{"id":11192,"date":"2018-09-02T15:18:37","date_gmt":"2018-09-02T15:18:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=11192"},"modified":"2018-09-02T15:18:37","modified_gmt":"2018-09-02T15:18:37","slug":"per-nje-ikonografi-shqipfolese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/","title":{"rendered":"P\u00ebr nj\u00eb ikonografi shqipfol\u00ebse. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11193\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/demoniakja-onufri-arte\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?fit=366%2C194&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"366,194\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"demoniakja-onufri-arte\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?fit=300%2C159&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?fit=366%2C194&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-11193\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte-300x159.jpg?resize=300%2C159\" width=\"300\" height=\"159\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?resize=300%2C159&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?w=366&amp;ssl=1 366w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>P\u00ebr nj\u00eb ikonografi shqipfol\u00ebse. &#8211;<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Nga: At Foti Cici. &#8211;<\/p>\n<p>Ka mjaft shqiptar\u00eb ortodoks\u00eb q\u00eb nuk e kan\u00eb d\u00ebgjuar ende se ikonat me shkronja shqipe jan\u00eb tejemban\u00eb ortodokse dhe nj\u00ebsoj t\u00eb hirshme me ato q\u00eb kemi n\u00eb greqishte: T\u00eb barasvlefshme, t\u00eb nj\u00ebz\u00ebshme e t\u00eb barabarta sipas t\u00eb gjitha sendeve. N\u00eb qoft\u00eb se ikonat e njohura n\u00eb mbar\u00eb krisht\u00ebrimin ortodoks p\u00ebrkon t\u00eb jen\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb edhe vepra t\u00eb mir\u00ebfillta arti, admirimi dhe nderimi ndaj tyre nuk ushqehet nga cil\u00ebsia e artit. Mund\u00ebsia e t\u00eb pamundshmes ndodhet jasht\u00eb ikon\u00ebs, tejet ngjyrave, datave, shkronjave, emocioneve kulturore e politike q\u00eb ato her\u00eb-her\u00eb mbartin e trash\u00ebgojn\u00eb dhimbsh\u00ebm.<\/p>\n<p>P\u00ebrderisa shqipja ndalohej t\u00eb p\u00ebrdorej si gjuh\u00eb adhurimi n\u00eb kish\u00ebn ortodokse, deri n\u00eb vitet 1920, edhe gjuha e ikonave kishte t\u00eb nj\u00ebjtin fat; n\u00eb kish\u00ebn ortodokse ajo konsiderohet si shtrirje e gjuh\u00ebs s\u00eb adhurimit. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja q\u00eb nuk trash\u00ebguam ikona me shkronja shqipe nga e kaluara e larg\u00ebt, sepse shum\u00eb thjesht ato do t\u00eb digjeshin dhe autor\u00ebt e tyre do t\u00eb shkungoheshin, shkish\u00ebroheshin e ndoshta edhe m\u00eb keq. Edhe n\u00ebse historia e s\u00eb ardhmes na ruan ndonj\u00eb \u00e7ast t\u00eb d\u00ebshiruar sfidimi, pjes\u00eb e ngaz\u00ebllimit do t\u00eb jet\u00eb \u00e7udia ndaj vet\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb tyre. Prandaj dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb formulimet e rajonit ballkanas nd\u00ebrsillen e shfaj\u00ebsohen: Nuk k\u00ebrkojm\u00eb ikona shqiptare, sepse ato i kemi, por duam ikona shqipfol\u00ebse brenda n\u00eb Kish\u00eb!<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11194\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/images-23\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?fit=307%2C164&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"307,164\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"images\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?fit=300%2C160&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?fit=307%2C164&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-11194\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-300x160.jpg?resize=829%2C442\" width=\"829\" height=\"442\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?resize=300%2C160&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images.jpg?w=307&amp;ssl=1 307w\" sizes=\"auto, (max-width: 829px) 100vw, 829px\" \/><\/p>\n<p>Duke ardhur nga nj\u00eb sfond i mug\u00ebt historik, ne i trajtojm\u00eb ikonat ekzistuese, pothuaj q\u00eb t\u00eb gjitha em\u00ebrshkruar n\u00eb greqishte, me droj\u00eb hyjnore, por me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ndjeshm\u00ebri duhet t\u00eb pranojm\u00eb ikonat me em\u00ebrshkrime shqip, pik\u00ebrisht me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn frym\u00eb q\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb greqishte, sllavishte, anglishte, suahili e n\u00eb t\u00eb gjitha gjuh\u00ebt ku adhurohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ortodokse (E madje pak m\u00eb ngroht\u00eb n\u00eb shqipe, se lidhja \u00ebsht\u00eb pa nd\u00ebrmjet\u00ebs, pa p\u00ebrmendur k\u00ebtu mir\u00ebnjohjen gjuh\u00ebsore q\u00eb i detyrohet krijesa fol\u00ebse Gjuh\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit). Ne, teolog\u00ebt dhe kishtar\u00ebt ortodoks\u00eb shqiptar\u00eb, kemi p\u00ebr detyr\u00eb t\u2019iu m\u00ebsojm\u00eb brezave t\u00eb sot\u00ebm t\u00eb interesuar udh\u00ebn e drejt\u00eb t\u00eb besimit ton\u00eb dhe jo at\u00eb t\u00eb rr\u00ebshqitjeve t\u00eb ortodoksis\u00eb n\u00eb terrin e jasht\u00ebkish\u00ebs. Shtegu i thepisur i besimit fetar nuk mund t\u00eb zbukurohet me simbole q\u00eb kthehen n\u00eb idhuj kulturor\u00eb, sepse n\u00eb vend t\u00eb realitetit hyjnor k\u00ebto shenja p\u00ebr\u00e7ojn\u00eb mirazhe tek disa, keqkuptime, sprapsje, r\u00ebnie e madje urrejtje tek t\u00eb tjer\u00eb, dhe l\u00ebbyrje tek t\u00eb shumt\u00ebt.<\/p>\n<p>Shpik\u00ebsit dhe p\u00ebrdoruesit e simboleve, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb rastin ton\u00eb kan\u00eb d\u00ebshira dashamir\u00ebse, jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm se prania e p\u00ebrs\u00ebritur e em\u00ebrshkrimeve greqisht, si p\u00ebr shembull n\u00eb Tiran\u00eb dhe n\u00eb gjith\u00eb vendin, krijon p\u00ebrshtypjen imponuese t\u00eb nj\u00eb tradite vendase, sidomos tek ai brez q\u00eb lindet dhe ngrihet gjat\u00eb shfaqjes dhe q\u00ebndres\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj simbolike greke n\u00eb Shqip\u00ebri. E kaluara e tyre fillon tek e tashmja jon\u00eb. E kuptuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim, do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohen simbolet n\u00eb fjal\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen, sepse ndryshimi i tyre do t\u00eb sjell\u00eb ndryshime t\u00eb tjera, m\u00eb t\u00eb dhimbshme p\u00ebr brezin ortodoks, i m\u00ebkuar ky me nj\u00eb didaktik\u00eb t\u00eb till\u00eb vizuale, kaq t\u00eb fuqishme. Tradita \u00ebsht\u00eb e till\u00eb p\u00ebr arsye q\u00eb nuk kan\u00eb lidhje k\u00ebrthize me mosh\u00ebn e saj.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11195\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?fit=750%2C750&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"750,750\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"39582782_837545969969474_5087323461429231616_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?fit=750%2C750&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-11195\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n-300x300.jpg?resize=772%2C772\" width=\"772\" height=\"772\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/39582782_837545969969474_5087323461429231616_n.jpg?w=750&amp;ssl=1 750w\" sizes=\"auto, (max-width: 772px) 100vw, 772px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri v\u00ebshtir\u00ebsia nuk q\u00ebndron vet\u00ebm tek misionar\u00ebt e huaj ortodoks\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt na kan\u00eb bindur se e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb ndijojn\u00eb specifik\u00ebn e kultur\u00ebs son\u00eb, por m\u00eb shum\u00eb tek vet\u00eb ortodoks\u00ebt, dhe m\u00eb qart\u00eb tek disa njer\u00ebz t\u00eb shkolluar e t\u00eb etiketuar si \u201cintelektual\u00eb Orthodhoks\u00eb\u201d. Jan\u00eb k\u00ebta q\u00eb kan\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb dashuri me artin ekzotik bizantin, si pjes\u00eb e asaj q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb shqiptare, duke shp\u00ebrfillur me ose pa dashje thelbin e besimit ortodoks, i cili ndodhet tej gjuh\u00ebs e komb\u00ebsis\u00eb. Arti mund t\u00eb jet\u00eb edhe fe, por nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb doktrin\u00ebn e kish\u00ebs ortodokse t\u00eb trajtohet nga ana e kund\u00ebrt, pavar\u00ebsisht se \u00e7far\u00eb ka ndodhur n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn e \u00e7far\u00eb brumoset sot n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Kur simbolet fetare p\u00ebrkthehen, intelektual\u00ebt ortodoks\u00eb reagojn\u00eb, sepse reagon intuita e tyre, teksa rr\u00ebnohet kulla e besimit, gj\u00eb q\u00eb gjithsesi nj\u00eb dit\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb, kur feja e tyre \u00ebsht\u00eb ngritur mbi nj\u00eb ngrehin\u00eb sentimentale, apo n\u00ebn trysnin\u00eb e viteve t\u00eb pasdiktatur\u00ebs, sesa n\u00eb nj\u00eb jet\u00eb hyjthirr\u00ebse, jasht\u00eb mjedisit dhe personave t\u00eb sot\u00ebm.<\/p>\n<p>Nj\u00eb debat i till\u00eb, mbi mosp\u00ebrkthimin shkrimor t\u00eb viseve hyjnore, \u00ebsht\u00eb i hersh\u00ebm n\u00eb p\u00ebrkthimet kishtare dhe \u00ebsht\u00eb dokumentuar i till\u00eb dhe n\u00eb bot\u00ebn shqipe. Le t\u00eb kujtojm\u00eb polemikat e intelektual\u00ebve shqiptar\u00eb ortodoks\u00eb mbi p\u00ebrkthimin e teksteve liturgjike. Kur k\u00ebta intelektual\u00eb pan\u00eb nocionet e ngurta hyjnore t\u00eb p\u00ebrkthehen mjesht\u00ebrisht nga nj\u00eb prift i ri, u skandalizuan dhe, p\u00ebr t\u00eb mos e th\u00ebn\u00eb shkakun e v\u00ebrtet\u00eb, u kap\u00ebn tek gabimet n\u00eb p\u00ebrkthim. Institucionalizimi i shqipes kishtare provoi se reagimi i intelektual\u00ebve kishte t\u00eb b\u00ebnte me cil\u00ebsin\u00eb e vet\u00eb mendimtaris\u00eb s\u00eb tyre, dhe jo me at\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthyesve.<\/p>\n<p>Edhe t\u00eb zgjuarit e t\u00eb shkolluarit e sot\u00ebm nuk flasin kot, por ja q\u00eb ikonat jan\u00eb quajtur e pranuar nga mend\u00ebsia ortodokse dhe si \u201cBibla e analfabet\u00ebve\u201d. Ikonat jan\u00eb, pra, libri i leximit p\u00ebr t\u00eb paditurit. N\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, ikonat jan\u00eb dhe mjeti i informimit p\u00ebr ata q\u00eb nuk jan\u00eb marr\u00eb me pun\u00ebt ortodokse, por duke i kundruar ato, dallojn\u00eb disa ngjarje t\u00eb ikonizuara, e ndonj\u00ebher\u00eb syri, pa dashje fare, mund t\u00eb mos ngulet tek portreti i ikonizuar, por t\u00eb shkoj\u00eb e t\u00eb mbetet n\u00eb ndonj\u00eb holl\u00ebsi t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb ikon\u00ebs, p\u00ebr ta regjistruar at\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsisht n\u00eb kujtes\u00eb. Ndoshta tek p\u00ebrdredhja e ndonj\u00eb sigme\u2026<\/p>\n<p>Veprat bizantine q\u00eb i kan\u00eb shp\u00ebtuar prishjes dhe zhdukjes, jan\u00eb pasuria e ortodoksis\u00eb shqiptare dhe pjes\u00eb e thesarit t\u00eb vendit ton\u00eb, prandaj dhe duhet t\u2019i ruajm\u00eb si syt\u00eb e ballit, pavar\u00ebsisht se n\u00eb \u00e7far\u00eb gjuhe jan\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsuar. Reagimi ndaj p\u00ebrdhosjes s\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb reagim ndaj prishjes s\u00eb pasuris\u00eb shqiptare dhe jo indinjat\u00eb ndaj pac\u00ebnueshm\u00ebris\u00eb ortodokse. \u00cbsht\u00eb m\u00ebkat t\u00eb personifikohet arti i nj\u00eb populli t\u00eb t\u00ebr\u00eb\u2026 N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb duhet t\u00eb ndihemi nj\u00ebsoj p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ardhmen e ortodoksis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri dhe duhet t\u00eb sjellim tek brezat e sot\u00ebm frym\u00ebn e saj fetare, e cila nuk mund t\u00eb jet\u00eb plot\u00ebsisht ortodokse, pa pranuar gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb plot\u00ebrin\u00eb e saj.<\/p>\n<p>Por si dhe deri kur mund t\u00eb justifikoj\u00eb KOASH-i em\u00ebrshkrimet greke n\u00eb ikonostasin e ri t\u00eb kryekish\u00ebs shqiptare n\u00eb Tiran\u00eb, dhe n\u00eb t\u00eb gjitha kishat e nd\u00ebrtuara e t\u00eb rind\u00ebrtuara n\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb? Si mund t\u00eb k\u00ebndirren mozaik\u00eb dygjuh\u00ebsh, vepra t\u00eb k\u00ebtyre viteve n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e mesme, p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrmendur Shqip\u00ebrin\u00eb jugore? N\u00eb qoft\u00eb se ajiograf\u00ebt tan\u00eb t\u00eb sot\u00ebm nuk krijojn\u00eb vet\u00ebm ikona n\u00eb greqishte e n\u00eb anglishte, p\u00ebrse t\u00eb mos p\u00ebrdoren ikonat e tyre shqipe n\u00ebp\u00ebr kishat tona shqiptare, por po p\u00ebrdoren si dhurata midis nj\u00eb klase t\u00eb re aristokrat\u00ebsh, a si mjete josh\u00ebse p\u00ebr t\u00eb mbledhur ndihma jasht\u00eb, apo si relika pahit\u00ebse n\u00eb atdhe, si alternativ\u00eb e dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb p\u00ebr zbukurime n\u00ebp\u00ebr k\u00ebnde, korridore kishash, banesash e zyrash?<\/p>\n<p>Duke pranuar k\u00ebt\u00eb arsyetim legjitim, \u00e7far\u00eb mund t\u00eb themi p\u00ebr destinin e ikonave t\u00eb reja me em\u00ebrshkrime t\u00eb huaja, apo dhe dygjuh\u00ebshe, t\u00eb cilat nuk mund, e nuk duhet, t\u00eb shkat\u00ebrrohen? Bukur fort ato e kan\u00eb vendin n\u00eb kishat e pakicave ortodokse jo shqipfol\u00ebse.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11196\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/per-nje-ikonografi-shqipfolese\/images-24\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?fit=307%2C164&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"307,164\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"images\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?fit=300%2C160&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?fit=307%2C164&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-11196\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1-300x160.jpg?resize=851%2C454\" width=\"851\" height=\"454\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?resize=300%2C160&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/images-1.jpg?w=307&amp;ssl=1 307w\" sizes=\"auto, (max-width: 851px) 100vw, 851px\" \/><\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt ortodoks\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr \u201cver\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb fu\u00e7i t\u00eb re\u201d, dhe jo anasjelltas. Sa m\u00eb shum\u00eb t\u00eb vonohemi n\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbes\u00eb t\u00eb ngutshme, aq m\u00eb shum\u00eb ngadal\u00ebsohet plot\u00ebsimi i imazhit t\u00eb KOASH-it, sipas sh\u00ebmb\u00eblles\u00ebs s\u00eb kishave simotra autoqefale. Trash\u00ebgimia e pasur ortodokse, nuk l\u00eb vend p\u00ebr m\u00ebdyshje.<\/p>\n<p>At Foti Cici<br \/>\nKoha Jon\u00eb, 20 korrik 2003<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr nj\u00eb ikonografi shqipfol\u00ebse. &#8211; Nga: At Foti Cici. &#8211; Ka mjaft shqiptar\u00eb ortodoks\u00eb q\u00eb nuk e kan\u00eb d\u00ebgjuar ende se ikonat me shkronja shqipe jan\u00eb tejemban\u00eb ortodokse dhe nj\u00ebsoj t\u00eb hirshme me ato q\u00eb kemi n\u00eb greqishte: T\u00eb barasvlefshme, t\u00eb nj\u00ebz\u00ebshme e t\u00eb barabarta sipas t\u00eb gjitha sendeve. N\u00eb qoft\u00eb se ikonat e njohura [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":11193,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-11192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/demoniakja-onufri-arte.jpg?fit=366%2C194&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-2Uw","jetpack-related-posts":[{"id":104889,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/bullgari-fshati-gega-dhe-manastiri-perrallor-me-djajte-ne-malin-ograzhden\/","url_meta":{"origin":11192,"position":0},"title":"Bullgari: &#8211; Fshati Gega dhe \u201cManastiri p\u00ebrrallor me djajt\u00eb\u201c n\u00eb malin Ograzhden","author":"Kurt Farka","date":"August 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Gusht 2026 Mali Ograzhden shtrihet n\u00eb pjes\u00ebn jugper\u00ebndimore t\u00eb Bullgaris\u00eb dhe kalon n\u00eb territorin e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, ku ndodhet pjesa m\u00eb e lart e tij. Dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb me radh\u00eb kjo krahin\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb zon\u00eb e izoluar kufitare, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkak i shk\u00eblqyer q\u00eb njeriu t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/d6399cd1-5e69-4b5d-b49b-1cf70dc45f48.jpg?fit=782%2C484&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/d6399cd1-5e69-4b5d-b49b-1cf70dc45f48.jpg?fit=782%2C484&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/d6399cd1-5e69-4b5d-b49b-1cf70dc45f48.jpg?fit=782%2C484&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/d6399cd1-5e69-4b5d-b49b-1cf70dc45f48.jpg?fit=782%2C484&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":113281,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/bota-mesjetare-kishte-deepfake-et-e-veta-zyrtaret-e-kishes-perdoren-per-shekuj-nje-dekret-perandorak-te-falsifikuar\/","url_meta":{"origin":11192,"position":1},"title":"Bota mesjetare kishte \u2018deepfake\u2019-et e veta \u2013 zyrtar\u00ebt e kish\u00ebs p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr shekuj nj\u00eb dekret perandorak t\u00eb falsifikuar","author":"Kurt Farka","date":"September 26, 2026","format":false,"excerpt":"26 Shtator 2026 Nga Vanessa Corcoran \u2013 The Conversation\/ Me p\u00ebrhapjen e \u201cdeepfake\u201d-eve, falsifikimi dhe mashtrimi shpesh shihen si probleme tipike t\u00eb koh\u00ebve moderne, t\u00eb lidhura me nj\u00eb epok\u00eb t\u00eb re dezinformimi t\u00eb mund\u00ebsuar nga inteligjenca artificiale. Nj\u00eb nga rastet m\u00eb alarmuese ndodhi n\u00eb fillim t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, kur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/file-20260914-60-fi23ij1790412388-1.jpg?fit=1200%2C570&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":102918,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/auron-tare-shpella-e-ciklopit-ne-himare-mes-filmit-te-nolan-dhe-lavazhit-te-makinave\/","url_meta":{"origin":11192,"position":2},"title":"Auron Tare: &#8211; Shpella e Ciklopit n\u00eb Himar\u00eb, mes filmit t\u00eb Nolan dhe lavazhit t\u00eb makinave","author":"Kurt Farka","date":"July 19, 2026","format":false,"excerpt":"19 Korrik 2026 Nga Auron Tare Shfaqja e filmit \u201cOdiseu\u201d nga regjisori Christopher Nolan ka hapur nj\u00eb debat t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e Atlantikut mbi nj\u00eb nga veprat m\u00eb identifikuese t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore \u201cOdisea\u201d e Homerit. N\u00eb podcast-et m\u00eb t\u00eb njohura, studiues dhe ekspert\u00eb me fam\u00eb bot\u00ebrore kan\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-19-at-11.08.08.jpeg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-19-at-11.08.08.jpeg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-19-at-11.08.08.jpeg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-19-at-11.08.08.jpeg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105121,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/jaho-brahaj-cyla-dyjare-nga-trashegimia-afro-3000-vjecare-te-mungesa-e-vleresimit-institucional\/","url_meta":{"origin":11192,"position":3},"title":"Jaho Brahaj: &#8211; Cyla dyjare, nga trash\u00ebgimia afro 3000-vje\u00e7are te mungesa e vler\u00ebsimit institucional.","author":"Kurt Farka","date":"August 24, 2026","format":false,"excerpt":"Gazeta Sot, 24 Gusht 2026,Intervistoi: Julia VrapiFilmi \u201cThe Odyssey\u201d ka sjell\u00eb n\u00eb v\u00ebmendjen e publikut nd\u00ebrkomb\u00ebtar edhe tinguj t\u00eb instrumenteve popullore shqiptare dhe element\u00eb t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb son\u00eb muzikore. Studiuesi Jaho Brahaj n\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb flet p\u00ebr historin\u00eb, lasht\u00ebsin\u00eb dhe vazhdim\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtyre instrumenteve.N\u00eb intervist\u00ebn p\u00ebr gazet\u00ebn \u201cSOT\u201d ai ndalet ve\u00e7an\u00ebrisht\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Me-mjeshterin-e-Cyles-Dyjare-Bejo-Keraj-Zhulat-viti-2016.jpg?fit=649%2C423&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Me-mjeshterin-e-Cyles-Dyjare-Bejo-Keraj-Zhulat-viti-2016.jpg?fit=649%2C423&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Me-mjeshterin-e-Cyles-Dyjare-Bejo-Keraj-Zhulat-viti-2016.jpg?fit=649%2C423&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":106067,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shqiperia-ka-qene-toka-e-njeriut-te-lire-e-njeriut-te-ashper-dhe-zemermire\/","url_meta":{"origin":11192,"position":4},"title":"\u201cShqip\u00ebria ka qen\u00eb toka e njeriut t\u00eb lir\u00eb&#8230; e njeriut t\u00eb ashp\u00ebr dhe zem\u00ebrmir\u00eb&#8230;\u201d","author":"Kurt Farka","date":"September 5, 2026","format":false,"excerpt":"5 Shtator 2026 P\u00ebr shekuj me radh\u00eb, Shqip\u00ebria ka qen\u00eb p\u00ebr Evrop\u00ebn nj\u00ebkoh\u00ebsisht af\u00ebr dhe larg. Af\u00ebr n\u00eb hart\u00eb, por larg n\u00eb p\u00ebrfytyrim. Pran\u00eb Adriatikut, por e mb\u00ebshtjell\u00eb me nj\u00eb mjegull legjendash, paragjykimesh dhe misteresh. Prandaj, kur lexojm\u00eb se \u201cShqip\u00ebria ka qen\u00eb toka e njeriut t\u00eb lir\u00eb... e njeriut t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/640-0-shq-1788601854-Copy.jpg?fit=640%2C406&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/640-0-shq-1788601854-Copy.jpg?fit=640%2C406&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/640-0-shq-1788601854-Copy.jpg?fit=640%2C406&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100111,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/e-shnderroi-shtepine-ne-berat-ne-muze-artizania-tefta-qose-500-kostume-popullore-puna-e-nje-jete\/","url_meta":{"origin":11192,"position":5},"title":"E shnd\u00ebrroi sht\u00ebpin\u00eb n\u00eb Berat n\u00eb muze, artizania Tefta Qose: &#8211; 500 kostume popullore, puna e nj\u00eb jete","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Mars 2026 N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shum\u00eb tradita rrezikojn\u00eb t\u00eb harrohen, Tefta Qose vazhdon t\u00eb mbaj\u00eb gjall\u00eb artin e krijimit t\u00eb veshjeve popullore. Prej disa vitesh, ajo e ka shnd\u00ebrruar sht\u00ebpin\u00eb e saj n\u00eb lagjen \u201cBarrikad\u00eb\u201d n\u00eb nj\u00eb muze t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ku \u00e7do cep rr\u00ebfen histori, nd\u00ebrsa \u00e7do veshje\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11197,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11192\/revisions\/11197"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}