{"id":12044,"date":"2018-09-29T15:57:16","date_gmt":"2018-09-29T15:57:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=12044"},"modified":"2018-09-29T15:57:16","modified_gmt":"2018-09-29T15:57:16","slug":"kole-maca-artisti-qe-u-tregoi-nje-shekull-me-pare-italianeve-imazhin-e-shqiptarit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kole-maca-artisti-qe-u-tregoi-nje-shekull-me-pare-italianeve-imazhin-e-shqiptarit\/","title":{"rendered":"Kol\u00eb Maca, artisti q\u00eb u tregoi nj\u00eb shekull m\u00eb par\u00eb italian\u00ebve imazhin e shqiptarit.-"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12045\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kole-maca-artisti-qe-u-tregoi-nje-shekull-me-pare-italianeve-imazhin-e-shqiptarit\/23-shtator-2018-pmd\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sasasa0-2.jpg?fit=1123%2C619&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1123,619\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;user&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;23 shtator 2018.pmd&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"23 shtator 2018.pmd\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sasasa0-2.jpg?fit=300%2C165&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sasasa0-2.jpg?fit=1024%2C564&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-12045\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sasasa0-2-300x165.jpg?resize=364%2C200\" width=\"364\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sasasa0-2.jpg?resize=300%2C165&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sasasa0-2.jpg?resize=768%2C423&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sasasa0-2.jpg?resize=1024%2C564&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sasasa0-2.jpg?w=1123&amp;ssl=1 1123w\" sizes=\"auto, (max-width: 364px) 100vw, 364px\" \/><\/p>\n<p><strong>Kol\u00eb Maca, artisti q\u00eb u tregoi nj\u00eb shekull m\u00eb par\u00eb italian\u00ebve imazhin e shqiptarit.-<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Nga Qerim Vrioni <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u2013<\/strong> Nj\u00eb nga fotograf\u00ebt m\u00eb t\u00eb shquar shqiptar t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, mbetet pa dyshim Kol\u00eb Maca (1882-1945). M\u00ebsimet e para n\u00eb l\u00ebm t\u00eb \u201cdhom\u00ebs s\u00eb err\u00ebt\u201d, ai i mori si t\u00eb thuash vjedhurazi n\u00eb studion e artistit dhe mjeshtrit shkodran, Kol\u00eb Idromeno, ku punoi qysh djal\u00eb i ri, si ndihm\u00ebs (Sipas bised\u00ebs me piktorin Ndoc Gurashi, Shkod\u00ebr, tetor 2012). M\u00eb pas, Maca ka thelluar njohurit\u00eb e tij mbi proceset fotografike n\u00eb Austri (Gjithmon\u00eb sipas bised\u00ebs me N.Gurashin). Gjithsesi, shkruesi i k\u00ebtyre radh\u00ebve ende nuk ka gjetur t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb sakta mbi m\u00ebnyr\u00ebn e vajtjes, emrin e shkoll\u00ebs a kursit t\u00eb fotografis\u00eb dhe koh\u00ebzgjatjes e studimeve t\u00eb Kol\u00eb Mac\u00ebs n\u00eb Austri.<br \/>\nPas kthimit n\u00eb atdhe nga Austria, ai hapi n\u00eb Shkod\u00ebr, n\u00eb vitin 1910, n\u00eb mosh\u00ebn 28-vje\u00e7are, studion e tij fotografike, pa harruar t\u00eb krijoj edhe vul\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb vetjake (t\u00eb njom\u00eb) e cila do t\u2019u vendosej mbrapa fotove t\u00eb stampuara..<\/p>\n<div id=\"attachment_12046\" style=\"width: 343px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-12046\" data-attachment-id=\"12046\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kole-maca-artisti-qe-u-tregoi-nje-shekull-me-pare-italianeve-imazhin-e-shqiptarit\/23-shtator-2018-pmd-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-sasasa20-2.jpg?fit=465%2C637&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"465,637\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;user&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;23 shtator 2018.pmd&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1537648976&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;23 shtator 2018.pmd&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"23 shtator 2018.pmd\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;23 shtator 2018.pmd&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-sasasa20-2.jpg?fit=219%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-sasasa20-2.jpg?fit=465%2C637&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-12046\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-sasasa20-2-219x300.jpg?resize=333%2C456\" width=\"333\" height=\"456\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-sasasa20-2.jpg?resize=219%2C300&amp;ssl=1 219w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-sasasa20-2.jpg?w=465&amp;ssl=1 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 333px) 100vw, 333px\" \/><p id=\"caption-attachment-12046\" class=\"wp-caption-text\">23 shtator 2018.pmd<\/p><\/div>\n<p>Por, para hapjes s\u00eb studios dhe pun\u00ebs n\u00eb t\u00eb, Kol\u00eb Maca kishte arritur di\u00e7ka krejt t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, botimin n\u00eb shtypin italian t\u00eb koh\u00ebs, pra mbi 100 vite m\u00eb par\u00eb, dy artikuj mbi Shqip\u00ebrin\u00eb t\u00eb shoq\u00ebruar edhe me foto t\u00eb tija t\u00eb karakterit dokumentar, historik, etnografik, gjeografik, social etj. Ata, jan\u00eb publikuar n\u00eb faqet e \u201cRevista Mensile del Corriere della Sera\u201d (Revista e p\u00ebrmuajshme e Corriere della Sera) n\u00eb Kol Mazza 1907:1 ago, fascicolo 8, dhe n\u00eb Kol Mazza-1908: 1 mag, fascicolo 5, pra i pari n\u00eb 1 gusht 1907 dhe i dyti n\u00eb 1 maj 1908, n\u00eb nj\u00eb larg\u00ebsi kohore prej 8 muajsh nga njeri-tjetri. Duhet shtuar se \u201cCorriere della Sera\u201d(Milano), qysh prej numrit t\u00eb par\u00eb t\u00eb saj, n\u00eb vitin 1876, vazhdon ende sot t\u00eb mbetet nj\u00eb nga gazetat m\u00eb serioze, m\u00eb ndikuese dhe m\u00eb jet\u00ebgjata n\u00eb shtypin e shkruar n\u00eb Itali (tashm\u00eb edhe n\u00eb internet, online).<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12047\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kole-maca-artisti-qe-u-tregoi-nje-shekull-me-pare-italianeve-imazhin-e-shqiptarit\/23-shtator-2018-pmd-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sassa0-2.jpg?fit=959%2C465&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"959,465\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;user&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;23 shtator 2018.pmd&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"23 shtator 2018.pmd\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sassa0-2.jpg?fit=300%2C145&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sassa0-2.jpg?fit=959%2C465&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-12047\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sassa0-2-300x145.jpg?resize=658%2C318\" width=\"658\" height=\"318\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sassa0-2.jpg?resize=300%2C145&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sassa0-2.jpg?resize=768%2C372&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sassa0-2.jpg?w=959&amp;ssl=1 959w\" sizes=\"auto, (max-width: 658px) 100vw, 658px\" \/><\/p>\n<p>Shkrimi i par\u00eb i Mac\u00ebs titullohet \u201cTra i montanari albanesi\u201d (Midis mal\u00ebsorve shqiptar\u00eb) i takon dat\u00ebs 1 gusht 1907 dhe shoq\u00ebrohet<br \/>\nme gjasht\u00eb foto bashk\u00ebngjitur me posht\u00eb sh\u00ebnimet p\u00ebrkat\u00ebse. Natyrisht fotot e Mac\u00ebs ndihmojn\u00eb lexuesin italian p\u00ebr t\u00eb perceptuar sa m\u00eb mir\u00eb p\u00ebrmbajtjen e tekstit t\u00eb shkruar. Aty shpalosen t\u00eb dh\u00ebna etnografike, p\u00ebr traditat e popullit shqiptar, organizimin e jet\u00ebs shoq\u00ebrore, p\u00ebr bajraktar\u00eb dhe Kanunin e Lek\u00eb Dukagjinit, p\u00ebr dukurin\u00eb e gjakmarrjes, ceremonit\u00eb e martesave etj. Madje nj\u00ebra nga fotot paraqet nj\u00eb das\u00ebm n\u00eb veri t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, nd\u00ebrsa nj\u00eb tjet\u00ebr pasqyron nj\u00eb ceremoni vdekjeje sipas riteve tradicionale t\u00eb krahin\u00ebs. T\u00eb dy k\u00ebto foto m\u00eb von\u00eb u shtyp\u00ebn n\u00eb Itali dhe qarkulluan si kartolina postare<\/p>\n<p>N\u00eb pjes\u00ebn e artikullit q\u00eb merret me ruajtjen e traditave t\u00eb hershme nga popullsia shqiptare n\u00eb vite, vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb shkrim i jepet veshjes s\u00eb tyre. Autori analizon m\u00ebnyr\u00ebn e .t\u00eb veshurit t\u00eb banorve t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb fshatit dhe qytetit, ndikimet nga lindja dhe nga per\u00ebndimi, me tendenc\u00eb t\u00eb zmadhimit t\u00eb k\u00ebsaj t\u00eb dyt\u00ebs. Shkrimi nuk \u00ebsht\u00eb i gjat\u00eb, rreth dy faqe, duke p\u00ebrfshir\u00eb brenda tyre edhe gjasht\u00eb fotot e autorit. Sidoqoft\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb nj\u00ebzet\u00ebepes\u00eb vje\u00e7ar si\u00e7 ishte Maca n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, artikulli mund t\u00eb vler\u00ebsohet si shum\u00eb i mir\u00eb, aq m\u00eb tep\u00ebr po t\u00eb mendojm\u00eb (hamendje) se e ka shkruar vet n\u00eb gjuh\u00ebn italiane.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12048\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kole-maca-artisti-qe-u-tregoi-nje-shekull-me-pare-italianeve-imazhin-e-shqiptarit\/13-20sss-2-768x475\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-20sss-2-768x475.jpg?fit=768%2C475&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"768,475\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"13-20sss-2-768&#215;475\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-20sss-2-768x475.jpg?fit=300%2C186&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-20sss-2-768x475.jpg?fit=768%2C475&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-12048\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-20sss-2-768x475-300x186.jpg?resize=815%2C505\" width=\"815\" height=\"505\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-20sss-2-768x475.jpg?resize=300%2C186&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-20sss-2-768x475.jpg?resize=768%2C475&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-20sss-2-768x475.jpg?resize=348%2C215&amp;ssl=1 348w\" sizes=\"auto, (max-width: 815px) 100vw, 815px\" \/><br \/>\nN\u00eb numrin e dat\u00ebs 1 maj 1908, s\u00ebrish \u201cRevista Mensile del Corriere della Sera\u201d, publikon n\u00eb faqet e saj shkrimin e dyt\u00eb (mesa dijm\u00eb deri tani se mund t\u00eb ket\u00eb edhe t\u00eb tjer\u00eb) t\u00eb fotografit Kol\u00eb Maca me titull \u201cMonumenti e costumi albanesi\u201d(Monumente dhe kostume shqiptare), i shoq\u00ebruar edhe ky po me gjasht\u00eb foto t\u00eb autorit. Imazhet fotografike t\u00eb dala nga objektivi i Mac\u00ebs, ashtu si edhe n\u00eb artikullin e par\u00eb, ilustrojn\u00eb mir\u00eb p\u00ebrmbajtjen e materialeve shkrimore. N\u00eb artikull paraqiten informacione t\u00eb ndryshme me karakter gjeografik nd\u00ebrthurrur me mjaft kujdes dhe kultur\u00eb edhe me historin\u00eb dhe etnografin\u00eb e popullit dhe kombit shqiptar.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr t\u00eb tjera, n\u00eb shkrim gjendet edhe fraza disi e guximshme dhe disi sfiduese se \u201cKur t\u00eb gjith\u00eb tokat e Hungaris\u00eb, Serbis\u00eb, Bullgaris\u00eb filluan t\u00eb n\u00ebnshtrohen nga fuqia e Gjys\u00ebm-H\u00ebn\u00ebs (Perandoris\u00eb osmane-sh\u00ebn.im) dhe s\u00eb fundmi edhe Viena u k\u00ebrc\u00ebnua, Shqip\u00ebria e vetme ia ndaloi hapat dhe q\u00ebndroi e fort\u00eb para barbar\u00ebve \u201c(turq\u00ebve-sh\u00ebn.im). Madje, vazhdon, kjo tok\u00eb heronjsh dikur ishte Muri Kinez p\u00ebr turqit. K\u00ebto pohime, p\u00ebr luftrat e Sk\u00ebnderbeut kundra pushtuesve otoman\u00eb, edhe me baz\u00eb krahasimin, tregojn\u00eb jo vet\u00ebm, njohjen mir\u00eb nga Maca t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, dashurin\u00eb p\u00ebr atdheun e tij, por edhe theksimin e vlerave m\u00eb t\u00eb spikatura t\u00eb saj p\u00ebr lexuesin Italian. P\u00ebr vepr\u00ebn e Heroit ton\u00eb Komb\u00ebtar , Maca paraqet edhe disa cil\u00ebsime sip\u00ebrore t\u00eb t\u00eb huajve. Duhet shtuar se artikujt u shkruan n\u00eb koh\u00ebn (fillimi i shekullit XX), kur shqiptar\u00ebt ndodheshin ende n\u00ebn pushtimin osman, \u00e7ka flet edhe p\u00ebr kurajon civile t\u00eb fotografit.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12049\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kole-maca-artisti-qe-u-tregoi-nje-shekull-me-pare-italianeve-imazhin-e-shqiptarit\/23-shtator-2018-pmd-4\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa.jpg?fit=921%2C625&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"921,625\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;user&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;23 shtator 2018.pmd&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"23 shtator 2018.pmd\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa.jpg?fit=300%2C204&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa.jpg?fit=921%2C625&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-12049\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa-300x204.jpg?resize=585%2C398\" width=\"585\" height=\"398\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa.jpg?resize=300%2C204&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa.jpg?resize=768%2C521&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa.jpg?resize=135%2C93&amp;ssl=1 135w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa.jpg?w=921&amp;ssl=1 921w\" sizes=\"auto, (max-width: 585px) 100vw, 585px\" \/> <img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"12050\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kole-maca-artisti-qe-u-tregoi-nje-shekull-me-pare-italianeve-imazhin-e-shqiptarit\/sassa-768x521\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa-768x521-1.jpg?fit=768%2C521&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"768,521\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"sassa-768&#215;521\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa-768x521-1.jpg?fit=300%2C204&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa-768x521-1.jpg?fit=768%2C521&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-12050\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa-768x521-1-300x204.jpg?resize=634%2C431\" width=\"634\" height=\"431\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa-768x521-1.jpg?resize=300%2C204&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa-768x521-1.jpg?w=768&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/sassa-768x521-1.jpg?resize=135%2C93&amp;ssl=1 135w\" sizes=\"auto, (max-width: 634px) 100vw, 634px\" \/><\/p>\n<p>M\u00eb posht\u00eb, n\u00eb shkrim flitet edhe p\u00ebr k\u00ebshtjell\u00ebn simbol t\u00eb Shkodr\u00ebs me emrin Rozafa, origjin\u00ebn e emrit, historin\u00eb dhe legjend\u00ebn e saj tep\u00ebr t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, si dhe vendin q\u00eb ze ajo kultur\u00ebn shqiptare. Maca e shpjegon legjend\u00ebn e Rozaf\u00ebs, bash ashtu si paraqitet edhe sot e gjith\u00eb dit\u00ebs, n\u00eb Shqip\u00ebr e kudo n\u00eb bot\u00eb, n\u00ebp\u00ebr libra dhe botime t\u00eb tjera me karakter historik dhe antropologjik.<\/p>\n<p>Artikulli m\u00eb posht\u00eb, jep nj\u00eb panoram\u00eb zgjeruar (edhe me foto) t\u00eb veshjeve popullore tradicionale t\u00eb krahinave t\u00eb veriut, duke u ndalur m\u00eb shum\u00eb n\u00eb zon\u00ebn e Mir\u00ebdit\u00ebs, p\u00ebr q\u00ebndres\u00ebn e t\u00eb cil\u00ebs kundra pushtimit otomna, shfaq simpati e respekt t\u00eb madh. Po ashtu, shkrimi shoq\u00ebrohet edhe me foto t\u00eb Ur\u00ebs s\u00eb Bun\u00ebs dhe Ur\u00ebs s\u00eb Mesit, bashk\u00eb me shpjegime p\u00ebr nd\u00ebrtimin e tyre.<\/p>\n<p>Si p\u00ebrfundim lindin fare t\u00eb natyrsh\u00ebm disa pyetje p\u00ebr k\u00ebto dy publikime. Si ka mundur nj\u00eb djal\u00eb i ri shkodran t\u00eb shkruaj artikuj me k\u00ebto vlera p\u00ebr disa fusha t\u00eb jet\u00ebs shqiptare dhe t\u2019i botoj\u00eb ata jasht\u00eb vendit ? Pse i ka b\u00ebr\u00eb vend organi i shtypit, thuajse m\u00eb autoritar italian, nj\u00eb publicisti (t\u00eb themi publicist se at\u00eb natyr\u00eb kan\u00eb shkrimet) t\u00eb huaj, kur atje shkollat e shumta nxirrnin \u00e7do vit me dhjetra n\u00eb mos me qindra gazetar\u00eb e historian\u00eb ? A i ka shkruar drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb italisht shkrimet e tij Kol Maca, apo jan\u00eb p\u00ebrkthyer nga shqipja ? Mandej, a i jan\u00eb k\u00ebrkuar shkrimet nga redaksia e \u201cCorriere della Sera\u201d apo i ka nisur autori vet p\u00ebr botim ?<br \/>\nP\u00ebrgjigjet e sakta e shteruese t\u00eb k\u00ebtyre pyetjeve mund t\u2019i japin k\u00ebrkimet e m\u00ebtejshme (dhe t\u00eb pritshme) p\u00ebr jet\u00ebn dhe veprimtarin\u00eb e fotografit t\u00eb dalluar Kol\u00eb Maca. Sidoqoft\u00eb, mungesa e deritanishme e p\u00ebrgjigjeve nuk e zbeh aspak vler\u00ebn e k\u00ebtyre shkrimeve , p\u00ebrkundrazi e paraqet fotografin\u00eb shkodran, p\u00ebrve\u00e7 mjesht\u00ebr t\u00eb aparatit edhe nj\u00eb publicist t\u00eb aft\u00eb, me kultur\u00eb e mjaft kurajoz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kol\u00eb Maca, artisti q\u00eb u tregoi nj\u00eb shekull m\u00eb par\u00eb italian\u00ebve imazhin e shqiptarit.- Nga Qerim Vrioni \u2013 Nj\u00eb nga fotograf\u00ebt m\u00eb t\u00eb shquar shqiptar t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, mbetet pa dyshim Kol\u00eb Maca (1882-1945). M\u00ebsimet e para n\u00eb l\u00ebm t\u00eb \u201cdhom\u00ebs s\u00eb err\u00ebt\u201d, ai i mori si t\u00eb thuash vjedhurazi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":12045,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10],"tags":[],"class_list":["post-12044","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/13-2sasasa0-2.jpg?fit=1123%2C619&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-38g","jetpack-related-posts":[{"id":102854,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/motra-tone-e-kole-idromenos-dhe-shqiptarja-e-jean-baptiste-camille-corot-nje-perballje-e-bukurise-ne-dy-pasqyrime-te-te-njejtave-tipare\/","url_meta":{"origin":12044,"position":0},"title":"\u201cMotra Tone\u201d e Kol\u00eb Idromenos dhe \u201cShqiptarja\u201d e Jean-Baptiste Camille Corot, nj\u00eb p\u00ebrballje e bukuris\u00eb n\u00eb dy pasqyrime t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtave tipare","author":"Kurt Farka","date":"July 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Korrik 2026 N\u00eb muzeumin e kujtes\u00ebs s\u00eb artit shqiptar dhe atij europian, rrijn\u00eb ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb dy portrete, t\u00eb heshtura, por rr\u00ebfimtar\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm, \u201cMotra Tone\u201d e Kol\u00eb Idromenos dhe \u201cShqiptarja\u201d e Jean-Baptiste Camille Corot. T\u00eb ndara nga kufij koh\u00ebsh dhe p\u00ebrfytytimesh, k\u00ebto dy figura fem\u00ebrore, t\u00eb skalitura me\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-tonejpg-1784295349.jpg?fit=640%2C325&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-tonejpg-1784295349.jpg?fit=640%2C325&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-tonejpg-1784295349.jpg?fit=640%2C325&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":102912,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zonjushet-e-avinjonit-kryevepra-e-picasso-s-qe-u-mbajt-e-fshehur-per-9-vjet\/","url_meta":{"origin":12044,"position":1},"title":"\u201cZonjushet e Avinjonit\u201d, kryevepra e Picasso-s q\u00eb u mbajt e fshehur p\u00ebr 9 vjet","author":"Kurt Farka","date":"July 19, 2026","format":false,"excerpt":"19 Korrik 2026 Pablo Picasso krijoi n\u00eb vitin 1907 nj\u00eb nga veprat m\u00eb t\u00eb famshme dhe m\u00eb t\u00eb debatueshme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb artit: \u201cZonjushet e Avinjonit\u201d (Les Demoiselles d\u2019Avignon). Piktura, e cila n\u00eb fillim shkaktoi tronditje dhe refuzim nga artist\u00ebt e koh\u00ebs, m\u00eb von\u00eb u konsiderua nj\u00eb vep\u00ebr themelore, q\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-pikajpg-1784381262.jpg?fit=640%2C357&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-pikajpg-1784381262.jpg?fit=640%2C357&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-pikajpg-1784381262.jpg?fit=640%2C357&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":104066,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nana-qante-thoshte-le-te-digjem-brenda-banoret-tregojne-tmerrin-e-zjarrit-ne-kruje-flaket-rrethuan-shtepite-u-dogjen-ullishte-shekullore\/","url_meta":{"origin":12044,"position":2},"title":"Nana qante, thoshte le t\u00eb digjem brenda\u201d\/ Banor\u00ebt tregojn\u00eb tmerrin e zjarrit n\u00eb Kruj\u00eb: &#8211; Flak\u00ebt rrethuan sht\u00ebpit\u00eb, u dogj\u00ebn ullishte shekullore","author":"Kurt Farka","date":"August 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Gusht 2026 Flak\u00ebt q\u00eb p\u00ebrfshin\u00eb Malin e Kruj\u00ebs dhe iu afruan zonave t\u00eb banuara lan\u00eb pas jo vet\u00ebm sip\u00ebrfaqe t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb djegura, por edhe d\u00ebshmi t\u00eb banor\u00ebve p\u00ebr or\u00ebt e panikut dhe frik\u00ebs q\u00eb p\u00ebrjetuan pran\u00eb sht\u00ebpive t\u00eb tyre. Banor\u00ebt tregojn\u00eb se zjarri u p\u00ebrhap me shpejt\u00ebsi, duke\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/640-0-yt5r43wesqjpg-1786265851.jpg?fit=640%2C365&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/640-0-yt5r43wesqjpg-1786265851.jpg?fit=640%2C365&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/640-0-yt5r43wesqjpg-1786265851.jpg?fit=640%2C365&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100716,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/avione-private-darka-ne-paris-me-ramen-dhe-8-6-mln-te-vjedhura-ron-yeffet-perfundon-ne-gjykaten-e-miamit\/","url_meta":{"origin":12044,"position":3},"title":"Avion\u00eb privat\u00eb, darka n\u00eb Paris me Ram\u00ebn dhe 8.6 mln $ t\u00eb vjedhura, Ron Yeffet p\u00ebrfundon n\u00eb gjykat\u00ebn e Miamit\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 29, 2026","format":false,"excerpt":"29 Maji 2026 Biznesmeni izraelit, Ron Yeffet, i cili njihet si mik i ngusht\u00eb me kryeministrin Edi Rama dhe q\u00eb mori monopolin e industris\u00eb s\u00eb ushtris\u00eb shqiptare, ka p\u00ebrfunduar n\u00eb nj\u00eb gjykat\u00eb amerikane. Z. Ron Yeffet deklaroi n\u00eb gjykat\u00ebn e Miamit se humbi 30 milion\u00eb dollar\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri nga padia\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/foto-6-rama-yeffet-900x570-1.jpg?fit=900%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/foto-6-rama-yeffet-900x570-1.jpg?fit=900%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/foto-6-rama-yeffet-900x570-1.jpg?fit=900%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/foto-6-rama-yeffet-900x570-1.jpg?fit=900%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101827,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zien-selia-roze-themelues-dhe-figura-te-njohura-te-ps-dalin-hapur-kunder-edi-rames-e-akuzojne-se-kriminalizoi\/","url_meta":{"origin":12044,"position":4},"title":"Zien selia roz\u00eb, themelues dhe figura t\u00eb njohura t\u00eb PS dalin hapur kund\u00ebr Edi Ram\u00ebs, e akuzojn\u00eb se kriminalizoi\u2026","author":"Kurt Farka","date":"June 25, 2026","format":false,"excerpt":"25 Qershor 2029 Nga Rigels Seliman Partia Socialiste po zien nga revolta e brendshme, teksa figura t\u00eb njohura t\u00eb saj kan\u00eb dal\u00eb hapur kund\u00ebr kryeministrit Edi Rama. K\u00ebshtu fillimisht ka qen\u00eb ish-deputeti socialist, Ilir Zela ka reaguar lidhur me protestat p\u00ebr largimin e Ram\u00ebs, duke i cil\u00ebsuar k\u00ebrkesat e t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/edi-rama-1.webp?fit=600%2C400&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/edi-rama-1.webp?fit=600%2C400&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/edi-rama-1.webp?fit=600%2C400&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100101,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-qytetari-shqiptar-i-duhen-270-dite-ne-shkalle-te-pare-2318-dite-mbi-6-vite-ne-apel-dhe-1762-dite-rreth-5-vjet-ne-gjykaten-e-larte\/","url_meta":{"origin":12044,"position":5},"title":"Nj\u00eb qytetari shqiptar i duhen 270 dit\u00eb n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb par\u00eb, 2318 dit\u00eb (mbi 6 vite) n\u00eb Apel dhe 1762 dit\u00eb (rreth 5 vjet) n\u00eb Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Nga: Gazeta Dita N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb gjykatat e vendit, viti 2025 u mbyll me rreth 150 mij\u00eb dosje q\u00eb presin t\u00eb shqyrtohen n\u00eb t\u00eb trija shkall\u00ebt e gjykimit. Shifrat q\u00eb K\u00ebshilli i Lart\u00eb Gjyq\u00ebsor i ka paraqitur n\u00eb raportin dor\u00ebzuar parlamentit, tregojn\u00eb situat\u00ebn e r\u00ebnduar, ku m\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12044"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12051,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12044\/revisions\/12051"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}