{"id":12741,"date":"2018-10-19T16:42:20","date_gmt":"2018-10-19T16:42:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=12741"},"modified":"2018-10-19T16:42:20","modified_gmt":"2018-10-19T16:42:20","slug":"kur-marubi-ngjyente-fotografite-bardhezi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kur-marubi-ngjyente-fotografite-bardhezi\/","title":{"rendered":"Kur Marubi ngjyente fotografit\u00eb bardhezi.-"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12742\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kur-marubi-ngjyente-fotografite-bardhezi\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n.jpg?fit=420%2C242&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"420,242\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"43614573_176814449832952_911490981897961472_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n.jpg?fit=300%2C173&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n.jpg?fit=420%2C242&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-12742\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n-300x173.jpg?resize=300%2C173\" width=\"300\" height=\"173\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n.jpg?resize=300%2C173&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n.jpg?w=420&amp;ssl=1 420w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>Kur Marubi ngjyente fotografit\u00eb bardhezi.-<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Nga Gazta Shqip.<\/p>\n<p>Padyshim \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj befasie t\u00eb shoh\u00ebsh fotografit\u00eb e Marubit, me ngjyra, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shum\u00eb prej tyre i ke par\u00eb n\u00eb bardh e zi. N\u00eb fakt nj\u00eb numr i vog\u00ebl pllakash fotografike \u00abdaguerreotype\u00bb kan\u00eb mbetur nga trash\u00ebgimia e Marubit dhe q\u00eb nuk jan\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7 fotografi t\u00eb ngjyrosura, t\u00eb cilat sot na l\u00ebn\u00eb nj\u00eb mbres\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kur ato i ke n\u00eb duar. Para disa muajsh, me mikun tim piktor Bujar Luca, ishim n\u00eb galerin\u00eb e Serge Plantureux n\u00eb bulevardin Haussman t\u00eb Parisit, i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00eb njoh\u00ebs i mir\u00eb i fotografis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr dhe nj\u00eb artist q\u00eb merret me zbulimin, identifikimin dhe shitjen e fotografive shum\u00eb t\u00eb vjetra, por t\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb historike, si ka ndodhur para dy vitesh me nj\u00eb fotografi t\u00eb panjohur t\u00eb poetit t\u00eb famsh\u00ebm Charles Baudelaire apo nj\u00eb fotografi t\u00eb panjohur t\u00eb Van Gogh.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12747\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kur-marubi-ngjyente-fotografite-bardhezi\/43677226_254170792109133_4880998158856880128_n-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43677226_254170792109133_4880998158856880128_n-1.jpg?fit=418%2C640&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"418,640\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"43677226_254170792109133_4880998158856880128_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43677226_254170792109133_4880998158856880128_n-1.jpg?fit=196%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43677226_254170792109133_4880998158856880128_n-1.jpg?fit=418%2C640&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-12747\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43677226_254170792109133_4880998158856880128_n-1-196x300.jpg?resize=415%2C635\" width=\"415\" height=\"635\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43677226_254170792109133_4880998158856880128_n-1.jpg?resize=196%2C300&amp;ssl=1 196w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43677226_254170792109133_4880998158856880128_n-1.jpg?w=418&amp;ssl=1 418w\" sizes=\"auto, (max-width: 415px) 100vw, 415px\" \/><\/p>\n<p>Serge Plantureux na tregoi at\u00eb dit\u00eb se kishte gjetur disa pllaka t\u00eb tilla t\u00eb Marubit tek nj\u00eb koleksionist rus q\u00eb ishin n\u00eb shitje (tashm\u00eb ai i ka shitur). Kureshtar rreth k\u00ebtyre fotografive, nisa t\u00eb k\u00ebrkoja edhe p\u00ebrmes internetit dhe nj\u00eb serie fotografish t\u00eb ekspozuar para dy vitesh ne sitin e tij (rreth 25 pllaka xhami t\u00eb ngjyrosura) ato m\u00eb shfaq\u00ebn nj\u00eb an\u00eb t\u00eb re t\u00eb fondit t\u00eb Marubit q\u00eb ndryshe nga ajo q\u00eb isha m\u00ebsuar m\u00eb par\u00eb (duke pohuar se asnj\u00ebher\u00eb nuk kam punuar rreth k\u00ebtij fondi n\u00eb Shkod\u00ebr dhe se nuk jam aspak nj\u00eb specialist i tyre).<\/p>\n<p>Q\u00eb n\u00eb fillim dua t\u00eb pohoj se pavar\u00ebsisht nga puna e b\u00ebr\u00eb mbi k\u00ebto pllaka fotografike n\u00eb qelq p\u00ebr ngjyrosjen e tyre, merita artistike e Marub\u00ebve mbetet gjithnj\u00eb n\u00eb bardh e zi, ku shprehet gjith\u00eb arti i tyre rreth ndri\u00e7imit, kapjes s\u00eb karakterit, kompozimit, m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb fotografimit, etj. Megjithat\u00eb jemi kureshtar\u00eb t\u00eb dim\u00eb se kur ekzakt\u00ebsisht Pietro Marubi e filloi k\u00ebt\u00eb aventur\u00eb t\u00eb ngjyrosjes s\u00eb pllakave fotografike, p\u00ebrse dhe cila ishte nxitja e k\u00ebtij pro\u00e7edimi? \u00c7\u2019thon\u00eb regjistrat e fotografit, pra t\u00eb fototek\u00ebs dhe sa vite vazhdoi ky pro\u00e7edim, a kishte fotografi historike, pra personazhesh t\u00eb njohur, a ekzistojn\u00eb ende pllaka t\u00eb tilla n\u00eb k\u00ebt\u00eb fond dhe n\u00ebse jo, deri kur i gjejm\u00eb n\u00eb regjistra gjurm\u00ebt e tyre. Vall\u00eb ngjarjet pas viteve \u201990 kan\u00eb sjell\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb fondit?\u2026 Sidoqoft\u00eb, n\u00ebse pllaka t\u00eb tilla ekzistojn\u00eb ende nj\u00eb studim duhet nd\u00ebrmarr\u00eb p\u00ebr t\u00eb patur nj\u00eb vizion t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm rreth k\u00ebsaj veprimtarie q\u00eb p\u00ebrs\u00ebri b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb veprimtarin\u00eb artistike t\u00eb Pietro Marubit dhe ndoshta dhe t\u00eb Kel Marubit.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12748\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kur-marubi-ngjyente-fotografite-bardhezi\/43747868_701733286870800_7163255037337010176_n-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43747868_701733286870800_7163255037337010176_n-1.jpg?fit=421%2C640&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"421,640\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"43747868_701733286870800_7163255037337010176_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43747868_701733286870800_7163255037337010176_n-1.jpg?fit=197%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43747868_701733286870800_7163255037337010176_n-1.jpg?fit=421%2C640&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-12748\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43747868_701733286870800_7163255037337010176_n-1-197x300.jpg?resize=468%2C713\" width=\"468\" height=\"713\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43747868_701733286870800_7163255037337010176_n-1.jpg?resize=197%2C300&amp;ssl=1 197w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43747868_701733286870800_7163255037337010176_n-1.jpg?w=421&amp;ssl=1 421w\" sizes=\"auto, (max-width: 468px) 100vw, 468px\" \/><\/p>\n<p>Dhe kjo sepse nuk \u00ebsht\u00eb fjala thjesht p\u00ebr fondin por edhe p\u00ebr t\u00eb demostruar se Marubi ishte nj\u00eb artist i dimensionit europian q\u00eb ecte nj\u00ebkoh\u00ebsisht me pro\u00e7edimet e reja fotografike n\u00eb Europ\u00eb. K\u00ebt\u00eb e tregojn\u00eb jo vet\u00ebm marr\u00ebdh\u00ebniet treg\u00ebtare rreth blerjes s\u00eb pllakave t\u00eb xhamit t\u00eb fabrikave e v\u00ebllez\u00ebrve Lumi\u00e8re por dhe n\u00eb specializimin e Kel Marubit n\u00eb vitin 1927 n\u00eb Paris n\u00eb ateliet\u00eb profesionale t\u00eb asaj kohe p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar jo vet\u00ebm teknologjit\u00eb e pro\u00e7edimet e reja por dhe artin e fotografimit.<\/p>\n<p>Fotografit\u00eb e para me ngjyra n\u00eb Franc\u00eb datojn\u00eb q\u00eb n\u00eb vitin 1850, si\u00e7 jan\u00eb ato \u00abdaguerreotype\u00bb t\u00eb Nadar. Por ai q\u00eb futi nj\u00eb eksperienc\u00eb t\u00eb re t\u00eb ngjyrimit t\u00eb pllakave fotografike, ishte nj\u00eb prift anglez Wallace Nutting, i cili fotografonte peizazhe dhe ky pasion e shtyu q\u00eb n\u00eb vitin 1904 t\u2019i ngjyroste pllakat e xhamit. M\u00eb pas ai hapi nj\u00eb studio dhe u b\u00eb nj\u00eb nga studiot q\u00eb shiti m\u00eb shum\u00eb fotografi t\u00eb ngjyrosura n\u00eb historin\u00eb e fotografis\u00eb bot\u00ebrore, meq\u00eb shpesh, njer\u00ebzit kishin d\u00ebshir\u00eb t\u00eb kishin fotografit\u00eb e tyre t\u00eb dasmave n\u00eb ngjyra.<\/p>\n<p>Pro\u00e7edimi teknik mbi ngjyrosjen e pllak\u00ebs fotografike t\u00eb Louis Daguerre b\u00ebhej mbi sip\u00ebrfaqen e rrafsh\u00ebt t\u00eb lyer me nj\u00eb shtres\u00eb argjendi dhe q\u00eb ekspozohej n\u00eb drit\u00eb p\u00ebrmes aparatit fotografik. Pastaj kjo pllak\u00eb ngjyrosej sip\u00ebr me ngjyra anhiline (q\u00eb p\u00ebrdoreshin p\u00ebr tekstile) apo t\u00eb tipit t\u00eb akuarelit. Sidoqoft\u00eb, periudha e k\u00ebtyre pllakave fotografike me ngjyra \u00ebsht\u00eb e fillimit t\u00eb shekullit XX, koh\u00eb kur n\u00eb Europ\u00eb filloi prodhimi i tyre n\u00eb mas\u00eb apo m\u00eb par\u00eb. Vall\u00eb ka ndodhur n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb Kol\u00eb Idromeno, piktor, bashk\u00ebpunonte me Pietro Marubi?\u2026<\/p>\n<p>Patenta e fotografis\u00eb e shkruar pas k\u00ebtyre pllakave t\u00eb ngjyrosura, (ku p\u00ebrpara shkruhet posht\u00eb fotografis\u00eb \u00ab<em>Formato \u2013 P. Marubbi \u2013 Gabinetto\u00bb<\/em>) na jep nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb pap\u00ebrcaktuar fort mir\u00eb: ajo \u00ebsht\u00eb e shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn osmane dhe lexohet emri i Pietro Marubit (me shkronja otomane), fjala \u00abfougrafie\u00bb si dhe fjala \u00abdrashkodra\u00bb e shkruar n\u00eb form\u00ebn otomane. Fotografit\u00eb me ngjyra t\u00eb Pietro Marubit na sjellin imazhe plot drit\u00eb dhe me ngjyrat e kostumeve t\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve. Me kalimin e koh\u00ebs, k\u00ebto pllaka, (p\u00ebrgjith\u00ebsisht nj\u00eb figur\u00eb, grua apo burr\u00eb, me kostum malsor, apo dhe t\u00eb dy, me n\u00eb sfond nj\u00eb dekor natyre, nj\u00eb karrige, etj) si\u00e7 i shohim, jan\u00eb t\u00eb g\u00ebrvishtura por megjithat\u00eb ato ruajn\u00eb imazhe q\u00eb ne i kemi par\u00eb n\u00eb bardh\u00eb e zi dhe nj\u00eb krahasim i till\u00eb \u00ebsht\u00eb leht\u00eb ta b\u00ebsh, madje identike.<\/p>\n<p>Shkodra e koh\u00ebs s\u00eb Pietro Marubit duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb nj\u00eb qytet mjaft piktoresk si\u00e7 p\u00ebrshkruhet dhe n\u00eb shum\u00eb nga librat e udh\u00ebtar\u00ebve francez\u00eb t\u00eb shekullit XIX q\u00eb kam patur rastin t\u2019i lexoj: sht\u00ebpit\u00eb tradiconale, kopshtijet dhe oborret, larmia e kostumeve qytetare dhe mal\u00ebsore, grat\u00eb shkodrane me shamit\u00eb e tyre plot ngjyra: ok\u00ebr, jeshile, roz\u00eb\u2026 Vall\u00eb ve\u00e7 k\u00ebtyre portreteve, personazheve n\u00ebse mund t\u2019i quajm\u00eb k\u00ebshtu thjesht p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrcakuar, a ka punuar Pietro Marubi mbi pllakat e xhamit n\u00eb bardh e zi\u2026 a i ka ngjyrosur vet\u00ebm ai, me \u00e7far\u00eb solucionesh, ngjyra tekstili apo bojra vaji, uji, pastele, akuarele, etj, vall\u00eb ngjyrosja \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb nj\u00eb shtres\u00eb t\u00eb trash\u00eb apo thjesht\u00eb \u00ebsht\u00eb vendosur si gjurm\u00eb p\u00ebr ta l\u00ebn\u00eb sip\u00ebrfaqen e l\u00ebmuar t\u00eb xhamit po t\u00eb l\u00ebmuar?<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12749\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kur-marubi-ngjyente-fotografite-bardhezi\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n-copy-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n-Copy-1.jpg?fit=420%2C640&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"420,640\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"43614573_176814449832952_911490981897961472_n &#8211; Copy\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n-Copy-1.jpg?fit=197%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n-Copy-1.jpg?fit=420%2C640&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-12749\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n-Copy-1-197x300.jpg?resize=421%2C641\" width=\"421\" height=\"641\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n-Copy-1.jpg?resize=197%2C300&amp;ssl=1 197w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n-Copy-1.jpg?w=420&amp;ssl=1 420w\" sizes=\"auto, (max-width: 421px) 100vw, 421px\" \/> <img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12750\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kur-marubi-ngjyente-fotografite-bardhezi\/43708024_269280923726286_7747991972576493568_n-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43708024_269280923726286_7747991972576493568_n-1.jpg?fit=420%2C640&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"420,640\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"43708024_269280923726286_7747991972576493568_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43708024_269280923726286_7747991972576493568_n-1.jpg?fit=197%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43708024_269280923726286_7747991972576493568_n-1.jpg?fit=420%2C640&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-12750\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43708024_269280923726286_7747991972576493568_n-1-197x300.jpg?resize=441%2C671\" width=\"441\" height=\"671\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43708024_269280923726286_7747991972576493568_n-1.jpg?resize=197%2C300&amp;ssl=1 197w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43708024_269280923726286_7747991972576493568_n-1.jpg?w=420&amp;ssl=1 420w\" sizes=\"auto, (max-width: 441px) 100vw, 441px\" \/><\/p>\n<p>Shum\u00eb pik\u00ebpyetje mbeten ende rreth fondit Marubi, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr periudh\u00ebn e par\u00eb, t\u00eb Pietro Marubit. Fotografia e mal\u00ebsores n\u00eb studion e tij me thithat jasht\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr m\u00eb vete, po k\u00ebshtu adoleshentja cigane me gjinj t\u00eb xhveshur. A \u00ebsht\u00eb tentuar Marubi, si europian q\u00eb ishte, rreth nudos n\u00eb fotografi? A ka par\u00eb ndokush fotografi t\u00eb tilla apo n\u00ebse ka patur me par\u00eb, mos jan\u00eb asgj\u00ebsuar ato p\u00ebr t\u00eb mos patur telashe me regjimin totalitar?<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, k\u00ebto fotgrafi me ngjyra na sjellin nj\u00eb freski dhe nj\u00eb an\u00eb tjet\u00ebr (vall\u00eb t\u00eb panjohur?) t\u00eb fondit Marubi\u2026 Marub\u00ebt nuk rreshtin t\u00eb na befasojn\u00eb me artin e tyre dhe kjo padyshim \u00ebsht\u00eb merita e t\u00eb parit t\u00eb Marub\u00ebve, Pietro Marubi, fotografit q\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij si artist-fotograf, ishte i lidhur pazgjidhshm\u00ebrisht me modernitetin, pasi si n\u00eb shprehit\u00eb e tij artistike ashtu dhe n\u00eb pro\u00e7edimet teknike, ai ishte modern dhe n\u00eb vazhd\u00ebn e progreseve fotografike europiane.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, Pietro Marubi ishte p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb si\u00e7 ishte Nadar p\u00ebr Franc\u00ebn. Disa studime q\u00eb m\u00eb shum\u00eb anojn\u00eb n\u00eb an\u00ebn historike dhe m\u00eb pak n\u00eb at\u00eb semiologjike dhe t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb fotografis\u00eb, pra n\u00eb at\u00eb q\u00eb ndodh kur analizojm\u00eb artin, si\u00e7 analizojm\u00eb veprat e nj\u00eb nj\u00eb Da Vin\u00e7i, Raffaello, apo Rembrandt, Goya, t\u00eb modern\u00ebve, etj, pasi shum\u00eb nga fotografit\u00eb e Marubit meritojn\u00eb studime t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb estetik\u00ebs s\u00eb artit.<\/p>\n<p>Nga: <strong>Luan Rama<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur Marubi ngjyente fotografit\u00eb bardhezi.- &#8211; Nga Gazta Shqip. Padyshim \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj befasie t\u00eb shoh\u00ebsh fotografit\u00eb e Marubit, me ngjyra, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shum\u00eb prej tyre i ke par\u00eb n\u00eb bardh e zi. N\u00eb fakt nj\u00eb numr i vog\u00ebl pllakash fotografike \u00abdaguerreotype\u00bb kan\u00eb mbetur nga trash\u00ebgimia e Marubit dhe q\u00eb nuk jan\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":12742,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-12741","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/43614573_176814449832952_911490981897961472_n.jpg?fit=420%2C242&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-3jv","jetpack-related-posts":[{"id":100111,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/e-shnderroi-shtepine-ne-berat-ne-muze-artizania-tefta-qose-500-kostume-popullore-puna-e-nje-jete\/","url_meta":{"origin":12741,"position":0},"title":"E shnd\u00ebrroi sht\u00ebpin\u00eb n\u00eb Berat n\u00eb muze, artizania Tefta Qose: &#8211; 500 kostume popullore, puna e nj\u00eb jete","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Mars 2026 N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shum\u00eb tradita rrezikojn\u00eb t\u00eb harrohen, Tefta Qose vazhdon t\u00eb mbaj\u00eb gjall\u00eb artin e krijimit t\u00eb veshjeve popullore. Prej disa vitesh, ajo e ka shnd\u00ebrruar sht\u00ebpin\u00eb e saj n\u00eb lagjen \u201cBarrikad\u00eb\u201d n\u00eb nj\u00eb muze t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ku \u00e7do cep rr\u00ebfen histori, nd\u00ebrsa \u00e7do veshje\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100148,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/avokati-i-popullit-harron-hallet-e-popullit-kycet-ne-zyre-me-sekretaren-pasi-mbyllen-dyert-kercasin-gotat-pune-edhe-ne-oret-e-pasdites\/","url_meta":{"origin":12741,"position":1},"title":"Avokati i Popullit \u201charron\u201d hallet e popullit, ky\u00e7et n\u00eb zyr\u00eb me sekretaren, pasi mbyllen dyert \u2018k\u00ebrcasin\u2019 gotat. \u2018Pun\u00eb\u2019 edhe n\u00eb or\u00ebt e pasdites!","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nga OraNews. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb denoncoj\u00eb presionin, shantazhet, k\u00ebrc\u00ebnimet dhe abuzimet n\u00eb administrat\u00eb, Avokati i Popullit po p\u00ebrflitet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr nj\u00eb klim\u00eb frike dhe tensioni brenda vet\u00eb institucionit. Dit\u00ebt e fundit, mediat jan\u00eb furnizuar me lajme se si po degradon institucioni kushtetues n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Avokati-i-Popullit-Endrit-Shabani.png?fit=640%2C382&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Avokati-i-Popullit-Endrit-Shabani.png?fit=640%2C382&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Avokati-i-Popullit-Endrit-Shabani.png?fit=640%2C382&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100084,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/negociatat-ne-2028-rama-terhiqet-nga-premtimi-kryesor-i-mandatit-te-katert\/","url_meta":{"origin":12741,"position":2},"title":"&#8216;Negociatat n\u00eb 2028&#8217;\/ Rama t\u00ebrhiqet nga premtimi kryesor i mandatit t\u00eb kat\u00ebrt","author":"Kurt Farka","date":"May 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Maji 2026 Pasi e p\u00ebrdori integrimin europian si premtimin kryesor t\u00eb mandatit t\u00eb kat\u00ebrt, Edi Rama u detyrua t\u00eb pranoj\u00eb shtyrjen e afateve p\u00ebr mbylljen e negociatave, nd\u00ebrsa m\u00eb par\u00eb kishte p\u00ebrg\u00ebnjeshtruar kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij politik\u00eb. N\u00eb procesin e mundimsh\u00ebm t\u00eb negociatave me Bashkimin Europian, ka nj\u00eb moment kur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100205,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/media-amerikane-ngre-alarmin-shqiperia-eshte-kercenimi-me-i-ri-i-botes-si-narkoshtet\/","url_meta":{"origin":12741,"position":3},"title":"Media amerikane ngre alarmin: &#8211; Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi m\u00eb i ri i bot\u00ebs si narkoshtet","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Nga Michael Rubin \u2013\u00a0Washington Examiner\/ Me mij\u00ebra t\u00eb vdekur n\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzimin e fundit t\u00eb luftimeve mes Hezbollahut dhe Izraelit n\u00eb Liban, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb imagjinosh se Libani dikur ishte nj\u00eb oaz\u00eb paqeje dhe tolerance. Bejruti dikur kishte me t\u00eb drejt\u00eb reputacionin si Parisi i Lindjes s\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100161,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/agjencia-telegrafike-me-ekspozite-shpalos-historine-e-lajmit-shqiptar\/","url_meta":{"origin":12741,"position":4},"title":"Agjencia Telegrafike me ekspozit\u00eb shpalos historin\u00eb e lajmit shqiptar","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Ekspozita e Agjencis\u00eb Telegrafike duket se po zgjon kureshtje jo t\u00eb vog\u00ebl. Agjencia raporton se qindra turist\u00eb t\u00eb huaj jan\u00eb ndalur t\u00eb vizitojn\u00eb me k\u00ebrsh\u00ebri ekspozit\u00ebn e \u00e7elur n\u00eb Kalan\u00eb e Tiran\u00ebs nga Agjencia Telegrafike Shqiptare, me tem\u00eb \u201cATSH \u2013 Nj\u00eb rrug\u00ebtim n\u00eb historin\u00eb e lajmit shqiptar\u201d.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100005,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/frika-per-nje-pandemi-te-radhes-obsh-nuk-ka-ngjashmeri-me-covid-hantaviruset-perhapen-shume-ndryshe\/","url_meta":{"origin":12741,"position":5},"title":"Frika p\u00ebr nj\u00eb pandemi t\u00eb radh\u00ebs, OBSH: &#8211; Nuk ka ngjashm\u00ebri me Covid, hantaviruset p\u00ebrhapen shum\u00eb ndryshe","author":"Kurt Farka","date":"May 7, 2026","format":false,"excerpt":"7 Maji 2026 N\u00eb kushtet kur kujtimet e Covid-19 jan\u00eb ende t\u00eb fresk\u00ebta, p\u00ebrhapja e hantavirusit n\u00eb jav\u00ebt e fundit ka shkaktuar jo pak panik n\u00eb popull dhe k\u00ebt\u00eb e shton edhe mungesa e informacionit n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb. Frika e nj\u00eb pandemie t\u00eb re, p\u00ebrve\u00e7 luft\u00ebs, \u00ebsht\u00eb n\u00eb aj\u00ebr,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12741"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12751,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12741\/revisions\/12751"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12742"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}