{"id":10690,"date":"2018-08-08T14:48:02","date_gmt":"2018-08-08T14:48:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=10690"},"modified":"2018-08-10T05:08:43","modified_gmt":"2018-08-10T05:08:43","slug":"arti-mitik-i-lahutes-se-kreshnikeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arti-mitik-i-lahutes-se-kreshnikeve\/","title":{"rendered":"Arti mitik i Lahutes  se Kreshnikeve. \u2013"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"10691\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arti-mitik-i-lahutes-se-kreshnikeve\/jehuta_e_malsis_1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/jehuta_e_malsis_1.jpg?fit=493%2C333&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"493,333\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"jehuta_e_malsis_1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/jehuta_e_malsis_1.jpg?fit=300%2C203&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/jehuta_e_malsis_1.jpg?fit=493%2C333&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-10691\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/jehuta_e_malsis_1-300x203.jpg?resize=300%2C203\" width=\"300\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/jehuta_e_malsis_1.jpg?resize=300%2C203&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/jehuta_e_malsis_1.jpg?w=493&amp;ssl=1 493w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>Arti mitik i Lahutes\u00a0 se Kreshnikeve. \u2013<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga: Jaho Brahaj<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrgatitja e dosjes p\u00ebr tu shpallur pasuri bot\u00ebrore \u201cEpika e Kreshnik\u00ebve\u201d p\u00ebrfshin edhe tradit\u00ebn dhe ruajtjen e mjesht\u00ebris\u00eb s\u00eb punimit t\u00eb instrumentit t\u00eb lahut\u00ebs, instrument muzikor shoq\u00ebrues i k\u00ebng\u00ebve t\u00eb krashnik\u00ebve por sepse jan\u00eb vepra arti t\u00eb mir\u00ebfillta.\u00a0Nga studiuesit nuk ka patur vemndjen e duhur ornamentika dhe gdhendjet e artit arkaik popullor t\u00eb figurave mitike n\u00eb k\u00ebt\u00eb instrument t\u00eb lasht\u00eb shoq\u00ebruesi i vet\u00ebm muzikor i Epik\u00ebs s\u00eb Kreshnik\u00ebve. Faktor q\u00eb na jan\u00eb ruajtur instrumente muzikore te lahut\u00ebs me mosh\u00eb nj\u00eb apo edhe dy shekullore (ndoshta edhe m\u00eb shum\u00eb) jan\u00eb edhe kulti q\u00eb kishte ky instrument tek popullsia bart\u00ebse e tradit\u00ebs s\u00eb Ciklit t\u00eb Kreshnik\u00ebve. \u00a0S\u00eb pari; edhe kur instrumenti muzikor behej i pa p\u00ebrdorsh\u00ebm nga d\u00ebmtimet e vjetersis\u00eb, ai nuk thyhej, nuk digjej, nuk tretej (flakej), por ruhej me respekt n\u00eb ndonj\u00eb qoshe t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb, kryesisht n\u00eb tavanet e banes\u00ebs fshatare.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"10692\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arti-mitik-i-lahutes-se-kreshnikeve\/lahuta-e-eposit-shqiptar-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-2.jpg?fit=513%2C582&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"513,582\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Lahuta e Eposit Shqiptar (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-2.jpg?fit=264%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-2.jpg?fit=513%2C582&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-10692\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-2-264x300.jpg?resize=517%2C588\" width=\"517\" height=\"588\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-2.jpg?resize=264%2C300&amp;ssl=1 264w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-2.jpg?w=513&amp;ssl=1 513w\" sizes=\"auto, (max-width: 517px) 100vw, 517px\" \/><\/p>\n<p>Per mbajtjen e lahut\u00ebs kishte rregulla; Ajo varej lart ne nje kunj\u00eb, nuk lejohej \u201cti l\u00ebshohej gja p\u00ebr ftyr\u00eb\u201d, pra nuk lejohej q\u00eb n\u00eb at\u00eb kunj\u00eb t\u00eb vareshin objekte ose veshje t\u00eb tjera p\u00ebrve\u00e7 saj. Kjo tregon se, sipas mentalitetit-zakon tradicional asaj i ruhej edhe pamja e saj, q\u00eb n\u00eb \u00e7do rast t\u00eb shfaq\u00ebj n\u00eb mjedisin e banimit si ogur i mir\u00eb e mbrojt\u00ebse nga e keqja, sipas konceptit pagan nga koh\u00ebt e mug\u00ebta t\u00eb besimeve kultike e miteve. Pra ajo ishte si nj\u00eblloj ikone brenda ambjentit t\u00eb banimit t\u00eb familjes fshatare shqiptare, ishte nj\u00eb sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00eb reale materiale e qenieve mitike mbrojt\u00ebse t\u00eb etnis\u00eb ton\u00eb.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"10693\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arti-mitik-i-lahutes-se-kreshnikeve\/lahuta-e-eposit-shqiptar-6\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-6.jpg?fit=503%2C486&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"503,486\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Lahuta e Eposit Shqiptar (6)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-6.jpg?fit=300%2C290&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-6.jpg?fit=503%2C486&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-10693\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-6-300x290.jpg?resize=602%2C582\" width=\"602\" height=\"582\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-6.jpg?resize=300%2C290&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-6.jpg?w=503&amp;ssl=1 503w\" sizes=\"auto, (max-width: 602px) 100vw, 602px\" \/><\/p>\n<p>Duke i vler\u00ebsuar k\u00ebto tabu, q\u00eb lidheshin me k\u00ebt\u00eb instrument me vlera arti, duhet t\u00eb kuptojm\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb rend\u00ebsin\u00eb q\u00eb ka gjurmimi dhe vler\u00ebsimi i tematik\u00ebs dhe figurave q\u00eb jan\u00eb gdhendur n\u00eb kokat e k\u00ebtij instrumenti t\u00eb lasht\u00eb, si pjes\u00eb e artit t\u00eb lasht\u00eb kultik t\u00eb paraardh\u00ebsve ton\u00eb.\u00a0Nga gjurmimi i kryer dhe fotografimi i shum\u00eb prej k\u00ebtyre instrumentave t\u00eb vjet\u00ebr, q\u00eb ruhen kryesisht ne dor\u00ebn e rapsod\u00ebve dhe t\u00eb koleksionist\u00ebve, pamja \u00ebsht\u00eb me shum\u00eb interes dhe befasuese.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"10694\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arti-mitik-i-lahutes-se-kreshnikeve\/lahuta-e-eposit-shqiptar-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-3.jpg?fit=583%2C229&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"583,229\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Lahuta e Eposit Shqiptar (3)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-3.jpg?fit=300%2C118&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-3.jpg?fit=583%2C229&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-10694\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-3-300x118.jpg?resize=658%2C259\" width=\"658\" height=\"259\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-3.jpg?resize=300%2C118&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-3.jpg?w=583&amp;ssl=1 583w\" sizes=\"auto, (max-width: 658px) 100vw, 658px\" \/><\/p>\n<p>Gdhendja me e zakonshme q\u00eb kan\u00eb lahutat, \u00ebsht\u00eb koka e dhis\u00eb. \u00cbsht\u00eb pranuar nga studiuesi, q\u00eb kjo vjen nga shenj\u00ebterimi i dhive t\u00eb egra briarta, q\u00eb mbajn\u00eb e ruajn\u00eb fuqin\u00eb e Zanave t\u00eb mitologjis\u00eb iliro-shqiptare, ndoshta pasuese t\u00eb dhis\u00eb Amalte, q\u00eb ushqente perendit\u00eb. Duhet t\u00eb veme n\u00eb dukje se kryet (koka) e dhis\u00eb \u00ebsht\u00eb e pranishme n\u00eb lahutat edhe t\u00eb popujve t\u00eb Malit t\u00eb Zi, Bosnjes dhe Kroacis\u00eb, kurse figurat e tjera q\u00eb po paraqesim k\u00ebtu, nuk i gjejm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb instrument tek popujt e tjer\u00eb t\u00eb siperpermendur, prandaj kan\u00eb vler\u00eb si tipologji t\u00eb ardhura dhe ruajtura nga trash\u00ebgimia shqiptare k\u00ebtu n\u00eb krijime t\u00eb artit t\u00eb kultur\u00ebs materiale, ashti si dhe n\u00eb vargjet e Ciklit Shqiptar t\u00eb Kreshnik\u00ebv\u00eb t\u00eb ruajtura n\u00eb mentalitetin dhe besimin e qenieve mitike e kultike n\u00eb mijravje\u00e7ar\u00eb nga etnija shqiptare.\u00a0N\u00eb gdhendjet me artin arkaik t\u00eb lahutave kemi dhe figura t\u00eb sfondit mitik me rol aktiv t\u00eb zanave dhe or\u00ebve t\u00eb cilat i ndihmojn\u00eb, i ruajn\u00eb prej rreziqesh, i k\u00ebshillojn\u00eb dhe i mbrojn\u00eb heronj\u00ebt iliro-shqiptar t\u00eb Ciklit t\u00eb Kreshnik\u00ebve.<\/p>\n<p>Rasti m\u00eb interesant\u00eb \u00ebsht\u00eb gdhendja e qenies mitike shqiptare: Ora. Or\u00ebn e shohim t\u00eb gdhendur n\u00eb nj\u00eb lahut\u00eb t\u00eb shek. XIX, sipas p\u00ebrshkrimit q\u00eb ka n\u00eb tekstin gojor t\u00eb trash\u00ebguar brez pas brezi nga rapsod\u00ebt. Ora p\u00ebr mal\u00ebsorin e veriut t\u00eb tokave shqiptare luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Or\u00eb kan\u00eb fiset, vllaz\u00ebrit\u00eb dhe trimat e shquar. Deri n\u00eb mesin e shek XX mal\u00ebsor\u00ebt ne m\u00ebngjez sapo zgjohen thoshin lutjen: Ndihmo Ora e Fisit.<\/p>\n<p>Kur kreshniku Mujo \u00ebsht\u00eb i plagosur n\u00eb luft\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjakshme me sllav\u00ebt , n\u00eb shtratin e l\u00ebngimit e ruajn\u00eb Ora, gjarp\u00ebri dhe bisha. K\u00ebnga or\u00ebn e p\u00ebrshkruan:<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"10696\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arti-mitik-i-lahutes-se-kreshnikeve\/lahuta-e-eposit-shqiptar-5\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-5.jpg?fit=535%2C358&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"535,358\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Lahuta e Eposit Shqiptar (5)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-5.jpg?fit=300%2C201&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-5.jpg?fit=535%2C358&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-10696\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-5-300x201.jpg?resize=575%2C385\" width=\"575\" height=\"385\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-5.jpg?resize=300%2C201&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-5.jpg?w=535&amp;ssl=1 535w\" sizes=\"auto, (max-width: 575px) 100vw, 575px\" \/><\/p>\n<p><em>Te kryet trimit ora po \u00a0rrin\u00eb,<\/em><\/p>\n<p><em>Gja e vog\u00ebl Ora q\u00eb po ishte<\/em><\/p>\n<p><em>Si dy rrfe n\u2019ball dy sy m\u2019i kishte<\/em><\/p>\n<p><em>Dy her\u00eb rresht s\u2019mund ta kqyrje.<\/em><\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb figur\u00eb mitologjike e hasim t\u00eb gdhendur n\u00eb lahut\u00eb n\u00eb skulptur\u00eb rrumbullaket me dy sy mbrenda dy unazave, bebja e syrit \u00ebsht\u00eb n\u00eb form\u00eb maje shigjete, vesh\u00eb t\u00eb theksuar, por t\u00eb dalluesh\u00ebm si jo njerzor, me nj\u00eb qendrim gati p\u00ebr veprim. Me sa jemi\u00a0n\u00eb dijeni ora n\u00eb k\u00ebt\u00eb lahut\u00eb q\u00eb po paraqesim edhe n\u00eb foto, ka qen\u00eb e shpesht\u00eb n\u00eb lahutat e bregut t\u00eb djatht\u00eb t\u00eb Drinit. \u00a0N\u00eb k\u00ebt\u00eb instrument me tradit\u00eb t\u00eb lasht\u00eb kemi t\u00eb gdhendur edhe vet\u00eb rapsodin si bart\u00ebs i k\u00ebtyre mij\u00ebra vargjeve t\u00eb k\u00ebtij cikli. N\u00eb foton q\u00eb po paraqesim me k\u00ebt\u00eb subjekt\u00a0nga nj\u00eb lahute nga mal\u00ebsia e Puk\u00ebs, v\u00ebm\u00eb re q\u00eb t\u00ebk figura e rapsodit, syt\u00eb e tij jan\u00eb t\u00eb padrit\u00eb, t\u00eb patheksuar si organ i f\u00ebtyr\u00ebs, por jo me grop\u00ebzim, pra pa theks q\u00eb mungojn\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb e lidhur me vet\u00eb ceremonin\u00eb e t\u00eb kenduarit, ku rapsodi p\u00ebrq\u00ebndrohet n\u00eb bot\u00ebn mitike dhe mistike t\u00eb k\u00ebng\u00ebs me z\u00ebrin e tij dhe tingullin muzikor t\u00eb instrumentit. Aty d\u00ebgjohet, nuk shikohet. Vlen t\u00eb p\u00ebrmendet, se \u00ebsht\u00eb konturuar qart\u00eb qeleshja tipike e mal\u00ebsor\u00ebve edhe kjo e trash\u00ebguar si element\u00eb i veshjes etnike shqiptare nga lasht\u00ebsia.<\/p>\n<p>Gjarp\u00ebri q\u00eb e hasim r\u00ebndom ne reliev dhe skulptur\u00eb n\u00eb artin ilir e deri n\u00eb dit\u00ebt tona, tek lahuta e kemi t\u00eb nderlidhur me konturet e trupit gjarp\u00ebr me kok\u00ebn antropomorfe (njerzore). Fotoja k\u00ebtu paraqet nje koke lahute te gdhendur. N\u00eb v\u00ebshtrimin volumor v\u00ebm\u00eb re nje mjesht\u00ebri gdhendje q\u00eb ka nj\u00eb koncept dhe nivel t\u00eb lart\u00eb artistike, megjithse ka dal\u00eb nga dora e nj\u00eb amatori. Kjo figur\u00eb pasqyron gjarp\u00ebrin sh\u00ebrues q\u00eb i mjekon plag\u00ebt Gjergj Elez Alise dhe Kryekreshnikut Mujo, sipas vet\u00eb rapsodive q\u00eb ruan ku cik\u00ebl.<\/p>\n<p>Sipas Profesor Zymer Nezirit, k\u00ebng\u00ebt e Epik\u00ebs Legjendare jan\u00eb monumenti m\u00eb i madh i poezis\u00eb gojore shqiptare dhe ky epos ende b\u00ebn jet\u00eb t\u00eb gjall\u00eb, kryesisht n\u00eb viset malore n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb Kosov\u00eb e n\u00eb Mal t\u00eb Zi, nd\u00ebrkaq p\u00ebr nga forma dhe origjinaliteti ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga eposet e fundit t\u00eb gjalla n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore.\u00a0Lahuta si pjes\u00eb e pandar\u00eb e ketij eposi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb instrument muzikor i domosdosh\u00ebm p\u00ebr gjalles\u00ebn e ketij Cikli, por \u00ebsht\u00eb edhe vep\u00ebr arti arkaik tradicional popullor q\u00eb mbart subjekte mitike t\u00eb panteonit t\u00eb lasht\u00eb iliro-shqiptar.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"10697\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arti-mitik-i-lahutes-se-kreshnikeve\/lahuta-e-eposit-shqiptar-7\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-7.jpg?fit=493%2C333&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"493,333\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Lahuta e Eposit Shqiptar (7)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-7.jpg?fit=300%2C203&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-7.jpg?fit=493%2C333&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-10697\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-7-300x203.jpg?resize=717%2C485\" width=\"717\" height=\"485\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-7.jpg?resize=300%2C203&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Lahuta-e-Eposit-Shqiptar-7.jpg?w=493&amp;ssl=1 493w\" sizes=\"auto, (max-width: 717px) 100vw, 717px\" \/><\/p>\n<p>Kjo pasuri artistike skulpturore me tematike mitike e trash\u00ebguar nga shekuj e mij\u00ebravje\u00e7ar, q\u00eb na ka ardhur me k\u00ebto objekte muzikore dhe artistike me vjetersi nga periudha e fundshekullit XIX e me par\u00eb, besoj se do vler\u00ebsohet dhe studiohet p\u00ebr t\u00eb z\u00ebn\u00eb vendin e saj\u00eb n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb kulturore t\u00eb popullit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Eshte nj\u00eb teme tjet\u00ebr ndryshimi i tematik\u00ebs dhe figurave t\u00eb gdhendura n\u00eb shum\u00eb nga lahutat e popujve t\u00eb Ballkanit q\u00eb nga fillimi i shekullit XX, nd\u00ebr to edhe nga punuesit shqiptar t\u00eb lahutave nga mesi i k\u00ebtij shekulli e n\u00eb vazhdim.<\/p>\n<p><strong>Fotot: J. Brahaj.\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arti mitik i Lahutes\u00a0 se Kreshnikeve. \u2013 \u00a0 Nga: Jaho Brahaj P\u00ebrgatitja e dosjes p\u00ebr tu shpallur pasuri bot\u00ebrore \u201cEpika e Kreshnik\u00ebve\u201d p\u00ebrfshin edhe tradit\u00ebn dhe ruajtjen e mjesht\u00ebris\u00eb s\u00eb punimit t\u00eb instrumentit t\u00eb lahut\u00ebs, instrument muzikor shoq\u00ebrues i k\u00ebng\u00ebve t\u00eb krashnik\u00ebve por sepse jan\u00eb vepra arti t\u00eb mir\u00ebfillta.\u00a0Nga studiuesit nuk ka patur vemndjen e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":10691,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-10690","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/jehuta_e_malsis_1.jpg?fit=493%2C333&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-2Mq","jetpack-related-posts":[{"id":57833,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sekretet-e-artit-mitik-te-lahutes-shqiptare\/","url_meta":{"origin":10690,"position":0},"title":"Sekrete te artit mitik t\u00eb Lahut\u00ebs shqiptare\u00a0","author":"Kurt Farka","date":"May 16, 2022","format":false,"excerpt":"7 Dhjetor 2018, Nga Jaho Brahaj \u00a0- \u201cEpika e Kreshnik\u00ebve\u201d p\u00ebrfshin edhe tradit\u00ebn dhe ruajtjen e mjesht\u00ebris\u00eb s\u00eb punimit t\u00eb instrumentit t\u00eb lahut\u00ebs, instrument muzikor shoq\u00ebrues i k\u00ebng\u00ebve t\u00eb kreshnik\u00ebve, por sepse jan\u00eb vepra arti t\u00eb mir\u00ebfillta. Nga studiuesit nuk ka patur v\u00ebmendjen e duhur ornamentika dhe gdhendjet e artit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Jaho-Brahaj-me-lahutarin-nga-Kelmendi.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Jaho-Brahaj-me-lahutarin-nga-Kelmendi.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Jaho-Brahaj-me-lahutarin-nga-Kelmendi.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Jaho-Brahaj-me-lahutarin-nga-Kelmendi.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":96082,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/jaho-brahaj-unesco-e-njohu-lahuten-por-pergjegjesia-per-ta-ruajtur-mbetet-e-jona\/","url_meta":{"origin":10690,"position":1},"title":"Jaho Brahaj:","author":"Kurt Farka","date":"December 27, 2025","format":false,"excerpt":"27 Dhjetor 2025 Interviste ne Gazeten Sot P\u00ebrfshirja e lahut\u00ebs shqiptare n\u00eb list\u00ebn e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore jomateriale t\u00eb UNESCO-s u p\u00ebrsh\u00ebndet si nj\u00eb arritje historike. Por p\u00ebr studiuesin dhe koleksionistin Jaho Brahaj, kjo njohje nd\u00ebrkomb\u00ebtare nuk mjafton p\u00ebr ta shp\u00ebtuar k\u00ebt\u00eb pasuri nga rreziku i zhdukjes. N\u00eb intervist\u00ebn p\u00ebr gazet\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jaho-Brahaj-2.jpg?fit=1200%2C825&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jaho-Brahaj-2.jpg?fit=1200%2C825&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jaho-Brahaj-2.jpg?fit=1200%2C825&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jaho-Brahaj-2.jpg?fit=1200%2C825&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jaho-Brahaj-2.jpg?fit=1200%2C825&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":20496,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/autoportret-lahutari\/","url_meta":{"origin":10690,"position":2},"title":"(Auto)Portret: Lahutari.","author":"Kurt Farka","date":"April 30, 2019","format":false,"excerpt":"(Auto)Portret: Lahutari ne nje instriment muzikor e shek. XIX. (2 foto). Kjo gdhendje ne drurin e Lahutes-instrument muzikor i Ciklit te Kreshnikeve eshte realizuar nga nje rapsod. Ne formen artistike eshte: Autoportret, duke marre parasysh se vete rapsodet lahutar i punonin dhe instrumentet muzikore bashkeshoqeruese te kengeve. Kjo lahute bashke\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/3.jpg?fit=1200%2C558&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/3.jpg?fit=1200%2C558&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/3.jpg?fit=1200%2C558&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/3.jpg?fit=1200%2C558&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/3.jpg?fit=1200%2C558&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":27677,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/intervista-jaho-brahaj-mitologjia-iliro-arberore-e-gdhendur-ne-lahute\/","url_meta":{"origin":10690,"position":3},"title":"Intervista\/ Jaho Brahaj: &#8211; Mitologjia iliro-arb\u00ebrore e gdhendur n\u00eb lahut\u00eb. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"November 4, 2019","format":false,"excerpt":"Intervista\/ Jaho Brahaj: - Mitologjia iliro-arb\u00ebrore e gdhendur n\u00eb lahut\u00eb. - Flet studiuesi i njohur: P\u00ebrse lahuta shqiptare \u00ebsht\u00eb m\u00eb e vjetra n\u00eb Ballkan. Lahuta, kult, trajtohej si qenie njer\u00ebzore. Si i kan\u00eb interpretuar albanolog\u00ebt, mitet si gjarpri, ora dhe kreshniku. Si po rrezikohet antikuar\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri nga bler\u00ebsit n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1572330842_Screenshot2.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1572330842_Screenshot2.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1572330842_Screenshot2.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1572330842_Screenshot2.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1572330842_Screenshot2.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":1866,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dy-monumente-tradicionale-ne-minjature-per-skenderbeun\/","url_meta":{"origin":10690,"position":4},"title":"Dy \u201cmonumente\u201d tradicionale ne minjature per Skenderbeun. \u2013","author":"Kurt Farka","date":"January 23, 2018","format":false,"excerpt":"Nga Jaho Brahaj. \u2013 Dy\u00a0\u00a0 monumentet ne miniature jane gdhendje ne instrumentin muzikor tradicional Lahuta. Lahuta eshte praktikuar ne Shqiperine e Veriut kryesishte per te shoqeruar me muzike kenget e Epikas Shqiptare, ku vecohet Cikli i kreshnkeve. Ky instrument ka sherbyer edhe per shoqerimin e kengeve historike te popullit tone.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Trashegimi Kulturore&quot;","block_context":{"text":"Trashegimi Kulturore","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/trashegimi-kulturore\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Skenderbeu-2-2.jpg?fit=832%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Skenderbeu-2-2.jpg?fit=832%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Skenderbeu-2-2.jpg?fit=832%2C1200&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Skenderbeu-2-2.jpg?fit=832%2C1200&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":31972,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dy-monumente-tradicionale-ne-minjature-per-skenderbeun-2\/","url_meta":{"origin":10690,"position":5},"title":"Dy \u201cmonumente\u201d tradicionale ne minjature per Skenderbeun. \u2013","author":"Kurt Farka","date":"March 2, 2020","format":false,"excerpt":"Dy \u201cmonumente\u201d tradicionale ne minjature per Skenderbeun. Nga Jaho Brahaj. \u2013 Dy\u00a0\u00a0 monumentet ne miniature jane gdhendje ne instrumentin muzikor tradicional Lahuta. Lahuta eshte praktikuar ne Shqiperine e Veriut kryesishte per te shoqeruar me muzike kenget e Epikas Shqiptare, ku vecohet Cikli i kreshnkeve. Ky instrument ka sherbyer edhe per\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Skenderbeu-2-2-1.jpg?fit=1200%2C648&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Skenderbeu-2-2-1.jpg?fit=1200%2C648&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Skenderbeu-2-2-1.jpg?fit=1200%2C648&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Skenderbeu-2-2-1.jpg?fit=1200%2C648&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Skenderbeu-2-2-1.jpg?fit=1200%2C648&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10690"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10700,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10690\/revisions\/10700"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}