{"id":11192,"date":"2018-09-02T15:18:37","date_gmt":"2018-09-02T15:18:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=11192"},"modified":"2018-09-02T15:18:37","modified_gmt":"2018-09-02T15:18:37","slug":"per-nje-ikonografi-shqipfolese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/","title":{"rendered":"P\u00ebr nj\u00eb ikonografi shqipfol\u00ebse. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11193\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/demoniakja-onufri-arte\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?fit=366%2C194&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"366,194\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"demoniakja-onufri-arte\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?fit=300%2C159&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?fit=366%2C194&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-11193\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte-300x159.jpg?resize=300%2C159\" width=\"300\" height=\"159\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?resize=300%2C159&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?w=366&amp;ssl=1 366w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>P\u00ebr nj\u00eb ikonografi shqipfol\u00ebse. &#8211;<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Nga: At Foti Cici. &#8211;<\/p>\n<p>Ka mjaft shqiptar\u00eb ortodoks\u00eb q\u00eb nuk e kan\u00eb d\u00ebgjuar ende se ikonat me shkronja shqipe jan\u00eb tejemban\u00eb ortodokse dhe nj\u00ebsoj t\u00eb hirshme me ato q\u00eb kemi n\u00eb greqishte: T\u00eb barasvlefshme, t\u00eb nj\u00ebz\u00ebshme e t\u00eb barabarta sipas t\u00eb gjitha sendeve. N\u00eb qoft\u00eb se ikonat e njohura n\u00eb mbar\u00eb krisht\u00ebrimin ortodoks p\u00ebrkon t\u00eb jen\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb edhe vepra t\u00eb mir\u00ebfillta arti, admirimi dhe nderimi ndaj tyre nuk ushqehet nga cil\u00ebsia e artit. Mund\u00ebsia e t\u00eb pamundshmes ndodhet jasht\u00eb ikon\u00ebs, tejet ngjyrave, datave, shkronjave, emocioneve kulturore e politike q\u00eb ato her\u00eb-her\u00eb mbartin e trash\u00ebgojn\u00eb dhimbsh\u00ebm.<\/p>\n<p>P\u00ebrderisa shqipja ndalohej t\u00eb p\u00ebrdorej si gjuh\u00eb adhurimi n\u00eb kish\u00ebn ortodokse, deri n\u00eb vitet 1920, edhe gjuha e ikonave kishte t\u00eb nj\u00ebjtin fat; n\u00eb kish\u00ebn ortodokse ajo konsiderohet si shtrirje e gjuh\u00ebs s\u00eb adhurimit. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja q\u00eb nuk trash\u00ebguam ikona me shkronja shqipe nga e kaluara e larg\u00ebt, sepse shum\u00eb thjesht ato do t\u00eb digjeshin dhe autor\u00ebt e tyre do t\u00eb shkungoheshin, shkish\u00ebroheshin e ndoshta edhe m\u00eb keq. Edhe n\u00ebse historia e s\u00eb ardhmes na ruan ndonj\u00eb \u00e7ast t\u00eb d\u00ebshiruar sfidimi, pjes\u00eb e ngaz\u00ebllimit do t\u00eb jet\u00eb \u00e7udia ndaj vet\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb tyre. Prandaj dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb formulimet e rajonit ballkanas nd\u00ebrsillen e shfaj\u00ebsohen: Nuk k\u00ebrkojm\u00eb ikona shqiptare, sepse ato i kemi, por duam ikona shqipfol\u00ebse brenda n\u00eb Kish\u00eb!<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11194\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/images-23\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?fit=307%2C164&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"307,164\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"images\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?fit=300%2C160&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?fit=307%2C164&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-11194\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-300x160.jpg?resize=829%2C442\" width=\"829\" height=\"442\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?resize=300%2C160&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?w=307&amp;ssl=1 307w\" sizes=\"auto, (max-width: 829px) 100vw, 829px\" \/><\/p>\n<p>Duke ardhur nga nj\u00eb sfond i mug\u00ebt historik, ne i trajtojm\u00eb ikonat ekzistuese, pothuaj q\u00eb t\u00eb gjitha em\u00ebrshkruar n\u00eb greqishte, me droj\u00eb hyjnore, por me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ndjeshm\u00ebri duhet t\u00eb pranojm\u00eb ikonat me em\u00ebrshkrime shqip, pik\u00ebrisht me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn frym\u00eb q\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb greqishte, sllavishte, anglishte, suahili e n\u00eb t\u00eb gjitha gjuh\u00ebt ku adhurohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ortodokse (E madje pak m\u00eb ngroht\u00eb n\u00eb shqipe, se lidhja \u00ebsht\u00eb pa nd\u00ebrmjet\u00ebs, pa p\u00ebrmendur k\u00ebtu mir\u00ebnjohjen gjuh\u00ebsore q\u00eb i detyrohet krijesa fol\u00ebse Gjuh\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit). Ne, teolog\u00ebt dhe kishtar\u00ebt ortodoks\u00eb shqiptar\u00eb, kemi p\u00ebr detyr\u00eb t\u2019iu m\u00ebsojm\u00eb brezave t\u00eb sot\u00ebm t\u00eb interesuar udh\u00ebn e drejt\u00eb t\u00eb besimit ton\u00eb dhe jo at\u00eb t\u00eb rr\u00ebshqitjeve t\u00eb ortodoksis\u00eb n\u00eb terrin e jasht\u00ebkish\u00ebs. Shtegu i thepisur i besimit fetar nuk mund t\u00eb zbukurohet me simbole q\u00eb kthehen n\u00eb idhuj kulturor\u00eb, sepse n\u00eb vend t\u00eb realitetit hyjnor k\u00ebto shenja p\u00ebr\u00e7ojn\u00eb mirazhe tek disa, keqkuptime, sprapsje, r\u00ebnie e madje urrejtje tek t\u00eb tjer\u00eb, dhe l\u00ebbyrje tek t\u00eb shumt\u00ebt.<\/p>\n<p>Shpik\u00ebsit dhe p\u00ebrdoruesit e simboleve, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb rastin ton\u00eb kan\u00eb d\u00ebshira dashamir\u00ebse, jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm se prania e p\u00ebrs\u00ebritur e em\u00ebrshkrimeve greqisht, si p\u00ebr shembull n\u00eb Tiran\u00eb dhe n\u00eb gjith\u00eb vendin, krijon p\u00ebrshtypjen imponuese t\u00eb nj\u00eb tradite vendase, sidomos tek ai brez q\u00eb lindet dhe ngrihet gjat\u00eb shfaqjes dhe q\u00ebndres\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj simbolike greke n\u00eb Shqip\u00ebri. E kaluara e tyre fillon tek e tashmja jon\u00eb. E kuptuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim, do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohen simbolet n\u00eb fjal\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen, sepse ndryshimi i tyre do t\u00eb sjell\u00eb ndryshime t\u00eb tjera, m\u00eb t\u00eb dhimbshme p\u00ebr brezin ortodoks, i m\u00ebkuar ky me nj\u00eb didaktik\u00eb t\u00eb till\u00eb vizuale, kaq t\u00eb fuqishme. Tradita \u00ebsht\u00eb e till\u00eb p\u00ebr arsye q\u00eb nuk kan\u00eb lidhje k\u00ebrthize me mosh\u00ebn e saj.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11195\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?fit=750%2C750&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"750,750\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"39582782_837545969969474_5087323461429231616_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?fit=750%2C750&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-11195\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n-300x300.jpg?resize=772%2C772\" width=\"772\" height=\"772\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?w=750&amp;ssl=1 750w\" sizes=\"auto, (max-width: 772px) 100vw, 772px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri v\u00ebshtir\u00ebsia nuk q\u00ebndron vet\u00ebm tek misionar\u00ebt e huaj ortodoks\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt na kan\u00eb bindur se e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb ndijojn\u00eb specifik\u00ebn e kultur\u00ebs son\u00eb, por m\u00eb shum\u00eb tek vet\u00eb ortodoks\u00ebt, dhe m\u00eb qart\u00eb tek disa njer\u00ebz t\u00eb shkolluar e t\u00eb etiketuar si \u201cintelektual\u00eb Orthodhoks\u00eb\u201d. Jan\u00eb k\u00ebta q\u00eb kan\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb dashuri me artin ekzotik bizantin, si pjes\u00eb e asaj q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb shqiptare, duke shp\u00ebrfillur me ose pa dashje thelbin e besimit ortodoks, i cili ndodhet tej gjuh\u00ebs e komb\u00ebsis\u00eb. Arti mund t\u00eb jet\u00eb edhe fe, por nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb doktrin\u00ebn e kish\u00ebs ortodokse t\u00eb trajtohet nga ana e kund\u00ebrt, pavar\u00ebsisht se \u00e7far\u00eb ka ndodhur n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn e \u00e7far\u00eb brumoset sot n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Kur simbolet fetare p\u00ebrkthehen, intelektual\u00ebt ortodoks\u00eb reagojn\u00eb, sepse reagon intuita e tyre, teksa rr\u00ebnohet kulla e besimit, gj\u00eb q\u00eb gjithsesi nj\u00eb dit\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb, kur feja e tyre \u00ebsht\u00eb ngritur mbi nj\u00eb ngrehin\u00eb sentimentale, apo n\u00ebn trysnin\u00eb e viteve t\u00eb pasdiktatur\u00ebs, sesa n\u00eb nj\u00eb jet\u00eb hyjthirr\u00ebse, jasht\u00eb mjedisit dhe personave t\u00eb sot\u00ebm.<\/p>\n<p>Nj\u00eb debat i till\u00eb, mbi mosp\u00ebrkthimin shkrimor t\u00eb viseve hyjnore, \u00ebsht\u00eb i hersh\u00ebm n\u00eb p\u00ebrkthimet kishtare dhe \u00ebsht\u00eb dokumentuar i till\u00eb dhe n\u00eb bot\u00ebn shqipe. Le t\u00eb kujtojm\u00eb polemikat e intelektual\u00ebve shqiptar\u00eb ortodoks\u00eb mbi p\u00ebrkthimin e teksteve liturgjike. Kur k\u00ebta intelektual\u00eb pan\u00eb nocionet e ngurta hyjnore t\u00eb p\u00ebrkthehen mjesht\u00ebrisht nga nj\u00eb prift i ri, u skandalizuan dhe, p\u00ebr t\u00eb mos e th\u00ebn\u00eb shkakun e v\u00ebrtet\u00eb, u kap\u00ebn tek gabimet n\u00eb p\u00ebrkthim. Institucionalizimi i shqipes kishtare provoi se reagimi i intelektual\u00ebve kishte t\u00eb b\u00ebnte me cil\u00ebsin\u00eb e vet\u00eb mendimtaris\u00eb s\u00eb tyre, dhe jo me at\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthyesve.<\/p>\n<p>Edhe t\u00eb zgjuarit e t\u00eb shkolluarit e sot\u00ebm nuk flasin kot, por ja q\u00eb ikonat jan\u00eb quajtur e pranuar nga mend\u00ebsia ortodokse dhe si \u201cBibla e analfabet\u00ebve\u201d. Ikonat jan\u00eb, pra, libri i leximit p\u00ebr t\u00eb paditurit. N\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, ikonat jan\u00eb dhe mjeti i informimit p\u00ebr ata q\u00eb nuk jan\u00eb marr\u00eb me pun\u00ebt ortodokse, por duke i kundruar ato, dallojn\u00eb disa ngjarje t\u00eb ikonizuara, e ndonj\u00ebher\u00eb syri, pa dashje fare, mund t\u00eb mos ngulet tek portreti i ikonizuar, por t\u00eb shkoj\u00eb e t\u00eb mbetet n\u00eb ndonj\u00eb holl\u00ebsi t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb ikon\u00ebs, p\u00ebr ta regjistruar at\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsisht n\u00eb kujtes\u00eb. Ndoshta tek p\u00ebrdredhja e ndonj\u00eb sigme\u2026<\/p>\n<p>Veprat bizantine q\u00eb i kan\u00eb shp\u00ebtuar prishjes dhe zhdukjes, jan\u00eb pasuria e ortodoksis\u00eb shqiptare dhe pjes\u00eb e thesarit t\u00eb vendit ton\u00eb, prandaj dhe duhet t\u2019i ruajm\u00eb si syt\u00eb e ballit, pavar\u00ebsisht se n\u00eb \u00e7far\u00eb gjuhe jan\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsuar. Reagimi ndaj p\u00ebrdhosjes s\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb reagim ndaj prishjes s\u00eb pasuris\u00eb shqiptare dhe jo indinjat\u00eb ndaj pac\u00ebnueshm\u00ebris\u00eb ortodokse. \u00cbsht\u00eb m\u00ebkat t\u00eb personifikohet arti i nj\u00eb populli t\u00eb t\u00ebr\u00eb\u2026 N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb duhet t\u00eb ndihemi nj\u00ebsoj p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ardhmen e ortodoksis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri dhe duhet t\u00eb sjellim tek brezat e sot\u00ebm frym\u00ebn e saj fetare, e cila nuk mund t\u00eb jet\u00eb plot\u00ebsisht ortodokse, pa pranuar gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb plot\u00ebrin\u00eb e saj.<\/p>\n<p>Por si dhe deri kur mund t\u00eb justifikoj\u00eb KOASH-i em\u00ebrshkrimet greke n\u00eb ikonostasin e ri t\u00eb kryekish\u00ebs shqiptare n\u00eb Tiran\u00eb, dhe n\u00eb t\u00eb gjitha kishat e nd\u00ebrtuara e t\u00eb rind\u00ebrtuara n\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb? Si mund t\u00eb k\u00ebndirren mozaik\u00eb dygjuh\u00ebsh, vepra t\u00eb k\u00ebtyre viteve n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e mesme, p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrmendur Shqip\u00ebrin\u00eb jugore? N\u00eb qoft\u00eb se ajiograf\u00ebt tan\u00eb t\u00eb sot\u00ebm nuk krijojn\u00eb vet\u00ebm ikona n\u00eb greqishte e n\u00eb anglishte, p\u00ebrse t\u00eb mos p\u00ebrdoren ikonat e tyre shqipe n\u00ebp\u00ebr kishat tona shqiptare, por po p\u00ebrdoren si dhurata midis nj\u00eb klase t\u00eb re aristokrat\u00ebsh, a si mjete josh\u00ebse p\u00ebr t\u00eb mbledhur ndihma jasht\u00eb, apo si relika pahit\u00ebse n\u00eb atdhe, si alternativ\u00eb e dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb p\u00ebr zbukurime n\u00ebp\u00ebr k\u00ebnde, korridore kishash, banesash e zyrash?<\/p>\n<p>Duke pranuar k\u00ebt\u00eb arsyetim legjitim, \u00e7far\u00eb mund t\u00eb themi p\u00ebr destinin e ikonave t\u00eb reja me em\u00ebrshkrime t\u00eb huaja, apo dhe dygjuh\u00ebshe, t\u00eb cilat nuk mund, e nuk duhet, t\u00eb shkat\u00ebrrohen? Bukur fort ato e kan\u00eb vendin n\u00eb kishat e pakicave ortodokse jo shqipfol\u00ebse.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11196\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/images-24\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?fit=307%2C164&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"307,164\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"images\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?fit=300%2C160&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?fit=307%2C164&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-11196\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1-300x160.jpg?resize=851%2C454\" width=\"851\" height=\"454\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?resize=300%2C160&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?w=307&amp;ssl=1 307w\" sizes=\"auto, (max-width: 851px) 100vw, 851px\" \/><\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt ortodoks\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr \u201cver\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb fu\u00e7i t\u00eb re\u201d, dhe jo anasjelltas. Sa m\u00eb shum\u00eb t\u00eb vonohemi n\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbes\u00eb t\u00eb ngutshme, aq m\u00eb shum\u00eb ngadal\u00ebsohet plot\u00ebsimi i imazhit t\u00eb KOASH-it, sipas sh\u00ebmb\u00eblles\u00ebs s\u00eb kishave simotra autoqefale. Trash\u00ebgimia e pasur ortodokse, nuk l\u00eb vend p\u00ebr m\u00ebdyshje.<\/p>\n<p>At Foti Cici<br \/>\nKoha Jon\u00eb, 20 korrik 2003<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr nj\u00eb ikonografi shqipfol\u00ebse. &#8211; Nga: At Foti Cici. &#8211; Ka mjaft shqiptar\u00eb ortodoks\u00eb q\u00eb nuk e kan\u00eb d\u00ebgjuar ende se ikonat me shkronja shqipe jan\u00eb tejemban\u00eb ortodokse dhe nj\u00ebsoj t\u00eb hirshme me ato q\u00eb kemi n\u00eb greqishte: T\u00eb barasvlefshme, t\u00eb nj\u00ebz\u00ebshme e t\u00eb barabarta sipas t\u00eb gjitha sendeve. N\u00eb qoft\u00eb se ikonat e njohura [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":11193,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-11192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?fit=366%2C194&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-2Uw","jetpack-related-posts":[{"id":120310,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/policise-i-ngelet-ne-dore-nga-dhuna-nje-femije-te-kisha-ortodokse-nuk-dihet-fati-i-tij\/","url_meta":{"origin":11192,"position":0},"title":"Policis\u00eb i ngelet n\u00eb dor\u00eb nga dhuna nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb te Kisha Ortodokse, nuk dihet fati i tij","author":"Kurt Farka","date":"October 20, 2026","format":false,"excerpt":"20 Tetor 2026 Pamje t\u00eb r\u00ebnda jan\u00eb regjistruar nga ambientet e Katedrales \u201cNgjallja e Krishtit\u201d n\u00eb Tiran\u00eb, ku nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb, ende i paidentifikuar, \u00ebsht\u00eb gjetur i shtrir\u00eb pa ndjenja. Si\u00e7 shihet n\u00eb pamje, efektiv\u00ebt e policis\u00eb i afrohen personit dhe tentojn\u00eb t\u2019i flasin, por ai nuk reagon, pavar\u00ebsisht thirrjeve t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/800-0-protestuesi-pa-ndjenja-katedralja-ortodoke-2-6ad68e725508b.jpg?fit=800%2C443&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/800-0-protestuesi-pa-ndjenja-katedralja-ortodoke-2-6ad68e725508b.jpg?fit=800%2C443&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/800-0-protestuesi-pa-ndjenja-katedralja-ortodoke-2-6ad68e725508b.jpg?fit=800%2C443&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/800-0-protestuesi-pa-ndjenja-katedralja-ortodoke-2-6ad68e725508b.jpg?fit=800%2C443&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":104889,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/bullgari-fshati-gega-dhe-manastiri-perrallor-me-djajte-ne-malin-ograzhden\/","url_meta":{"origin":11192,"position":1},"title":"Bullgari: &#8211; Fshati Gega dhe \u201cManastiri p\u00ebrrallor me djajt\u00eb\u201c n\u00eb malin Ograzhden","author":"Kurt Farka","date":"August 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Gusht 2026 Mali Ograzhden shtrihet n\u00eb pjes\u00ebn jugper\u00ebndimore t\u00eb Bullgaris\u00eb dhe kalon n\u00eb territorin e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, ku ndodhet pjesa m\u00eb e lart e tij. Dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb me radh\u00eb kjo krahin\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb zon\u00eb e izoluar kufitare, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkak i shk\u00eblqyer q\u00eb njeriu t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/d6399cd1-5e69-4b5d-b49b-1cf70dc45f48.jpg?fit=782%2C484&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/d6399cd1-5e69-4b5d-b49b-1cf70dc45f48.jpg?fit=782%2C484&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/d6399cd1-5e69-4b5d-b49b-1cf70dc45f48.jpg?fit=782%2C484&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/d6399cd1-5e69-4b5d-b49b-1cf70dc45f48.jpg?fit=782%2C484&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":113281,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/bota-mesjetare-kishte-deepfake-et-e-veta-zyrtaret-e-kishes-perdoren-per-shekuj-nje-dekret-perandorak-te-falsifikuar\/","url_meta":{"origin":11192,"position":2},"title":"Bota mesjetare kishte \u2018deepfake\u2019-et e veta \u2013 zyrtar\u00ebt e kish\u00ebs p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr shekuj nj\u00eb dekret perandorak t\u00eb falsifikuar","author":"Kurt Farka","date":"September 26, 2026","format":false,"excerpt":"26 Shtator 2026 Nga Vanessa Corcoran \u2013 The Conversation\/ Me p\u00ebrhapjen e \u201cdeepfake\u201d-eve, falsifikimi dhe mashtrimi shpesh shihen si probleme tipike t\u00eb koh\u00ebve moderne, t\u00eb lidhura me nj\u00eb epok\u00eb t\u00eb re dezinformimi t\u00eb mund\u00ebsuar nga inteligjenca artificiale. Nj\u00eb nga rastet m\u00eb alarmuese ndodhi n\u00eb fillim t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, kur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":121774,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/manastiri-i-lashte-i-varur-ne-shkemb-ne-turqi-historia-gati-1700-vjecare-e-monumentit-spektakolar\/","url_meta":{"origin":11192,"position":3},"title":"Manastiri i lasht\u00eb i varur n\u00eb shk\u00ebmb n\u00eb Turqi, historia gati 1700-vje\u00e7are e monumentit spektakolar!","author":"Kurt Farka","date":"November 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 N\u00ebntor 2026 I nd\u00ebrtuar n\u00eb shpatin e nj\u00eb mali, rreth 300 metra mbi nj\u00eb lugin\u00eb t\u00eb pyll\u00ebzuar, manastiri i S\u00fcmela-s \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej monumenteve m\u00eb spektakolare t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb krishter\u00eb n\u00eb Turqi. Nga themelimi n\u00eb shekullin IV, te braktisja dhe restaurimi, ai mbart nj\u00eb histori t\u00eb trazuar q\u00eb nd\u00ebrthur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/6aedc9ec8782a.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/6aedc9ec8782a.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/6aedc9ec8782a.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/6aedc9ec8782a.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/6aedc9ec8782a.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":119196,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zef-cuni-shkodra-po-humbet-trashegimine-qendra-historike-perballet-me-ndertime-pa-leje-mungojne-specialistet-e-restaurimit\/","url_meta":{"origin":11192,"position":4},"title":"Zef \u00c7uni: &#8211; Shkodra po humbet trash\u00ebgimin\u00eb, qendra historike p\u00ebrballet me nd\u00ebrtime pa leje, mungojn\u00eb specialist\u00ebt e restaurimit","author":"Kurt Farka","date":"October 2, 2026","format":false,"excerpt":"2 Tetor 2026 Nga Julia Vrapi Trash\u00ebgimia kulturore n\u00eb Shkod\u00ebr po p\u00ebrballet me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb problematikash, nga gjendja e monumenteve dhe mungesa e specialist\u00ebve t\u00eb restaurimit, deri te nd\u00ebrhyrjet n\u00eb qendr\u00ebn historike. N\u00eb Dit\u00ebn Komb\u00ebtare t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore, shqet\u00ebsimi p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si po administrohet dhe mbrohet kjo pasuri erdhi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zef-Cuni.jpg?fit=441%2C336&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":120588,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/jepen-ne-perdorim-kalate-e-rozafes-kanines-prezes-dhe-petreles-nga-ministria-e-kultures-qztetareve-ju-mbetet-vetem-muzeu-hebraik\/","url_meta":{"origin":11192,"position":5},"title":"Jepen n\u00eb p\u00ebrdorim  kalat\u00eb e Rozaf\u00ebs, Kanin\u00ebs, Prez\u00ebs dhe Petrel\u00ebs nga Ministria e Kultur\u00ebs. Qztetareve ju mbetet vetem Muzeu Hebraik.","author":"Kurt Farka","date":"October 23, 2026","format":false,"excerpt":"23 Tetor 2026 Dh\u00ebnia n\u00eb p\u00ebrdorim e ambienteve t\u00eb sh\u00ebrbimit n\u00eb kalat\u00eb e Rozaf\u00ebs, Kanin\u00ebs, Prez\u00ebs dhe Petrel\u00ebs nga Ministria e Kultur\u00ebs ka rikthyer n\u00eb v\u00ebmendje debatin mbi menaxhimin e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs dhe garancit\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e tyre. Nisma p\u00ebr t'i v\u00ebn\u00eb k\u00ebto hap\u00ebsira n\u00eb funksion t\u00eb aktiviteteve private\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalaja_Rozafa_Shkoder.jpg?fit=1200%2C762&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalaja_Rozafa_Shkoder.jpg?fit=1200%2C762&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalaja_Rozafa_Shkoder.jpg?fit=1200%2C762&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalaja_Rozafa_Shkoder.jpg?fit=1200%2C762&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kalaja_Rozafa_Shkoder.jpg?fit=1200%2C762&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11197,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11192\/revisions\/11197"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}