![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/1789566856-dash-6abd2543ccf6f-1.jpg?resize=641%2C361&ssl=1\")
<\/p>\n<\/p>\n
= (Analize e gjat\u00eb per cdo sfere te Korrupsionit n\u00eb Shqiperi)<\/p>\n
Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme t\u00eb larta me nj\u00eb PBB prej af\u00ebrsisht 30 miliard\u00eb dollar\u00ebsh (vler\u00ebsim i FMN-s\u00eb p\u00ebr vitin 2025) dhe nj\u00eb popullsi prej 2.4 milion\u00eb banor\u00ebsh (Regjistrimi i vitit 2023). An\u00ebtare e NATO-s q\u00eb nga viti 2009 dhe an\u00ebtare e OBT-s\u00eb q\u00eb nga viti 2000, Shqip\u00ebria filloi negociatat e pranimit n\u00eb Bashkimin Evropian (BE) n\u00eb korrik 2022, p\u00ebrfundoi procesin e shqyrtimit n\u00eb vitin 2023 dhe hapi t\u00eb gjitha grupet p\u00ebr negociata deri n\u00eb n\u00ebntor 2025. Qeveria shpreson t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb procesin e pranimit n\u00eb BE deri n\u00eb vitin 2030.<\/p>\n
Situata makroekonomike e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb e q\u00ebndrueshme. Rritja ekonomike mbeti e fort\u00eb n\u00eb 3.7 p\u00ebrqind n\u00eb vitin 2025 (FMN), e nxitur kryesisht nga rritja e vazhdueshme n\u00eb sektor\u00ebt e turizmit dhe pasurive t\u00eb paluajtshme. Inflacioni ra n\u00eb 2.2 p\u00ebrqind n\u00eb vitin 2025, brenda objektivit prej 2-3 p\u00ebrqind t\u00eb Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (BSH). Raporti i borxhit ndaj PBB-s\u00eb ra nga 75 p\u00ebrqind n\u00eb vitin 2021 n\u00eb 52.6 p\u00ebrqind n\u00eb vitin 2025 n\u00ebp\u00ebrmjet:<\/p>\n
Konsolidimi fiskal<\/p>\n
Politik\u00eb monetare e kujdesshme<\/p>\n
Vler\u00ebsimi i monedh\u00ebs dhe<\/p>\n
Rritja e t\u00eb ardhurave tatimore<\/p>\n
Megjithat\u00eb, PBB-ja p\u00ebr frym\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb mbetet rreth nj\u00eb e kat\u00ebrta e mesatares s\u00eb BE-27, dhe ekonomia mbetet e ndjeshme ndaj:<\/p>\n
Korrupsion i p\u00ebrhapur<\/p>\n
Krimi i organizuar<\/p>\n
Pastrimi i parave<\/p>\n
Konkurrenc\u00eb e shtremb\u00ebruar<\/p>\n
Mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore nga emigracioni<\/p>\n
Produktivitet i ul\u00ebt dhe<\/p>\n
Nj\u00eb sektor i madh informal<\/p>\n
Korniza ligjore e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe nuk diskriminon investitor\u00ebt e huaj. Traktati Bilateral i Investimeve SHBA-Shqip\u00ebri (1998) siguron trajtim komb\u00ebtar dhe t\u00eb kombit m\u00eb t\u00eb favorizuar p\u00ebr investitor\u00ebt amerikan\u00eb. T\u00eb dy qeverit\u00eb n\u00ebnshkruan nj\u00eb Memorandum Bashk\u00ebpunimi Ekonomik n\u00eb tetor 2020 p\u00ebr t\u00eb rritur tregtin\u00eb dhe investimet dypal\u00ebshe. Ligji p\u00ebr Investimet Strategjike (2015), i hartuar p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr investime vendase dhe t\u00eb huaja n\u00eb sektor\u00ebt strategjik\u00eb, ka t\u00ebrhequr pak investitor\u00eb t\u00eb huaj pavar\u00ebsisht zgjatjeve t\u00eb shumta p\u00ebrtej afatit t\u00eb tij fillestar t\u00eb dhjetorit 2018. Amendamenti m\u00eb i fundit (janar 2025) e zgjat afatin deri n\u00eb dhjetor 2026. Shumica e projekteve t\u00eb miratuara jan\u00eb t\u00eb fokusuara n\u00eb turiz\u00ebm dhe financohen nga brenda vendit.<\/p>\n
N\u00eb vitet e fundit, Shqip\u00ebria ka t\u00ebrhequr nivele rekord t\u00eb investimeve t\u00eb huaja direkte (IHD). Sipas Konferenc\u00ebs s\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Tregti dhe Zhvillim (UNCTAD), flukset e IHD-ve ishin mesatarisht 1.5 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vit gjat\u00eb viteve 2021-2024, duke arritur n\u00eb 1.72 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vitin 2024. T\u00eb dh\u00ebnat paraprake t\u00eb Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb tregojn\u00eb se IHD-t\u00eb arrit\u00ebn nj\u00eb rekord prej 1.84 miliard\u00eb dollar\u00ebsh n\u00eb vitin 2025, me stokun total t\u00eb IHD-ve q\u00eb arriti n\u00eb 17 miliard\u00eb dollar\u00eb, 57 p\u00ebr qind m\u00eb i lart\u00eb se n\u00eb vitin 2021. Sektor\u00ebt kryesor\u00eb q\u00eb t\u00ebrheqin investime p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
Pasuri t\u00eb paluajtshme (34 p\u00ebrqind e hyrjeve t\u00eb investimeve t\u00eb huaja direkte)<\/p>\n
Sh\u00ebrbimet financiare (18 p\u00ebrqind e hyrjeve t\u00eb investimeve t\u00eb huaja direkte)<\/p>\n
Industrit\u00eb nxjerr\u00ebse (10 p\u00ebrqind e flukseve t\u00eb investimeve t\u00eb huaja direkte) dhe<\/p>\n
Shitje me shumic\u00eb\/pakic\u00eb (10 p\u00ebrqind e hyrjeve t\u00eb investimeve t\u00eb huaja direkte)<\/p>\n
Burimet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb flukseve t\u00eb investimeve t\u00eb huaja direkte n\u00eb vitin 2025 ishin nga:<\/p>\n
Holanda<\/p>\n
Italia<\/p>\n
Turqi<\/p>\n
Kosova dhe<\/p>\n
Austri<\/p>\n
Vendet q\u00eb mbajn\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb stokut t\u00eb IHD-ve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb jan\u00eb:<\/p>\n
Holanda<\/p>\n
Zvic\u00ebr<\/p>\n
Kanada<\/p>\n
Italia dhe<\/p>\n
Turqi<\/p>\n
Sektor\u00ebt q\u00eb kontribuan m\u00eb shum\u00eb n\u00eb stokun e IHD-ve ishin:<\/p>\n
Industrit\u00eb nxjerr\u00ebse dhe p\u00ebrpunuese (25 p\u00ebrqind)<\/p>\n
Energji (23 p\u00ebrqind)<\/p>\n
Pasuri t\u00eb paluajtshme (13 p\u00ebrqind) dhe<\/p>\n
Nd\u00ebrmjet\u00ebsimi financiar (11 p\u00ebrqind)<\/p>\n
Stoku i investimeve t\u00eb huaja direkte n\u00eb SHBA arriti n\u00eb 490 milion\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vitin 2025, nga 382 milion\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vitin 2024, me 72 milion\u00eb dollar\u00eb flukse t\u00eb reja hyr\u00ebse. Shqip\u00ebria miratoi nj\u00eb mekaniz\u00ebm shqyrtimi t\u00eb investimeve t\u00eb huaja direkte n\u00eb korrik 2025 dhe miratoi aktet n\u00ebnligjore zbatuese n\u00eb fillim t\u00eb vitit 2026, nj\u00eb zhvillim q\u00eb duhet monitoruar.<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka potencial t\u00eb gjer\u00eb ekonomik, nj\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb ligjor dhe ka p\u00ebrparuar n\u00eb kufizimin e disa korrupsioneve t\u00eb vogla duke dixhitalizuar sh\u00ebrbimet publike si p\u00ebr qytetar\u00ebt ashtu edhe p\u00ebr bizneset. Megjithat\u00eb, investitor\u00ebt e huaj vazhdojn\u00eb ta perceptojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb si nj\u00eb vend t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb biznes. Investitor\u00ebt e huaj p\u00ebrmendin:<\/p>\n
Korrupsion i gjer\u00eb n\u00eb sektorin publik, gjyq\u00ebsor dhe prokurim<\/p>\n
Konkurrenc\u00eb e padrejt\u00eb<\/p>\n
Pastrimi i parave<\/p>\n
Nj\u00eb ekonomi e madhe informale<\/p>\n
Ndryshime t\u00eb shpeshta t\u00eb legjislacionit fiskal<\/p>\n
\u00c7\u00ebshtjet e t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb dhe<\/p>\n
Zbatim i dob\u00ebt i kontratave<\/p>\n
T\u00eb ardhurat e paligjshme nga trafikimi i drog\u00ebs dhe evazioni fiskal shtremb\u00ebrojn\u00eb konkurrenc\u00ebn n\u00eb treg. Investitor\u00ebt raportojn\u00eb rreziqe zhvatjeje nga administrata publike, media dhe grupet kriminale. Kontratat e partneritetit publik-privat zvog\u00eblojn\u00eb mund\u00ebsit\u00eb konkurruese dhe vuajn\u00eb nga analiza dhe ekspertiza teknike e dob\u00ebt. Emigrimi i fuqis\u00eb pun\u00ebtore t\u00eb re dhe t\u00eb kualifikuar ka krijuar mungesa t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb perspektivat e investimeve. T\u00eb drejtat e pron\u00ebsis\u00eb mbeten problematike p\u00ebr shkak t\u00eb mbivendosjes s\u00eb titujve, manipulimit t\u00eb gjykatave, korrupsionit dhe kompensimit t\u00eb pamjaftuesh\u00ebm p\u00ebr konfiskimet e epok\u00ebs komuniste. Disa investitor\u00eb amerikan\u00eb jan\u00eb p\u00ebrballur me mosmarr\u00ebveshje t\u00eb diskutueshme q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb arbitrazh nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n
Shqip\u00ebria miratoi reforma t\u00eb gjera gjyq\u00ebsore n\u00eb vitin 2016, duke krijuar organe t\u00eb pavarura kund\u00ebr korrupsionit, p\u00ebrfshir\u00eb Struktur\u00ebn Speciale Kund\u00ebr Korrupsionit dhe Krimit t\u00eb Organizuar (SPAK). Mbi gjysma e gjyqtar\u00ebve dhe prokuror\u00ebve q\u00eb u verifikuan sipas k\u00ebtyre reformave u shkarkuan ose dhan\u00eb dor\u00ebheqjen. BE pret q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb intensifikoj\u00eb hetimet p\u00ebr korrupsion t\u00eb profilit t\u00eb lart\u00eb dhe t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb historik t\u00eb padive. Nd\u00ebrsa komuniteti i biznesit vler\u00ebson p\u00ebrpjekjet kund\u00ebr korrupsionit, vendet e lira n\u00eb gjyq\u00ebsor kan\u00eb krijuar mbingarkes\u00eb gjyq\u00ebsore, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb gjykatat e apelit, duke ngadal\u00ebsuar gjykimin e \u00e7\u00ebshtjeve.<\/p>\n
Seksioni 1.<\/p>\n
Hapja ndaj Investimeve t\u00eb Huaja dhe Kufizimet mbi to<\/p>\n
Politikat ndaj Investimeve t\u00eb Huaja Direkte<\/p>\n
Shqip\u00ebria mban nj\u00eb regjim liberal t\u00eb investimeve t\u00eb huaja t\u00eb hartuar p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr investimet e huaja direkte. Ligji p\u00ebr Investimet e Huaja p\u00ebrcakton mbrojtje specifike p\u00ebr investitor\u00ebt e huaj dhe lejon 100 p\u00ebr qind pron\u00ebsi t\u00eb huaj t\u00eb kompanive, p\u00ebrve\u00e7 n\u00eb fushat e transportit ajror t\u00eb pasagjer\u00ebve vendas dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe transmetimeve televizive. Legjislacioni shqiptar nuk b\u00ebn dallim midis investimeve vendase dhe t\u00eb huaja.<\/p>\n
Ligji p\u00ebr Investimet Strategjike, i miratuar n\u00eb vitin 2015, ofron stimuj dhe procedura t\u00eb p\u00ebrshpejtuara administrative n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb madh\u00ebsis\u00eb s\u00eb investimit dhe numrit t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs t\u00eb krijuara<\/p>\n
si p\u00ebr investitor\u00ebt e huaj ashtu edhe p\u00ebr ata vendas. Afati i fundit i ligjit u shty disa her\u00eb dhe ndryshimi i fundit n\u00eb janar 2025 e zgjati afatin e tij deri n\u00eb dhjetor 2026.<\/p>\n
Agjencia Shqiptare e Zhvillimit t\u00eb Investimeve (AIDA) \u00ebsht\u00eb subjekti p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr promovimin e investimeve t\u00eb huaja n\u00eb Shqip\u00ebri. Investitor\u00ebt potencial\u00eb amerikan\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri duhet t\u00eb kontaktojn\u00eb AIDA-n p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar m\u00eb shum\u00eb rreth sh\u00ebrbimeve q\u00eb AIDA u ofron investitor\u00ebve t\u00eb huaj. Ligji p\u00ebr Investimet Strategjike p\u00ebrcakton q\u00eb AIDA, si Sekretariati i K\u00ebshillit t\u00eb Investimeve Strategjike, sh\u00ebrben si nj\u00eb qend\u00ebr e vetme p\u00ebr investitor\u00ebt e huaj, q\u00eb nga plot\u00ebsimi i formularit t\u00eb aplikimit deri n\u00eb dh\u00ebnien e statusit t\u00eb investimit\/investitorit strategjik. Pavar\u00ebsisht legjislacionit mb\u00ebshtet\u00ebs, pak investitor\u00eb t\u00eb huaj kan\u00eb p\u00ebrfituar nga statusi i “investitorit strategjik” dhe shumica e projekteve t\u00eb miratuara u jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb kompanive vendase q\u00eb operojn\u00eb n\u00eb sektorin e turizmit. Investitor\u00ebt e huaj q\u00eb kan\u00eb aplikuar p\u00ebr statusin e investitorit strategjik p\u00ebrmendin se p\u00ebrgjigjet nga AIDA jan\u00eb t\u00eb ngadalta.<\/p>\n
Kufizimet mbi Kontrollin e Huaj dhe t\u00eb Drejt\u00ebn e Pron\u00ebsis\u00eb Private dhe Themelimit<\/p>\n
Investitor\u00ebt e huaj dhe vendas kan\u00eb t\u00eb drejta t\u00eb barabarta pron\u00ebsie mbi kompanit\u00eb vendase, bazuar n\u00eb parimin e “trajtimit komb\u00ebtar”. Nuk ka kufizime t\u00eb p\u00ebrgjithshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ekonomin\u00eb ose kufizime t\u00eb bazuara n\u00eb komb\u00ebsi mbi kontrollin e huaj. Megjithat\u00eb, investimet e huaja mbeten subjekt i kufizimeve t\u00eb kufizuara t\u00eb licencimit specifik p\u00ebr sektorin, rregullave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb tok\u00ebs dhe nj\u00eb mekanizmi t\u00eb ri t\u00eb shqyrtimit t\u00eb IHD-ve t\u00eb miratuar n\u00eb fillim t\u00eb vitit 2026 q\u00eb autorizon qeverin\u00eb t\u00eb rishikoj\u00eb, kusht\u00ebzoj\u00eb ose ndaloj\u00eb investime t\u00eb caktuara p\u00ebr arsye t\u00eb interesit publik.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb vepruar n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb caktuar, k\u00ebrkohen licenca, por investitor\u00ebt e huaj nuk i n\u00ebnshtrohen miratimeve ose autorizimeve shtes\u00eb p\u00ebrtej atyre q\u00eb k\u00ebrkohen nga investitor\u00ebt vendas. Prona komerciale mund t\u00eb blihet vet\u00ebm n\u00ebse investimi i propozuar vlen trefishi i vler\u00ebs s\u00eb tok\u00ebs. Nuk ka kufizime n\u00eb blerjen e pron\u00ebs private banesore. Investitor\u00ebt e huaj gjithashtu mund t\u00eb fitojn\u00eb t\u00eb drejta koncesioni p\u00ebr burimet natyrore dhe burimet me interes t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, si\u00e7 p\u00ebrcaktohet nga Ligji p\u00ebr Koncesionet dhe Partneritetet Publike Private.<\/p>\n
Ekzistojn\u00eb vet\u00ebm disa p\u00ebrjashtime n\u00eb lidhje me kufizimet e pron\u00ebsis\u00eb:<\/p>\n
Transporti ajror i pasagjer\u00ebve vendas dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar: Interesi i huaj n\u00eb kompanit\u00eb ajrore \u00ebsht\u00eb i kufizuar n\u00eb 49 p\u00ebrqind pron\u00ebsi nga investitor\u00ebt jasht\u00eb Zon\u00ebs s\u00eb P\u00ebrbashk\u00ebt Evropiane t\u00eb Aviacionit, si p\u00ebr transportin ajror vendas ashtu edhe p\u00ebr at\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n
Transmetimet audio dhe audiovizuale: Nj\u00eb subjekt, i huaj ose vendas, nuk mund t\u00eb ket\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 40 p\u00ebrqind pron\u00ebsi n\u00eb nj\u00eb kompani komb\u00ebtare transmetimi audio ose audiovizuale, dhe jo m\u00eb shum\u00eb se 20 p\u00ebrqind pron\u00ebsi n\u00eb nj\u00eb kompani t\u00eb dyt\u00eb komb\u00ebtare transmetimi audio ose audiovizuale. Kufizime shtes\u00eb zbatohen p\u00ebr licencat audio dhe audiovizuale rajonale ose lokale.<\/p>\n
Bujq\u00ebsia: Asnj\u00eb individ i huaj ose kompani e huaj e inkorporuar nuk mund t\u00eb blej\u00eb tok\u00eb bujq\u00ebsore, megjith\u00ebse toka mund t\u00eb jepet me qira deri n\u00eb 99 vjet. Megjithat\u00eb, n\u00ebse kompania regjistrohet n\u00eb Shqip\u00ebri, ky kufizim p\u00ebr tok\u00ebn bujq\u00ebsore nuk zbatohet.<\/p>\n
Shqip\u00ebria krijoi nj\u00eb kuad\u00ebr shqyrtimi t\u00eb investimeve t\u00eb huaja direkte n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet e BE-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur sigurin\u00eb komb\u00ebtare dhe rendin publik. Korniza fillimisht zbatohet p\u00ebr investimet q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb mbrojtje, informacionin e ndjesh\u00ebm dhe lirin\u00eb e medias me mbulim t\u00eb zgjeruar sektorial dhe zbatim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb parashikuar pas pranimit n\u00eb BE. Korniza u krijua n\u00ebp\u00ebrmjet legjislacionit t\u00eb miratuar n\u00eb korrik 2025, me akte n\u00ebnligjore zbatuese t\u00eb miratuara n\u00eb fillim t\u00eb vitit 2026. Legjislacioni k\u00ebrkon njoftim t\u00eb detyruesh\u00ebm para p\u00ebrfundimit t\u00eb investimeve nga investitor\u00ebt e vendeve t\u00eb treta – si dhe disa investitor\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb t\u00eb kontrolluar nga vendet e treta – mbi pragjet e specifikuara n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm.<\/p>\n
Nj\u00eb Komitet Nd\u00ebrministror \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr shqyrtimin e transaksioneve dhe ka 30 deri n\u00eb 60 dit\u00eb p\u00ebr t\u00eb miratuar, autorizuar me kusht ose ndaluar investimet e propozuara. Nj\u00eb dispozit\u00eb n\u00eb Ligjin e Naft\u00ebs, e futur n\u00eb vitin 2017, i lejon qeveris\u00eb t\u00eb refuzoj\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr ndarjen e naft\u00ebs ose shitjen e aksioneve n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr ndarjen e naft\u00ebs p\u00ebr \u00e7do investitor t\u00eb mundsh\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb shqet\u00ebsimeve p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare. Ligji p\u00ebr Pronar\u00ebt P\u00ebrfitues P\u00ebrfundimtar\u00eb, i miratuar n\u00eb vitin 2020, k\u00ebrkon q\u00eb t\u00eb gjitha subjektet e biznesit n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb zbulojn\u00eb individ\u00ebt q\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt ose t\u00ebrthorazi m\u00eb shum\u00eb se 25 p\u00ebrqind t\u00eb aksioneve, t\u00eb drejtave t\u00eb vot\u00ebs ose interesave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb. Investitor\u00ebt e huaj duhet t\u00eb sigurojn\u00eb transparenc\u00eb n\u00eb strukturat e tyre t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb duke raportuar me sakt\u00ebsi pronar\u00ebt p\u00ebrfitues p\u00ebrfundimtar\u00eb.<\/p>\n
Leht\u00ebsimi i Biznesit<\/p>\n
Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e Iniciativ\u00ebs s\u00eb P\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb OBT-s\u00eb p\u00ebr Leht\u00ebsimin e Investimeve p\u00ebr Zhvillim. Qendra Komb\u00ebtare e Biznesit (QKB) sh\u00ebrben si nj\u00eb qend\u00ebr e vetme p\u00ebr regjistrimin e bizneseve dhe licencat dhe publikon t\u00eb gjitha procedurat dhe dokumentet e k\u00ebrkuara n\u00eb internet. Regjistrimi mund t\u00eb b\u00ebhet personalisht ose n\u00eb internet n\u00ebp\u00ebrmjet faqes s\u00eb internetit e-Albania . T\u00eb huajt mund t\u00eb regjistrohen n\u00ebp\u00ebrmjet portalit e-Albania duke p\u00ebrdorur numrin e identifikimit t\u00eb marr\u00eb me lejen e q\u00ebndrimit. Shum\u00eb kompani zgjedhin ta p\u00ebrfundojn\u00eb procesin e regjistrimit personalisht, pasi portali online k\u00ebrkon nj\u00eb proces v\u00ebrtetimi dhe n\u00ebnshkrim elektronik, dhe kompanit\u00eb duhet t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb autorizuar ose nd\u00ebrmjet\u00ebs lokal p\u00ebr t\u00eb n\u00ebnshkruar n\u00eb em\u00ebr t\u00eb tyre. Kur nj\u00eb biznes regjistrohet n\u00eb QKB, ai regjistrohet automatikisht edhe n\u00eb Zyr\u00ebn e Tatimeve, Inspektoratin e Pun\u00ebs, Doganat dhe bashkin\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n
Seksioni 2.<\/p>\n
Traktatet e Investimeve dhe Taksave<\/p>\n
Shtetet e Bashkuara dhe Shqip\u00ebria kan\u00eb nj\u00eb traktat dypal\u00ebsh investimesh q\u00eb u ofron investitor\u00ebve amerikan\u00eb trajtim komb\u00ebtar dhe t\u00eb kombit m\u00eb t\u00eb favorizuar dhe p\u00ebrfshin dispozita p\u00ebr zgjidhjen e mosmarr\u00ebveshjeve investitor-shtet.<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka lidhur traktate dypal\u00ebshe investimi me 45 vende , me 40 prej t\u00eb cilave aktualisht n\u00eb fuqi.<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka n\u00ebnshkruar marr\u00ebveshje t\u00eb tregtis\u00eb s\u00eb lir\u00eb me:<\/p>\n
BE-ja<\/p>\n
Vendet e Marr\u00ebveshjes s\u00eb Tregtis\u00eb s\u00eb Lir\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs Qendrore (CEFTA) (Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Serbia, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova dhe Moldavia)<\/p>\n
Vendet e Shoqat\u00ebs Evropiane t\u00eb Tregtis\u00eb s\u00eb Lir\u00eb (EFTA) (Zvicra, Lihtenshtajni, Norvegjia dhe Islanda) dhe<\/p>\n
Turqi<\/p>\n
Nuk ka marr\u00ebveshje t\u00eb tregtis\u00eb s\u00eb lir\u00eb me Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n
N\u00eb vitin 1992, Shqip\u00ebria ratifikoi Marr\u00ebveshjen p\u00ebr Promovimin, Mbrojtjen dhe Garancin\u00eb e Investimeve midis shteteve an\u00ebtare t\u00eb Organizat\u00ebs s\u00eb Konferenc\u00ebs Islamike (OIC).<\/p>\n
Shqip\u00ebria nuk ka nj\u00eb traktat dypal\u00ebsh tatimor me Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n
Shqip\u00ebria dhe Shtetet e Bashkuara n\u00ebnshkruan nj\u00eb Memorandum Bashk\u00ebpunimi Ekonomik n\u00eb tetor 2020 p\u00ebr t\u00eb rritur tregtin\u00eb dhe investimet dypal\u00ebshe.<\/p>\n
Seksioni 3.<\/p>\n
Regjimi Ligjor<\/p>\n
Transparenca e Sistemit Rregullator<\/p>\n
Sistemet ligjore, rregullatore dhe t\u00eb kontabilitetit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb jan\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar vitet e fundit, por mbeten sfida t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. Faktor\u00ebt e m\u00ebposht\u00ebm pengojn\u00eb komunitetin e biznesit:<\/p>\n
Korrupsion i vazhduesh\u00ebm<\/p>\n
Zbatimi i pabarabart\u00eb i legjislacionit<\/p>\n
Burokraci e r\u00ebnd\u00eb<\/p>\n
Shtremb\u00ebrimet n\u00eb konkurrenc\u00eb<\/p>\n
Ndryshime t\u00eb shpeshta n\u00eb legjislacionin fiskal dhe<\/p>\n
Mungesa e transparenc\u00ebs<\/p>\n
Legjislacioni shqiptar p\u00ebrfshin dispozita mbi:<\/p>\n
K\u00ebrkesat e zbulimit<\/p>\n
Formimi, mir\u00ebmbajtja dhe ndryshimi i strukturave t\u00eb kapitalizimit t\u00eb firmave<\/p>\n
Bashkimet dhe ndarjet<\/p>\n
Ofertat e blerjes<\/p>\n
T\u00eb drejtat e aksionar\u00ebve dhe<\/p>\n
Parimet e qeverisjes korporative<\/p>\n
Ligji p\u00ebr Kontabilitetin dhe Pasqyrat Financiare p\u00ebrfshin dispozita raportimi n\u00eb lidhje me Standardet Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Raportimit Financiar (SNRF) p\u00ebr kompanit\u00eb e m\u00ebdha dhe standardet komb\u00ebtare t\u00eb raportimit financiar p\u00ebr nd\u00ebrmarrjet e vogla dhe t\u00eb mesme. Shqip\u00ebria p\u00ebrmbush standardet minimale mbi transparenc\u00ebn fiskale dhe detyrimet e borxhit publikohen nga Ministria e Financave. Buxhetet e Shqip\u00ebris\u00eb jan\u00eb t\u00eb disponueshme publikisht, n\u00eb thelb t\u00eb plota dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi t\u00eb besueshme.<\/p>\n
N\u00eb gusht t\u00eb vitit 2020, Shqip\u00ebria miratoi Ligjin p\u00ebr Krijimin e Regjistrit t\u00eb Pronar\u00ebve P\u00ebrfitues P\u00ebrfundimtar\u00eb. Ligji synon t\u00eb siguroj\u00eb transparenc\u00eb mbi pronar\u00ebt p\u00ebrfitues p\u00ebrfundimtar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt zot\u00ebrojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt dhe t\u00ebrthorazi m\u00eb shum\u00eb se 25 p\u00ebrqind t\u00eb aksioneve, t\u00eb drejtave t\u00eb vot\u00ebs ose interesave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha subjektet e regjistruara p\u00ebr t\u00eb ushtruar biznes n\u00eb Shqip\u00ebri, dhe u miratua pas rekomandimeve t\u00eb Komitetit t\u00eb Ekspert\u00ebve t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr Vler\u00ebsimin e Masave Kund\u00ebr Pastrimit t\u00eb Parave dhe Financimit t\u00eb Terrorizmit (MONEYVAL).<\/p>\n
Sipas Treguesve Global\u00eb t\u00eb Qeverisjes Rregullatore t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore , procesi i hartimit t\u00eb rregullave n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebrmbush k\u00ebrkesat minimale t\u00eb transparenc\u00ebs. Ministrit\u00eb dhe agjencit\u00eb rregullatore zhvillojn\u00eb plane rregullatore paraprake q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb ndryshime ose propozime q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb miratohen brenda nj\u00eb afati kohor t\u00eb caktuar. Hierarkia e ligjeve n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb Kushtetuta, marr\u00ebveshjet\/konventat nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb ratifikuara, ligjet dhe aktet normative\/urdhrat ekzekutiv\u00eb t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave. Ligji p\u00ebr Njoftimin dhe Konsultimin Publik k\u00ebrkon q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb publikoj\u00eb projektligje dhe rregullore p\u00ebr konsultim ose njoftim publik dhe p\u00ebrcakton afate kohore t\u00eb qarta p\u00ebr k\u00ebto procese. Projektligje dhe rregullore t\u00eb tilla publikohen n\u00eb Regjistrin Elektronik p\u00ebr Njoftimet dhe Konsultimin Publik . Komuniteti i biznesit ankohet shpesh se versionet p\u00ebrfundimtare t\u00eb ligjeve dhe rregulloreve nuk i adresojn\u00eb komentet dhe shqet\u00ebsimet e tyre dhe se periudhat e komenteve shpesh nuk respektohen.<\/p>\n
Kuvendi i Shqip\u00ebris\u00eb publikon nj\u00eb list\u00eb t\u00eb legjislacionit t\u00eb propozuar dhe t\u00eb miratuar \u00a0. Ligjet e propozuara shoq\u00ebrohen nga nj\u00eb raport mbi ndryshimet e propozuara, arsyet dhe ndikimin e ligjeve ose amendamenteve t\u00eb propozuara. T\u00eb gjitha ligjet, aktet n\u00ebnligjore, rregulloret, vendimet e K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave (qeveris\u00eb), dekretet dhe \u00e7do akt tjet\u00ebr rregullator publikohen n\u00eb faqen e internetit t\u00eb Qendr\u00ebs Komb\u00ebtare t\u00eb Publikimeve . \u00c7do institucion dhe agjenci qeveritare publikon t\u00eb gjith\u00eb legjislacionin p\u00ebrkat\u00ebs n\u00eb faqen e saj t\u00eb internetit.<\/p>\n
Konsideratat Rregullatore Nd\u00ebrkomb\u00ebtare<\/p>\n
Shqip\u00ebria u an\u00ebtar\u00ebsua n\u00eb Organizat\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Tregtis\u00eb (OBT) n\u00eb vitin 2000 dhe vendi njofton Komitetin e OBT-s\u00eb p\u00ebr Barrierat Teknike n\u00eb Tregti p\u00ebr t\u00eb gjitha draft-rregulloret teknike. Shqip\u00ebria n\u00ebnshkroi nj\u00eb Marr\u00ebveshje Stabilizim-Asociimi (MSA) me BE-n\u00eb n\u00eb vitin 2006 dhe filloi negociatat e pranimit n\u00eb BE n\u00eb korrik 2022. Shqip\u00ebria p\u00ebrfundoi procesin e shqyrtimit n\u00eb vitin 2023 dhe hapi t\u00eb gjitha grupet p\u00ebr negociata deri n\u00eb n\u00ebntor 2025. Qeveria synon t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb pranimin n\u00eb BE deri n\u00eb vitin 2030. Shqip\u00ebria ka qen\u00eb prej koh\u00ebsh e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb procesin gradual t\u00eb p\u00ebrafrimit t\u00eb legjislacionit me acquis t\u00eb BE-s\u00eb. Ky proces pritet t\u00eb p\u00ebrshpejtohet tani q\u00eb vendi ka hapur t\u00eb gjitha grupet p\u00ebr negociata.<\/p>\n
Sistemi Ligjor dhe Pavar\u00ebsia Gjyq\u00ebsore<\/p>\n
Shqip\u00ebria vepron sipas nj\u00eb sistemi t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs civile t\u00eb rr\u00ebnjosur n\u00eb tradit\u00ebn e s\u00eb drejt\u00ebs romake\/t\u00eb kodifikuar, me ndikim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm nga kornizat ligjore t\u00eb Evrop\u00ebs Kontinentale. Vendi ka zhvilluar nj\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb fuqish\u00ebm ligjor p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet tregtare dhe kontraktuale. Kodi Civil i Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (i miratuar n\u00eb vitin 1994) ofron nj\u00eb t\u00eb drejt\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse t\u00eb detyrimeve q\u00eb rregullon:<\/p>\n
Formimi i kontrat\u00ebs<\/p>\n
Vlefshm\u00ebria e kontrat\u00ebs<\/p>\n
Zbatimi i kontrat\u00ebs<\/p>\n
Shkelja e kontrat\u00ebs dhe<\/p>\n
Mjetet juridike p\u00ebr mosp\u00ebrmbushje<\/p>\n
Kodi i Procedur\u00ebs Civile p\u00ebrcakton rregullat procedurale p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet civile, duke mbuluar t\u00eb gjitha fazat nga ngritja e padive deri n\u00eb zbatimin e vendimeve gjyq\u00ebsore. Ligji p\u00ebr Shoq\u00ebrit\u00eb Tregtare rregullon aktivitetet tregtare dhe subjektet afariste, duke rregulluar formimin, funksionimin dhe shp\u00ebrb\u00ebrjen e strukturave t\u00eb ndryshme t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. Kodi i Pun\u00ebs mbik\u00ebqyr marr\u00ebdh\u00ebniet e pun\u00ebsimit. Legjislacioni i specializuar trajton m\u00eb tej t\u00eb drejtat e pron\u00ebsis\u00eb intelektuale, mbrojtjen e konsumatorit dhe mbrojtjen e t\u00eb dh\u00ebnave.<\/p>\n
Kushtetuta e Shqip\u00ebris\u00eb parashikon ndarjen dhe balancimin e deg\u00ebve legjislative, ekzekutive dhe gjyq\u00ebsore, duke mb\u00ebshtetur k\u00ebshtu pavar\u00ebsin\u00eb e gjyq\u00ebsorit.<\/p>\n
Sistemi i gjykatave civile \u00ebsht\u00eb i organizuar si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n
Gjykatat e rretheve sh\u00ebrbejn\u00eb si gjykata t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb p\u00ebr shumic\u00ebn e \u00e7\u00ebshtjeve civile dhe tregtare, t\u00eb organizuara n\u00eb seksione t\u00eb specializuara p\u00ebr mosmarr\u00ebveshje civile, familjare dhe tregtare.<\/p>\n
Gjykatat e Apelit rishikojn\u00eb vendimet e shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb.<\/p>\n
Gjykata e Lart\u00eb (Gjykata Supreme) shqyrton \u00e7\u00ebshtjet ligjore n\u00ebp\u00ebrmjet Dhom\u00ebs s\u00eb saj Civile.<\/p>\n
Sistemi i gjykatave administrative p\u00ebrb\u00ebhet nga:<\/p>\n
Gjykata Administrative e Shkall\u00ebs s\u00eb Par\u00eb trajton mosmarr\u00ebveshjet q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb organet e administrat\u00ebs publike.<\/p>\n
Gjykata Administrative e Apelit shqyrton vendimet administrative t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb.<\/p>\n
Kolegji Administrativ i Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb sh\u00ebrben si gjykat\u00eb e shqyrtimit p\u00ebrfundimtar administrativ.<\/p>\n
Gjykata Kushtetuese interpreton Kushtetut\u00ebn, shqyrton kushtetutshm\u00ebrin\u00eb e ligjeve dhe mbron t\u00eb drejtat kushtetuese t\u00eb individ\u00ebve dhe personave juridik\u00eb.<\/p>\n
Investitor\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr mbrojtje gjyq\u00ebsore t\u00eb t\u00eb drejtave ligjore q\u00eb lidhen me investimet e tyre. Investitor\u00ebt e huaj kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb paraqesin mosmarr\u00ebveshjet n\u00eb nj\u00eb gjykat\u00eb shqiptare. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, pal\u00ebt n\u00eb nj\u00eb mosmarr\u00ebveshje mund t\u00eb bien dakord p\u00ebr arbitrazh. Shum\u00eb investitor\u00eb t\u00eb huaj ankohen se korrupsioni gjyq\u00ebsor dhe procedurat joefikase gjyq\u00ebsore d\u00ebmtojn\u00eb mbrojtjen gjyq\u00ebsore n\u00eb Shqip\u00ebri dhe k\u00ebrkojn\u00eb arbitrazh nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr t\u00eb zgjidhur mosmarr\u00ebveshjet.<\/p>\n
Ligje dhe Rregullore mbi Investimet e Huaja Direkte<\/p>\n
Nuk ka nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb vetme q\u00eb rendit t\u00eb gjith\u00eb legjislacionin, rregullat, procedurat dhe k\u00ebrkesat e raportimit p\u00ebr investitor\u00ebt e huaj. Megjithat\u00eb, investitor\u00ebt e huaj duhet t\u00eb vizitojn\u00eb faqen e internetit t\u00eb Agjencis\u00eb s\u00eb Zhvillimit t\u00eb Investimeve n\u00eb Shqip\u00ebri (AIDA) , e cila ofron informacion t\u00eb gjer\u00eb p\u00ebr investitor\u00ebt e huaj.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb nxitur investimet vendase dhe t\u00eb huaja n\u00eb sektor\u00ebt strategjik\u00eb, qeveria shqiptare miratoi Ligjin p\u00ebr Investimet Strategjike n\u00eb maj 2015. Sipas ligjit, nj\u00eb \u201cinvestim strategjik\u201d mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga ndihma nga qeveria p\u00ebr \u201cprocedur\u00ebn e asistuar\u201d ose \u201cprocedur\u00ebn speciale\u201d p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb lundrimin n\u00eb procesin e lejeve dhe rregullimit. Numri relativisht i vog\u00ebl i investitor\u00ebve t\u00eb huaj q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb statusin e investitorit strategjik ka kontribuar n\u00eb perceptimet midis investitor\u00ebve t\u00eb huaj se ligji ka p\u00ebrfituar kryesisht kompanit\u00eb vendase me lidhje t\u00eb ngushta me shumic\u00ebn qeveris\u00ebse.<\/p>\n
Shqip\u00ebria mban nj\u00eb regjim liberal t\u00eb investimeve t\u00eb huaja me p\u00ebrjashtime t\u00eb kufizuara, shumica e t\u00eb cilave zbatohen p\u00ebr blerjen e pasurive t\u00eb paluajtshme. Toka bujq\u00ebsore nuk mund t\u00eb blihet nga t\u00eb huajt dhe subjektet e huaja, por mund t\u00eb jepet me qira deri n\u00eb 99 vjet. Investitor\u00ebt mund t\u00eb blejn\u00eb tok\u00eb bujq\u00ebsore n\u00ebse jan\u00eb t\u00eb regjistruar si subjekt tregtar n\u00eb Shqip\u00ebri. Prona tregtare mund t\u00eb blihet, por vet\u00ebm n\u00ebse investimi i propozuar vlen trefishi i \u00e7mimit t\u00eb tok\u00ebs. Nuk ka kufizime p\u00ebr blerjen e pron\u00ebs private banesore.<\/p>\n
Sistemi tatimor i Shqip\u00ebris\u00eb nuk b\u00ebn dallim midis investitor\u00ebve t\u00eb huaj dhe vendas. Informaliteti n\u00eb ekonomi, t\u00eb cilin Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (FMN) e vler\u00ebson t\u00eb jet\u00eb rreth nj\u00eb e treta e ekonomis\u00eb totale, paraqet sfida t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr administrat\u00ebn tatimore.<\/p>\n
K\u00ebrkesat p\u00ebr viz\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb leje q\u00ebndrimi ose pune jan\u00eb t\u00eb thjeshta dhe nuk p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb panevojshme p\u00ebr investitor\u00ebt potencial\u00eb. Mbajt\u00ebsit e pasaportave amerikane mund t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr nj\u00eb vit pa leje q\u00ebndrimi. P\u00ebr t\u00eb rivendosur k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, nj\u00eb shtetas amerikan duhet t\u00eb largohet nga Shqip\u00ebria p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn 90 dit\u00eb. Udh\u00ebtimet m\u00eb t\u00eb shkurtra nuk e zgjasin afatin nj\u00ebvje\u00e7ar. Shtetasit amerikan\u00eb q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb punojn\u00eb dhe t\u00eb investojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri duhet t\u00eb aplikojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb leje q\u00ebndrimi, e cila mund t\u00eb jepet deri n\u00eb pes\u00eb vjet p\u00ebr qytetar\u00ebt amerikan\u00eb. Aplikimi mund t\u00eb b\u00ebhet elektronikisht n\u00eb portalin e-Albania . Pasi t\u00eb miratohen, aplikant\u00ebt duhet t\u00eb paraqiten personalisht n\u00eb zyr\u00ebn e Drejtoris\u00eb Rajonale t\u00eb Kufirit dhe Migracionit (DBM) me juridiksion mbi vendbanimin e tyre.<\/p>\n
Ligjet e Konkurrenc\u00ebs dhe Antitrustit<\/p>\n
Autoriteti Shqiptar i Konkurrenc\u00ebs \u00ebsht\u00eb agjencia p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr shqyrtimin e transaksioneve p\u00ebr shqet\u00ebsime q\u00eb lidhen me konkurrenc\u00ebn. Ligji p\u00ebr Mbrojtjen e Konkurrenc\u00ebs rregullon investimet e huaja hyr\u00ebse, qoft\u00eb p\u00ebrmes bashkimeve, blerjeve, blerjeve ose investimeve n\u00eb fush\u00ebn e gjelb\u00ebr, pavar\u00ebsisht nga industria apo sektori. Ligji \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht n\u00eb p\u00ebrputhje me legjislacionin e BE-s\u00eb p\u00ebr konkurrenc\u00ebn. N\u00eb rastet q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb transferime aksionesh n\u00eb sektorin financiar t\u00eb sigurimeve, bankave dhe jo-bankar, Autoriteti i Mbik\u00ebqyrjes Financiare dhe Banka e Shqip\u00ebris\u00eb (BSH) mund t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb miratime shtes\u00eb rregullatore. Transaksionet midis pal\u00ebve jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb transaksionet nga e huaja n\u00eb t\u00eb huaj, mbulohen gjithashtu nga Ligji i Konkurrenc\u00ebs, i cili zbatohet p\u00ebr t\u00eb gjitha aktivitetet, vendase ose t\u00eb huaja, q\u00eb ndikojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt ose t\u00ebrthorazi n\u00eb tregun shqiptar. Autoriteti i Konkurrenc\u00ebs publikon t\u00eb gjitha vendimet q\u00eb lidhen me abuzimin me pozicionin dominues, p\u00ebrqendrimet, marr\u00ebveshjet e ndaluara dhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera t\u00eb konkurrenc\u00ebs n\u00eb faqen e tij t\u00eb internetit. Vendimet e Autoritetit t\u00eb Konkurrenc\u00ebs mund t\u00eb apelohen n\u00eb Gjykat\u00ebn e Rrethit Gjyq\u00ebsor t\u00eb Tiran\u00ebs brenda 30 dit\u00ebve nga njoftimi i vendimit.<\/p>\n
Shpron\u00ebsimi dhe Kompensimi<\/p>\n
Kushtetuta e Shqip\u00ebris\u00eb garanton t\u00eb drejt\u00ebn e pron\u00ebs private. Sipas Nenit 41, qeveria mund t\u00eb shpron\u00ebsoj\u00eb ligj\u00ebrisht pron\u00ebn ose t\u00eb kufizoj\u00eb ushtrimin e t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb vet\u00ebm n\u00ebse kjo i sh\u00ebrben interesit publik dhe siguron kompensim t\u00eb drejt\u00eb. Gjat\u00eb periudh\u00ebs postkomuniste, qeveria e ka kufizuar shpron\u00ebsimin e tok\u00ebs p\u00ebr projekte me interes publik, kryesisht n\u00eb infrastruktur\u00eb, t\u00eb tilla si:<\/p>\n
Rrug\u00ebt<\/p>\n
Infrastruktura energjetike<\/p>\n
Uj\u00ebsjell\u00ebs<\/p>\n
Aeroportet dhe<\/p>\n
Infrastruktur\u00eb tjet\u00ebr publike<\/p>\n
Kompensimi p\u00ebr shpron\u00ebsim bazohet n\u00eb \u00e7mimet referuese t\u00eb miratuara p\u00ebr pasurit\u00eb e paluajtshme dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi \u00ebsht\u00eb raportuar si n\u00ebn vler\u00ebn e tregut. Gjat\u00eb tre dekadave t\u00eb fundit, qeveria ka shpron\u00ebsuar dhe shembur kryesisht nd\u00ebrtesa banimi, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe zaptimin informal, p\u00ebr t\u00eb hapur rrug\u00ebn p\u00ebr punime infrastrukturore. Pronar\u00ebt jan\u00eb ankuar se procesi i kompensimit \u00ebsht\u00eb i ngadalt\u00eb dhe i padrejt\u00eb, dhe se institucionet nuk i respektojn\u00eb procedurat e duhura. Gjykatat civile jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr zgjidhjen e ankesave t\u00eb tilla. N\u00eb raportet e saj t\u00eb progresit p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, BE-ja ka<\/p>\n
theksuar se legalizimi i nd\u00ebrtimeve informale, shpron\u00ebsimi dhe prishja e nd\u00ebrtimeve duhet t’i p\u00ebrmbahet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb strikte kuadrit ligjor n\u00eb fuqi, duke p\u00ebrfshir\u00eb parimin e transparenc\u00ebs dhe procesit t\u00eb rregullt gjyq\u00ebsor.<\/p>\n
Ligji p\u00ebr Investimet Strategjike, i miratuar n\u00eb vitin 2015, i jep qeveris\u00eb fuqi p\u00ebr t\u00eb shpron\u00ebsuar pron\u00ebn private p\u00ebr zhvillimin e projekteve private q\u00eb konsiderohen projekte t\u00eb ve\u00e7anta strategjike. Qeveria mund t\u00eb veproj\u00eb kur pal\u00ebt nuk arrijn\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr blerjen e pron\u00ebs. Procedurat e shpron\u00ebsimit ndjekin ligjin p\u00ebr shpron\u00ebsimin dhe investitori strategjik mban koston e shpron\u00ebsimit. Kjo dispozit\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb ushtruar ende.<\/p>\n
Shqip\u00ebria n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb veprime shpron\u00ebsimi kund\u00ebr investimeve, kompanive apo p\u00ebrfaq\u00ebsuesve amerikan\u00eb. Qeveria ka nd\u00ebrmarr\u00eb veprime t\u00eb kufizuara p\u00ebr t\u00eb revokuar licencat, konkretisht n\u00eb sektor\u00ebt e minierave dhe energjis\u00eb, si nga investitor\u00ebt vendas ashtu edhe nga ata t\u00eb huaj, bazuar n\u00eb pretendime p\u00ebr shkelje t\u00eb kontratave. Disa raste kan\u00eb vazhduar n\u00eb arbitrazh nd\u00ebrkomb\u00ebtar, me vendime arbitrazhi t\u00eb dh\u00ebna si n\u00eb favor t\u00eb qeveris\u00eb, ashtu edhe kund\u00ebr saj.<\/p>\n
Ka shum\u00eb mosmarr\u00ebveshje t\u00eb vazhdueshme q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb prona t\u00eb konfiskuara gjat\u00eb regjimit komunist. Procesi i kthimit dhe kompensimit filloi n\u00eb vitin 1993, por ka qen\u00eb i ngadalt\u00eb dhe i d\u00ebmtuar nga korrupsioni. \u00c7\u00ebshtjet gjyq\u00ebsore vazhdojn\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb pa nj\u00eb vendim p\u00ebrfundimtar, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb shum\u00eb padit\u00ebs t’i referojn\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e tyre n\u00eb Gjykat\u00ebn Evropiane t\u00eb t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut (GJEDNJ) n\u00eb Strasburg, Franc\u00eb. Nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm aplikimesh jan\u00eb n\u00eb pritje para GJEDNJ-s\u00eb. Edhe pas zgjidhjes n\u00eb Strasburg, zbatimi mbetet i ngadalt\u00eb.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb adresuar situat\u00ebn, Shqip\u00ebria miratoi legjislacionin e ri p\u00ebr kompensimin e pron\u00ebs n\u00eb vitin 2018, i cili synon t\u00eb zgjidh\u00eb k\u00ebrkesat n\u00eb pritje p\u00ebr kthim dhe kompensim. Ligji zvog\u00eblon barr\u00ebn mbi buxhetin e shtetit duke ndryshuar formul\u00ebn e kompensimit n\u00eb para. Legjislacioni paraqet tre metoda kompensimi p\u00ebr k\u00ebrkesat e konfiskimit, duke p\u00ebrfshir\u00eb kthimin, kompensimin me tok\u00eb me vler\u00eb t\u00eb ngjashme n\u00eb nj\u00eb vendndodhje tjet\u00ebr ose kompensimin financiar. Ligji p\u00ebrcakton nj\u00eb afat kohor 10-vje\u00e7ar p\u00ebr p\u00ebrfundimin e procesit. N\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2020, Parlamenti i Shqip\u00ebris\u00eb miratoi Ligjin p\u00ebr Finalizimin e procesit kalimtar t\u00eb akteve t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb n\u00eb Republik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb, i cili synon t\u00eb finalizoj\u00eb proceset e ndarjes s\u00eb tok\u00ebs dhe privatizimit t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb 14 ligje t\u00eb ndryshme t\u00eb nxjerra midis viteve 1991 dhe 2018.<\/p>\n
\u00c7\u00ebshtjet e pronave vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira dhe investitor\u00ebt potencial\u00eb duhet t\u00eb tregojn\u00eb kujdes kur merren me transaksione pronash. Sfidat kryesore q\u00eb lidhen me pronat p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
Korrupsioni<\/p>\n
Mungesa e transparenc\u00ebs dhe joefikasiteti n\u00eb procedura<\/p>\n
Mungesa e nj\u00eb sistemi efikas t\u00eb menaxhimit t\u00eb integruar t\u00eb tok\u00ebs<\/p>\n
Dixhitalizim dhe pajtim jo i plot\u00eb i titujve ligjor\u00eb dhe hartave kadastrale dhe<\/p>\n
Regjistrim i par\u00eb i paplot\u00eb i pron\u00ebs<\/p>\n
N\u00eb raportin e progresit t\u00eb vitit 2025, BE-ja vuri n\u00eb dukje se Shqip\u00ebria duhet t\u00eb zgjeroj\u00eb g\u00ebzimin e s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb pron\u00ebs dhe sigurin\u00eb ligjore duke b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim n\u00eb regjistrimet e para, dixhitalizimin e titujve t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb, dokumenteve dhe hartave, p\u00ebrmir\u00ebsimin e cil\u00ebsis\u00eb dhe sakt\u00ebsis\u00eb s\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave kadastrale, rritjen e integritetit, transparenc\u00ebs dhe efektivitetit n\u00eb ofrimin e sh\u00ebrbimeve publike n\u00eb Agjencin\u00eb Shtet\u00ebrore t\u00eb Kadastr\u00ebs dhe avancimin e procedurave t\u00eb kompensimit, duke garantuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb gjykim t\u00eb drejt\u00eb n\u00eb rastet e shpron\u00ebsimit dhe heqjes s\u00eb pronave.<\/p>\n
Zgjidhja e Mosmarr\u00ebveshjeve<\/p>\n
Konventa ICSID dhe Konventa e Nju Jorkut<\/p>\n
Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb pal\u00eb n\u00eb Konvent\u00ebn p\u00ebr Zgjidhjen e Mosmarr\u00ebveshjeve t\u00eb Investimeve midis Shteteve dhe Shtetasve t\u00eb Shteteve t\u00eb Tjera (Konventa ICSID) dhe n\u00eb Konvent\u00ebn p\u00ebr Njohjen dhe Zbatimin e Vendimeve t\u00eb Arbitrazhit t\u00eb Huaj (Konventa e Nju Jorkut).<\/p>\n
Sipas Kushtetut\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, marr\u00ebveshjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb ratifikuara kan\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi mbi legjislacionin vendas. N\u00eb korrik 2023, Shqip\u00ebria miratoi nj\u00eb Ligj t\u00eb ri p\u00ebr Arbitrazhin, bazuar n\u00eb Ligjin Model t\u00eb UNCITRAL-it p\u00ebr Arbitrazhin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Tregtar. Ligji zbatohet si p\u00ebr arbitrazhin vendas ashtu edhe p\u00ebr at\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Ky ligj parashikon zbatimin e vendimeve sipas Konvent\u00ebs s\u00eb Nju Jorkut.<\/p>\n
Zgjidhja e Mosmarr\u00ebveshjeve Investitor-Shtet<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka nj\u00eb traktat dypal\u00ebsh investimesh me Shtetet e Bashkuara q\u00eb nga viti 1998.<\/p>\n
Gjat\u00eb 10 viteve t\u00eb fundit, ka pasur raste t\u00eb shumta arbitrazhi midis investitor\u00ebve t\u00eb huaj dhe qeveris\u00eb shqiptare, me vendime arbitrazhi t\u00eb dh\u00ebna si n\u00eb favor ashtu edhe kund\u00ebr qeveris\u00eb. Ka pasur edhe nj\u00eb rast q\u00eb p\u00ebrfshin investitor\u00eb amerikan\u00eb. Pavar\u00ebsisht d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb deklaruar t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr dhe mb\u00ebshtetur investimet e huaja, investitor\u00ebt e huaj n\u00eb mosmarr\u00ebveshje me Shqip\u00ebrin\u00eb raportuan nj\u00eb munges\u00eb dialogu produktiv me zyrtar\u00ebt qeveritar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt shpesh shfaqnin nj\u00eb ngurrim p\u00ebr t\u00eb zgjidhur mosmarr\u00ebveshjet.<\/p>\n
Arbitrazhi Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Tregtar dhe Gjykatat e Huaja<\/p>\n
Nj\u00eb alternativ\u00eb ndaj zgjidhjes s\u00eb mosmarr\u00ebveshjeve n\u00ebp\u00ebrmjet gjykatave \u00ebsht\u00eb arbitrazhi privat ose nd\u00ebrmjet\u00ebsimi. Pal\u00ebt mund t\u00eb angazhohen n\u00eb arbitrazh kur kan\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord p\u00ebr nj\u00eb dispozit\u00eb t\u00eb till\u00eb n\u00eb marr\u00ebveshjen origjinale, kur ekziston nj\u00eb marr\u00ebveshje e ve\u00e7ant\u00eb arbitrazhi, ose me marr\u00ebveshje n\u00eb \u00e7do koh\u00eb kur lind nj\u00eb mosmarr\u00ebveshje. N\u00eb korrik 2023, Shqip\u00ebria miratoi nj\u00eb Ligj t\u00eb ri p\u00ebr Arbitrazhin, bazuar n\u00eb Ligjin Model t\u00eb UNCITRAL-it p\u00ebr Arbitrazhin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Tregtar. Ligji zbatohet si p\u00ebr arbitrazhin vendas ashtu edhe p\u00ebr at\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Nd\u00ebrmjet\u00ebsimi \u00ebsht\u00eb gjithashtu i disponuesh\u00ebm p\u00ebr zgjidhjen e t\u00eb gjitha mosmarr\u00ebveshjeve civile, tregtare, t\u00eb pun\u00ebs dhe familjare, t\u00eb drejtave t\u00eb konsumator\u00ebve, mosmarr\u00ebveshjeve midis subjekteve publike dhe private, dhe pron\u00ebs intelektuale.<\/p>\n
Rregulloret e Falimentimit\/Insolvenc\u00ebs<\/p>\n
Shqip\u00ebria mban nj\u00eb legjislacion t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr falimentimin, megjith\u00ebse procedurat gjyq\u00ebsore t\u00eb korruptuara dhe joefikase t\u00eb falimentimit ua v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb kompanive riorganizimin ose shlyerjen e borxheve p\u00ebrmes falimentimit.<\/p>\n
Nj\u00eb Ligj p\u00ebr Falimentimin i vitit 2016 synonte t\u00eb mbyllte boshll\u00ebqet n\u00eb regjimin e falimentimit, t\u00eb ulte procedurat e panevojshme t\u00eb daljes nga tregu, t\u00eb zvog\u00eblonte mashtrimet dhe t\u00eb leht\u00ebsonte procedurat e rikuperimit t\u00eb kolateralit. Ligji i Falimentimit rregullon riorganizimin ose likuidimin e bizneseve t\u00eb falimentuara. Ai p\u00ebrcakton rregulla jodiskriminuese dhe t\u00eb detyrueshme p\u00ebr shlyerjen e detyrimeve nga nj\u00eb debitor n\u00eb nj\u00eb procedur\u00eb falimentimi. Ligji p\u00ebrcakton afate kohore statutore p\u00ebr procedurat e falimentimit, kualifikimet profesionale p\u00ebr administrator\u00ebt e falimentimit dhe nj\u00eb Agjenci t\u00eb Mbik\u00ebqyrjes s\u00eb Falimentimit p\u00ebr t\u00eb rregulluar profesionin e administrator\u00ebve t\u00eb falimentimit. Ligji i Falimentimit parashikon t\u00eb drejta t\u00eb barabarta p\u00ebr kreditor\u00ebt vendas dhe t\u00eb huaj n\u00eb nj\u00eb procedur\u00eb falimentimi n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n
T\u00eb Drejtat Sipas Ligjit t\u00eb Falimentimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb: Ligji nr. 110\/2016 i Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebrcakton nj\u00eb hierarki t\u00eb rrept\u00eb kreditor\u00ebsh me kat\u00ebr nivele. Kreditor\u00ebt e siguruar mund t\u00eb ekzekutojn\u00eb kolateralin e tyre pas nj\u00eb pezullimi 6-mujor, me shumat e papaguara q\u00eb trajtohen si k\u00ebrkesa t\u00eb pasiguruara. Kreditor\u00ebt preferencial\u00eb marrin p\u00ebrpar\u00ebsi p\u00ebr pagat e punonj\u00ebsve (deri n\u00eb 3 muaj, maksimumi 500,000 lek\u00eb), k\u00ebrkesat p\u00ebr d\u00ebmshp\u00ebrblim personal dhe detyrimet e fundit tatimore. Kreditor\u00ebt e pasiguruar mbajn\u00eb k\u00ebrkesa t\u00eb p\u00ebrgjithshme me t\u00eb drejt\u00eb vote, por pa mbrojtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Kreditor\u00ebt e varur, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebrkesat p\u00ebr gjoba dhe kredit\u00eb nga pal\u00ebt e lidhura, paguhen t\u00eb fundit midis kreditor\u00ebve.<\/p>\n
Kreditor\u00ebt e huaj kan\u00eb t\u00eb drejta t\u00eb barabarta me kreditor\u00ebt vendas dhe nuk mund t\u00eb renditen m\u00eb posht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb statusit t\u00eb huaj. Aksionar\u00ebt e kapitalit nuk kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb vote p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse ndryshon struktura e kapitalit dhe marrin pages\u00ebn vet\u00ebm pasi t\u00eb gjith\u00eb kreditor\u00ebt t\u00eb jen\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqur plot\u00ebsisht. Partner\u00ebt me p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb pakufizuar p\u00ebrballen me pretendime personale p\u00ebr borxhet e kompanis\u00eb. Pagesa ndjek nj\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi t\u00eb rrept\u00eb:<\/p>\n
Shpenzimet e falimentimit<\/p>\n
K\u00ebrkesa t\u00eb siguruara<\/p>\n
K\u00ebrkesa preferenciale<\/p>\n
K\u00ebrkesa t\u00eb pasiguruara<\/p>\n
K\u00ebrkesa t\u00eb varura<\/p>\n
Mbajt\u00ebsit e aksioneve<\/p>\n
T\u00eb gjith\u00eb kreditor\u00ebt duhet t\u00eb paraqesin k\u00ebrkes\u00eb brenda 45 dit\u00ebve dhe mund t\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb planet e riorganizimit. Kur fondet nuk jan\u00eb t\u00eb mjaftueshme, shp\u00ebrndarjet b\u00ebhen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb proporcionale brenda secilit nivel.<\/p>\n
Seksioni 4.<\/p>\n
Politikat Industriale<\/p>\n
Stimuj p\u00ebr Investime<\/p>\n
Agjencia Shqiptare e Zhvillimit t\u00eb Investimeve \u00ebsht\u00eb burimi m\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur stimuj t\u00eb ofruar n\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb sektor\u00ebsh. P\u00ebr t\u00eb nxitur investimet n\u00eb sektor\u00ebt strategjik\u00eb, Shqip\u00ebria miratoi Ligjin p\u00ebr Investimet Strategjike n\u00eb maj 2015, i cili p\u00ebrcakton kriteret, rregullat dhe procedurat q\u00eb p\u00ebrdorin autoritetet shtet\u00ebrore kur miratojn\u00eb nj\u00eb investim strategjik. Afati i fundit \u00ebsht\u00eb shtyr\u00eb disa her\u00eb dhe afati aktual \u00ebsht\u00eb dhjetori 2026. Ligji nuk b\u00ebn dallim midis investitor\u00ebve t\u00eb huaj dhe vendas. Deri m\u00eb sot, shumica e projekteve t\u00eb miratuara sipas k\u00ebtij ligji u jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb investitor\u00ebve vendas n\u00eb sektorin e turizmit. Sektor\u00ebt e m\u00ebposht\u00ebm p\u00ebrcaktohen si sektor\u00eb strategjik\u00eb: minierat dhe energjia, transporti, infrastruktura e komunikimit elektronik, industria e mbetjeve urbane, turizmi, bujq\u00ebsia (fermat e m\u00ebdha) dhe peshkimi, zonat ekonomike dhe zonat me p\u00ebrpar\u00ebsi zhvillimi.<\/p>\n
Bazuar n\u00eb Ligjin p\u00ebr Investimet Strategjike, investitor\u00ebt mund t\u00eb marrin statusin e asistuar ose t\u00eb procedur\u00ebs speciale bazuar n\u00eb madh\u00ebsin\u00eb e investimit dhe numrin e vendeve t\u00eb pun\u00ebs t\u00eb krijuara. Kufijt\u00eb ndryshojn\u00eb sipas sektorit:<\/p>\n
Energjia dhe Miniera<\/p>\n
Procedura e Ndihmuar: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 30 milion\u00eb euro (rreth 34 milion\u00eb dollar\u00eb)<\/p>\n
Procedura Speciale: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 50 milion\u00eb euro (rreth 57 milion\u00eb dollar\u00eb)<\/p>\n
Infrastruktura e Transportit dhe Komunikimeve Elektronike<\/p>\n
Procedura e Ndihmuar: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 30 milion\u00eb euro<\/p>\n
Procedura Speciale: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 50 milion\u00eb euro<\/p>\n
Turiz\u00ebm<\/p>\n
Procedura e Ndihmuar: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 5 milion\u00eb euro (rreth 5.7 milion\u00eb dollar\u00eb) dhe 80 vende t\u00eb reja pune<\/p>\n
Procedura Speciale: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 50 milion\u00eb euro<\/p>\n
Bujq\u00ebsi dhe Peshkim<\/p>\n
Procedura e Ndihmuar: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 3 milion\u00eb euro (rreth 3.4 milion\u00eb dollar\u00eb) dhe 50 vende t\u00eb reja pune<\/p>\n
Procedura Speciale: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 50 milion\u00eb euro<\/p>\n
Teknologjia dhe Zhvillimi Ekonomik<\/p>\n
Procedura e Ndihmuar: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 5 milion\u00eb euro<\/p>\n
Procedura Speciale: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 50 milion\u00eb euro<\/p>\n
Fushat e Zhvillimit me Prioritet:<\/p>\n
Procedura e Ndihmuar: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 1 milion euro (rreth 1.15 milion dollar\u00eb) dhe 150 vende t\u00eb reja pune<\/p>\n
Procedura Speciale: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 10 milion\u00eb euro (rreth 11.5 milion\u00eb dollar\u00eb) dhe 600 vende t\u00eb reja pune<\/p>\n
Sektor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb:<\/p>\n
Procedura e Ndihmuar: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 50 milion\u00eb euro (n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb miratimit t\u00eb ministris\u00eb s\u00eb linj\u00ebs)<\/p>\n
Procedura Speciale: M\u00eb e madhe ose e barabart\u00eb me 100 milion\u00eb euro (rreth 115 milion\u00eb dollar\u00eb)<\/p>\n
Stimuj t\u00eb tjer\u00eb<\/p>\n
Shqip\u00ebria ofron stimuj t\u00eb tjer\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs p\u00ebr investitor\u00ebt n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb shumt\u00eb. Stimujt kryesor\u00eb jan\u00eb p\u00ebrshkruar m\u00eb posht\u00eb (p\u00ebr detaje specifike p\u00ebr sektorin, investitor\u00ebt e interesuar duhet t\u00eb kontaktojn\u00eb Agjencin\u00eb Shqiptare t\u00eb Zhvillimit t\u00eb Investimeve):<\/p>\n
Turiz\u00ebm<\/p>\n
Hotele me 4 yje me status t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb<\/p>\n
TVSH e reduktuar prej 6 p\u00ebrqind p\u00ebr sh\u00ebrbimet e akomodimit (norma standarde: 20 p\u00ebrqind)<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga tatimi mbi fitimin (norma standarde: 15 p\u00ebrqind)<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga taksa e nd\u00ebrtimit<\/p>\n
Hotele\/resort me 5 yje me status t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb<\/p>\n
TVSH e reduktuar prej 6 p\u00ebrqind p\u00ebr sh\u00ebrbimet hoteliere\/resort (norma standarde: 20 p\u00ebrqind)<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga TVSH-ja p\u00ebr importet e jahteve dhe mjeteve lundruese p\u00ebr turiz\u00ebm dhe koh\u00eb t\u00eb lir\u00eb<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga tatimi mbi fitimin (norma standarde: 15 p\u00ebrqind)<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga taksa e nd\u00ebrtimit<\/p>\n
P\u00ebrjashtimi nga taksat p\u00ebr ndikimin n\u00eb infrastruktur\u00eb<\/p>\n
Stimuj t\u00eb tjer\u00eb turistik\u00eb<\/p>\n
TVSH dhe tarifa doganore zero p\u00ebr importet e automjeteve elektrike<\/p>\n
Bujq\u00ebsi<\/p>\n
Objektet e agroturizmit<\/p>\n
TVSH e reduktuar prej 6 p\u00ebrqind p\u00ebr sh\u00ebrbimet e akomodimit dhe restorantit, duke p\u00ebrjashtuar pijet (norma standarde: 20 p\u00ebrqind)<\/p>\n
Tatim mbi fitimin me ulje prej 5 p\u00ebrqind p\u00ebr aktivitetet e \u00e7ertifikuara t\u00eb agroturizmit (norma standarde: 20 p\u00ebrqind)<\/p>\n
Shoqatat e bashk\u00ebpunimit bujq\u00ebsor<\/p>\n
Tatim mbi fitimin i reduktuar prej 5 p\u00ebrqind (norma standarde: 15 p\u00ebrqind)<\/p>\n
Investime n\u00eb agrobiznes<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga TVSH-ja p\u00ebr importet e makinerive dhe pajisjeve p\u00ebr investime n\u00eb agrobiznes dhe p\u00ebrpunim (norma standarde: 20 p\u00ebrqind)<\/p>\n
TVSH e reduktuar prej 10 p\u00ebrqind p\u00ebr inputet bujq\u00ebsore, duke p\u00ebrfshir\u00eb plehrat kimike, pesticidet dhe farat (norma standarde: 20 p\u00ebrqind)<\/p>\n
Prodhim<\/p>\n
Industria e automobilave<\/p>\n
Tatim mbi fitimin me ulje prej 5 p\u00ebrqind p\u00ebr subjektet e industris\u00eb automobilistike (norma standarde: 15 p\u00ebrqind)<\/p>\n
Kontrata t\u00eb m\u00ebdha investimi<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga TVSH-ja p\u00ebr importet e makinerive dhe pajisjeve p\u00ebr kontrata investimi m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha ose t\u00eb barabarta me 5 milion\u00eb euro<\/p>\n
Energji e rinovueshme<\/p>\n
Projektet e energjis\u00eb diellore mund t\u00eb shesin energjin\u00eb e prodhuar n\u00eb tregun e lir\u00eb<\/p>\n
Termocentralet me kapacitet prej 15 M\u00cb ose m\u00eb shum\u00eb jan\u00eb t\u00eb pranueshme p\u00ebr marr\u00ebveshje 15-vje\u00e7are t\u00eb blerjes s\u00eb energjis\u00eb elektrike.<\/p>\n
Zonat Teknologjike dhe t\u00eb Zhvillimit ( TEDA ): Ligji p\u00ebr Zonat e Zhvillimit Ekonomik ofron stimuj fiskal\u00eb dhe administrativ\u00eb p\u00ebr kompanit\u00eb q\u00eb investojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor dhe p\u00ebr firmat q\u00eb krijojn\u00eb prani n\u00eb k\u00ebto zona. Stimujt kryesor\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
Shpenzimet kapitale jan\u00eb 120 p\u00ebrqind t\u00eb zbritshme gjat\u00eb nj\u00eb periudhe dyvje\u00e7are n\u00ebse zhvilluesit dhe p\u00ebrdoruesit investojn\u00eb n\u00eb TEDA brenda tre viteve t\u00eb funksionimit t\u00eb saj.<\/p>\n
Zhvilluesit dhe p\u00ebrdoruesit jan\u00eb gjithashtu t\u00eb p\u00ebrjashtuar nga 50 p\u00ebrqind e norm\u00ebs s\u00eb tatimit mbi fitimin (aktualisht 15 p\u00ebrqind) p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb prej pes\u00eb vitesh.<\/p>\n
Projekti i nj\u00eb zhvilluesi p\u00ebrjashtohet nga taksat e infrastruktur\u00ebs<\/p>\n
Nd\u00ebrtesat n\u00eb TEDA p\u00ebrjashtohen nga taksat e pasurive t\u00eb paluajtshme p\u00ebr pes\u00eb vjet.<\/p>\n
Nd\u00ebrtesat e transferuara te TEDA nuk i n\u00ebnshtrohen taks\u00ebs s\u00eb transferimit t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme.<\/p>\n
Kostot e pagave dhe kontributeve t\u00eb sigurimeve shoq\u00ebrore jan\u00eb 150 p\u00ebrqind t\u00eb zbritshme p\u00ebr vitin e par\u00eb, dhe shpenzimet e reja p\u00ebr paga dhe kostot sociale krahasuar me vitin e kaluar jan\u00eb 150 p\u00ebrqind t\u00eb zbritshme p\u00ebr vitet pasuese.<\/p>\n
Shpenzimet e trajnimit dhe k\u00ebrkim-zhvillimit kualifikohen p\u00ebr nj\u00eb zbritje tatimore prej 200 p\u00ebrqind p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb prej 10 vjet\u00ebsh.<\/p>\n
Mallrat shqiptare q\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb TEDA p\u00ebrjashtohen nga TVSH-ja.<\/p>\n
Mallrat mund t\u00eb transportohen nga nj\u00eb TEDA n\u00eb tjetr\u00ebn pa paguar detyrime doganore ose TVSH.<\/p>\n
Q\u00eb nga momenti q\u00eb mallrat hyjn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, ato p\u00ebrjashtohen nga detyrimet doganore dhe TVSH-ja.<\/p>\n
Zonat e Tregtis\u00eb s\u00eb Jashtme\/Porte t\u00eb Lira\/Leht\u00ebsimi i Tregtis\u00eb<\/p>\n
Shqip\u00ebria nuk ka zona funksionale pa taksa importi ose zona t\u00eb tregtis\u00eb s\u00eb lir\u00eb, megjith\u00ebse ekziston legjislacioni p\u00ebr krijimin e tyre. Ndryshimet e majit 2015 n\u00eb Ligjin p\u00ebr Krijimin dhe Funksionimin e Zonave Teknologjike dhe t\u00eb Zhvillimit (TEDA) krijuan kuadrin ligjor p\u00ebr krijimin e TEDA-ve, duke p\u00ebrcaktuar stimujt p\u00ebr zhvilluesit q\u00eb investojn\u00eb n\u00eb zhvillimin e k\u00ebtyre zonave dhe kompanit\u00eb q\u00eb operojn\u00eb brenda zonave.<\/p>\n
Parku Teknologjik Durana n\u00eb qytetin e dyt\u00eb m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, u hap n\u00eb prill t\u00eb vitit 2025. Parku Teknologjik Durana synon t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb biznese t\u00eb huaja t\u00eb IT-s\u00eb dhe t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb sip\u00ebrmarrjet e reja t\u00eb IT-s\u00eb dhe nomad\u00ebt dixhital\u00eb, si dhe t\u00eb krijoj\u00eb 5,000 vende t\u00eb reja pune. Stimujt kryesor\u00eb p\u00ebr kompanit\u00eb q\u00eb operojn\u00eb n\u00eb Parkun Teknologjik Durana p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
Taks\u00eb zero mbi korporatat p\u00ebr 15 vjet rresht mbi t\u00eb ardhurat e gjeneruara nga aktivitetet n\u00eb park<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga tatimi mbi t\u00eb ardhurat e punonj\u00ebsve p\u00ebr 10 vjet p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb stafin e K\u00ebrkimit dhe Zhvillimit t\u00eb p\u00ebrdoruesve t\u00eb parkut dhe t\u00eb gjith\u00eb stafin e zhvilluesit.<\/p>\n
Norm\u00eb zero e TVSH-s\u00eb p\u00ebr mallrat shqiptare t\u00eb furnizuara n\u00eb park p\u00ebr prodhimin e produkteve inovative (t\u00eb trajtuara si furnizime eksporti)<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga TVSH-ja p\u00ebr mallrat, pajisjet dhe sh\u00ebrbimet e p\u00ebrdorura n\u00eb park p\u00ebr prodhimin e produkteve inovative<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga taksa e ndikimit n\u00eb infrastruktur\u00eb<\/p>\n
P\u00ebrjashtim nga taksa e pron\u00ebs p\u00ebr 10 vjet p\u00ebr nd\u00ebrtimet e kryera n\u00eb park<\/p>\n
Rimbursimi i pjessh\u00ebm shtet\u00ebror p\u00ebr kostot e trajnimit t\u00eb punonj\u00ebsve shkencor\u00eb dhe teknik\u00eb, sipas kritereve dhe procedurave t\u00eb miratuara nga K\u00ebshilli i Ministrave.<\/p>\n
Kontributet e sigurimeve shoq\u00ebrore paguhen vet\u00ebm n\u00eb nivelin e pag\u00ebs minimale mujore komb\u00ebtare<\/p>\n
Procedura t\u00eb thjeshtuara doganore p\u00ebr hyrjen dhe daljen e mallrave n\u00eb\/nga parku t\u00eb p\u00ebrdorura p\u00ebr prodhimin e produkteve inovative, n\u00eb p\u00ebrputhje me Kodin Doganor.<\/p>\n
Nd\u00ebrtimi i TEDA Kashar n\u00eb Tiran\u00eb \u00ebsht\u00eb duke u zhvilluar. Investitor\u00ebt potencial\u00eb mund t\u00eb gjejn\u00eb m\u00eb shum\u00eb informacion n\u00eb faqen e saj. Nj\u00eb list\u00eb e stimujve \u00ebsht\u00eb m\u00eb posht\u00eb.<\/p>\n
Stimuj tatimor\u00eb dhe doganor\u00eb:<\/p>\n
Mallrat shqiptare q\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb TEDA p\u00ebrjashtohen nga taksimi i TVSH-s\u00eb.<\/p>\n
Mallrat mund t\u00eb transportohen nga nj\u00eb TEDA n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr pa paguar detyrime doganore ose TVSH.<\/p>\n
Q\u00eb nga momenti q\u00eb mallrat hyjn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, ato p\u00ebrjashtohen nga detyrimet doganore dhe TVSH-ja.<\/p>\n
Zhvilluesit dhe p\u00ebrdoruesit p\u00ebrjashtohen gjithashtu nga 50 p\u00ebrqind e norm\u00ebs s\u00eb tatimit mbi fitimin (aktualisht n\u00eb nj\u00eb norm\u00eb prej 15 p\u00ebrqind) p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb prej pes\u00eb vjet\u00ebsh.<\/p>\n
Stimuj p\u00ebr Infrastruktur\u00ebn dhe Pron\u00ebn<\/p>\n
Projekti i nj\u00eb zhvilluesi p\u00ebrjashtohet nga taksat e infrastruktur\u00ebs.<\/p>\n
Nd\u00ebrtesat n\u00eb TEDA p\u00ebrjashtohen nga taksat e pasurive t\u00eb paluajtshme p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb prej pes\u00eb vitesh.<\/p>\n
Nd\u00ebrtesat e transferuara te TEDA nuk i n\u00ebnshtrohen taks\u00ebs s\u00eb transferimit t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme.<\/p>\n
Stimuj p\u00ebr Pun\u00ebn dhe Kostot Operacionale<\/p>\n
Pagat dhe kostot sociale jan\u00eb 150 p\u00ebr qind t\u00eb zbritshme p\u00ebr vitin e par\u00eb, dhe shpenzimet e reja p\u00ebr paga dhe kostot sociale krahasuar me vitin e kaluar jan\u00eb 150 p\u00ebr qind t\u00eb zbritshme p\u00ebr vitet n\u00eb vijim.<\/p>\n
Shpenzimet e trajnimit dhe k\u00ebrkim-zhvillimit kualifikohen p\u00ebr nj\u00eb zbritje tatimore prej 200 p\u00ebrqind p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb prej 10 vjet\u00ebsh.<\/p>\n
Shpenzimet kapitale jan\u00eb 120 p\u00ebr qind t\u00eb zbritshme gjat\u00eb nj\u00eb periudhe dyvje\u00e7are n\u00ebse zhvilluesit dhe p\u00ebrdoruesit investojn\u00eb n\u00eb TEDA brenda tre viteve t\u00eb funksionimit t\u00eb saj.<\/p>\n
K\u00ebrkesat e Performanc\u00ebs dhe Lokalizimit t\u00eb t\u00eb Dh\u00ebnave<\/p>\n
Nuk ka k\u00ebrkesa performance p\u00ebr investitor\u00ebt e huaj ose k\u00ebrkesa minimale p\u00ebr p\u00ebrmbajtjen vendase n\u00eb mallra ose teknologji. Stimujt e investimeve jan\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebr investitor\u00ebt e huaj dhe vendas. Investimet n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb caktuar k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb licenc\u00eb ose autorizim dhe procedurat jan\u00eb t\u00eb ngjashme p\u00ebr investitor\u00ebt e huaj dhe vendas.<\/p>\n
Qeveria shqiptare miraton nj\u00eb kuot\u00eb vjetore t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb huaj pas nj\u00eb vler\u00ebsimi t\u00eb nevojave sipas sektorit dhe profesionit. Megjithat\u00eb, Ligji p\u00ebr t\u00eb Huajt parashikon p\u00ebrjashtime t\u00eb ndryshme, duke p\u00ebrfshir\u00eb lejet e pun\u00ebs p\u00ebr stafin q\u00eb z\u00eb pozicione ky\u00e7e, nd\u00ebr kategori t\u00eb tjera, t\u00eb cilat mund t\u00eb l\u00ebshohen jasht\u00eb kuot\u00ebs vjetore.<\/p>\n
Legjislacioni shqiptar q\u00eb rregullon funksionimin e Agjencis\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb Informacionit (AKSHI) dhe rregullorja mbi standardizimin e Termave t\u00eb Referenc\u00ebs p\u00ebr projektet e TIK-ut n\u00eb administrat\u00ebn publike k\u00ebrkon q\u00eb \u00e7do kompani e kontraktuar nga qeveria p\u00ebr t\u00eb zhvilluar dhe zbatuar projekte t\u00eb TIK-ut t\u00eb ofroj\u00eb kodin burimor dhe\/ose t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb kodin burimor. Komponent\u00ebt e m\u00ebposht\u00ebm t\u00eb t\u00eb gjitha sistemeve t\u00eb aplikacioneve t\u00eb zhvilluara do t’i transferohen institucionit publik pa kosto shtes\u00eb:<\/p>\n
Kodet burimore<\/p>\n
Analiza e dizajnit t\u00eb projektit<\/p>\n
Materialet burimore dhe<\/p>\n
Programe t\u00eb ekzekutueshme<\/p>\n
Megjithat\u00eb, legjislacioni shqiptar nuk p\u00ebrcakton nj\u00eb detyrim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm p\u00ebr ofruesit e huaj t\u00eb IT-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb ofruar akses n\u00eb \u00e7el\u00ebsat e enkriptimit.<\/p>\n
Shqip\u00ebria nuk ka nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme ligjore q\u00eb serverat, ruajtja e t\u00eb dh\u00ebnave ose sh\u00ebrbimet e p\u00ebrpunimit n\u00eb cloud duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vendosura fizikisht brenda Shqip\u00ebris\u00eb. Megjithat\u00eb, p\u00ebr bazat e t\u00eb dh\u00ebnave shtet\u00ebrore,<\/p>\n
sistemet qeveritare t\u00eb TIK-ut, infrastruktur\u00ebn kritike dhe informacionin e klasifikuar, legjislacioni shqiptar k\u00ebrkon:<\/p>\n
Kontrolli institucional<\/p>\n
Siguria<\/p>\n
Integriteti<\/p>\n
Auditueshm\u00ebria dhe<\/p>\n
Mbrojtja e t\u00eb dh\u00ebnave<\/p>\n
K\u00ebto k\u00ebrkesa rrjedhin kryesisht nga:<\/p>\n
Ligji p\u00ebr Bazat e t\u00eb Dh\u00ebnave Shtet\u00ebrore<\/p>\n
Vendimi i K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave p\u00ebr Administrimin e Sistemit t\u00eb Bazave t\u00eb t\u00eb Dh\u00ebnave Shtet\u00ebrore<\/p>\n
Ligji p\u00ebr Sigurin\u00eb Kibernetike dhe<\/p>\n
Udh\u00ebzim mbi Standardizimin e Termave t\u00eb Referenc\u00ebs p\u00ebr projektet e TIK-ut n\u00eb administrat\u00ebn publike<\/p>\n
Si rezultat, autoritetet publike mund t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb strehim brenda infrastrukturave t\u00eb kontrolluara ose t\u00eb miratuara nga qeveria p\u00ebr sisteme dhe t\u00eb dh\u00ebna publike t\u00eb ndjeshme, kryesisht p\u00ebr arsye sigurie dhe kontrolli operacional. Agjencia Komb\u00ebtare p\u00ebr Shoq\u00ebrin\u00eb e Informacionit, Autoriteti Komb\u00ebtar i Siguris\u00eb Kibernetike dhe Komisioneri p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn e Informacionit dhe Mbrojtjen e t\u00eb Dh\u00ebnave Personale mbik\u00ebqyrin pajtueshm\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka legjislacion gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb dh\u00ebnave personale. Sipas ligjit t\u00eb vitit 2024 p\u00ebr Mbrojtjen e t\u00eb Dh\u00ebnave Personale, i cili transpozoi Rregulloren e P\u00ebrgjithshme t\u00eb Mbrojtjes s\u00eb t\u00eb Dh\u00ebnave (GDPR) t\u00eb BE-s\u00eb, transferimet nd\u00ebrkufitare t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave personale lejohen, me kusht q\u00eb t\u00eb sigurohet nj\u00eb nivel i p\u00ebrshtatsh\u00ebm mbrojtjeje ose masa mbrojt\u00ebse t\u00eb p\u00ebrshtatshme, n\u00eb p\u00ebrputhje me parimet e GDPR-s\u00eb. Shqip\u00ebria nuk imponon nj\u00eb regjim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb lokalizimit t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb i pengon kompanit\u00eb t\u00eb transferojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb klient\u00ebve, p\u00ebrdoruesve ose t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb tjera t\u00eb lidhura me biznesin jasht\u00eb vendit.<\/p>\n
Seksioni 5.<\/p>\n
Mbrojtja e t\u00eb Drejtave t\u00eb Pron\u00ebs<\/p>\n
Prona t\u00eb Paluajtshme<\/p>\n
Individ\u00ebt dhe investitor\u00ebt p\u00ebrballen me sfida t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb mbrojtjen dhe zbatimin e t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Pavar\u00ebsisht p\u00ebrmir\u00ebsimeve n\u00eb sistemin e regjistrimit, gjendja e pamjaftueshme e t\u00eb dh\u00ebnave mbetet nj\u00eb rrezik p\u00ebr sigurin\u00eb e titujve t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb dhe nj\u00eb kufizim p\u00ebr investimet. Sektori i pronave perceptohet nga publiku si nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb ekspozuarit ndaj korrupsionit. Procedurat e regjistrimit t\u00eb pronave dhe marrja e titujve t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb jan\u00eb ende t\u00eb v\u00ebshtira dhe t\u00eb prirura ndaj korrupsionit t\u00eb p\u00ebrhapur. Qeveria ka miratuar nj\u00eb platform\u00eb online p\u00ebr dor\u00ebzimin e aplikimeve p\u00ebr transaksione me pronat, por kjo nuk ka qen\u00eb e mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb zhdukur korrupsionin n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar procesin e menaxhimit t\u00eb pronave, n\u00eb vitin 2019, Shqip\u00ebria krijoi Agjencin\u00eb Shtet\u00ebrore t\u00eb Kadastr\u00ebs (ASHK), e cila bashkoi agjenci t\u00eb ndryshme p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr regjistrimin, kompensimin dhe legalizimin e pronave. Sistemi i regjistrimit t\u00eb pronave \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar fal\u00eb ndihm\u00ebs s\u00eb donator\u00ebve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb, por procesi ka ecur ngadal\u00eb pasi Shqip\u00ebria ende nuk e ka p\u00ebrfunduar regjistrimin fillestar t\u00eb titujve t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb zonat bregdetare jugore me vler\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe zonat malore. N\u00eb vitin 2020, qeveria miratoi legjislacionin q\u00eb synon t\u00eb finalizoj\u00eb proceset kalimtare p\u00ebr regjistrimin fillestar t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb grupit t\u00eb pronave t\u00eb paluajtshme, legalizimin e nd\u00ebrtesave t\u00eb paligjshme dhe dixhitalizimin e plot\u00eb t\u00eb dosjeve t\u00eb pronave. N\u00eb qershor 2025, Agjencia Shtet\u00ebrore e Kadastr\u00ebs miratoi nj\u00eb plan veprimi q\u00eb synon dixhitalizimin e plot\u00eb deri n\u00eb dhjetor 2026 dhe p\u00ebrfundimin e t\u00eb gjitha regjistrimeve t\u00eb para t\u00eb pronave t\u00eb paluajtshme deri n\u00eb dhjetor 2028.<\/p>\n
Sipas raportit t\u00eb progresit t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr vitin 2025, 91 p\u00ebrqind e tok\u00ebs \u00ebsht\u00eb e regjistruar, por mbeten boshll\u00ebqe t\u00eb konsiderueshme n\u00eb dixhitalizim. Vet\u00ebm 43 p\u00ebrqind e titujve t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb, 69 p\u00ebrqind e dokumenteve mb\u00ebshtet\u00ebse dhe 10 p\u00ebrqind e hartave kadastrale jan\u00eb dixhitalizuar. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, af\u00ebrsisht 80 p\u00ebrqind e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb regjistruara m\u00eb par\u00eb ende k\u00ebrkojn\u00eb verifikim p\u00ebr t\u00eb siguruar sakt\u00ebsin\u00eb. Qeveria po p\u00ebrpunon gjithashtu aplikimet p\u00ebr legalizimin e nd\u00ebrtimeve t\u00eb paligjshme, t\u00eb cilat pritet t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2028. Deri m\u00eb sot, autoritetet kan\u00eb legalizuar 64 p\u00ebrqind t\u00eb 400,000<\/p>\n
aplikimeve, nd\u00ebrsa kan\u00eb refuzuar 1 p\u00ebrqind. Shitja e pasurive t\u00eb paluajtshme p\u00ebr t\u00eb huajt nuk \u00ebsht\u00eb e kufizuar, p\u00ebrve\u00e7se ata nuk mund t\u00eb blejn\u00eb tok\u00eb bujq\u00ebsore si individ\u00eb, por mund t\u00eb blejn\u00eb ose t\u00eb marrin me qira vet\u00ebm pasi t\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb kompani tregtare n\u00eb Shqip\u00ebri. Qeveria synon t\u00eb heq\u00eb k\u00ebto kufizime n\u00eb ligjin e ri t\u00eb investimeve, i cili ka qen\u00eb n\u00eb proces hartimi p\u00ebr disa vite, por edhe n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb procesit t\u00eb integrimit n\u00eb BE.<\/p>\n
Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb pal\u00eb n\u00eb Konvent\u00ebn mbi Interesat Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Pajisjet e L\u00ebvizshme (Konventa e Kejptaunit) dhe n\u00eb Protokollin mbi \u00c7\u00ebshtjet Specifike p\u00ebr Pajisjet e Avion\u00ebve (Protokolli i Avion\u00ebve). Ambasada e SHBA-s\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb kontaktuar p\u00ebr ndonj\u00eb mosmarr\u00ebveshje sipas Konvent\u00ebs s\u00eb Kejptaunit.<\/p>\n
Pron\u00ebsia Intelektuale<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka forcuar kuadrin e saj ligjor n\u00ebp\u00ebrmjet reformave t\u00eb m\u00ebdha legjislative n\u00eb vitin 2025. Vendi miratoi ligje t\u00eb reja t\u00eb pavarura mbi markat tregtare dhe patentat n\u00eb korrik 2025, t\u00eb dyja n\u00eb p\u00ebrputhje me acquis t\u00eb BE-s\u00eb. Nj\u00eb projektligj i ri p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn e autorit u hartua dhe \u00ebsht\u00eb aktualisht n\u00eb shqyrtim. K\u00ebto ligje jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me Rregulloren e BE-s\u00eb 2017\/1001 dhe Direktiv\u00ebn 2004\/48\/KE, duke p\u00ebrfaq\u00ebsuar nj\u00eb modernizim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb struktur\u00ebs ligjore t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale. Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe nuk u miratuan dispozita specifike p\u00ebr pron\u00ebsin\u00eb intelektuale.<\/p>\n
Pavar\u00ebsisht p\u00ebrparimit n\u00eb miratimin e legjislacionit dhe megjith\u00ebse Shqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb Raportin Special 301 t\u00eb P\u00ebrfaq\u00ebsuesit t\u00eb Tregtis\u00eb s\u00eb SHBA-s\u00eb (USTR) ose List\u00ebn e Tregjeve t\u00eb Famshme, shkelja dhe vjedhja e t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale (PI) vazhdojn\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb strukturave t\u00eb dob\u00ebta ligjore dhe zbatimit t\u00eb dob\u00ebt. Mallrat e falsifikuara jan\u00eb ende t\u00eb pranishme n\u00eb tregjet lokale dhe qendrat tregtare. Pirateria dixhitale mbetet nj\u00eb problem i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/p>\n
Organet zbatuese kan\u00eb paraqitur koh\u00ebt e fundit qindra k\u00ebrkesa p\u00ebr t\u00eb bllokuar lidhjet audiovizuale t\u00eb paligjshme n\u00eb internet, transmetimet sportive dhe URL-t\u00eb pirate. Inspektorati Shtet\u00ebror p\u00ebr Mbik\u00ebqyrjen e Tregut (SIMS) \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr monitorimin e zbatimit t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale (PI). N\u00eb vitin 2025, divizioni i t\u00eb drejtave t\u00eb autorit i SIMS kreu 495 inspektime, duke rezultuar n\u00eb 49 sanksione administrative. Divizioni i pron\u00ebsis\u00eb industriale i SIMS kreu 251 inspektime, duke rezultuar n\u00eb 372 sanksione administrative. Divizioni i t\u00eb drejtave t\u00eb autorit kreu 244 inspektime dhe l\u00ebshoi \u200b\u200b12 sanksione administrative. SIMS vazhdoi t\u00eb asgj\u00ebsoj\u00eb sasi t\u00eb kufizuara t\u00eb veshjeve dhe detergjent\u00ebve t\u00eb falsifikuar gjat\u00eb vitit 2025.<\/p>\n
Drejtoria e Doganave mbetet autoriteti kryesor p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00eb drejtat e pron\u00ebsis\u00eb intelektuale n\u00eb produktet e importuara dhe raporton mbi mallrat e falsifikuara q\u00eb sekuestron dhe shkat\u00ebrron \u00e7do vit. N\u00eb vitin 2025, administrata doganore vazhdoi t\u00eb pezulloj\u00eb l\u00ebshimin e veshjeve dhe aksesor\u00ebve t\u00eb dyshuar p\u00ebr shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale, duke ruajtur nivele zbatimi t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb vitit 2024. N\u00eb rastet e mallrave t\u00eb sekuestruara, mbajt\u00ebsi i t\u00eb drejtave duhet t\u00eb ofroj\u00eb barr\u00ebn e prov\u00ebs dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye duhet s\u00eb pari t\u00eb inspektoj\u00eb mallrat p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar n\u00ebse ato po shkelin t\u00eb drejtat e pron\u00ebsis\u00eb intelektuale. Mbajt\u00ebsi i t\u00eb drejtave \u00ebsht\u00eb gjithashtu p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr ruajtjen dhe shkat\u00ebrrimin e mallrave t\u00eb falsifikuara.<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb sanksionet administrative l\u00ebshohen rregullisht, ka nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb kufizuar ndjekjesh penale p\u00ebr shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale n\u00eb gjykata. Rregullator\u00ebt shpesh jan\u00eb joefektiv\u00eb n\u00eb mbledhjen e gjobave dhe prokuror\u00ebt rrall\u00eb ngren\u00eb padi p\u00ebr vjedhje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale. Gjithashtu, mungon trajnimi i specializuar p\u00ebr gjyqtar\u00ebt dhe prokuror\u00ebt n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e pron\u00ebsis\u00eb intelektuale, si nj\u00eb penges\u00eb kryesore p\u00ebr zbatimin e besuesh\u00ebm t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale n\u00eb gjykata.<\/p>\n
N\u00eb vitin 2025, \u00e7\u00ebshtjet e shkeljes s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale vazhduan t\u00eb p\u00ebrpunoheshin n\u00eb gjykat\u00ebn e rrethit t\u00eb Tiran\u00ebs, gjykatat administrative dhe Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb, me vendime t\u00eb kufizuara gjyq\u00ebsore t\u00eb ngjashme me vitin 2024. Drejtoria e t\u00eb drejtave t\u00eb autorit ndoqi \u00e7\u00ebshtje kund\u00ebr bizneseve p\u00ebr shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb autorit audiovizuale, me disa d\u00ebnime dhe gjoba t\u00eb mbledhura, nd\u00ebrsa t\u00eb tjerat vazhduan p\u00ebrmes apelimeve. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, zbatimi gjyq\u00ebsor n\u00eb vitin 2025 mbeti n\u00eb p\u00ebrputhje me vitin 2024, i karakterizuar nga ndjekje penale t\u00eb kufizuara dhe d\u00ebnime t\u00eb rralla sipas nenit 149 t\u00eb Kodit Penal, duke reflektuar sfidat e vazhdueshme n\u00eb zbatimin gjyq\u00ebsor t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale, pavar\u00ebsisht kornizave t\u00eb forcuara ligjore dhe veprimeve aktive administrative.<\/p>\n
Kompanit\u00eb amerikane duhet t\u00eb konsultohen me nj\u00eb avokat me p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e t\u00eb drejtave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale dhe t\u00eb shmangin rreziqet e mundshme duke krijuar marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb forta tregtare dhe duke hartuar kontrata t\u00eb forta.<\/p>\n
Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb pal\u00eb n\u00eb:<\/p>\n
Traktati i s\u00eb Drejt\u00ebs s\u00eb Patentave p\u00ebr Organizat\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Pron\u00ebsis\u00eb Intelektuale (OBPI)<\/p>\n
Traktati i Bashk\u00ebpunimit p\u00ebr Patentat<\/p>\n
Konventa e Bern\u00ebs dhe<\/p>\n
Konventa e Parisit<\/p>\n
Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb gjithashtu an\u00ebtare e Organizat\u00ebs Evropiane t\u00eb Patentave.<\/p>\n
P\u00ebr informacione shtes\u00eb rreth ligjeve komb\u00ebtare dhe pikave t\u00eb kontaktit n\u00eb zyrat lokale t\u00eb IPR-s\u00eb, ju lutemi shihni profilet e vendeve t\u00eb \u00cbIPO-s .<\/p>\n
Seksioni 6.<\/p>\n
Sektori Financiar<\/p>\n
Tregjet e Kapitalit dhe Investimet e Portofolit<\/p>\n
Qeveria shqiptare ka miratuar politika p\u00ebr t\u00eb promovuar rrjedh\u00ebn e lir\u00eb t\u00eb burimeve financiare dhe investimeve t\u00eb huaja n\u00eb Shqip\u00ebri. Nj\u00eb kuad\u00ebr ligjor mb\u00ebshtet parimet e trajtimit t\u00eb barabart\u00eb, mosdiskriminimit dhe mbrojtjes s\u00eb investimeve t\u00eb huaja. Investitor\u00ebt e huaj kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb nxjerrin jasht\u00eb shtetit t\u00eb gjitha fondet dhe kontributet e investimeve t\u00eb tyre. N\u00eb p\u00ebrputhje me Nenin VIII t\u00eb FMN-s\u00eb, qeveria dhe Banka Qendrore nuk vendosin asnj\u00eb kufizim n\u00eb pagesat dhe transfertat p\u00ebr transaksionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
Pavar\u00ebsisht tregut t\u00eb cek\u00ebt t\u00eb k\u00ebmbimit valutor t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, bankat g\u00ebzojn\u00eb likuiditet t\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur transaksione t\u00eb m\u00ebdha. Investimet e portofolit vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb sepse ato mbeten t\u00eb kufizuara kryesisht n\u00eb aksionet e kompanive, obligacionet qeveritare dhe t\u00eb korporatave, si dhe pasurit\u00eb e paluajtshme, pasi tregu i aksioneve t\u00eb Tiran\u00ebs mbetet jofunksional.<\/p>\n
N\u00eb vitet e fundit, ulja e vazhdueshme e kredive me probleme u ka lejuar bankave tregtare t\u00eb leht\u00ebsojn\u00eb standardet e huadh\u00ebnies dhe t\u00eb rrisin huadh\u00ebnien e p\u00ebrgjithshme. Kredit\u00eb me probleme (KP) ran\u00eb m\u00eb tej n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025 n\u00eb 3.8 p\u00ebrqind, krahasuar me 4.17 p\u00ebrqind vitin e kaluar. Huadh\u00ebniet e p\u00ebrgjithshme kan\u00eb vazhduar t\u00eb rriten dhe arrit\u00ebn af\u00ebrsisht 10.7 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025, duke sh\u00ebnuar nj\u00eb rritje prej 13.4 p\u00ebrqind krahasuar me vitin 2024.<\/p>\n
Tregu i kredis\u00eb mbetet konkurrues, ve\u00e7an\u00ebrisht pasi bankat lokale k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb zgjerojn\u00eb pjes\u00ebn e tyre t\u00eb tregut. Normat mesatare t\u00eb interesit p\u00ebr kredit\u00eb e reja n\u00eb monedh\u00eb vendase p\u00ebr sektorin privat arrit\u00ebn n\u00eb 6.01 p\u00ebrqind n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025, nd\u00ebrsa normat p\u00ebr kredit\u00eb e reja n\u00eb euro dhe dollar\u00eb amerikan\u00eb ishin pak m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, p\u00ebrkat\u00ebsisht 4.95 p\u00ebrqind dhe 4.82 p\u00ebrqind. Bankat tregtare q\u00eb operojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar cil\u00ebsin\u00eb dhe sasin\u00eb e sh\u00ebrbimeve q\u00eb ofrojn\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb larmi t\u00eb madhe instrumentesh krediti, linja tradicionale krediti dhe drafte bankare.<\/p>\n
Gjat\u00eb vitit 2025, BSH-ja ruajti nj\u00eb qasje relativisht t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb politik\u00ebs monetare, duke zbatuar nj\u00eb ulje modeste t\u00eb fundit t\u00eb norm\u00ebs s\u00eb interesit n\u00eb korrik dhe m\u00eb pas duke e mbajtur t\u00eb pandryshuar norm\u00ebn baz\u00eb t\u00eb interesit n\u00eb 2.5 p\u00ebrqind, nga 2.75 p\u00ebrqind n\u00eb vitin 2024. BSH-ja e mbajti norm\u00ebn e saj baz\u00eb t\u00eb interesit pothuajse t\u00eb pandryshuar gjat\u00eb vitit 2025, nd\u00ebrsa ekonomia tregoi nj\u00eb rritje t\u00eb q\u00ebndrueshme prej rreth 3.7 p\u00ebrqind, inflacioni mbeti i ul\u00ebt dhe i p\u00ebrmbajtur mir\u00eb n\u00eb 2.3 p\u00ebrqind, dhe politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit vazhduan t\u00eb vler\u00ebsonin pasigurit\u00eb dhe rreziqet e jashtme ekonomike.<\/p>\n
Paraja dhe Sistemi Bankar<\/p>\n
N\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb tregu efektiv t\u00eb aksioneve, sektori bankar vendas mbetet kanali kryesor p\u00ebr financimin e bizneseve. Pavar\u00ebsisht se \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me tronditje t\u00eb shumta vendase dhe globale n\u00eb vitet e fundit, sektori bankar ka mbetur elastik, likuid, fitimprur\u00ebs dhe i kapitalizuar mir\u00eb. Mjaftueshm\u00ebria e kapitalit, n\u00eb 20.36 p\u00ebrqind n\u00eb dhjetor 2025, mbetet shum\u00eb mbi k\u00ebrkesat e Bazelit dhe tregon asete t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr sektorin bankar. BSH, Banka Qendrore e vendit, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr licencimin dhe mbik\u00ebqyrjen e sektorit bankar n\u00eb Shqip\u00ebri. Sektori bankar \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht n\u00eb pron\u00ebsi private dhe asetet e tij totale jan\u00eb rritur vazhdimisht, duke arritur n\u00eb 26 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025, kryesisht bazuar n\u00eb kredi dhe investime n\u00eb letra me vler\u00eb.<\/p>\n
Kishte 11 banka operative q\u00eb nga dhjetori 2025, nga kulmi prej 16 n\u00eb vitin 2016. Megjithat\u00eb, numri i bankave n\u00eb veprim pritet t\u00eb rritet me tre banka t\u00eb tjera q\u00eb njoftojn\u00eb plane n\u00eb vitin 2025 p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb treg: Ziraat Bank n\u00eb pron\u00ebsi turke; JET Bank, banka e par\u00eb plot\u00ebsisht dixhitale n\u00eb vend; dhe banka shtet\u00ebrore, Banka Shqiptare e Zhvillimit. Shkalla e pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb huaj ka r\u00ebn\u00eb ndjesh\u00ebm gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit, me pjes\u00ebn e aseteve n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb bankave t\u00eb huaja q\u00eb ka r\u00ebn\u00eb nga 90 p\u00ebrqind n\u00eb vitin 2013 n\u00eb 60.3 p\u00ebrqind n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025, duke zvog\u00ebluar ndjeshm\u00ebrin\u00eb e sistemit ndaj rreziqeve t\u00eb p\u00ebrhapjes nga goditjet e jashtme.<\/p>\n
Q\u00eb nga dhjetori i vitit 2025, Banka Komb\u00ebtare Tregtare (BKT) n\u00eb pron\u00ebsi turke mbeti banka m\u00eb e madhe me nj\u00eb pjes\u00eb tregu prej 24.1 p\u00ebrqind, e ndjekur nga Banka vendase Credins me 16.5 p\u00ebrqind dhe Banka Austriake Raiffeisen me 14.2 p\u00ebrqind. Banka Amerikane e Investimeve \u00ebsht\u00eb e vetmja bank\u00eb private me aksionar\u00eb amerikan\u00eb dhe renditet e shtata me 7 p\u00ebrqind t\u00eb totalit t\u00eb aseteve t\u00eb sektorit bankar.<\/p>\n
Pas nj\u00eb reduktimi t\u00eb pranis\u00eb bankare p\u00ebr shkak t\u00eb konsolidimit t\u00eb sektorit bankar, numri i deg\u00ebve bankare u rrit n\u00eb vitin 2025, duke arritur n\u00eb 449 deg\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vitit krahasuar me 405 n\u00eb fund t\u00eb vitit t\u00eb kaluar. Pavar\u00ebsisht se tradicionalisht \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ekonomi e bazuar n\u00eb para t\u00eb gatshme, p\u00ebrdorimi i kartave dhe transaksioneve online \u00ebsht\u00eb rritur ndjesh\u00ebm vitet e fundit. Tregu i kartave kontrollohet plot\u00ebsisht nga Visa dhe Mastercard. N\u00eb fund t\u00eb vitit 2025 kishte 1.576 milion\u00eb karta n\u00eb qarkullim, 5.6 p\u00ebr qind m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, v\u00ebllimi i transaksioneve online dhe me karta arriti n\u00eb 31 miliard\u00eb dollar\u00eb dhe 2.8 miliard\u00eb dollar\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht, n\u00eb fund t\u00eb vitit, duke sh\u00ebnuar rritje prej 14.5 dhe 14.3 p\u00ebr qind krahasuar me vitin e kaluar.<\/p>\n
Ligj\u00ebrisht, nuk ka kufizime p\u00ebr t\u00eb huajt q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb hapin llogari bankare pasi nuk k\u00ebrkohet t\u00eb v\u00ebrtetojn\u00eb statusin e rezidenc\u00ebs, por n\u00eb praktik\u00eb procedurat mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb r\u00ebnda. Shtetasit amerikan\u00eb duhet t\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb formular q\u00eb lejon zbulimin e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb tyre bankare n\u00eb IRS, si\u00e7 k\u00ebrkohet sipas Aktit t\u00eb Pajtueshm\u00ebris\u00eb Tatimore t\u00eb Llogarive t\u00eb Huaja t\u00eb SHBA-s\u00eb (FATCA). BSH raporton se bankat n\u00eb Shqip\u00ebri nuk kan\u00eb humbur asnj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie bankare korrespondente n\u00eb vitet e fundit. Megjithat\u00eb, disa banka me aksionar\u00eb shqiptar\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb probleme me gjetjen e bankave korrespondente p\u00ebr shkak t\u00eb v\u00ebllimit t\u00eb tyre t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb biznesit. N\u00eb n\u00ebntor 2024, Shqip\u00ebria iu bashkua Zon\u00ebs s\u00eb Vetme t\u00eb Pagesave n\u00eb Euro (SEPA), nj\u00eb iniciativ\u00eb evropiane q\u00eb mund\u00ebson pagesa elektronike nd\u00ebrkufitare m\u00eb t\u00eb lira dhe m\u00eb t\u00eb shpejta n\u00eb euro. Bankat dhe institucionet jobanka shqiptare nis\u00ebn transaksionet e para nd\u00ebrkufitare SEPA n\u00eb tetor 2025.<\/p>\n
K\u00ebmbimi Valutor dhe Remitancat<\/p>\n
K\u00ebmbimi valutor<\/p>\n
BSH-ja formulon, miraton dhe zbaton politikat e k\u00ebmbimit valutor dhe mban nj\u00eb rol mbik\u00ebqyr\u00ebs n\u00eb aktivitetet e k\u00ebmbimit valutor n\u00eb p\u00ebrputhje me Ligjin p\u00ebr Bank\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb nr. 8269 dhe Ligjin p\u00ebr Bankat. K\u00ebmbimi valutor rregullohet nga Rregullorja nr. 70 e vitit 2009 p\u00ebr Aktivitetet e K\u00ebmbimit Valutor (Rregullorja e Valut\u00ebs).<\/p>\n
BSH-ja mban nj\u00eb regjim t\u00eb kursit t\u00eb k\u00ebmbimit luhat\u00ebs t\u00eb lir\u00eb p\u00ebr monedh\u00ebn vendase, lekun. Autoritetet shqiptare nuk p\u00ebrfshihen n\u00eb arbitrazh valutor dhe as nuk e shohin at\u00eb si nj\u00eb instrument efikas p\u00ebr t\u00eb arritur avantazh konkurrues. Nd\u00ebrhyrjet n\u00eb tregun e brendsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebmbimit rregullohen nga vendimi nr. 80 i BSH-s\u00eb, i miratuar n\u00eb dhjetor 2020. BSH-ja nuk nd\u00ebrhyn p\u00ebr t\u00eb manipuluar kursin e k\u00ebmbimit, por vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb rritur\/ulur rezervat monetare, p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar paq\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e tep\u00ebrt n\u00eb tregun e brendsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebmbimit dhe p\u00ebr t\u00eb zbatuar objektivat e politik\u00ebs monetare. Megjithat\u00eb, n\u00eb vitin 2024, duke u p\u00ebrballur me nj\u00eb mbi\u00e7mim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb monedh\u00ebs vendase kundrejt euros, BSH-ja rriti nd\u00ebrhyrjet n\u00eb tregun valutor me rreth 933 milion\u00eb euro (rreth 973 milion\u00eb dollar\u00eb) – 3.7 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se n\u00eb vitin 2023. Monedha vendase u forcua m\u00eb tej kundrejt euros n\u00eb vitin 2024 me 7.4 p\u00ebrqind. N\u00eb vitin 2025, p\u00ebr shkak t\u00eb presionit t\u00eb vazhduesh\u00ebm n\u00eb r\u00ebnie mbi kursin e k\u00ebmbimit, BSH-ja nd\u00ebrhyri n\u00eb tregun vendas duke bler\u00eb 1.03 miliard\u00eb euro (rreth 1.17 miliard\u00eb dollar\u00eb), nga t\u00eb cilat 729 milion\u00eb euro (rreth 829 milion\u00eb dollar\u00eb) kishin p\u00ebr q\u00ebllim parandalimin e mbi\u00e7mimit t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb monedh\u00ebs vendase dhe pjesa tjet\u00ebr p\u00ebrb\u00ebhej nga nd\u00ebrhyrje t\u00eb planifikuara. Gjat\u00eb vitit 2025, monedha vendase u mbi\u00e7mua me 2.4 p\u00ebrqind.<\/p>\n
Valuta e huaj \u00ebsht\u00eb leht\u00ebsisht e disponueshme n\u00eb banka dhe n\u00eb zyrat e k\u00ebmbimit valutor. Njoftimi paraprak \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm n\u00ebse k\u00ebmbimi valutor \u00ebsht\u00eb disa milion\u00eb dollar\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb – ligji nuk specifikon nj\u00eb shum\u00eb, por ofron faktor\u00eb p\u00ebr p\u00ebrcaktimin e pragut p\u00ebr shk\u00ebmbimet e m\u00ebdha – pasi tregu i k\u00ebmbimit valutor n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb i cek\u00ebt, si\u00e7 konfirmohet nga nj\u00eb raport i FMN-s\u00eb n\u00eb prill 2025, i cili pohoi se tregjet valutore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb kan\u00eb nj\u00eb xhiro vjetore prej 11 miliard\u00eb dollar\u00ebsh. Rezervat valutore t\u00eb Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb arrit\u00ebn n\u00eb 8.26 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025.<\/p>\n
Politikat e Remitancave<\/p>\n
Ligji Bankar nuk vendos kufizime n\u00eb blerjen, shitjen, mbajtjen ose transferimin e valut\u00ebs s\u00eb huaj. Megjithat\u00eb, ligji vendas autorizon BSH-n\u00eb t\u00eb kufizoj\u00eb p\u00ebrkoh\u00ebsisht blerjen, shitjen, mbajtjen ose transferimin e valut\u00ebs s\u00eb huaj p\u00ebr t\u00eb ruajtur kursin e k\u00ebmbimit valutor ose rezervat zyrtare. N\u00eb praktik\u00eb, BSH-ja rrall\u00eb p\u00ebrdor masa t\u00eb tilla.<\/p>\n
Ligji p\u00ebr Investimet e Huaja garanton t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb transferuar dhe riatdhesuar fondet e lidhura me nj\u00eb investim n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb nj\u00eb monedh\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorshme lirisht me nj\u00eb kurs kliringu t\u00eb tregut. Vet\u00ebm subjektet e licencuara (bankat) mund t\u00eb kryejn\u00eb transferta valutore. Periudhat e pritjes varen nga procedurat e zyr\u00ebs t\u00eb miratuara nga bankat. Qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb dhe t\u00eb huaj q\u00eb hyjn\u00eb ose dalin nga vendi duhet t\u00eb deklarojn\u00eb pasurit\u00eb mbi 1,000,000 lek\u00eb (rreth 11,000 dollar\u00eb) n\u00eb monedh\u00eb t\u00eb fort\u00eb dhe\/ose sende t\u00eb \u00e7muara. Mosdeklarimi i pasurive t\u00eb tilla konsiderohet vep\u00ebr penale, e d\u00ebnueshme me konfiskim t\u00eb pasurive dhe deri n\u00eb dy vjet burgim.<\/p>\n
Edhe pse Rregullorja e K\u00ebmbimit Valutor (FX) e vitit 2009 (Vendimi Nr. 70 mbi Transaksionet e K\u00ebmbimit Valutor) parashikon q\u00eb rezident\u00ebt dhe jorezident\u00ebt mund t\u00eb transferojn\u00eb kapital brenda dhe n\u00eb Shqip\u00ebri pa kufizim, transferimet e kapitalit jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb i n\u00ebnshtrohen<\/p>\n
k\u00ebrkesave t\u00eb caktuara p\u00ebr dokumentacion. Personat duhet t\u00eb paraqesin nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb q\u00eb tregon q\u00ebllimin e transferimit t\u00eb kapitalit, nj\u00eb certifikat\u00eb regjistrimi nga Qendra Komb\u00ebtare e Biznesit (QKB) dhe nj\u00eb deklarat\u00eb n\u00eb lidhje me burimin e fondeve. Periudha e pritjes p\u00ebr transferimin zakonisht \u00ebsht\u00eb deri n\u00eb 60 dit\u00eb.<\/p>\n
Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e MONEYVAL, nj\u00eb organ rajonal i stilit t\u00eb Task Forc\u00ebs p\u00ebr Veprim Financiar. N\u00eb tetor 2023, FATF e hoqi Shqip\u00ebrin\u00eb nga kategoria e juridiksioneve n\u00ebn monitorim t\u00eb shtuar, e njohur edhe si lista gri p\u00ebr pastrimin e parave, pasi ishte pjes\u00eb e list\u00ebs p\u00ebr tre vjet. Raporti i Strategjis\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Kontrollit t\u00eb Narkotik\u00ebve (INCSR) V\u00ebllimi II i vitit 2025, i cili trajton \u00e7\u00ebshtjet e pastrimit t\u00eb parave t\u00eb lidhura me narkotik\u00ebt, e mbajti Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb kategorin\u00eb “Juridiksionet Kryesore t\u00eb Pastrimit t\u00eb Parave” t\u00eb vitit 2024 pas p\u00ebrfshirjes s\u00eb saj p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitin 2017. Shqip\u00ebria dhe Shtetet e Bashkuara kan\u00eb nj\u00eb partneritet t\u00eb ngusht\u00eb p\u00ebr zbatimin e ligjit, por nuk kan\u00eb nj\u00eb Traktat dypal\u00ebsh p\u00ebr Ndihm\u00eb t\u00eb Nd\u00ebrsjell\u00eb Ligjore (MLAT). Megjithat\u00eb, bashk\u00ebpunimi \u00ebsht\u00eb i mundur p\u00ebrmes konventave shum\u00ebpal\u00ebshe.<\/p>\n
Fondet e Pasuris\u00eb Sovrane<\/p>\n
Shqip\u00ebria nuk ka nj\u00eb fond sovran pasurie, por n\u00eb tetor 2019 Parlamenti i Shqip\u00ebris\u00eb themeloi Korporat\u00ebn Shqiptare t\u00eb Investimeve (KSHI) , me objektivin e rigjall\u00ebrimit dhe monetizimit t\u00eb aseteve t\u00eb sektorit publik t\u00eb n\u00ebn-shfryt\u00ebzuara dhe nxitjes s\u00eb zhvillimit ekonomik. KSHI identifikon dhe rip\u00ebrdor pronat shtet\u00ebrore p\u00ebr investime produktive, zhvillon dhe mbik\u00ebqyr projekte investimi dhe investon n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt duke mobilizuar kapital shtet\u00ebror, privat vendas dhe t\u00eb huaj.<\/p>\n
Seksioni 7.<\/p>\n
Nd\u00ebrmarrjet Shtet\u00ebrore<\/p>\n
Nd\u00ebrmarrjet shtet\u00ebrore (NSH) n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb persona juridik\u00eb q\u00eb jan\u00eb ose t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb shtetit ose t\u00eb kontrolluar nga shteti, q\u00eb veprojn\u00eb si shoq\u00ebri tregtare. Ato p\u00ebrputhen me Ligjin p\u00ebr Sip\u00ebrmarr\u00ebsit dhe Shoq\u00ebrit\u00eb Tregtare dhe Ligjin p\u00ebr Transformimin e Nd\u00ebrmarrjeve Shtet\u00ebrore n\u00eb Shoq\u00ebri Tregtare, duke siguruar trajtim t\u00eb barabart\u00eb me kompanit\u00eb private n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin sektor. NSH-t\u00eb duhet t\u00eb regjistrohen n\u00eb Qendr\u00ebn e Regjistrimit t\u00eb Biznesit dhe pasqyrat e tyre financiare jan\u00eb t\u00eb aksesueshme publikisht n\u00eb faqen e internetit t\u00eb QKB-s\u00eb.Qeveria shqiptare k\u00ebrkon raporte vjetore dhe auditime t\u00eb pavarura p\u00ebr nd\u00ebrmarrjet shtet\u00ebrore. Ato i p\u00ebrmbahen t\u00eb nj\u00ebjtave nivele tatimore, procedurave, kontabilitetit vendas dhe standardeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb raportimit financiar si kompanit\u00eb e tjera tregtare dhe i n\u00ebnshtrohen rregulloreve t\u00eb prokurimit publik dhe auditimeve nga Kontrolli i Lart\u00eb i Shtetit.<\/p>\n
Operacionet e nd\u00ebrmarrjeve shtet\u00ebrore rregullohen nga Ligji p\u00ebr Sip\u00ebrmarr\u00ebsit dhe Shoq\u00ebrit\u00eb Tregtare, Ligji p\u00ebr Nd\u00ebrmarrjet Shtet\u00ebrore dhe Ligji p\u00ebr Transformimin e Nd\u00ebrmarrjeve Shtet\u00ebrore n\u00eb Shoq\u00ebri Tregtare. Ministrit\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb shtetin si pronar t\u00eb nd\u00ebrmarrjeve shtet\u00ebrore. Nd\u00ebrsa nuk jan\u00eb t\u00eb detyruara ligj\u00ebrisht t\u00eb ndjekin udh\u00ebzimet e OECD-s\u00eb, parimet themelore t\u00eb qeverisjes korporative n\u00eb legjislacionin p\u00ebrkat\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi p\u00ebrputhen me standardet e OECD-s\u00eb. Struktura e qeverisjes korporative t\u00eb nd\u00ebrmarrjeve shtet\u00ebrore p\u00ebrfshin nj\u00eb Bord Mbik\u00ebqyr\u00ebs q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga tre deri n\u00eb n\u00ebnt\u00eb an\u00ebtar\u00eb q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar nga NSH-ja.<\/p>\n
Dy t\u00eb tretat e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb bordit em\u00ebrohen nga Ministria e Financave dhe nj\u00eb e treta nga ministria p\u00ebrkat\u00ebse e linj\u00ebs, nj\u00ebsia e qeverisjes vendore ose institucioni. Bordi Mbik\u00ebqyr\u00ebs em\u00ebron dhe shkarkon Drejtorin e P\u00ebrgjithsh\u00ebm (Administratorin) me nj\u00eb votim prej dy t\u00eb tretash.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, n\u00eb praktik\u00eb, autoriteti p\u00ebr t\u00eb em\u00ebruar dhe shkarkuar Drejtorin Ekzekutiv i takon ministris\u00eb aksionare dhe jo bordit t\u00eb drejtor\u00ebve, duke kufizuar aft\u00ebsin\u00eb e bordit p\u00ebr t\u00eb monitoruar vendimet e menaxhimit. Sipas Raportit t\u00eb OECD-s\u00eb mbi Konkurrueshm\u00ebrin\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor 2024, p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb krijuar borde t\u00eb pavarura dhe profesionale t\u00eb NSH-ve jan\u00eb t\u00eb kufizuara, dhe vendet e lira n\u00eb borde zakonisht nuk jan\u00eb as konkurruese dhe as t\u00eb hapura p\u00ebr publikun, gj\u00eb q\u00eb rrit rrezikun e nd\u00ebrhyrjeve politike.<\/p>\n
Shqip\u00ebria nuk publikon nj\u00eb list\u00eb t\u00eb kompanive q\u00eb jan\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb qeveris\u00eb dhe si t\u00eb tilla, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb vler\u00ebsohen asetet e p\u00ebrgjithshme, t\u00eb ardhurat neto ose numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i punonj\u00ebsve. Megjithat\u00eb, sipas Raportit t\u00eb OECD-s\u00eb mbi Konkurrueshm\u00ebrin\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor 2024, Shqip\u00ebria kishte 76 kompani n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb ose me shumic\u00eb shtet\u00ebrore, ku shumica e k\u00ebtyre kompanive operonin n\u00eb sektor\u00ebt e energjis\u00eb elektrike, naft\u00ebs dhe gazit, hekurudhave, sh\u00ebrbimeve postare, porteve, kontrollit t\u00eb trafikut ajror dhe furnizimit me uj\u00eb. Numri i kompanive n\u00eb t\u00eb cilat qeveria ka nj\u00eb pjes\u00ebmarrje n\u00eb pakic\u00eb \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb i lart\u00eb.<\/p>\n
Gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit, qeveria ka nisur nisma t\u00eb shumta ligjore p\u00ebr t\u00eb krijuar nd\u00ebrmarrje shtet\u00ebrore me pron\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb ose t\u00eb pjesshme shtet\u00ebrore n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb:<\/p>\n
Mbrojtje<\/p>\n
Qeverisja elektronike<\/p>\n
Bankare<\/p>\n
Prokurimi dhe<\/p>\n
Tregtia e energjis\u00eb elektrike<\/p>\n
Kompanit\u00eb m\u00eb t\u00eb shquara t\u00eb themeluara n\u00eb dekad\u00ebn e fundit p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
Korporata Shqiptare e Investimeve<\/p>\n
AlbGaz<\/p>\n
Air Albania dhe<\/p>\n
Garda Ilire<\/p>\n
Gjat\u00eb viteve 2024-2025, qeveria krijoi dy nd\u00ebrmarrje t\u00eb reja shoq\u00ebrore:<\/p>\n
KAYO, e cila merret me prodhimin dhe tregtimin e arm\u00ebve dhe teknologjis\u00eb ushtarake, dhe<\/p>\n
Operatori i Prokurimeve t\u00eb P\u00ebrqendruara, i cili menaxhon prokurimin qeveritar.<\/p>\n
Qeveria gjithashtu prezantoi ndryshime ligjore q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb krijimin e Operatorit t\u00eb Energjis\u00eb s\u00eb Rinovueshme (OER), nj\u00eb entitet shtet\u00ebror q\u00eb do t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb transaksionet e energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme n\u00eb tregun komercial dhe do t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb bler\u00ebs qendror shtet\u00ebror dhe menaxher tregu. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, qeveria miratoi ndryshime ligjore n\u00eb ligjin p\u00ebr Agjencin\u00eb Komb\u00ebtare p\u00ebr Shoq\u00ebrin\u00eb e Informacionit, duke lejuar krijimin e nj\u00eb shoq\u00ebrie aksionare me t\u00eb pakt\u00ebn 51 p\u00ebrqind pron\u00ebsi shtet\u00ebrore. Kjo kompani do t\u00eb mbik\u00ebqyr\u00eb zhvillimin, administrimin dhe mir\u00ebmbajtjen e sistemeve t\u00eb qeverisjes elektronike. N\u00eb vitin 2025, qeveria miratoi legjislacionin e ri q\u00eb mund\u00ebsoi krijimin e Bank\u00ebs Shqiptare t\u00eb Zhvillimit n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb shtetit, e cila u regjistrua n\u00eb dhjetor 2025.<\/p>\n
Programi i Privatizimit<\/p>\n
Procesi i privatizimit n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb pothuajse i p\u00ebrfunduar, me vet\u00ebm disa subjekte t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb mbetura. Privatizimet e mundshme n\u00eb t\u00eb ardhmen p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
OSHEE, shp\u00ebrndar\u00ebsi shtet\u00ebror i energjis\u00eb elektrike, dhe<\/p>\n
Kompania shtet\u00ebrore e naft\u00ebs Albpetrol<\/p>\n
Sektor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb mund t\u00eb paraqesin gjithashtu mund\u00ebsi privatizimi n\u00eb t\u00eb ardhmen. Procesi i tenderimit p\u00ebr privatizime \u00ebsht\u00eb publik dhe informacioni p\u00ebrkat\u00ebs publikohet nga Agjencia e Prokurimit Publik . Investitor\u00ebt e huaj mund t\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb programin e privatizimit. Agjencia nuk ka publikuar afate kohore p\u00ebr privatizimet e ardhshme. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, qeveria ka miratuar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb Partneritetet Publiko-Private (PPP) si nj\u00eb model p\u00ebr dh\u00ebnien e sh\u00ebrbimeve publike operator\u00ebve privat\u00eb. Agjencia e Prokurimit Publik publikon proceset e tenderimit p\u00ebr k\u00ebto mund\u00ebsi dhe investitor\u00ebt e huaj kan\u00eb t\u00eb drejta t\u00eb barabarta p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb s\u00eb bashku me investitor\u00ebt vendas.<\/p>\n
Seksioni 8.<\/p>\n
Korrupsioni<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka nj\u00eb kuad\u00ebr ligjor q\u00eb synon t\u00eb ofroj\u00eb baz\u00ebn p\u00ebr t\u00eb luftuar korrupsionin dhe p\u00ebr t\u00eb parandaluar konfliktin e interesit t\u00eb zyrtar\u00ebve publik\u00eb dhe politikan\u00ebve, p\u00ebrfshir\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e familjeve t\u00eb tyre. Megjithat\u00eb, korrupsioni vazhdon t\u00eb minoj\u00eb sundimin e ligjit, t\u00eb rrezikoj\u00eb zhvillimin ekonomik dhe ta pengoj\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb t\u00eb arrij\u00eb potencialin e saj t\u00eb plot\u00eb. Investitor\u00ebt e huaj p\u00ebrmendin korrupsionin, krimin e organizuar dhe \u00e7\u00ebshtjet e lidhura me t\u00eb si disa nga problemet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb pengojn\u00eb mjedisin e biznesit n\u00eb Shqip\u00ebri, duke p\u00ebrfshir\u00eb:<\/p>\n
Korrupsioni n\u00eb gjyq\u00ebsor, qeveri, prokurim publik dhe media<\/p>\n
Mungesa e transparenc\u00ebs<\/p>\n
Mungesa e konkurrenc\u00ebs<\/p>\n
Pastrimi i parave<\/p>\n
Ndikimi i krimit t\u00eb organizuar<\/p>\n
Nj\u00eb ekonomi e madhe informale dhe<\/p>\n
Zbatimi i dob\u00ebt i kontratave<\/p>\n
Nj\u00eb bashk\u00ebpunim i p\u00ebrmir\u00ebsuar midis agjencive qeveritare \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar p\u00ebrpara luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit dhe krimit t\u00eb organizuar dhe p\u00ebr t\u00eb trajtuar kultur\u00ebn e p\u00ebrhapur t\u00eb pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb. Progresi i m\u00ebtejsh\u00ebm nga strukturat e specializuara kund\u00ebr korrupsionit dhe nj\u00eb rekord i vazhduesh\u00ebm d\u00ebnimesh p\u00ebr<\/p>\n
korrupsion t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb do t\u00eb nxisnin investimet e huaja dhe vendase dhe do t’i mund\u00ebsonin Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb konkurronte m\u00eb me sukses n\u00eb ekonomin\u00eb globale.<\/p>\n
Miratimi i ndryshimeve kushtetuese n\u00eb korrik 2016 p\u00ebr t\u00eb reformuar sistemin gjyq\u00ebsor ishte nj\u00eb hap i madh p\u00ebrpara. Kjo reform\u00eb, pasi t\u00eb zbatohet plot\u00ebsisht, pritet ta pozicionoj\u00eb vendin si nj\u00eb destinacion m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs p\u00ebr investitor\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb. Reformat e drejt\u00ebsis\u00eb penale t\u00eb mb\u00ebshtetura nga SHBA-t\u00eb dhe BE-ja jan\u00eb nd\u00ebr zhvillimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb nga fundi i komunizmit, dhe gati nj\u00eb e treta e kushtetut\u00ebs u rishkrua si pjes\u00eb e k\u00ebsaj p\u00ebrpjekjeje. Procesi i verifikimit t\u00eb gjyqtar\u00ebve dhe prokuror\u00ebve, nj\u00eb pjes\u00eb integrale e reform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi, u p\u00ebrfundua n\u00eb vitin 2024, me \u00e7\u00ebshtjet e fundit t\u00eb apelimit q\u00eb p\u00ebrfunduan n\u00eb vitin 2026.<\/p>\n
M\u00eb shum\u00eb se gjysma e gjyqtar\u00ebve dhe prokuror\u00ebve q\u00eb i jan\u00eb n\u00ebnshtruar verifikimit jan\u00eb shkarkuar p\u00ebr pasuri t\u00eb pashpjegueshme, ose lidhje me krimin e organizuar, ose kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqjen p\u00ebr t\u00eb shmangur verifikimin. Prokuroria Speciale (SPO) dhe Byroja Komb\u00ebtare e Hetimit (NBI) e SPAK-ut, t\u00eb krijuara n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb reform\u00ebs gjyq\u00ebsore, po b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrparim n\u00eb hetimin, ndjekjen penale dhe d\u00ebnimin e atyre q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb korrupsion dhe krim t\u00eb organizuar, duke p\u00ebrfshir\u00eb zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb aktual\u00eb ose t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm dhe bos\u00eb kriminal\u00eb. SPAK ka filluar hetime p\u00ebr disa raste t\u00eb profilit t\u00eb lart\u00eb, duke urdh\u00ebruar arrestime dhe duke siguruar d\u00ebnime t\u00eb zyrtar\u00ebve publik\u00eb dhe figurave t\u00eb krimit t\u00eb organizuar.<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim n\u00eb fush\u00ebn e konfiskimit t\u00eb pasurive, duke krijuar, me ndihm\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, nj\u00eb Agjenci p\u00ebr Administrimin e Pasurive t\u00eb Sekuestruara dhe t\u00eb Konfiskuara dhe nj\u00eb Zyr\u00eb p\u00ebr Rikuperimin e Pasurive, duke rritur hetimet paralele t\u00eb pasuris\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet penale dhe duke p\u00ebrdorur t\u00eb ardhurat nga krimi p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur nevojat e shtetit. Qeveria shqiptare ka ratifikuar disa traktate dhe konventa nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb lidhen me korrupsionin dhe \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e organizatave dhe programeve kryesore nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb merren me korrupsionin dhe krimin e organizuar, duke p\u00ebrfshir\u00eb:<\/p>\n
Konventa e s\u00eb Drejt\u00ebs Civile mbi Korrupsionin (K\u00ebshilli i Evrop\u00ebs)<\/p>\n
Konventa e s\u00eb Drejt\u00ebs Penale mbi Korrupsionin (K\u00ebshilli i Evrop\u00ebs)<\/p>\n
Protokolli Shtes\u00eb i Konvent\u00ebs s\u00eb s\u00eb Drejt\u00ebs Penale mbi Korrupsionin (K\u00ebshilli i Evrop\u00ebs) dhe<\/p>\n
Konventa e Kombeve t\u00eb Bashkuara kund\u00ebr Korrupsionit (UNCAC)<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka ratifikuar disa konventa ky\u00e7e n\u00eb fush\u00ebn m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb krimit ekonomik, duke p\u00ebrfshir\u00eb Konvent\u00ebn p\u00ebr Pastrimin, Kontrollin, Sekuestrimin dhe Konfiskimin e t\u00eb Ardhurave nga Krimi (2001) dhe Konvent\u00ebn p\u00ebr Krimin Kibernetik (2002). Shqip\u00ebria ka qen\u00eb an\u00ebtare e Grupit t\u00eb Shteteve kund\u00ebr Korrupsionit (GRECO) q\u00eb nga ratifikimi i Konvent\u00ebs s\u00eb s\u00eb Drejt\u00ebs Penale p\u00ebr Korrupsionin n\u00eb vitin 2001 dhe \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e Iniciativ\u00ebs Kund\u00ebr Korrupsionit t\u00eb Paktit t\u00eb Stabilitetit (SPAI). Shqip\u00ebria miratoi legjislacionin p\u00ebr mbrojtjen e denoncuesve.<\/p>\n
Seksioni 9.<\/p>\n
Mjedisi Politik dhe i Siguris\u00eb<\/p>\n
Dhuna politike \u00ebsht\u00eb e rrall\u00eb dhe mjedisi i siguris\u00eb \u00ebsht\u00eb i q\u00ebndruesh\u00ebm. Zgjedhjet komb\u00ebtare t\u00eb majit 2025 ishin paq\u00ebsore. Shqip\u00ebria n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi ka inkurajuar stabilitetin n\u00eb rajon dhe mban marr\u00ebdh\u00ebnie miq\u00ebsore me vendet fqinje.<\/p>\n
Seksioni 10.<\/p>\n
Politikat dhe Praktikat e Pun\u00ebs<\/p>\n
Sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare, forca pun\u00ebtore e Shqip\u00ebris\u00eb u vler\u00ebsua n\u00eb 1.28 milion njer\u00ebz n\u00eb vitin 2025, me af\u00ebrsisht 1.17 milion t\u00eb pun\u00ebsuar. Popullsia joaktive midis mosh\u00ebs 15-64 vje\u00e7 n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025 ishte 726,510. Shkalla e vet\u00ebpun\u00ebsimit midis k\u00ebtyre punonj\u00ebsve n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025 ishte 31 p\u00ebrqind. Shkalla zyrtare e papun\u00ebsis\u00eb e vler\u00ebsuar ishte 8.3 p\u00ebrqind n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025 krahasuar me 8.8 p\u00ebrqind nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. Papun\u00ebsia e t\u00eb rinjve n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025 ra n\u00eb 14.2 p\u00ebrqind nga 19.1 p\u00ebrqind n\u00eb vitin 2024, pjes\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb emigrimit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb t\u00eb rinjve, i cili mbetet nj\u00eb sfid\u00eb kryesore p\u00ebr tregun shqiptar t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n
Sektor\u00ebt e sh\u00ebrbimeve dhe bujq\u00ebsis\u00eb kan\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuarve, me p\u00ebrkat\u00ebsisht 42.8 p\u00ebrqind dhe 36.7 p\u00ebrqind t\u00eb pun\u00ebsimit total. Sipas Institutit Publik t\u00eb Statistikave (INSTAT), pjesa e pun\u00ebsimit informal n\u00eb sektorin jo-bujq\u00ebsor \u00ebsht\u00eb 24.7 p\u00ebrqind n\u00eb vitin 2024. Organizatat nd\u00ebrkomb\u00ebtare e vler\u00ebsojn\u00eb informalitetin n\u00eb mes 30 dhe 35 p\u00ebrqind t\u00eb PBB-s\u00eb. Sektor\u00ebt m\u00eb t\u00eb ekspozuar ndaj informalitetit jan\u00eb bujq\u00ebsia, tregtia me shumic\u00eb dhe pakic\u00eb dhe nd\u00ebrtimi.<\/p>\n
Institucionet q\u00eb mbik\u00ebqyrin tregun e pun\u00ebs p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
Ministria e Ekonomis\u00eb dhe Inovacionit<\/p>\n
Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe Mir\u00ebqenies Sociale<\/p>\n
Sh\u00ebrbimi Komb\u00ebtar i Pun\u00ebsimit<\/p>\n
Inspektorati Shtet\u00ebror i Pun\u00ebs dhe<\/p>\n
Entet private, si\u00e7 jan\u00eb agjencit\u00eb e pun\u00ebsimit dhe qendrat e formimit profesional<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka miratuar rregullore p\u00ebr t\u00eb monitoruar abuzimet n\u00eb pun\u00eb, por zbatimi i tyre mbetet i dob\u00ebt.<\/p>\n
Migrimi i fuqis\u00eb pun\u00ebtore jasht\u00eb vendit mbetet nj\u00eb problem i vazhduesh\u00ebm q\u00eb ndikon n\u00eb tregun e pun\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri. Sipas nj\u00eb raporti t\u00eb vitit 2024 nga Organizata Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Migracionin (IOM), Shqip\u00ebria ka vuajtur nga emigracion masiv. Vler\u00ebsohet se rreth 40 p\u00ebrqind e fuqis\u00eb pun\u00ebtore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb punon jasht\u00eb vendit, duke kontribuar n\u00eb ikjen e trurit dhe duke ushtruar presion mbi industrit\u00eb dhe ekonomit\u00eb lokale q\u00eb humbasin pun\u00ebtor\u00eb. Raporti citon faktor\u00ebt q\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb emigracion, t\u00eb till\u00eb si:<\/p>\n
Shkalla e lart\u00eb e varf\u00ebris\u00eb<\/p>\n
Hendeku i pagave midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe vendeve t\u00eb tjera n\u00eb rajon dhe<\/p>\n
Korrupsion dhe klienteliz\u00ebm i konsideruesh\u00ebm<\/p>\n
Gjetja e stafit t\u00eb kualifikuar vendas \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shqet\u00ebsimi kryesor p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e Dhom\u00ebs Amerikane t\u00eb Tregtis\u00eb n\u00eb vitet e fundit.<\/p>\n
Mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb industrin\u00eb e turizmit, i ka detyruar kompanit\u00eb lokale t\u00eb sjellin pun\u00ebtor\u00eb nga Azia Juglindore. Numri i pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb huaj mbetet relativisht i ul\u00ebt, por po rritet me shpejt\u00ebsi. N\u00eb fund t\u00eb vitit 2024, kishte 11,908 t\u00eb huaj me leje pune, pothuajse 10 p\u00ebr qind m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n
Kodi i Pun\u00ebs p\u00ebrcakton procedurat p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e kontratave t\u00eb pun\u00ebs dhe b\u00ebn dallimin midis pushimeve nga puna dhe pushimit nga puna, duke ofruar zgjidhje specifike p\u00ebr secilin. P\u00ebrfitimet e papun\u00ebsis\u00eb jan\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb punonj\u00ebsve t\u00eb siguruar me t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb vit kontribute t\u00eb paguara dhe paguhen deri n\u00eb 12 muaj. Kodi i Pun\u00ebs u ndryshua n\u00eb vitin 2024 p\u00ebr t\u00eb rritur lejen e paguar nga kat\u00ebr jav\u00eb p\u00ebr vit kalendarik n\u00eb 22 dit\u00eb pune dhe p\u00ebr t\u00eb hequr kushtin p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb jav\u00eb si leje minimale.<\/p>\n
Zonat ekonomike speciale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (TEDA) ofrojn\u00eb stimuj t\u00eb ndrysh\u00ebm p\u00ebr pun\u00ebn, duke p\u00ebrfshir\u00eb rritjen e zbritjes p\u00ebr pagat dhe kostot sociale dhe zbritje t\u00eb dyfisht\u00eb p\u00ebr kostot e trajnimit dhe k\u00ebrkim-zhvillimit. Marr\u00ebveshjet kolektive jan\u00eb t\u00eb zakonshme n\u00eb Shqip\u00ebri, por zbatohen dob\u00ebt.<\/p>\n
N\u00eb Shqip\u00ebri, nuk ka juridiksion t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr mosmarr\u00ebveshjet e pun\u00ebs, por ato paraqiten para gjykatave t\u00eb zakonshme, tashm\u00eb t\u00eb mbingarkuara, s\u00eb bashku me mosmarr\u00ebveshje t\u00eb tjera civile. Gjyqet e pun\u00ebs shpesh zgjasin disa vite, duke vonuar ndjesh\u00ebm aksesin n\u00eb drejt\u00ebsi.<\/p>\n
Nga Gazeta Sot<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
= (Analize e gjat\u00eb per cdo sfere te Korrupsionit n\u00eb Shqiperi) Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme t\u00eb larta me nj\u00eb PBB prej af\u00ebrsisht 30 miliard\u00eb dollar\u00ebsh (vler\u00ebsim i FMN-s\u00eb p\u00ebr vitin 2025) dhe nj\u00eb popullsi prej 2.4 milion\u00eb banor\u00ebsh (Regjistrimi i vitit 2023). An\u00ebtare e NATO-s q\u00eb nga viti 2009 dhe […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":119015,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,10,1,2,35],"tags":[],"class_list":["post-119013","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-kultura","category-njoftime-shtypi","category-politika","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/1789566856-dash-6abd2543ccf6f-1.jpg?fit=780%2C440&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-uXz","jetpack-related-posts":[{"id":105377,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mbi-12-mije-fotonegativa-ruhen-ne-muzeun-historik-kombetar-tirane\/","url_meta":{"origin":119013,"position":0},"title":"Mbi 12 mij\u00eb fotonegativa\u00a0ruhen n\u00eb Muzeun Historik Komb\u00ebtar, Tiran\u00eb\u00a0","author":"Kurt Farka","date":"August 28, 2026","format":false,"excerpt":"28 Gusht 2026 Nga Julia Vrapi Fondi prej mbi 12 mij\u00eb fotonegativ\u00ebsh i Muzeut Historik Komb\u00ebtar po kalon n\u00eb procesin e digjitalizimit nga Arkivi Q\u00ebndror Shtet\u00ebror i Filmit. Puna, e cila ka nisur prej m\u00eb pak se nj\u00eb viti, ka sjell\u00eb deri tani 4289 fotografi t\u00eb digjitalizuara. Procesi synon ruajtjen\u2026","rel":"","context":"In "Blogu i Udh\u00ebtarit"","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/muzeuu-6a8fd28eb20bf.png?fit=576%2C394&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/muzeuu-6a8fd28eb20bf.png?fit=576%2C394&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/muzeuu-6a8fd28eb20bf.png?fit=576%2C394&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":101166,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gazeta-spanjolle-rama-i-zhytur-ne-skandale-krimi-kontrollon-vendin-droga-gjeneron-mbi-4-5-miliarde-euro-ne-vit\/","url_meta":{"origin":119013,"position":1},"title":"Gazeta spanjolle: – Rama i zhytur n\u00eb skandale, krimi kontrollon vendin, droga gjeneron mbi 4.5 miliard\u00eb euro n\u00eb vit","author":"Kurt Farka","date":"June 6, 2026","format":false,"excerpt":"6 Qershor 2026 Nga Eliseo Oliveras,\u00a0EL PERIODICO Shqip\u00ebria ka arritur t\u00eb hap\u00eb faz\u00ebn p\u00ebrfundimtare t\u00eb negociatave p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb Bashkimin Evropian (BE) n\u00eb Konferenc\u00ebn Nd\u00ebrqeveritare t\u00eb 26 majit, duke ndjekur hapat e Malit tw Zi. T\u00eb dy vendet jan\u00eb kandidat\u00ebt p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim q\u00eb kan\u00eb avancuar m\u00eb shum\u00eb n\u00eb procesin e\u2026","rel":"","context":"In "Blogu i Udh\u00ebtarit"","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1280X720-10892714-2.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1280X720-10892714-2.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1280X720-10892714-2.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1280X720-10892714-2.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1280X720-10892714-2.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":102478,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mbi-113-mije-nxenes-me-pak-dhe-qindra-shkolla-te-mbyllura-ne-10-vjet\/","url_meta":{"origin":119013,"position":2},"title":"Mbi 113 mij\u00eb nx\u00ebn\u00ebs m\u00eb pak dhe qindra shkolla t\u00eb mbyllura n\u00eb 10 vjet","author":"Kurt Farka","date":"July 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Korrik 2026 N\u00ebse dikur mbyllja e nj\u00eb shkolle ishte nj\u00eb lajm q\u00eb trondiste nj\u00eb fshat, sot \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb statistik\u00eb. Por pas k\u00ebtyre statistikave fshihet nj\u00eb realitet shum\u00eb m\u00eb i r\u00ebnd\u00eb: Shqip\u00ebria po humbet f\u00ebmij\u00ebt e saj. Nj\u00eb raport i publikuar nga Q\u00ebndresa Qytetare tregon se gjat\u00eb dhjet\u00eb viteve t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In "Blogu i Udh\u00ebtarit"","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1000-0-172539f2-560b-4560-958e-c6637c9f3728-6a50c26c33b36.webp?fit=1000%2C667&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1000-0-172539f2-560b-4560-958e-c6637c9f3728-6a50c26c33b36.webp?fit=1000%2C667&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1000-0-172539f2-560b-4560-958e-c6637c9f3728-6a50c26c33b36.webp?fit=1000%2C667&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1000-0-172539f2-560b-4560-958e-c6637c9f3728-6a50c26c33b36.webp?fit=1000%2C667&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105927,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shqiperia-prane-be-per-arsimin-e-larte-dhe-shume-me-lart-se-italia-por-trurin-po-ia-merr-europa\/","url_meta":{"origin":119013,"position":3},"title":"Shqip\u00ebria, pran\u00eb BE p\u00ebr arsimin e lart\u00eb dhe shum\u00eb m\u00eb lart se Italia, por \u201ctrurin\u201d po ia merr Europa","author":"Kurt Farka","date":"September 4, 2026","format":false,"excerpt":"4 Shtator 2026 Shqip\u00ebria rezulton duksh\u00ebm m\u00eb mir\u00eb se pjesa m\u00eb e madhe e Ballkanit Per\u00ebndimor p\u00ebr pesh\u00ebn e t\u00eb rinjve q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrfunduar arsimin e lart\u00eb. Sipas Censit 2023, 43.2% e popullsis\u00eb 25-34 vje\u00e7 kishte nj\u00eb kualifikim terciar, nivel shum\u00eb pran\u00eb mesatares s\u00eb Bashkimit Europian, e cila arriti n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In "Blogu i Udh\u00ebtarit"","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/student.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/student.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/student.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/student.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":102593,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/instat-shqiperia-humbi-gati-nje-te-katerten-e-popullsise-ne-25-vjet-humbjet-me-e-larte-ne-europe\/","url_meta":{"origin":119013,"position":4},"title":"INSTAT: Shqip\u00ebria humbi gati nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e popullsis\u00eb n\u00eb 25 vjet, humbjet m\u00eb e lart\u00eb n\u00eb Europ\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Korrik 2026 Shqip\u00ebria ka humbur gati nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e popullsis\u00eb q\u00eb nga fillimi i viteve 2000, duke sh\u00ebnuar tkurrjen m\u00eb t\u00eb fort\u00eb mes vendeve europiane. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Eurostat, m\u00eb 1 janar 2026 Shqip\u00ebria num\u00ebronte rreth 2.34 milion\u00eb banor\u00eb, nga 3.06 milion\u00eb n\u00eb vitin 2000 (Eurostat raporton\u2026","rel":"","context":"In "Blogu i Udh\u00ebtarit"","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/turizem-njerez-popullsi-sheshi-skenderbej.webp?fit=1181%2C788&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/turizem-njerez-popullsi-sheshi-skenderbej.webp?fit=1181%2C788&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/turizem-njerez-popullsi-sheshi-skenderbej.webp?fit=1181%2C788&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/turizem-njerez-popullsi-sheshi-skenderbej.webp?fit=1181%2C788&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/turizem-njerez-popullsi-sheshi-skenderbej.webp?fit=1181%2C788&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":102627,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shqiperia-humbi-gati-nje-te-katerten-e-popullsise-ne-25-vjet-renia-me-e-larte-ne-europe\/","url_meta":{"origin":119013,"position":5},"title":"Shqip\u00ebria humbi gati nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e popullsis\u00eb n\u00eb 25 vjet, r\u00ebnia m\u00eb e lart\u00eb n\u00eb Europ\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Korrik 2926 Shqip\u00ebria ka humbur gati nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e popullsis\u00eb q\u00eb nga fillimi i viteve 2000, duke sh\u00ebnuar tkurrjen m\u00eb t\u00eb fort\u00eb mes vendeve europiane. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Eurostat, m\u00eb 1 janar 2026 Shqip\u00ebria num\u00ebronte rreth 2.34 milion\u00eb banor\u00eb, nga 3.06 milion\u00eb n\u00eb vitin 2000 (Eurostat raporton\u2026","rel":"","context":"In "Blogu i Udh\u00ebtarit"","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/800-0-capture-54-6a54ad600c482-1.jpg?fit=800%2C441&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/800-0-capture-54-6a54ad600c482-1.jpg?fit=800%2C441&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/800-0-capture-54-6a54ad600c482-1.jpg?fit=800%2C441&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/800-0-capture-54-6a54ad600c482-1.jpg?fit=800%2C441&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119013","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119013"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119013\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119016,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119013\/revisions\/119016"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}