{"id":11085,"date":"2018-08-29T10:18:16","date_gmt":"2018-08-29T10:18:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=11085"},"modified":"2018-08-29T10:18:16","modified_gmt":"2018-08-29T10:18:16","slug":"gjirokastra-ka-nje-shpjegim-mitik-dhe-dy-te-tjere-me-natyre-me-historike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjirokastra-ka-nje-shpjegim-mitik-dhe-dy-te-tjere-me-natyre-me-historike\/","title":{"rendered":"Gjirokastra ka nj\u00eb shpjegim mitik dhe dy t\u00eb tjer\u00eb me natyr\u00eb m\u00eb historike. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11086\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjirokastra-ka-nje-shpjegim-mitik-dhe-dy-te-tjere-me-natyre-me-historike\/gjirokastra-14\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?fit=1024%2C663&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1024,663\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Gjirokastra\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?fit=300%2C194&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?fit=1024%2C663&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-11086\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-300x194.jpg?resize=300%2C194\" width=\"300\" height=\"194\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?resize=300%2C194&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?resize=768%2C497&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?w=1024&amp;ssl=1 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>Gjirokastra ka nj\u00eb shpjegim mitik dhe dy t\u00eb tjer\u00eb me natyr\u00eb m\u00eb historike. &#8211;<\/strong><\/p>\n<p>Historia e hershme e qytetit \u00ebsht\u00eb relativisht e panjohur. P\u00ebr shkak t\u00eb af\u00ebrsis\u00eb me qendrat klasike dhe helenistike: Jerma (Antigonea) dhe qyteti romak Adrianopolis pran\u00eb fshatit Sofratik\u00eb, \u00ebsht\u00eb menduar shpesh q\u00eb vendbanimi m\u00eb i hersh\u00ebm n\u00eb Gjirokast\u00ebr \u00ebsht\u00eb kalaja mesjetare.P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb burimet historike e p\u00ebrmendin qytetin me 1336, kur kronisti bizantin Johan Kantakuzeni shkruan p\u00ebr Argyr\u00f3kastron\u2026<\/p>\n<p>Prejardhja e emrit t\u00eb Gjirokastr\u00ebs ka nj\u00eb shpjegim mitik dhe dy t\u00eb tjer\u00eb me natyr\u00eb m\u00eb historike. Sipas legjend\u00ebs, gjat\u00eb rrethimit p\u00ebrfundimtar t\u00eb qytetit nga turqit, Princesha Argjiro, motra e zotit t\u00eb qytetit u hodh nga muret e kalas\u00eb bashk\u00eb me djalin e saj p\u00ebr t\u00eb mos r\u00ebn\u00eb e gjall\u00eb n\u00eb duart e armikut.<\/p>\n<p>Q\u00eb k\u00ebtu rrodhi edhe emri \u201ckalaja e Argjiros\u00eb\u201d.\u00a0 (Por kjo duket e pamundur mbasi emri i qytetit p\u00ebrmendet q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e Bizantit, pra para pushtimit osman). Sipas nj\u00eb shpjegimi tjet\u00ebr m\u00eb pak poetik, qyteti e ka marr\u00eb emrin sipas fjal\u00ebs greke argjend, argyrokastron, q\u00eb lidhet me ngjyr\u00ebn e p\u00ebrhime t\u00eb mureve, rrug\u00ebve dhe \u00e7ative prej guri, t\u00eb cilat vezullojn\u00eb si argjend kur lagen nga shiu. Nj\u00eb shpjegim tjet\u00ebr lidhet me emrin e nj\u00eb fisi vendas q\u00eb jetonte pran\u00eb Gjirokastr\u00ebs: Argjir\u00ebt.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11087\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjirokastra-ka-nje-shpjegim-mitik-dhe-dy-te-tjere-me-natyre-me-historike\/gjirokastra-2-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-2.jpg?fit=1280%2C720&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1280,720\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Gjirokastra (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-2.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-2.jpg?fit=1024%2C576&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-11087\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-2-300x169.jpg?resize=795%2C448\" width=\"795\" height=\"448\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-2.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-2.jpg?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-2.jpg?resize=1024%2C576&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-2.jpg?w=1280&amp;ssl=1 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 795px) 100vw, 795px\" \/><\/p>\n<p>Qyteti i sot\u00ebm i Gjirokastr\u00ebs p\u00ebrfshin Qytetin e Vjet\u00ebr, me kalan\u00eb (b\u00ebrthama e par\u00eb e vendbanimit) dhe lagjet e tipit osman, nd\u00ebrtuar mbi kreshta, q\u00eb vijn\u00eb duke u larguar nga kalaja deri n\u00eb tabanin e lugin\u00ebs, ku ndodhen nd\u00ebrtimet bashk\u00ebkohore dhe kompleksi universitar. Lagjet tradicionale shtrihen n\u00eb form\u00eb rrezesh rreth kalas\u00eb me emrat: Cfak\u00eb, Dunavat, Manalat, Palorto, Varosh, Me\u00e7ite, Hazmurat, Pazari i Vjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Historia e hershme e qytetit \u00ebsht\u00eb relativisht e panjohur. P\u00ebr shkak t\u00eb af\u00ebrsis\u00eb me qendrat klasike dhe helenistike: Jerma (Antigonea) dhe qyteti romak Adrianopolis pran\u00eb fshatit Sofratik\u00eb, \u00ebsht\u00eb menduar shpesh q\u00eb vendbanimi m\u00eb i hersh\u00ebm n\u00eb Gjirokast\u00ebr \u00ebsht\u00eb kalaja mesjetare. Por mbi k\u00ebt\u00eb tez\u00eb jan\u00eb hedhur dyshime pasi\u00a0 zbulimet brenda n\u00eb kala kan\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb drit\u00eb qeramik\u00eb n\u00eb 4 faza t\u00eb ndryshme banimi p\u00ebrpara periudh\u00ebs osmane: n\u00eb shekujt V \u2013 II p.e.s., shekujt V \u2013 VII e.j., shekujt IX-X dhe shekujt XII \u2013 XIII. M\u00eb e hershmja nga k\u00ebto faza solli gjurm\u00eb t\u00eb nj\u00eb muri t\u00eb konsideruesh\u00ebm nd\u00ebrtuar me blloqe, gj\u00eb q\u00eb b\u00ebn t\u00eb mendosh q\u00eb ka pasur nj\u00eb fortifikim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb periudh\u00ebs para romake n\u00eb k\u00ebt\u00eb an\u00eb t\u00eb lugin\u00ebs s\u00eb lumit Drino (para vitit 168 p.e.s).<\/p>\n<p>P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb burimet historike e p\u00ebrmendin qytetin me 1336, kur kronisti bizantin Johan Kantakuzeni shkruan p\u00ebr Argyr\u00f3kastron. N\u00ebn Despotatin e Epirit, qyteti dhe rrethinat ishin n\u00ebn sundimin e familjes feudale Zenebishi. Nd\u00ebrsa Perandoria Osmane zgjerohej n\u00eb Europ\u00eb n\u00eb fundin e shekullit t\u00eb XIV, Gjirokastra ra n\u00ebn ndikimin e sulltan\u00ebve dhe sundimtar\u00ebt e saj u b\u00ebn\u00eb vasal\u00eb t\u00eb tij.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11088\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjirokastra-ka-nje-shpjegim-mitik-dhe-dy-te-tjere-me-natyre-me-historike\/gjirokastra-3-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-3.jpg?fit=640%2C480&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,480\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Gjirokastra (3)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-3.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-3.jpg?fit=640%2C480&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-11088\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-3-300x225.jpg?resize=813%2C610\" width=\"813\" height=\"610\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-3.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-3.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 813px) 100vw, 813px\" \/><\/p>\n<p>Nj\u00eb nga Zenebish\u00ebt p\u00ebrmendet se udh\u00ebhoqi nj\u00eb grup burrash n\u00ebn komand\u00ebn e Sulltan Bajazidit I (1389-1402), kur ky u mund nga Timurlengu i mongol\u00ebve n\u00eb betej\u00ebn e Ankaras\u00eb, m\u00eb 1402. M\u00eb 1419 qyteti ra n\u00ebn sundimin e plot\u00eb t\u00eb Turqis\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb sipas regjistrave te taksave m\u00eb 1431-32, ai\u00a0 kishte 163 sht\u00ebpi.<\/p>\n<p>Kalaja ka pasur gjithnj\u00eb para s\u00eb gjithash funksion ushtarak. Megjith\u00ebse kishte banesa brenda mureve, ato ishin t\u00eb paracaktuara p\u00ebr garnizonin dhe dinjitar\u00ebt e r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Nd\u00ebrkoh\u00eb gjat\u00eb Mesjet\u00ebs, qyteti u zhvillua jasht\u00eb mureve t\u00eb saj. Zbulime p\u00ebr banime t\u00eb hershme n\u00eb qytet nuk ka, megjith\u00ebse, n\u00eb nj\u00eb rezidenc\u00eb episkopale q\u00eb ndodhej n\u00ebn p\u00ebrkujtimoren e dikurshme, sot t\u00eb zhdukur t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, \u00ebsht\u00eb gjendur nj\u00eb kapitel i gdhendur bukur i shekullit t\u00eb XIII. N\u00eb shekujt XVI dhe XVII qyteti, si qend\u00ebr kryesore e Sanxhakut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (Sanxhak quheshin nj\u00ebsit\u00eb kryesore administrative turke n\u00eb periudh\u00ebn e hershme t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane) qyteti lul\u00ebzoi dhe, si rezultat, lagjet e tij u zgjeruan me 434 sht\u00ebpi m\u00eb 1583, q\u00eb sh\u00ebnon pothuaj dyfishim brenda nj\u00eb shekulli.<\/p>\n<p>Kjo ndodhi n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb popullsis\u00eb nga fshati n\u00eb qytet. Rritja vazhdoi edhe kur qendra rajonale administrative kaloi n\u00eb Delvin\u00eb, n\u00eb koh\u00ebn e Sulltan Sulejmanit t\u00eb Shk\u00eblqyerit (1520-1566). Gjirokastra mbeti nj\u00eb qend\u00ebr\u00a0 administrative si seli e kadiut (gjykat\u00ebs) dhe shum\u00eb banesa e xhami q\u00eb mbijetuan deri n\u00eb dit\u00ebt tona datojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb. Popullsia e qytetit duket t\u00eb ket\u00eb mbetur e nj\u00ebjt\u00eb n\u00eb shekujt XVIII dhe XIX.<\/p>\n<p>M\u00eb 1811, qyteti ra n\u00eb duart e Ali Pash\u00eb Tepelen\u00ebs. Ai u kujdes q\u00eb t\u00eb kryheshin punime t\u00eb reja fortifikuese n\u00eb kala, si dhe t\u00eb nd\u00ebrtohej nj\u00eb uj\u00ebsjell\u00ebs 12 km i gjat\u00eb, q\u00eb merrte uj\u00eb n\u00eb malin e Sopotit. Uj\u00ebsjell\u00ebsi prej guri u vizatua nga piktori i famsh\u00ebm britanik Eduard Lear (shih foton), i cili udh\u00ebtoi mjaft n\u00ebp\u00ebr k\u00ebt\u00eb krahin\u00eb. Uj\u00ebsjell\u00ebsi u shemb m\u00eb 1932, por mbi lagjen \u201cDunavat\u201d ka mbetur ende nj\u00eb hark i tij, q\u00eb njihet me emrin \u201cUra e Ali Pash\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Pasi Ali Pasha u vra nga forcat e Port\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb (k\u00ebshtu quhej oborri i sulltanit n\u00eb Stamboll), qyteti vazhdoi t\u00eb funksiononte si qend\u00ebr administrative, qend\u00ebr tregtimi e bag\u00ebtive, leshit, shajakut, prodhimeve blegtorale, t\u00eb m\u00ebndafshit dhe q\u00ebndistaris\u00eb.<\/p>\n<p>Gjirokastra ka qen\u00eb gjithnj\u00eb vat\u00ebr patriotizmi duke q\u00ebndruar n\u00eb vij\u00ebn e par\u00eb t\u00eb p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr identitet komb\u00ebtar shqiptar n\u00eb shekullin XIX. M\u00eb 1880 Kuvendi i Gjirokastr\u00ebs mb\u00ebshteti aktivisht kauz\u00ebn e vet\u00ebvendosjes dhe rezistenc\u00ebs ndaj sundimit otoman. M\u00eb 1908, u hap shkolla e par\u00eb shqipe n\u00eb qytet me emrin \u201cIliria\u201d dhe m\u00eb pas u krijuan nj\u00eb s\u00ebr\u00eb shoqatash e klubesh patriotike.<\/p>\n<p>N\u00eb fillimet e shekullit XX Gjirokastra u b\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e r\u00ebnd\u00ebsishme, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb p\u00ebrcaktoheshin kufijt\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme. P\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb q\u00eb pasoi shpalljen e\u00a0 Pavar\u00ebsis\u00eb Komb\u00ebtare m\u00eb 28 n\u00ebntor 1912, ajo ishte pjes\u00eb e \u201cRepublik\u00ebs Autonome t\u00eb Epirit\u201d n\u00ebn gjeneralin Zografos, i cili k\u00ebrkonte bashkim me Greqin\u00eb, por, pas Luft\u00ebs I Bot\u00ebrore, fuqit\u00eb e Antant\u00ebs (Britania, Franca dhe Rusia) e bind\u00ebn Greqin\u00eb q\u00eb t\u00eb t\u00ebrhiqte pretendimet e saj nga kjo hap\u00ebsir\u00eb me shumic\u00eb shqiptare. Kufiri i tanish\u00ebm u ratifikua m\u00eb 1921.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"11086\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjirokastra-ka-nje-shpjegim-mitik-dhe-dy-te-tjere-me-natyre-me-historike\/gjirokastra-14\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?fit=1024%2C663&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1024,663\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Gjirokastra\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?fit=300%2C194&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?fit=1024%2C663&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-11086\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra-300x194.jpg?resize=844%2C546\" width=\"844\" height=\"546\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?resize=300%2C194&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?resize=768%2C497&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?w=1024&amp;ssl=1 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 844px) 100vw, 844px\" \/><\/p>\n<p>Gjat\u00eb mbret\u00ebrimit t\u00eb mbretit Zog (1828-1939) Gjirokastra u b\u00eb nj\u00eb nga qendrat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme kulturore dhe ekonomike t\u00eb vendit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb u nd\u00ebrtua edhe burgu i madh n\u00eb Kala. Gjat\u00eb pushtimit fashist q\u00eb pasoi, qyteti ishte qend\u00ebr e rezistenc\u00ebs kund\u00ebr forcave italiane dhe m\u00eb pas atyre naziste. Krahinat rrotull Gjirokastr\u00ebs u \u00e7liruan m\u00eb 1944 nga forcat partizane, duke sh\u00ebrbyer si baz\u00eb p\u00ebr \u00e7lirimin e gjith\u00eb vendit m\u00eb n\u00ebntor 1944.<\/p>\n<p>Vitet e komunizmit sh\u00ebnuan p\u00ebrpjekje p\u00ebr nj\u00eb industrializim n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, por edhe p\u00ebrpjekje t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr t\u00eb mbrojtur trash\u00ebgimin\u00eb kulturore unikale t\u00eb qytetit (p\u00ebr holl\u00ebsi shihni seksionin e ve\u00e7ant\u00eb kushtuar periudh\u00ebs komuniste).<\/p>\n<p>R\u00ebnia e komunizmit\u00a0 n\u00eb fund t\u00eb vitit 1990, e gjeti ekonomin\u00eb e Gjirokastr\u00ebs tashm\u00eb n\u00eb r\u00ebnie t\u00eb shpejt\u00eb. P\u00ebr t\u00eb mbajtur pun\u00ebsim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb popullsis\u00eb, komunist\u00ebt kishin mbingarkuar me forc\u00eb pune p\u00ebrtej nevojave komplekset industriale t\u00eb vjetruara dhe jo efi\u00e7ente. K\u00ebshtu q\u00eb r\u00ebnia e sistemit komunizmit, shkaktoi humbjen katastrofike t\u00eb mij\u00ebra vendeve t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Me mij\u00ebra vet\u00eb emigruan ose u drejtuan n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb pun\u00ebs. Trazirat q\u00eb pasuan r\u00ebnien e komunizmit sh\u00ebnuan edhe grabitje n\u00eb Muzeun Komb\u00ebtar t\u00eb Arm\u00ebve. Statuja e madhe e Enver Hoxh\u00ebs u rr\u00ebzua, duke ia l\u00ebn\u00eb vendin parkimit t\u00eb nj\u00eb bar restoranti.<\/p>\n<p>Sapo nisi t\u00eb dal\u00eb ngadal\u00eb nga kaosi fillestar pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit, Gjirokastra ra m\u00eb 1997 n\u00eb nj\u00eb kaos t\u00eb ri pas r\u00ebnies s\u00eb skemave mashtruese piramidale, ku mij\u00ebra familje humb\u00ebn kursimet e tyre.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e Pazarit u dogj ose u d\u00ebmtua gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe kur qyteti l\u00ebngonte n\u00eb nj\u00eb gjendje rrethimi dhe njer\u00ebzit luftonin p\u00ebr mbijetes\u00eb n\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb dhunsh\u00ebm dhe n\u00eb munges\u00eb t\u00eb ligjit. Kriza shkaktoi nj\u00eb tjet\u00ebr emigracion masiv dhe braktisje t\u00eb nd\u00ebrtesave historike, q\u00eb nis\u00ebn t\u00eb prishen dhe t\u00eb rr\u00ebzohen. Dit\u00ebt e Qytetit-muze dukeshin t\u00eb larg\u00ebta, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shteti ishte i pazoti t\u00eb kryente detyr\u00ebn e vet ligjore p\u00ebr t\u00eb financuar mir\u00ebmbajtjen dhe ruajtjen e nd\u00ebrtesave historike t\u00eb Gjirokastr\u00ebs.<\/p>\n<p>Sot Gjirokastra \u00ebsht\u00eb duke u ringjallur. Baza e ekonomis\u00eb \u00ebsht\u00eb bujq\u00ebsia, por n\u00eb rajon po rritet dhe industria e p\u00ebrpunimit t\u00eb ushqimit, duke shfryt\u00ebzuar mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb\u00a0 jep prodhimi i frutave, perimeve dhe\u00a0 n\u00ebnprodukteve blegtorale.<\/p>\n<p>Qyteti ka universitet dhe \u00ebsht\u00eb qend\u00ebr administrative rajonale. Turizmi po tregon se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shpresat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr zhvillimin ekonomik t\u00eb qytetit, duke u bazuar n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb\u00a0 unikale kulturore, historike dhe arkitekturore<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjirokastra ka nj\u00eb shpjegim mitik dhe dy t\u00eb tjer\u00eb me natyr\u00eb m\u00eb historike. &#8211; Historia e hershme e qytetit \u00ebsht\u00eb relativisht e panjohur. P\u00ebr shkak t\u00eb af\u00ebrsis\u00eb me qendrat klasike dhe helenistike: Jerma (Antigonea) dhe qyteti romak Adrianopolis pran\u00eb fshatit Sofratik\u00eb, \u00ebsht\u00eb menduar shpesh q\u00eb vendbanimi m\u00eb i hersh\u00ebm n\u00eb Gjirokast\u00ebr \u00ebsht\u00eb kalaja mesjetare.P\u00ebr her\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":11086,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,86],"tags":[],"class_list":["post-11085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Gjirokastra.jpg?fit=1024%2C663&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-2SN","jetpack-related-posts":[{"id":103281,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rruga-rrezikon-shtepine-rreshqitja-e-tokes-ka-alarmuar-te-moshuaren-qe-jeton-e-vetme-ne-gjirokaster\/","url_meta":{"origin":11085,"position":0},"title":"Rruga rrezikon sht\u00ebpin\u00eb, rr\u00ebshqitja e tok\u00ebs ka alarmuar t\u00eb moshuar\u00ebn q\u00eb jeton e vetme n\u00eb Gjirokast\u00ebr","author":"Kurt Farka","date":"July 27, 2026","format":false,"excerpt":"27 Korrik 2026 Posht\u00eb Kalas\u00eb s\u00eb Argjiros, n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb qytetit muze t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, Robert dhe Vasilika Arseni, n\u00ebn\u00eb e bir, jetojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb me frik\u00ebn se sht\u00ebpia e tyre mund t\u00eb rrezikohet nga shembja e murit mbajt\u00ebs t\u00eb rrug\u00ebs. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr rrug\u00ebn e njohur nga banor\u00ebt si \u201cRruga\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rruga_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rruga_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rruga_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rruga_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":102299,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/qyteti-i-ohrit-ne-listen-e-trashegimise-se-unesco-s-terheq-vizitoret-gjate-sezonit-veror\/","url_meta":{"origin":11085,"position":1},"title":"Qyteti i Ohrit n\u00eb list\u00ebn e trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb UNESCO-s t\u00ebrheq vizitor\u00ebt gjat\u00eb sezonit veror","author":"Kurt Farka","date":"July 6, 2026","format":false,"excerpt":"6 Korrik 2026 Nj\u00eb nga destinacionet turistike m\u00eb t\u00eb njohura n\u00eb Ballkan dhe qytet q\u00eb brenda kufijve t\u00eb tij strehon nj\u00eb nga liqenet m\u00eb t\u00eb vjetra dhe m\u00eb t\u00eb thella t\u00eb Evrop\u00ebs, Ohri, edhe k\u00ebt\u00eb vit renditet nd\u00ebr vendet m\u00eb t\u00eb vizituara nga turist\u00ebt n\u00eb rajon. Qyteti i Ohrit, nj\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Qyteti-Shqiptareve-Ohri.webp?fit=729%2C486&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Qyteti-Shqiptareve-Ohri.webp?fit=729%2C486&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Qyteti-Shqiptareve-Ohri.webp?fit=729%2C486&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Qyteti-Shqiptareve-Ohri.webp?fit=729%2C486&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103210,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/elbasani-ne-shekullin-xx-ne-ekspozite\/","url_meta":{"origin":11085,"position":2},"title":"\u201cElbasani n\u00eb shekullin XX\u201d n\u00eb ekspozit\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 25, 2026","format":false,"excerpt":"25 Korrik 2026 N\u00eb nj\u00eb prej godinave m\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb Elbasanit, oborrin e Muzeut Etnografik, \u00ebsht\u00eb hapur ekspozita \u201cElbasani n\u00eb Shekullin XX\u201d. P\u00ebrmes fotografive, veshjeve tradicionale dhe objekteve muzeale, ekspozita ofron nj\u00eb udh\u00ebtim n\u00eb historin\u00eb, traditat dhe jet\u00ebn e p\u00ebrditshme t\u00eb qytetit gjat\u00eb shekullit t\u00eb kaluar. Nj\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/elbasani-1024x509-1.webp?fit=1024%2C509&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/elbasani-1024x509-1.webp?fit=1024%2C509&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/elbasani-1024x509-1.webp?fit=1024%2C509&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/elbasani-1024x509-1.webp?fit=1024%2C509&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103773,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/habiten-shqiptaret-kush-eshte-ky-minister-shqiptaret-nuk-jane-ndare-kurre-ne-ata-brenda-dhe-jashte-kufirit-shteteror\/","url_meta":{"origin":11085,"position":3},"title":"Habiten Shqiptaret Kush \u00ebsht\u00eb ky Minister(!?) &#8211; Shqiptar\u00ebt nuk jan\u00eb ndar\u00eb kurr\u00eb n\u00eb ata \u201cbrenda\u201d dhe \u201cjasht\u00eb\u201d kufirit shtet\u00ebror.","author":"Kurt Farka","date":"August 4, 2026","format":false,"excerpt":"4 Gusht 2026 Valon Bela, i cili u shpall \u201cnon grata\u201d nga Ministria e Brendshme p\u00ebr veprime n\u00eb d\u00ebm t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, ka reaguar me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb postimi p\u00ebr vendimin q\u00eb u mor ndaj tij. Sipas tij dinjiteti i nj\u00eb luft\u00ebtari nuk matet me t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb ose\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Ministri-Besfort-Lamallari-1.png?fit=900%2C573&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Ministri-Besfort-Lamallari-1.png?fit=900%2C573&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Ministri-Besfort-Lamallari-1.png?fit=900%2C573&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Ministri-Besfort-Lamallari-1.png?fit=900%2C573&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103070,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-e-vrau-muzen-e-boticelit-a-eshte-zgjidhur-rasti-mjekesor-550-vjecar\/","url_meta":{"origin":11085,"position":4},"title":"\u00c7far\u00eb e vrau muz\u00ebn e Boti\u00e7elit: A \u00ebsht\u00eb zgjidhur rasti mjek\u00ebsor 550-vje\u00e7ar?","author":"Kurt Farka","date":"July 22, 2026","format":false,"excerpt":"22 Korrik 2026 Nga Paolo Pozzilli\/ Simoneta Vespu\u00e7i \u00ebsht\u00eb ndoshta nj\u00eb nga grat\u00eb m\u00eb t\u00eb pikturuara t\u00eb Rilindjes Italiane. Besohet gjer\u00ebsisht se Sandro Boti\u00e7eli e p\u00ebrdori at\u00eb si model p\u00ebr Venusin dhe ajo shfaqet, e shnd\u00ebrruar dhe e idealizuar, n\u00eb disa nga veprat e tij m\u00eb t\u00eb famshme. Ajo vdiq\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1.jpg?fit=513%2C396&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":102599,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/der-standard-rama-ka-rikthyer-hijet-e-diktatures-ne-shqiperi\/","url_meta":{"origin":11085,"position":5},"title":"\u2018Der Standard\u2019: &#8211; Rama ka rikthyer hijet e diktatur\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri","author":"Kurt Farka","date":"July 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Korrik 2026 Mbik\u00ebqyrje e popullsis\u00eb, frik\u00ebsim dhe abuzim me strukturat publike. Vendi nuk \u00ebsht\u00eb ende i lir\u00eb. Shkruan nga Tirana Adelheid W\u00f6lfl\/ Patroni jo vet\u00ebm q\u00eb kontrollon pun\u00ebt e vendit, por edhe ato t\u00eb kryeqytetit, Tiran\u00ebs. Meqen\u00ebse kryetari i bashkis\u00eb, Erion Veliaj, \u00ebsht\u00eb burgosur q\u00eb nga shkurti i vitit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_sxsxsxeeeeeeee-6a53c1a9bf3e71783928270.jpg?fit=900%2C597&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_sxsxsxeeeeeeee-6a53c1a9bf3e71783928270.jpg?fit=900%2C597&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_sxsxsxeeeeeeee-6a53c1a9bf3e71783928270.jpg?fit=900%2C597&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_sxsxsxeeeeeeee-6a53c1a9bf3e71783928270.jpg?fit=900%2C597&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11085"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11089,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11085\/revisions\/11089"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}