{"id":113281,"date":"2026-09-26T10:42:55","date_gmt":"2026-09-26T10:42:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=113281"},"modified":"2026-09-26T10:42:55","modified_gmt":"2026-09-26T10:42:55","slug":"bota-mesjetare-kishte-deepfake-et-e-veta-zyrtaret-e-kishes-perdoren-per-shekuj-nje-dekret-perandorak-te-falsifikuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/bota-mesjetare-kishte-deepfake-et-e-veta-zyrtaret-e-kishes-perdoren-per-shekuj-nje-dekret-perandorak-te-falsifikuar\/","title":{"rendered":"Bota mesjetare kishte \u2018deepfake\u2019-et e veta \u2013 zyrtar\u00ebt e kish\u00ebs p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr shekuj nj\u00eb dekret perandorak t\u00eb falsifikuar"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"113282\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/bota-mesjetare-kishte-deepfake-et-e-veta-zyrtaret-e-kishes-perdoren-per-shekuj-nje-dekret-perandorak-te-falsifikuar\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1348%2C640&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1348,640\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"file-20260914-60-fi23ij1790412388 (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=300%2C142&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1024%2C486&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-113282\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?resize=513%2C243&#038;ssl=1\" width=\"513\" height=\"243\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?resize=300%2C142&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?resize=1024%2C486&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?resize=768%2C365&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?resize=450%2C214&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?resize=600%2C285&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?resize=1300%2C617&amp;ssl=1 1300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?resize=400%2C190&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?w=1348&amp;ssl=1 1348w\" sizes=\"auto, (max-width: 513px) 100vw, 513px\" \/><\/p>\n<p>26 Shtator 2026<\/p>\n<div class=\"readmore-text-here\">\n<p><span><strong>Nga Vanessa Corcoran \u2013 The Conversation\/<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Me p\u00ebrhapjen e \u201cdeepfake\u201d-eve, falsifikimi dhe mashtrimi shpesh shihen si probleme tipike t\u00eb koh\u00ebve moderne, t\u00eb lidhura me nj\u00eb epok\u00eb t\u00eb re dezinformimi t\u00eb mund\u00ebsuar nga inteligjenca artificiale. Nj\u00eb nga rastet m\u00eb alarmuese ndodhi n\u00eb fillim t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, kur u shfaq nj\u00eb video e manipuluar q\u00eb dukej sikur tregonte presidentin Volodymyr Zelenskyy duke u th\u00ebn\u00eb ushtar\u00ebve t\u00eb tij t\u00eb dor\u00ebzonin arm\u00ebt.<\/p>\n<p>Por p\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u00eb mashtruar njer\u00ebzit duke sajuar prova \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e vjet\u00ebr se epoka digjitale. N\u00eb disa raste, pasojat e k\u00ebtyre mashtrimeve kan\u00eb qen\u00eb aq t\u00eb m\u00ebdha, sa kan\u00eb ndikuar n\u00eb zhvillimet politike dhe fetare p\u00ebr shekuj me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Si studiuese e historis\u00eb mesjetare, m\u00eb intereson m\u00ebnyra se si pararend\u00ebsit e \u201cdeepfake\u201d-eve t\u00eb sotme i hutuan dhe i t\u00ebrhoq\u00ebn studiuesit n\u00eb Europ\u00ebn e hershme moderne, si dhe m\u00ebnyra se si u zbuluan si falsifikime. K\u00ebrkimi i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs mes dokumenteve t\u00eb falsifikuara nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem vet\u00ebm i koh\u00ebs son\u00eb; nj\u00eb v\u00ebshtrim skeptik ndaj autenticitetit t\u00eb burimeve ishte po aq i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb shekullin XV sa \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb sot.<\/p>\n<p><span><strong>Dhurat\u00eb mir\u00ebnjohjeje<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Gjat\u00eb gjith\u00eb Mesjet\u00ebs, t\u00eb pakt\u00ebn 10 pap\u00eb iu referuan t\u00eb nj\u00ebjtit pretendim t\u00eb rrem\u00eb, sipas t\u00eb cilit perandor Konstandini I ia kishte transferuar autoritetin mbi Rom\u00ebn dhe pjes\u00ebn per\u00ebndimore t\u00eb Perandoris\u00eb Romake pap\u00eb Silvesterit I n\u00eb fillim t\u00eb viteve 300.<\/p>\n<p>Ky dokument, q\u00eb m\u00eb von\u00eb u b\u00eb i njohur si \u201cDhurata e Konstandinit\u201d, ishte nj\u00eb dekret perandorak i falsifikuar dhe u p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb justifikuar zgjerimin e kontrollit t\u00eb papatit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Gadishullin Apenin.<\/p>\n<p>Teksti tregon se Konstandini, perandori i par\u00eb romak q\u00eb u konvertua n\u00eb krishterim, u s\u00ebmur nga lebra. N\u00eb nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrr, ai u udh\u00ebzua t\u00eb k\u00ebrkonte pag\u00ebzimin nga Silvesteri dhe pas k\u00ebsaj u sh\u00ebrua. E nj\u00ebjta histori gjendet edhe n\u00eb \u201cVeprat e Silvesterit\u201d, nj\u00eb p\u00ebrmbledhje e shekullit V kushtuar jet\u00ebs s\u00eb pap\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb shenj\u00eb mir\u00ebnjohjeje, Konstandini supozohet se i dha pap\u00ebs dhe pasardh\u00ebsve t\u00eb tij \u201cpushtet, dinjitet, lavdi, forc\u00eb dhe nder perandorak\u201d mbi \u201cqytetin e Rom\u00ebs dhe t\u00eb gjitha provincat, vendet dhe qytetet e Italis\u00eb dhe t\u00eb rajoneve per\u00ebndimore\u201d. Dokumenti i jepte kish\u00ebs gjithashtu t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb kontrollonte prona \u201cn\u00eb Jude, Greqi, Azi, Traki, Afrik\u00eb, Itali dhe n\u00eb ishujt e ndrysh\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p><span><strong>Mjet presioni ndaj mbret\u00ebrve<\/strong><\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/cdn.syri.net\/images\/2026\/September\/26\/file-20260922-60-ja71up1790412388.avif?width=900&amp;enlarge=1\" \/>Duhet theksuar se nuk ekzistojn\u00eb referenca q\u00eb t\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb kuptohet ekzistenca e k\u00ebtij dokumenti deri n\u00eb shekullin VIII. N\u00eb vitin 778, papa Adrian I i shkroi Karlit t\u00eb Madh, mbretit t\u00eb frank\u00ebve, i cili po zgjeronte me shpejt\u00ebsi kontrollin e tij mbi pjes\u00eb t\u00eb Europ\u00ebs Per\u00ebndimore. Babai i Karlit t\u00eb Madh, Pipini i Shkurt\u00ebr, i kishte dh\u00ebn\u00eb kish\u00ebs sovranitet mbi territoret q\u00eb m\u00eb von\u00eb u njoh\u00ebn si Shtetet Papnore, n\u00eb Gadishullin Apenin.<\/p>\n<p>Sipas k\u00ebsaj letre, Adriani, i cili shpresonte t\u00eb vendoste sundimin territorial dhe shpirt\u00ebror mbi frank\u00ebt, e nxiste Karline Madh t\u2019i dhuronte kish\u00ebs edhe toka. Disa studiues kan\u00eb argumentuar se letra tregon se Adriani mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb n\u00eb dijeni t\u00eb \u201cDhurat\u00ebs s\u00eb Konstandinit\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1054, kur kisha u nda n\u00eb dy deg\u00eb, Kish\u00ebn Ortodokse Lindore dhe Kish\u00ebn Katolike Romake Per\u00ebndimore, papa Leoni IX shkroi nj\u00eb let\u00ebr ku p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb e p\u00ebrmendi me em\u00ebr \u201cDhurat\u00ebn e Konstandinit\u201d. Sundimtar\u00ebt e Perandoris\u00eb Bizantine e d\u00ebnuan k\u00ebt\u00eb dokument, duke e cil\u00ebsuar si nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb kish\u00ebs per\u00ebndimore p\u00ebr t\u00eb grabitur pushtetin. Referenca t\u00eb tjera ndaj tij u shfaq\u00ebn n\u00eb dokumentet kishtare gjat\u00eb shekujve pasues.<\/p>\n<p>Pjesa m\u00eb e madhe e paqart\u00ebsive rreth k\u00ebsaj \u201cdhurate\u201d t\u00eb pretenduar lidhet me p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar se si kishte ndryshuar kontrolli territorial si pasoj\u00eb e saj. N\u00eb fund, pap\u00ebt e p\u00ebrdor\u00ebn dokumentin p\u00ebr t\u00eb ushtruar presion mbi mbret\u00ebrit frank\u00eb dhe perandor\u00ebt bizantin\u00eb, si dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar kontrollin mbi Italin\u00eb qendrore.<\/p>\n<p><span><strong>D\u00ebnimi p\u00ebrmes poezis\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<p>N\u00eb shekullin XIV, \u201cDhurata e Konstandinit\u201d ishte b\u00ebr\u00eb aq e njohur, sa DanteAlighieri e p\u00ebrmendi n\u00eb \u201cKomedin\u00eb Hyjnore\u201d, poem\u00ebn epike q\u00eb p\u00ebrshkruan nj\u00eb udh\u00ebtim p\u00ebrmes ferrit, purgatorit dhe parajs\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb \u201cKomedin\u00eb Hyjnore\u201d, papa Nikolla III vendoset n\u00eb rrethin e tet\u00eb t\u00eb ferrit p\u00ebr m\u00ebkatin e simonis\u00eb, praktik\u00ebs s\u00eb d\u00ebnuar t\u00eb shitjes s\u00eb posteve kishtare. Sipas Dantes, Nikolla ishte tep\u00ebr i p\u00ebrqendruar te pushteti dhe ndikimi tok\u00ebsor, nd\u00ebrsa duhej t\u00eb p\u00ebrqendrohej te detyrat e tij baritore.<\/p>\n<p>Sipas poetit, simonia ishte pasoj\u00eb e \u201cDhurat\u00ebs s\u00eb Konstandinit\u201d, sepse ajo i kishte larguar p\u00ebrpar\u00ebsit\u00eb e kish\u00ebs nga fusha shpirt\u00ebrore. Dante vajtonte:<\/p>\n<p>Ah, Konstandin, sa t\u00eb k\u00ebqija lind\u00ebn,<\/p>\n<p>Jo nga nd\u00ebrrimi yt i fes\u00eb, por nga dhurata<\/p>\n<p>Me t\u00eb cil\u00ebn ti e pasurove pap\u00ebn e par\u00eb!<\/p>\n<p><span><strong>Modeli i Rilindjes<\/strong><\/span><\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn kur Dante shkruante, skolasticizmi kishte z\u00ebn\u00eb vend. Kjo ishte nj\u00eb l\u00ebvizje intelektuale e Mesjet\u00ebs s\u00eb von\u00eb q\u00eb p\u00ebrpiqej t\u00eb pajtonte teologjin\u00eb e krishter\u00eb me filozofin\u00eb greke. M\u00eb pas, kjo qasje i la vendin Rilindjes Italiane, e cila solli kritik\u00ebn tekstuale dhe nj\u00eb rikthim te studimi i kultur\u00ebs klasike. Gjat\u00eb k\u00ebtij ndryshimi n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si kryheshin k\u00ebrkimet shkencore, nis\u00ebn t\u00eb ngriheshin dyshime n\u00ebse \u201cDhurata\u201d kishte v\u00ebrtet ndonj\u00eb baz\u00eb historike.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/cdn.syri.net\/images\/2026\/September\/26\/file-20260922-50-yef78x1790412388.avif?width=900&amp;enlarge=1\" width=\"468\" height=\"616\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1433, kardinali Nikolla i Kuz\u00ebs u b\u00eb personi i par\u00eb q\u00eb hodhi publikisht dyshimin se \u201cDhurata e Konstandinit\u201d ishte nj\u00eb falsifikim. N\u00eb vepr\u00ebn \u201cDe concordantia catholica\u201d, ose \u201cPajtimi katolik\u201d, Nikolla vuri n\u00eb dukje se asnj\u00eb dokument i shekullit IV nuk fliste n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike p\u00ebr transferimin e pushtetit tok\u00ebsor te papa.<\/p>\n<p>Disa vite m\u00eb von\u00eb, duke u mb\u00ebshtetur mbi k\u00ebt\u00eb ide, humanisti italian dhe prifti katolik Lorenzo Valla shkroi esen\u00eb \u201cLigj\u00ebrat\u00eb mbi falsifikimin e t\u00eb ashtuquajtur\u00ebs Dhurat\u00eb e Konstandinit\u201d. Valla e nd\u00ebrtoi argumentin e tij mbi tri arsye kryesore. S\u00eb pari, \u201cDhurata e Konstandinit\u201d p\u00ebrmban terma anakronik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt nuk do t\u00eb ishin p\u00ebrdorur n\u00eb shekullin IV. Ai vuri n\u00eb dukje gjithashtu munges\u00ebn e burimeve t\u00eb koh\u00ebs q\u00eb t\u2019i referoheshin dokumentit dhe faktin se Konstandini nuk kishte autoritetin ligjor p\u00ebr t\u2019ia dh\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb pushtet tok\u00ebsor pap\u00eb Silvesterit.<\/p>\n<p>Valla e d\u00ebnoi \u201cDhurat\u00ebn\u201d si \u201ct\u00eb rreme dhe t\u00eb falsifikuar\u201d dhe akuzoi kish\u00ebn se kishte ruajtur k\u00ebt\u00eb \u201cmashtrim\u201d p\u00ebr shekuj, duke k\u00ebmb\u00ebngulur se dokumenti ishte autentik. Ai argumentoi se dokumenti ka shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ishte krijuar nga nj\u00eb klerik romak midis viteve 750 dhe 850.<\/p>\n<p>Edhe pse ishte vet\u00eb prift, Valla ishte i gatsh\u00ebm t\u00eb ofronte nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim kritik ndaj praktikave t\u00eb kish\u00ebs q\u00eb, sipas tij, nuk mb\u00ebshteteshin n\u00eb prova konkrete. Qasja e tij ndaj analiz\u00ebs s\u00eb teologjis\u00eb dhe gjuh\u00ebs b\u00ebri q\u00eb disa admirues ta cil\u00ebsonin vepr\u00ebn e tij si nj\u00eb nga arritjet e m\u00ebdha t\u00eb Rilindjes Italiane. Humanisti tjet\u00ebr Desiderius Erasmus lavd\u00ebroi \u201cenergjin\u00eb, zellin dhe pun\u00ebn\u201d e Vall\u00ebs n\u00eb k\u00ebrkimet e tij, duke th\u00ebn\u00eb se puna e tij \u201ci detyroi edhe studiuesit m\u00eb t\u00eb ditur q\u00eb, q\u00eb nga ajo koh\u00eb, t\u00eb shpreheshin me m\u00eb shum\u00eb kujdes\u201d.<\/p>\n<div id=\"attachment_113283\" style=\"width: 1041px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-113283\" data-attachment-id=\"113283\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/bota-mesjetare-kishte-deepfake-et-e-veta-zyrtaret-e-kishes-perdoren-per-shekuj-nje-dekret-perandorak-te-falsifikuar\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?fit=1348%2C640&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1348,640\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Bota mesjetare kishte \u2018deepfake\u2019-et e veta \u2013 zyrtar\u00ebt e kish\u00ebs p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr shekuj nj\u00eb dekret perandorak t\u00eb falsifikuar\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Bota mesjetare kishte \u2018deepfake\u2019-et e veta \u2013 zyrtar\u00ebt e kish\u00ebs p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr shekuj nj\u00eb dekret perandorak t\u00eb falsifikuar&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?fit=300%2C142&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?fit=1024%2C486&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-113283\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?resize=1031%2C488&#038;ssl=1\" width=\"1031\" height=\"488\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?resize=300%2C142&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?resize=1024%2C486&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?resize=768%2C365&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?resize=450%2C214&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?resize=600%2C285&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?resize=1300%2C617&amp;ssl=1 1300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?resize=400%2C190&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1-1.jpg?w=1348&amp;ssl=1 1348w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><p id=\"caption-attachment-113283\" class=\"wp-caption-text\">Bota mesjetare kishte \u2018deepfake\u2019-et e veta \u2013 zyrtar\u00ebt e kish\u00ebs p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr shekuj nj\u00eb dekret perandorak t\u00eb falsifikuar<\/p><\/div>\n<p>Vler\u00ebsimi p\u00ebr pun\u00ebn e Vall\u00ebs e b\u00ebri m\u00eb t\u00eb pranueshme q\u00eb studiues t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb vinin n\u00eb dyshim \u201cDhurat\u00ebn\u201d. Rreth vitit 1450, peshkopi anglez ReginaldPecocke paraqiti nj\u00eb argument t\u00eb ngjash\u00ebm p\u00ebr ta diskredituar at\u00eb, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se fjala \u201cfeud\u201d ishte anakronike. P\u00ebrpara se t\u00eb b\u00ebhej vet\u00eb pap\u00eb, Piu II shkroi n\u00eb vitin 1453 nj\u00eb tekst t\u00eb pabotuar ku pranonte se \u201cDhurata\u201d kishte shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ishte nj\u00eb falsifikim. Megjithat\u00eb, vet\u00ebm n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XVII, pas pun\u00ebs s\u00eb kardinalit dhe historianit Caesar Baronius, u pranua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme se b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb tekst t\u00eb falsifikuar.<\/p>\n<p>Duke e shqyrtuar me sy kritik vet\u00eb institucionin ku sh\u00ebrbente, kish\u00ebn, k\u00ebrkimi i kujdessh\u00ebm i Vall\u00ebs tregoi se pretendimet e vjetra nuk duhen pranuar si t\u00eb padiskutueshme pa prova konkrete. Kjo qasje ndaj analiz\u00ebs dhe verifikimit t\u00eb fakteve mbetet nj\u00eb model i vlefsh\u00ebm edhe sot.<\/p>\n<p>\u201cDhurata e Konstandinit\u201d na kujton se p\u00ebrballja me pyetjen n\u00ebse informacioni \u00ebsht\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb apo i rrem\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem i epok\u00ebs son\u00eb. Ashtu si Valla, edhe ne duhet t\u00eb p\u00ebrdorim aft\u00ebsin\u00eb ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb shqyrtuar provat dhe p\u00ebr t\u00eb dalluar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn nga ajo q\u00eb vet\u00ebm duket e besueshme.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>26 Shtator 2026 Nga Vanessa Corcoran \u2013 The Conversation\/ Me p\u00ebrhapjen e \u201cdeepfake\u201d-eve, falsifikimi dhe mashtrimi shpesh shihen si probleme tipike t\u00eb koh\u00ebve moderne, t\u00eb lidhura me nj\u00eb epok\u00eb t\u00eb re dezinformimi t\u00eb mund\u00ebsuar nga inteligjenca artificiale. Nj\u00eb nga rastet m\u00eb alarmuese ndodhi n\u00eb fillim t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, kur u shfaq nj\u00eb video e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":113282,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10,1,14,35],"tags":[],"class_list":["post-113281","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura","category-njoftime-shtypi","category-press-releases","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1348%2C640&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-tt7","jetpack-related-posts":[{"id":102618,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mauritania-thesari-i-fshehur-i-saharase-qytete-antike-oaze-dhe-nje-bregdet-qe-shihet-edhe-nga-hapesira\/","url_meta":{"origin":113281,"position":0},"title":"Mauritania, thesari i fshehur i Saharas\u00eb: qytete antike, oaze dhe nj\u00eb bregdet q\u00eb shihet edhe nga hap\u00ebsira","author":"Kurt Farka","date":"July 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Korrik 2026 E vendosur pothuajse t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e Saharas\u00eb, Mauritania mbetet nj\u00eb nga vendet m\u00eb pak t\u00eb vizituara n\u00eb bot\u00eb, por fsheh brenda saj histori mij\u00ebravje\u00e7are, qytete t\u00eb lashta tregtare, oaze t\u00eb gjelbra dhe nj\u00eb spektak\u00ebl natyror q\u00eb mund t\u00eb shihet edhe nga hap\u00ebsira. Rreth 90% e territorit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-mq-1783943256.png?fit=640%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-mq-1783943256.png?fit=640%2C371&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-mq-1783943256.png?fit=640%2C371&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":103039,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/a-ka-ekzistuar-vertet-homeri-misteri-qe-historianet-vazhdojne-te-debatojne\/","url_meta":{"origin":113281,"position":1},"title":"A ka ekzistuar v\u00ebrtet Homeri? Misteri q\u00eb historian\u00ebt vazhdojn\u00eb t\u00eb debatojn\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Korrik 2026 N\u00ebse pyesni se kush i shkroi Iliad\u00ebn ose Odisen\u00eb, kushdo q\u00eb ka njohuri p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb (ose \u00ebsht\u00eb i zoti n\u00eb loj\u00ebrat me pyetje) pa dyshim do t'ju thot\u00eb se autori ishte Homeri. Madje mund t'ju tregojn\u00eb se Homeri ishte nj\u00eb poet i Greqis\u00eb s\u00eb Lasht\u00eb, ndoshta me\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":104824,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/5-figura-te-njohura-historike-qe-nuk-kane-ekzistuar\/","url_meta":{"origin":113281,"position":2},"title":"5 figura t\u00eb njohura historike q\u00eb nuk kan\u00eb ekzistuar","author":"Kurt Farka","date":"August 20, 2026","format":false,"excerpt":"20 Gusht 2026 Historia \u00ebsht\u00eb plot me figura t\u00eb famshme, fjal\u00ebt dhe veprat e t\u00eb cilave kan\u00eb jehuar nd\u00ebr shekuj. Por her\u00eb pas here, nj\u00eb personazh imagjinar futet aq thell\u00eb n\u00eb nd\u00ebrgjegjen e publikut, saq\u00eb nis t\u00eb besohet si nj\u00eb figur\u00eb reale. Ka edhe raste t\u00eb debatueshme, si mbreti Artur,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_images_GettyImages_mmsport_mentalfloss_01kx0yvv60r4shtjneg81787216504.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_images_GettyImages_mmsport_mentalfloss_01kx0yvv60r4shtjneg81787216504.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_images_GettyImages_mmsport_mentalfloss_01kx0yvv60r4shtjneg81787216504.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_images_GettyImages_mmsport_mentalfloss_01kx0yvv60r4shtjneg81787216504.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100104,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arbereshet-e-sicilise-kerkojne-linja-te-drejtperdrejta-ajrore-me-tiranen-dhe-prishtinen\/","url_meta":{"origin":113281,"position":3},"title":"Arb\u00ebresh\u00ebt e Si\u00e7ilis\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb linja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ajrore me Tiran\u00ebn dhe Prishtin\u00ebn","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Nga G\u00ebzim Kabashi Arb\u00ebresh\u00ebt e Si\u00e7ilis\u00eb synojn\u00eb turizmin shqiptar me festa dhe tradita shekullore. N\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr m\u00eb shum\u00eb vizitor\u00eb nga Shqip\u00ebria dhe Kosova, qytezat arb\u00ebreshe pran\u00eb Palermos po investojn\u00eb n\u00eb aktivitete kulturore gjat\u00eb gjith\u00eb vitit dhe po k\u00ebrkojn\u00eb linja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ajrore me Tiran\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100431,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/misteri-zgjidhet-nga-shkencetaret-thesari-3-mije-vjecar-ne-spanje-permbante-hekur-nga-hapesira\/","url_meta":{"origin":113281,"position":4},"title":"Misteri zgjidhet nga shkenc\u00ebtar\u00ebt, thesari 3 mij\u00eb-vje\u00e7ar n\u00eb Spanj\u00eb p\u00ebrmbante hekur nga hap\u00ebsira","author":"Kurt Farka","date":"May 19, 2026","format":false,"excerpt":"19 Maji 2026 Dy objekte t\u00eb vogla metalike, t\u00eb fshehura mes nj\u00eb thesari t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm ari t\u00eb Epok\u00ebs s\u00eb Bronzit, kan\u00eb mbajtur p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjasht\u00eb dekada nj\u00eb sekret q\u00eb sfidonte historin\u00eb e njohur t\u00eb metalurgjis\u00eb. Tani, shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb konfirmuar se metali i tyre nuk vinte nga Toka, por\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105165,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/plani-sekret-i-rames-gati-shtetesia-shqiptare-per-100-mije-cifute-kryeministri-kerkon-te-perserise-gazen-ne-shqiperi-thellohet-skenari-per-shkombetarizimin-e-vendit\/","url_meta":{"origin":113281,"position":5},"title":"Plani sekret i Ram\u00ebs, gati shtet\u00ebsia shqiptare p\u00ebr 100 mij\u00eb \u00e7ifut\u00eb, kryeministri k\u00ebrkon t\u00eb p\u00ebrs\u00ebris\u00eb Gaz\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri, thellohet skenari p\u00ebr shkomb\u00ebtarizimin e vendit","author":"Kurt Farka","date":"August 25, 2026","format":false,"excerpt":"26 Gusht 2026 Nga Gazeta Sot Kryeministri Edi Rama, pasi p\u00ebrzuri rreth 1 milion shqiptar\u00eb qysh kur ka ardhur n\u00eb pushtet n\u00eb vitin 2013 p\u00ebr shkak t\u00eb varf\u00ebris\u00eb, krimit, korrupsionit dhe keqqeverisjes, duket se ka menduar t'i z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb ata me 100 mij\u00eb hebrenj (\u00e7ifut\u00eb).Burimet thon\u00eb se Rama, si nj\u00eb fans\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ijjhhj-6a8c00a349936.jpg?fit=618%2C352&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ijjhhj-6a8c00a349936.jpg?fit=618%2C352&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ijjhhj-6a8c00a349936.jpg?fit=618%2C352&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113281"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113284,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113281\/revisions\/113284"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}