Mbi krenat dhe daljet mbrojt\u00ebse ishin vendosur shum\u00eb pushkatar\u00eb. Mbi tarac\u00eb kishte top\u00e7inj me topa druri t\u00eb rrethuar me hekur t\u00eb cilat q\u00ebllonin me barut dhe nxirrnin flak\u00eb duke b\u00ebr\u00eb zhurm\u00eb t\u00eb madhe. Ballona t\u00eb fryr\u00eb q\u00eb binin nga lart mbi shesh, b\u00ebnin q\u00eb t\u00eb sh\u00ebmbeshin muret mbrojt\u00ebse pa d\u00ebmtuar njeri, \u00e7ka krijonte nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Ky spektak\u00ebl i ri ishte krijuar me nj\u00eb talent shum\u00eb t\u00eb madh. N\u00eb shesh kishte gjithashtu topa, por q\u00eb hidhnin lecka e letra q\u00eb t\u00eb mos plagosnin njeri. Ne \u00e7do an\u00eb t\u00eb sheshit, pran\u00eb \u201ck\u00ebshtell\u00ebs\u201d, mbi mure ku gjendeshin 25 pushkatar\u00eb p\u00ebr \u00e7do ndarje p\u00ebr mbrojtjen e \u201ck\u00ebshtjell\u00ebs\u201d ishin 12 luft\u00ebtar\u00eb t\u00eb armatosur e t\u00eb veshur me tak\u00ebmet e kalit, me kuajt dhe heshtat, duke patur arm\u00eb veluri t\u00eb verdh\u00eb dhe t\u00eb mb\u00ebshtetur nga 30 kalor\u00ebs t\u00eb kalor\u00ebsis\u00eb s\u00eb leht\u00eb, t\u00eb veshur me t\u00eb bardha si stradiot\u00eb, q\u00eb kishin si prij\u00ebs nj\u00eb t\u00eb quajtur Bokali, shqytar i mbretit, me nj\u00eb kask\u00eb p\u00eblhure t\u00eb praruar si dhe 100 k\u00ebmb\u00ebsor\u00eb t\u00eb armatosur mir\u00eb me heshta dhe eskopeta (lloj pushke t\u00eb kavaleris\u00eb franceze), n\u00ebn urdh\u00ebrat e kapitenit Lorges, q\u00eb mbante flamurin bardh\u00eb e zi. Nga ana tjet\u00ebr e sheshit, gjendej mbreti i madh\u00ebrish\u00ebm me arm\u00ebt e tij t\u00eb luft\u00ebs, i veshur mrekullisht, i rrethuar nga oficer\u00ebt e tij q\u00eb kal\u00ebronin me heshtat mbi kofsh\u00eb. N\u00eb krahun e majt\u00eb gjendeshin zviceran\u00ebt dhe shigjetar\u00ebt e gard\u00ebs me halebarda (sopata) dhe heshta si dhe me disa eskopeta\u2026\u201d1<br \/>\nPadyshim spektaklet e Da Vin\u00e7it sot p\u00ebr ne jan\u00eb t\u00eb paimagjinueshme. Ambasadori Galeazzo Visconti i pranish\u00ebm n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl tjet\u00ebr n\u00eb oborrin e Clos Luce shkruante at\u00ebher\u00eb si \u201cai b\u00ebri nat\u00ebn brenda nat\u00ebs duke vendosur nj\u00eb \u00e7ar\u00e7af t\u00eb madh p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb lloj kubeje qiellore duke kapur n\u00eb t\u00eb shenja zodiake q\u00eb l\u00ebviznin, apo \u201cplanete\u201d qiellore ku t\u00eb gjith\u00eb mbet\u00ebn goj\u00ebhapur. N\u00eb fillim oborri u mbulua me \u00e7ar\u00e7afin blu dhe me yje n\u00eb ngjyr\u00eb ari. Ishte nj\u00eb mrekulli ta shikoje. Kishte 400 fener\u00eb q\u00eb b\u00ebnin drit\u00eb, q\u00eb dukej se e kishin larguar nat\u00ebn\u2026\u201d<\/p>\n<div id=\"attachment_14401\" style=\"width: 827px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14401\" data-attachment-id=\"14401\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/da-vinci-mbreti-francois-i-i-re-dhe-stratiotet-shqiptare\/18-nentor-2018-pmd-7\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-2.jpg?fit=679%2C476&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"679,476\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;user&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;18 n\\u00ebntor 2018.pmd&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1542484225&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;18 n\\u00ebntor 2018.pmd&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"18 n\u00ebntor 2018.pmd\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;18 n\u00ebntor 2018.pmd&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-2.jpg?fit=300%2C210&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-2.jpg?fit=679%2C476&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-14401\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-2-300x210.jpg?resize=817%2C572\" width=\"817\" height=\"572\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-2.jpg?resize=300%2C210&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-2.jpg?resize=450%2C315&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-2.jpg?resize=600%2C421&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-2.jpg?resize=400%2C280&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-5-2.jpg?w=679&amp;ssl=1 679w\" sizes=\"auto, (max-width: 817px) 100vw, 817px\" \/><p id=\"caption-attachment-14401\" class=\"wp-caption-text\">18 n\u00ebntor 2018.pmd<\/p><\/div>\n<p>Festat e p\u00ebrkujtimit t\u00eb betej\u00ebs s\u00eb Marignano-s ishin t\u00eb fundit p\u00ebr Leonardo-n. At\u00eb koh\u00eb ai ishte 64 vje\u00e7ar por ngjante shum\u00eb plak, nga lodhja e madhe. Kishte nj\u00eb mjek\u00ebr t\u00eb gjat\u00eb si\u00e7 e shohim n\u00eb autoportretin q\u00eb ka skicuar dhe q\u00eb mendohet se \u00ebsht\u00eb e vitit 1515, vit i luft\u00ebs s\u00eb Marignano-s. Mbreti 27 vje\u00e7ar Fran\u00e7ois I e \u00e7monte shum\u00eb. Nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb nga ky spektak\u00ebl historik ai do t\u00eb vdiste atje, n\u00eb Clos Luce, dhe mbreti q\u00eb nxitonte nga Saint-Germain-en-Lay ta shikonte n\u00eb \u00e7astet e fundit ku si\u00e7 thuhet e gjeti duke vdekur n\u00eb shtratin e tij. At\u00ebher\u00eb ai e mori trupin e tij n\u00eb krah\u00eb me nj\u00eb dh\u00ebmbshuri t\u00eb madhe\u2026 Vall\u00eb a ishte dhe Bokali aty?\u2026<\/p>\n<p><strong><em>Sh\u00ebnime<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>1-(Archivio Gonzaga, Esteri (Francia), XV, 3,634, tekst i cituar nga Edmondo Solmi n\u00eb \u201cDocumenti inediti sulla dimora di Leonardo da Vinci in Francia nel 1957 et 1518, in Scriti Vinciani, Le fonti dei Manoscritto di Leonardo da Vinci e altri studi, La nuova Italia, editrice, Firenze, 1976, p.621-623.)<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Da Vin\u00e7i, mbreti Fran\u00e7ois i I-r\u00eb dhe stratiot\u00ebt shqiptar\u00eb. &#8211; Nga: Luan Rama \u2013 Kontributi i shqiptar\u00ebve n\u00eb betej\u00ebn e madhe historike t\u00eb Marignano-s s\u00eb Italis\u00eb m\u00eb 1515, midis trupave franceze t\u00eb udh\u00ebhequra nga mbreti Fran\u00e7ois I dhe atyre gjermane e zvicerane n\u00eb krahun tjet\u00ebr ishte vendimtar, pasi n\u00eb \u00e7astet kur pas dy dit\u00eb luftimesh, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":14403,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10],"tags":[],"class_list":["post-14392","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Leonardo-da-Vinci-dhe-stratiotet-shqiptare-4.jpg?fit=432%2C238&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-3K8","jetpack-related-posts":[{"id":100104,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arbereshet-e-sicilise-kerkojne-linja-te-drejtperdrejta-ajrore-me-tiranen-dhe-prishtinen\/","url_meta":{"origin":14392,"position":0},"title":"Arb\u00ebresh\u00ebt e Si\u00e7ilis\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb linja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ajrore me Tiran\u00ebn dhe Prishtin\u00ebn","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Nga G\u00ebzim Kabashi Arb\u00ebresh\u00ebt e Si\u00e7ilis\u00eb synojn\u00eb turizmin shqiptar me festa dhe tradita shekullore. N\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr m\u00eb shum\u00eb vizitor\u00eb nga Shqip\u00ebria dhe Kosova, qytezat arb\u00ebreshe pran\u00eb Palermos po investojn\u00eb n\u00eb aktivitete kulturore gjat\u00eb gjith\u00eb vitit dhe po k\u00ebrkojn\u00eb linja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ajrore me Tiran\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":101734,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/eurodeputetja-franceze-kritikon-macron-per-takimin-me-ramen-dhe-mbeshtet-protestat-ne-tirane\/","url_meta":{"origin":14392,"position":1},"title":"Eurodeputetja franceze kritikon Macron p\u00ebr takimin me Ram\u00ebn dhe mb\u00ebshtet protestat n\u00eb Tiran\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"June 23, 2026","format":false,"excerpt":"23 Qershor 2026 Eurodeputetja franceze Manon Aubry ka reaguar publikisht p\u00ebr zhvillimet e fundit politike n\u00eb Shqip\u00ebri, duke kritikuar presidentin francez Emmanuel Macron p\u00ebr takimin me kryeministrin Edi Rama dhe duke shprehur hapur mb\u00ebshtetjen p\u00ebr protestat qytetare q\u00eb po zhvillohen n\u00eb vend. N\u00eb q\u00ebndrimin e saj, Aubry shfaqet kund\u00ebr asaj\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/IMG_3892-1.jpeg?fit=696%2C464&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/IMG_3892-1.jpeg?fit=696%2C464&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/IMG_3892-1.jpeg?fit=696%2C464&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100598,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/franca-i-ndalon-hyrjen-ministrit-izraelit-itamar-ben-gvir-i-ben-thirrje-be-per-sanksione\/","url_meta":{"origin":14392,"position":2},"title":"Franca i ndalon hyrjen ministrit izraelit Itamar Ben-Gvir, i b\u00ebn thirrje BE p\u00ebr sanksione","author":"Kurt Farka","date":"May 23, 2026","format":false,"excerpt":"23 Maji 2026 Franca ka vendosur t\u2019i ndaloj\u00eb ministrit izraelit t\u00eb Siguris\u00eb Komb\u00ebtare, Itamar Ben-Gvir, hyrjen n\u00eb territorin francez, tha t\u00eb shtun\u00ebn Ministri i Jasht\u00ebm Jean-Noel Barrot. Ai b\u00ebri me dije se ky vendim vjen pas veprimeve t\u00eb tij ndaj qytetar\u00ebve francez\u00eb dhe evropian\u00eb q\u00eb ishin pasagjer\u00eb n\u00eb flotiljen Global\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ministri-izraelit1.jpg?fit=754%2C504&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ministri-izraelit1.jpg?fit=754%2C504&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ministri-izraelit1.jpg?fit=754%2C504&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ministri-izraelit1.jpg?fit=754%2C504&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100592,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/aktori-i-mirenjohur-birce-hasko-shuhet-ne-moshen-84-vjecare\/","url_meta":{"origin":14392,"position":3},"title":"Aktori i mir\u00ebnjohur Bir\u00e7e Hasko shuhet n\u00eb mosh\u00ebn 84-vje\u00e7are!","author":"Kurt Farka","date":"May 23, 2026","format":false,"excerpt":"23 Maji 2026 Bir\u00e7e Hasko ishte nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb spikatura t\u00eb teatrit dhe filmit shqiptar. Ai la gjurm\u00eb me personazhe si Milo te \u201cShi n\u00eb plazh\u201d, Tosun Ba\u00e7i te \u201cNjeriu me top\u201d, tellalli te \u201cKoncert n\u00eb vitin 1936\u201d dhe plaku i sert\u00eb te \u201cP\u00ebrrall\u00eb nga e kaluara\u201d. Aktori\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Birce-Hasko.jpeg?fit=640%2C336&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Birce-Hasko.jpeg?fit=640%2C336&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Birce-Hasko.jpeg?fit=640%2C336&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100385,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/urdheri-me-misterioz-i-mesjetes-kaloresit-templare-origjina-e-vertete-e-tyre\/","url_meta":{"origin":14392,"position":4},"title":"Urdh\u00ebri m\u00eb misterioz i Mesjet\u00ebs: Kalor\u00ebsit Templar\u00eb, origjina e v\u00ebrtet\u00eb e tyre","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 N\u00eb vitin 1119, vet\u00ebm n\u00ebnt\u00eb kalor\u00ebs francez\u00eb b\u00ebn\u00eb nj\u00eb betim t\u00eb pazakont\u00eb n\u00eb Jerusalem. Kalor\u00ebsit Templar\u00eb nuk k\u00ebrkuan tok\u00eb, pasuri apo tituj. Premtuan vet\u00ebm nj\u00eb gj\u00eb: t\u00eb mbronin pelegrin\u00ebt q\u00eb udh\u00ebtonin drejt Tok\u00ebs s\u00eb Shenjt\u00eb. Por brenda pak dekadash, ky grup i vog\u00ebl luft\u00ebtar\u00ebsh u shnd\u00ebrrua n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101861,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/france-24per-protestat-resorti-luksoz-i-mbeshtetur-nga-kushner-shkakton-zemerim-duke-percare-popullsine-shqiptare\/","url_meta":{"origin":14392,"position":5},"title":"\u2018France 24\u2019p\u00ebr protestat: Resorti luksoz i mb\u00ebshtetur nga Kushner shkakton zem\u00ebrim, duke p\u00ebr\u00e7ar\u00eb popullsin\u00eb shqiptare","author":"Kurt Farka","date":"June 27, 2026","format":false,"excerpt":"27 Qershor 2026 Televizioni francez \u2018France 24\u2019 i ka kushtuar nj\u00eb reportazh val\u00ebs s\u00eb protestave dhe polemikave q\u00eb kan\u00eb shoq\u00ebruar projektin e resortit n\u00eb Zv\u00ebrnec. Media prestigjoze shkruan se, nj\u00eb l\u00ebvizje e gjer\u00eb protestash \u00ebsht\u00eb duke u zhvilluar kund\u00ebr qeveris\u00eb aktuale. Demonstratat shp\u00ebrthyen pasi filluan nd\u00ebrtimet e nj\u00eb resorti luksoz\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/IMG_0069.jpeg?fit=388%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14392"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14402,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14392\/revisions\/14402"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}