{"id":121795,"date":"2026-11-09T11:02:57","date_gmt":"2026-11-09T11:02:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=121795"},"modified":"2026-11-09T11:02:57","modified_gmt":"2026-11-09T11:02:57","slug":"pigmenti-i-kuq-i-cmuar-i-majave-ndoti-liqenet-per-shekuj-me-radhe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pigmenti-i-kuq-i-cmuar-i-majave-ndoti-liqenet-per-shekuj-me-radhe\/","title":{"rendered":"Pigmenti i kuq i \u00e7muar i majave ndoti liqenet p\u00ebr shekuj me radh\u00eb"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_121796\" style=\"width: 666px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-121796\" data-attachment-id=\"121796\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pigmenti-i-kuq-i-cmuar-i-majave-ndoti-liqenet-per-shekuj-me-radhe\/tempull-i-majave\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?fit=900%2C600&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"900,600\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Tempull i Majave\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Tempull i Majave&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?fit=900%2C600&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-121796\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?resize=656%2C437&#038;ssl=1\" width=\"656\" height=\"437\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?resize=600%2C400&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?resize=400%2C267&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?w=900&amp;ssl=1 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 656px) 100vw, 656px\" \/><p id=\"caption-attachment-121796\" class=\"wp-caption-text\">Tempull i Majave<\/p><\/div>\n<p>9 N\u00ebntor 2026<\/p>\n<p>M\u00ebrkuri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb element me t\u00eb cilin duhet treguar kujdes, pasi ekspozimi ndaj disa prej formave t\u00eb tij mund t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb disa organe dhe sistemin nervor. Megjithat\u00eb, qytet\u00ebrimet e lashta e p\u00ebrdornin gjer\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb element. Nj\u00eb prej tyre ishte qytet\u00ebrimi i majave, t\u00eb cil\u00ebt e vler\u00ebsonin ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb form\u00ebn e cinabaritit, nj\u00eb mineral i zakonsh\u00ebm i merkurit, i njohur p\u00ebr ngjyr\u00ebn e tij t\u00eb kuqe t\u00eb ndezur.<\/p>\n<p>Majat e p\u00ebrdornin cinabaritin p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb ndryshme. Ata e p\u00ebrfshinin k\u00ebt\u00eb pigment n\u00eb ritualet e varrimit dhe e p\u00ebrdornin p\u00ebr t\u00eb pikturuar nd\u00ebrtesat dhe en\u00ebt prej qeramike. Por ajo q\u00eb nuk e dinin ishte se p\u00ebrdorimi i cinabaritit dhe i merkurit n\u00eb gjendje t\u00eb l\u00ebngshme do t\u00eb sillte pasoja t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr mjedisin dhe sh\u00ebndetin.<\/p>\n<p>Nj\u00eb studim i ri, i botuar n\u00eb revist\u00ebn Science Advances, ka zbuluar p\u00ebrmasat e d\u00ebmeve t\u00eb shkaktuara nga p\u00ebrdorimi i merkurit prej majave. Studiuesit kan\u00eb zbuluar se ky element ndoti dikur liqenet n\u00eb territorin e Meksik\u00ebs s\u00eb sotme. P\u00ebrqendrimet e merkurit mbet\u00ebn t\u00eb larta p\u00ebr shekuj me radh\u00eb, duke k\u00ebrc\u00ebnuar ekosisteme t\u00eb t\u00ebra.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr merkurin ishin t\u00eb pabesueshme\u201d, tha autori i studimit, Matt Waters, profesor i shkencave mjedisore n\u00eb Universitetin Auburn, n\u00eb nj\u00eb njoftim p\u00ebr shtyp. \u201cIshin jasht\u00eb \u00e7do kufiri t\u00eb zakonsh\u00ebm. K\u00ebto nivele t\u00eb merkurit nuk jan\u00eb normale.\u201d<\/p>\n<p><span><strong>Magjepsja e majave pas merkurit<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Majat e lasht\u00eb me gjas\u00eb e siguronin cinabaritin dhe merkurin e l\u00ebngsh\u00ebm nga minierat n\u00eb zonat vullkanike t\u00eb Hondurasit dhe Meksik\u00ebs Qendrore. Megjithat\u00eb, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb vitit 2022, t\u00eb botuar n\u00eb revist\u00ebn Frontiers in Environmental Science, k\u00ebto burime t\u00eb merkurit ndodheshin larg shum\u00eb prej vendbanimeve kryesore t\u00eb majave.<\/p>\n<p>Autor\u00ebt e studimit sugjerojn\u00eb se majat e transportonin merkurin p\u00ebrmes rrug\u00ebve tregtare. Edhe pse ky proces duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb dhe k\u00ebrkonte shum\u00eb p\u00ebrpjekje, ai mund t\u00eb tregoj\u00eb se sa shum\u00eb vler\u00eb kishte ky element n\u00eb kultur\u00ebn e tyre.<\/p>\n<p>Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar cinabarit n\u00eb form\u00eb pluhuri dhe objekte t\u00eb lyera me k\u00ebt\u00eb pigment n\u00eb disa vendbanime t\u00eb majave. Nj\u00eb studim i vitit 2024, i botuar n\u00eb revist\u00ebn Journal of Archaeological Science: Reports, shpjegon se ngjyra e fort\u00eb e cinabaritit mund t\u00eb jet\u00eb lidhur me gjakun dhe, p\u00ebr rrjedhoj\u00eb, me vdekjen dhe rilindjen. Kjo e lidhte pigmentin me disa prej elementeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb bot\u00ebkuptimit fetar dhe kozmologjik t\u00eb majave.<\/p>\n<p>Majat p\u00ebrdornin edhe merkurin e l\u00ebngsh\u00ebm, ose merkurin elementar, n\u00eb en\u00eb dhe objekte t\u00eb tjera rituale, megjith\u00ebse kjo form\u00eb p\u00ebrdorej m\u00eb pak se cinabariti.<\/p>\n<p><span><strong>D\u00ebmtimi i ekosistemeve liqenore<\/strong><\/span><\/p>\n<p>P\u00ebrdorimi i cinabaritit dhe merkurit t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm nga majat pati nj\u00eb kosto t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr mjedisin. K\u00ebt\u00eb e zbuluan studiuesit pasi mor\u00ebn mostra sedimentesh nga dy liqene n\u00eb gadishullin Jukatan t\u00eb Meksik\u00ebs: Lago Coba dhe Cenote Xcach.<\/p>\n<p>Duke zhytur n\u00eb liqene cilindra t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb shtresa balte q\u00eb p\u00ebrmbanin t\u00eb dh\u00ebna mij\u00ebra vje\u00e7are, studiuesit arrit\u00ebn t\u00eb p\u00ebrcaktonin periudh\u00ebn kur kishte ndodhur ndotja me merkur n\u00eb t\u00eb dyja zonat.<\/p>\n<p>Pas analizimit t\u00eb mostrave, ata zbuluan se p\u00ebrqendrimi i merkurit ishte rritur ndjesh\u00ebm n\u00eb t\u00eb dyja vendet gjat\u00eb periudh\u00ebs klasike t\u00eb qytet\u00ebrimit maja (rreth viteve 250-900 pas Krishtit), p\u00ebrpara se t\u00eb binte papritur.<\/p>\n<p>N\u00eb liqenin Lago Coba, p\u00ebrqendrimi i merkurit ishte aq i lart\u00eb sa ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ket\u00eb d\u00ebmtuar organizmat e gjall\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 200 vjet, nd\u00ebrsa pasojat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda zgjat\u00ebn p\u00ebr gati nj\u00eb shekull. N\u00eb Cenote Xcach, nivelet e larta t\u00eb ndotjes shkaktuan d\u00ebme t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr jet\u00ebn ujore p\u00ebr rreth 300 vjet.<\/p>\n<p>Mostrat e sedimenteve treguan gjithashtu nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb gjurm\u00ebve biologjike t\u00eb lidhura me algat, ciano bakteret dhe bakteret e purpurta t\u00eb squfurit, t\u00eb cilat jan\u00eb pjes\u00eb thelb\u00ebsore e zinxhirit ushqimor n\u00eb k\u00ebto ekosisteme.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb, n\u00eb mostrat e marra mungonin kryesisht edhe organizma t\u00eb till\u00eb si ostrakod\u00ebt, krustace t\u00eb vegj\u00ebl ujor\u00eb, dhe larvat e mushkonjave t\u00eb vogla. Kjo tregon se ndotja me merkur pati pasoja t\u00eb gjera n\u00eb jet\u00ebn e k\u00ebtyre liqeneve.<\/p>\n<p>\u201cBashk\u00ebsia biologjike ndryshoi plot\u00ebsisht\u201d, tha Waters.<\/p>\n<p><span><strong>A ndikoi merkuri n\u00eb r\u00ebnien e qytet\u00ebrimit Maya?<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Megjith\u00ebse ekosistemet e dy liqeneve arrit\u00ebn t\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbeshin pasi p\u00ebrqendrimi i merkurit ra, qytet\u00ebrimi maja mund t\u00eb ket\u00eb p\u00ebsuar pasoja t\u00eb pakthyeshme nga p\u00ebrdorimi i cinabaritit dhe merkurit t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Ekspozimi ndaj merkurit, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrmes ujit t\u00eb ndotur, mund t\u00eb ket\u00eb shkaktuar probleme serioze sh\u00ebndet\u00ebsore te popullsia, p\u00ebrfshir\u00eb d\u00ebmtime t\u00eb veshkave dhe sistemit nervor, probleme t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs, si dhe \u00e7rregullime neurologjike dhe t\u00eb sjelljes.<\/p>\n<p>Ndotja me merkur, m\u00eb vete, mund t\u00eb mos ket\u00eb qen\u00eb e mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb shkaktuar r\u00ebnien e qytet\u00ebrimit maja, por mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb nj\u00eb faktor i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb deri m\u00eb tani \u00ebsht\u00eb anashkaluar n\u00eb shpjegimin e k\u00ebtij procesi.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb v\u00ebrtetuar se that\u00ebsira ishte nj\u00eb problem, shpyll\u00ebzimi ishte nj\u00eb problem, erozioni ishte nj\u00eb problem, mbipopullimi ishte nj\u00eb problem dhe furnizimi i popullsis\u00eb me ushqim ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ishte gjithashtu nj\u00eb problem\u201d, tha Waters. \u201cKy studim shton edhe ndikimin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ujit n\u00eb list\u00ebn e faktor\u00ebve.\u201d \/<strong> Discover Magazine &#8211; Syri.net<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>9 N\u00ebntor 2026 M\u00ebrkuri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb element me t\u00eb cilin duhet treguar kujdes, pasi ekspozimi ndaj disa prej formave t\u00eb tij mund t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb disa organe dhe sistemin nervor. Megjithat\u00eb, qytet\u00ebrimet e lashta e p\u00ebrdornin gjer\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb element. Nj\u00eb prej tyre ishte qytet\u00ebrimi i majave, t\u00eb cil\u00ebt e vler\u00ebsonin ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb form\u00ebn e cinabaritit, nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":121796,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,1,35],"tags":[],"class_list":["post-121795","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-njoftime-shtypi","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Tempull-i-Majave.webp?fit=900%2C600&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-vGr","jetpack-related-posts":[{"id":105297,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/edi-rama-i-perfshire-me-trafikantet-e-kokaines-belget-zbardhin-pergjimet-e-ermirit-te-cinco-cavalli-t-ja-si-u-mbyt-ne-droge-europa-nga-bandat-shqiptare-nje-komunikim\/","url_meta":{"origin":121795,"position":0},"title":"Edi Rama i p\u00ebrfshir\u00eb me trafikant\u00ebt e kokain\u00ebs, belg\u00ebt zbardhin p\u00ebrgjimet e Ermirit t\u00eb \u201cCinco Cavalli\u201d-t, ja si u mbyt n\u00eb drog\u00eb Europa nga bandat shqiptare   Nj\u00eb komunikim","author":"Kurt Farka","date":"August 27, 2026","format":false,"excerpt":"27 Gusht 2026 Nga: Gazeta Sot. Nj\u00eb komunikim i atribuuar Ermir Ndreajt, i njohur si \u201cCinco\u201d, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej detajeve q\u00eb bie n\u00eb sy n\u00eb materialet e dosjes belge ku hetohet veprimtaria e nj\u00eb rrjeti nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb trafikut t\u00eb kokain\u00ebs. N\u00eb bised\u00eb, Ndreaj diskuton p\u00ebr investime me vler\u00eb miliona euro\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ediii-6a8ff90b138e2.png?fit=689%2C368&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ediii-6a8ff90b138e2.png?fit=689%2C368&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ediii-6a8ff90b138e2.png?fit=689%2C368&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":112936,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/10-fjale-nga-mitologjia-greke-qe-i-perdorim-cdo-dite\/","url_meta":{"origin":121795,"position":1},"title":"10 fjal\u00eb nga mitologjia greke q\u00eb i p\u00ebrdorim \u00e7do dit\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"September 19, 2026","format":false,"excerpt":"19 Shtator 2026 Mitologjia greke nuk ka ndikuar vet\u00ebm n\u00eb let\u00ebrsi dhe art, por edhe n\u00eb gjuh\u00ebn q\u00eb p\u00ebrdorim \u00e7do dit\u00eb. Shum\u00eb fjal\u00eb t\u00eb zakonshme e kan\u00eb origjin\u00ebn te personazhet dhe historit\u00eb e miteve t\u00eb lashta greke. Ja 10 prej tyre. 1. Atlas N\u00eb mitologjin\u00eb greke, Atlasi ishte biri i\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/640-0-10-mtie1789745157-1789822543.jpg?fit=640%2C361&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/640-0-10-mtie1789745157-1789822543.jpg?fit=640%2C361&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/640-0-10-mtie1789745157-1789822543.jpg?fit=640%2C361&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":104634,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kush-ishte-burri-lakuriq-ne-ungjillin-e-markut-dhe-pse-i-ka-habitur-studiuesit-prej-shekujsh\/","url_meta":{"origin":121795,"position":2},"title":"Kush ishte burri lakuriq n\u00eb Ungjillin e Markut dhe pse i ka habitur studiuesit prej shekujsh?","author":"Kurt Farka","date":"August 17, 2026","format":false,"excerpt":"17 Gusht 2026 Nj\u00eb teori sugjeron se burri lakuriq n\u00eb Ungjillin e Markut ishte vet\u00eb autori i supozuar, Gjon Marku. Bibla p\u00ebrmban kat\u00ebr p\u00ebrshkrime t\u00eb arrestimit t\u00eb Jezusit. Vet\u00ebm nj\u00ebri prej tyre p\u00ebrmend nj\u00eb burr\u00eb lakuriq dhe, prej shekujsh, studiuesit jan\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb kuptojn\u00eb pse. Nd\u00ebrsa Jezusi arrestohet n\u00eb kopshtin\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_jesus-in-the-garden-of-gethsemane1786962539.jpg?fit=900%2C693&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_jesus-in-the-garden-of-gethsemane1786962539.jpg?fit=900%2C693&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_jesus-in-the-garden-of-gethsemane1786962539.jpg?fit=900%2C693&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_jesus-in-the-garden-of-gethsemane1786962539.jpg?fit=900%2C693&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":104824,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/5-figura-te-njohura-historike-qe-nuk-kane-ekzistuar\/","url_meta":{"origin":121795,"position":3},"title":"5 figura t\u00eb njohura historike q\u00eb nuk kan\u00eb ekzistuar","author":"Kurt Farka","date":"August 20, 2026","format":false,"excerpt":"20 Gusht 2026 Historia \u00ebsht\u00eb plot me figura t\u00eb famshme, fjal\u00ebt dhe veprat e t\u00eb cilave kan\u00eb jehuar nd\u00ebr shekuj. Por her\u00eb pas here, nj\u00eb personazh imagjinar futet aq thell\u00eb n\u00eb nd\u00ebrgjegjen e publikut, saq\u00eb nis t\u00eb besohet si nj\u00eb figur\u00eb reale. Ka edhe raste t\u00eb debatueshme, si mbreti Artur,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_images_GettyImages_mmsport_mentalfloss_01kx0yvv60r4shtjneg81787216504.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_images_GettyImages_mmsport_mentalfloss_01kx0yvv60r4shtjneg81787216504.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_images_GettyImages_mmsport_mentalfloss_01kx0yvv60r4shtjneg81787216504.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_images_GettyImages_mmsport_mentalfloss_01kx0yvv60r4shtjneg81787216504.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105016,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/si-ishte-jeta-ne-babilonine-e-lashte\/","url_meta":{"origin":121795,"position":4},"title":"Si ishte jeta n\u00eb Babilonin\u00eb e lasht\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"August 23, 2026","format":false,"excerpt":"23 Gusht 2026 Qyteti i Babilonis\u00eb, q\u00eb ndodhej pran\u00eb lumit Eufrat n\u00eb Mesopotamin\u00eb e Poshtme, arriti kulmin e epok\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb hershme gjat\u00eb mbret\u00ebrimit t\u00eb mbretit Hammurabi (1792-1750 para Krishtit). N\u00ebn sundimin e tij, kryeqyteti i perandoris\u00eb babilonase u konsolidua si nj\u00eb qend\u00ebr kozmopolite, duke t\u00ebrhequr emigrant\u00eb nga i\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_2b870853-bc02-4e29-82f6-b74d627ae4101756814369-1.jpg?fit=900%2C646&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_2b870853-bc02-4e29-82f6-b74d627ae4101756814369-1.jpg?fit=900%2C646&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_2b870853-bc02-4e29-82f6-b74d627ae4101756814369-1.jpg?fit=900%2C646&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_2b870853-bc02-4e29-82f6-b74d627ae4101756814369-1.jpg?fit=900%2C646&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":102208,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-zbulojne-nje-shpelle-te-perdorur-nga-njerezit-400-mije-vjet-me-pare\/","url_meta":{"origin":121795,"position":5},"title":"Arkeolog\u00ebt zbulojn\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga njer\u00ebzit 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 3, 2026","format":false,"excerpt":"3 Korrik 2026 Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga para-neandertal\u00ebt deri 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb nga vendet e pakta t\u00eb njohura nga kjo periudh\u00eb ende pak e kuptuar, e disponueshme p\u00ebr studime shkencore. Shpella, e vendosur n\u00eb periferi t\u00eb Fureidisit n\u00eb veri\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=121795"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121795\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121797,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121795\/revisions\/121797"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/121796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=121795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=121795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=121795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}