{"id":103777,"date":"2026-08-04T12:59:21","date_gmt":"2026-08-04T12:59:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=103777"},"modified":"2026-08-04T12:59:21","modified_gmt":"2026-08-04T12:59:21","slug":"pse-po-bien-nga-shkembinjte-femrat-e-breshkave-ne-maqedonine-e-veriut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pse-po-bien-nga-shkembinjte-femrat-e-breshkave-ne-maqedonine-e-veriut\/","title":{"rendered":"Pse po bien nga shk\u00ebmbinjt\u00eb femrat e breshkave n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut?"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"103781\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pse-po-bien-nga-shkembinjte-femrat-e-breshkave-ne-maqedonine-e-veriut\/66689401_605\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?fit=1199%2C674&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1199,674\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"66689401_605\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?fit=1024%2C576&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-103781\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?resize=524%2C295&#038;ssl=1\" width=\"524\" height=\"295\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?resize=1024%2C576&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?resize=600%2C337&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?w=1199&amp;ssl=1 1199w\" sizes=\"auto, (max-width: 524px) 100vw, 524px\" \/><\/p>\n<p>5 Gusht 2026<\/p>\n<p>N\u00eb ishullin e mbrojtur rrept\u00ebsisht t\u00eb Golem Gradit n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, breshkat po e \u00e7ojn\u00eb popullat\u00ebn e tyre drejt shkat\u00ebrrimit.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb \u00e7ift\u00ebzimit t\u00eb zgjatur, meshkujt agresiv\u00eb i lodhin femrat dhe shpesh i shtyjn\u00eb ato nga shk\u00ebmbinjt\u00eb. Si pasoj\u00eb, tani ka nj\u00ebqind meshkuj p\u00ebr \u00e7do fem\u00ebr t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebshuar vez\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb i vetmi shembull i njohur deri m\u00eb sot i vet\u00ebvrasjes demografike n\u00eb natyr\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb kushte t\u00eb favorshme, t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe t\u00eb mbrojtura, popullatat e m\u00ebdha t\u00eb kafsh\u00ebve zakonisht nuk kan\u00eb arsye t\u00eb zhduken. Kjo nuk duhet t\u00eb ndodh\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 rasteve kur nj\u00eb katastrof\u00eb, si nj\u00eb zjarr shkat\u00ebrrues, shkat\u00ebrrimi i habitatit ose shfryt\u00ebzimi i tep\u00ebrt, zhduk t\u00eb gjith\u00eb individ\u00ebt ose dob\u00ebson popullat\u00ebn, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb t\u00eb prekshme ndaj s\u00ebmundjeve dhe rreziqeve t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>T\u00eb mbrojtura mir\u00eb nga shk\u00ebmbinjt\u00eb e pjerr\u00ebt q\u00eb rrethojn\u00eb ishullin e Golem Gradit n\u00eb Liqenin e Presp\u00ebs n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, breshkat e Hermannit (Testudo hermanni boettgeri) lul\u00ebzojn\u00eb n\u00eb pllaj\u00ebn e pyll\u00ebzuar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2026\/May\/12\/auto_file-20260414-71-w9o8qx1778580464.avif\" \/><\/p>\n<p>Golem Grad \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ishull prej 18 hektar\u00ebsh n\u00eb nj\u00eb liqen t\u00eb vendosur n\u00eb nj\u00eb lart\u00ebsi prej 850 metrash. N\u00eb pllaj\u00ebn e tij ka nj\u00eb pyll me d\u00ebllinja greke q\u00eb mund t\u00eb arrijn\u00eb lart\u00ebsi deri n\u00eb 10 metra, si dhe shum\u00eb zvarranik\u00eb, gjarp\u00ebrinj, hardhuca dhe zogj. Shk\u00ebmbinjt\u00eb e pjerr\u00ebt jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb rreziksh\u00ebm p\u00ebr breshkat femra kur ato ngacmohen nga meshkujt q\u00eb shfaqin sjellje t\u00eb dhunshme seksuale.<\/p>\n<p>Pasi ngrohen n\u00eb diellin e m\u00ebngjesit, ato kullosin n\u00eb livadhe, pushojn\u00eb dhe q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb territorin e tyre, nd\u00ebrsa meshkujt l\u00ebshojn\u00eb tinguj t\u00eb lart\u00eb gjat\u00eb \u00e7ift\u00ebzimit. N\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb, asgj\u00eb nuk duket se e k\u00ebrc\u00ebnon k\u00ebt\u00eb popullat\u00eb.<\/p>\n<p>Ashtu si te speciet e tjera jet\u00ebgjata, ruajtja e popullatave k\u00ebrkon shkall\u00eb t\u00eb lart\u00eb mbijetese te individ\u00ebt e rritur. N\u00eb Golem Grad, t\u00eb rriturit nuk kan\u00eb grabitqar\u00eb, pasi derrat e eg\u00ebr, qent\u00eb, minjt\u00eb dhe njer\u00ebzit mungojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb ishull t\u00eb mbrojtur rrept\u00ebsisht. Klima e but\u00eb mesdhetare e k\u00ebtij liqeni, i vendosur n\u00eb nj\u00eb lart\u00ebsi prej 850 metrash, \u00ebsht\u00eb gjithashtu e favorshme p\u00ebr zvarranik\u00ebt.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta faktor\u00eb shpjegojn\u00eb dend\u00ebsin\u00eb e jasht\u00ebzakonshme t\u00eb popullat\u00ebs, e cila arrin rreth 50 individ\u00eb p\u00ebr hektar \u2013 m\u00eb e larta e regjistruar ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebr breshkat. Leht\u00ebsia me t\u00eb cil\u00ebn k\u00ebto breshka mund t\u00eb v\u00ebzhgohen dhe studiohen \u00e7oi n\u00eb krijimin e nj\u00eb programi monitorimi n\u00eb terren n\u00eb vitin 2008. Ky ishte rezultat i nj\u00eb bashk\u00ebpunimi t\u00eb frytsh\u00ebm shkencor midis Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Serbis\u00eb dhe Franc\u00ebs, dhe programi afatgjat\u00eb i monitorimit u vler\u00ebsua me etiket\u00ebn SEE-Life t\u00eb CNRS n\u00eb vitin 2023.<\/p>\n<p>Por pamja e jashtme mund t\u00eb jet\u00eb mashtruese: kjo popullat\u00eb ndodhet n\u00eb nj\u00eb gjendje kritike.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e shumta demografike, t\u00eb sjelljes, fiziologjike dhe eksperimentale, t\u00eb mbledhura gjat\u00eb gati 20 viteve, tregojn\u00eb se, megjith\u00ebse shum\u00eb aktive seksualisht dhe riprodhuesisht, kjo popullat\u00eb n\u00eb fakt po kryen nj\u00eb lloj vet\u00ebvrasjeje demografike.<\/p>\n<p>Vet\u00ebvrasja demografike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces teorik i \u00e7uditsh\u00ebm dhe kund\u00ebr intuit\u00ebs. Kushtet n\u00eb t\u00eb cilat mund t\u00eb ndodh\u00eb jan\u00eb mjaft specifike. P\u00ebr nj\u00eb specie t\u00eb caktuar, duhet imagjinuar nj\u00eb popullat\u00eb me dend\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb, ku sjellja seksuale e dhunshme \u00ebsht\u00eb aq e p\u00ebrhapur sa k\u00ebrc\u00ebnon mbijetes\u00ebn e femrave. Kjo gradualisht do t\u00eb \u00e7onte n\u00eb nj\u00eb \u00e7ekuilib\u00ebr gjinor, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast n\u00eb nj\u00eb tepric\u00eb meshkujsh. Kjo do t\u00eb ushtronte presion gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madh mbi femrat, t\u00eb cilat do t\u00eb b\u00ebheshin m\u00eb t\u00eb pakta dhe m\u00eb t\u00eb ngacmuara. P\u00ebrfundimisht, do t\u00eb krijohej nj\u00eb rreth vicioz q\u00eb do t\u00eb \u00e7onte n\u00eb zhdukjen e femrave dhe, n\u00eb fund, t\u00eb gjith\u00eb popullat\u00ebs.<\/p>\n<p>Sjelljet shtr\u00ebnguese dhe t\u00eb dhunshme gjat\u00eb \u00e7ift\u00ebzimit jan\u00eb mjaft t\u00eb zakonshme n\u00eb natyr\u00eb. Zakonisht, meshkujt i ngacmojn\u00eb femrat derisa ato t\u00eb \u00e7ift\u00ebzohen, ndonj\u00ebher\u00eb duke i l\u00ebnduar gjat\u00eb procesit. N\u00eb disa raste, nj\u00eb sjellje e till\u00eb mund t\u00eb rezultoj\u00eb me vdekjen e femr\u00ebs, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb v\u00ebrejtur te fokat e elefant, delet e egra, ketrat gri, vidrat, drer\u00ebt, bretkosat, mizat e frutave dhe madje edhe te njer\u00ebzit. Megjithat\u00eb, pasoja t\u00eb tilla fatale nuk u sjellin dobi meshkujve, pasi ata nuk do t\u00eb ken\u00eb pasardh\u00ebs n\u00ebse femrat vdesin gjat\u00eb \u00e7ift\u00ebzimit. Prandaj, sjellje kaq t\u00eb dhunshme mbeten zakonisht margjinale.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, n\u00eb popullatat e egra ekzistojn\u00eb mekanizma t\u00eb ndrysh\u00ebm rregullues q\u00eb pengojn\u00eb krijimin e k\u00ebtij rrethi vicioz. Femrat mund t\u00eb p\u00ebrdorin strategji t\u00eb ndryshme shmangieje dhe mbrojtjeje. P\u00ebr shembull, ato mund t\u00eb fshihen, t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb mbrojtjen e nj\u00eb mashkulli dominues ose t\u00eb formojn\u00eb aleanca. Meshkujt tep\u00ebr t\u00eb dhunsh\u00ebm zakonisht prodhojn\u00eb m\u00eb pak pasardh\u00ebs sesa ata q\u00eb i kursejn\u00eb femrat, \u00e7ka do t\u00eb thot\u00eb se tiparet e tyre t\u00eb sjelljes kan\u00eb m\u00eb pak gjasa t\u00eb trash\u00ebgohen me kalimin e koh\u00ebs. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, kur meshkujt b\u00ebhen shum\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, ata priren t\u00eb emigrojn\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb mund\u00ebsive m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr \u00e7ift\u00ebzim, duke ulur k\u00ebshtu presionin mbi femrat. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, konfliktet midis gjinive zakonisht zgjidhen p\u00ebrmes ekuilibrave natyror\u00eb, pa arritur n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzim shkat\u00ebrrues.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, eksperimente t\u00eb rralla t\u00eb kryera mbi kafsh\u00eb t\u00eb mbajtura n\u00eb rob\u00ebri kan\u00eb treguar se meshkujt mund t\u00eb ken\u00eb ndikim shum\u00eb negativ n\u00eb popullata kur raporti gjinor dhe dend\u00ebsia shtremb\u00ebrohen artificialisht n\u00eb favor t\u00eb meshkujve. P\u00ebr shembull, te nj\u00eb specie karkalecash japonez\u00eb, teprica e meshkujve zvog\u00eblon pjellorin\u00eb e femrave dhe mund\u00ebsit\u00eb e \u00e7ift\u00ebzimit. N\u00eb hardhuc\u00ebn e zakonshme, teprica e meshkujve \u00e7on n\u00eb rritje t\u00eb agresionit, duke ulur si pjellorin\u00eb ashtu edhe mbijetes\u00ebn e femrave. K\u00ebshtu, kjo teori ka marr\u00eb konfirmim t\u00eb pjessh\u00ebm p\u00ebrmes eksperimenteve.<\/p>\n<p><span><strong>\u00c7far\u00eb po shkakton shqet\u00ebsimin p\u00ebr popullat\u00ebn n\u00eb Golem Grad?<\/strong><\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2026\/May\/12\/auto_file-20260414-57-2e2p2z1778580464.avif\" \/><\/p>\n<div class=\"image-description\">P\u00ebrpara se t\u00eb hip\u00eb me sukses mbi femr\u00ebn, mashkulli k\u00ebmb\u00ebngul p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb duke e ndjekur, duke i kafshuar k\u00ebmb\u00ebt dhe duke i goditur guask\u00ebn, derisa ajo t\u00eb dor\u00ebzohet.<\/div>\n<p>Informacioni mbi sjelljen seksuale t\u00eb breshkave tok\u00ebsore, s\u00eb bashku me krahasimin me nj\u00eb popullat\u00eb kontrolli, ndihmon p\u00ebr t\u00eb kuptuar situat\u00ebn n\u00eb Golem Grad. Sistemi i \u00e7ift\u00ebzimit t\u00eb breshkave \u00ebsht\u00eb shtr\u00ebngues: meshkujt ndjekin femrat, p\u00ebrplasen me to si makina me parakolp dhe ndonj\u00ebher\u00eb i kafshojn\u00eb deri n\u00eb gjak. Te breshkat lindore t\u00eb Hermannit, meshkujt shtypin mbi kloak\u00ebn e femrave me bishtat e tyre t\u00eb mpreht\u00eb derisa ato t\u00eb dor\u00ebzohen.<\/p>\n<p>Breshkat e Hermannit jan\u00eb ende t\u00eb shumta n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, studiuesit arrit\u00ebn t\u00eb analizonin edhe nj\u00eb popullat\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb dendur, t\u00eb vendosur n\u00eb brigjet e liqenit, vet\u00ebm kat\u00ebr kilometra larg ishullit. Gjenetikisht shum\u00eb e ngjashme me popullat\u00ebn e Golem Gradit, kjo popullat\u00eb jeton n\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb mbrojtur pa shk\u00ebmbinj. Femrat jan\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe t\u00eb r\u00ebnda, shum\u00eb prej tyre peshojn\u00eb midis 2.5 dhe 2.9 kilogram\u00eb, dhe jan\u00eb shum\u00eb pjellore, si\u00e7 tregojn\u00eb rrezet X. Ato jan\u00eb pak m\u00eb t\u00eb shumta se meshkujt dhe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se ata, duke u rezistuar me sukses sulmeve t\u00eb tyre seksuale. Nuk jan\u00eb v\u00ebrejtur probleme demografike dhe parashikimet tregojn\u00eb rritje t\u00eb popullat\u00ebs.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, situata n\u00eb Golem Grad \u00ebsht\u00eb krejt ndryshe. N\u00eb pllaj\u00eb, mbi 700 meshkuj t\u00eb rritur enden duke k\u00ebrkuar rreth dyzet femra t\u00eb rritura.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, n\u00ebse kushtet fiziologjike dhe mjedisore jan\u00eb t\u00eb pafavorshme, nj\u00eb breshk\u00eb Hermann mund t\u00eb mos arrij\u00eb t\u00eb l\u00ebshoj\u00eb vez\u00eb pas \u00e7ift\u00ebzimit. P\u00ebr shembull, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e dob\u00ebt ose e stresuar, ajo nuk arrin t\u00eb krijoj\u00eb rezerva n\u00eb folikulat ovariane dhe vez\u00ebt nuk zhvillohen. N\u00eb realitet, pra, ka m\u00eb shum\u00eb se 100 meshkuj p\u00ebr \u00e7do fem\u00ebr t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebshuar vez\u00eb. Megjithat\u00eb, analiza e t\u00eb porsalindurve dhe t\u00eb miturve tregon se raporti gjinor \u00ebsht\u00eb i balancuar n\u00eb lindje dhe gjat\u00eb viteve t\u00eb para t\u00eb jet\u00ebs, por \u00e7ekuilibrohet m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2026\/May\/12\/auto_file-20260414-57-mx70m71778580464.avif\" \/><\/p>\n<div class=\"image-description\">Meshkujt p\u00ebrdorin maj\u00ebn e gjat\u00eb dhe me brir\u00eb t\u00eb bishtit t\u00eb tyre p\u00ebr t\u00eb shpuar kloak\u00ebn e femrave. N\u00eb Golem Grad, kjo shpesh rezulton n\u00eb l\u00ebndime. Ofruar nga autori. Fourni nga autori .<\/div>\n<p>Meshkujt e tep\u00ebrt shpesh veprojn\u00eb n\u00eb grupe prej tre deri n\u00eb tet\u00eb individ\u00ebsh. Ata i ngacmojn\u00eb femrat gjat\u00eb gjith\u00eb dit\u00ebs dhe i l\u00ebndojn\u00eb. M\u00eb pas q\u00ebndrojn\u00eb pran\u00eb tyre gjat\u00eb nat\u00ebs, gati p\u00ebr t\u00eb filluar p\u00ebrs\u00ebri t\u00eb nes\u00ebrmen. Femrat kan\u00eb shum\u00eb pak qet\u00ebsi dhe nuk kan\u00eb koh\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u2019u ushqyer. Ato jan\u00eb t\u00eb dob\u00ebta; shum\u00eb pak prej tyre kalojn\u00eb pesh\u00ebn 1.6 kilogram\u00eb dhe maksimumi arrin 1.75 kilogram\u00eb. Kur l\u00ebshojn\u00eb vez\u00eb, prodhojn\u00eb vet\u00ebm gjysm\u00ebn e sasis\u00eb s\u00eb vez\u00ebve krahasuar me popullat\u00ebn e kontrollit.<\/p>\n<p>T\u00eb paafta p\u00ebr t\u2019u arratisur, femrat detyrohen shpesh t\u00eb shkojn\u00eb pran\u00eb skajeve t\u00eb shk\u00ebmbinjve, ku meshkujt kok\u00ebfort\u00eb dhe t\u00eb ngath\u00ebt ndonj\u00ebher\u00eb i shtyjn\u00eb drejt humner\u00ebs.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga fillimi i studimit, studiuesit kan\u00eb identifikuar pothuajse t\u00eb gjitha breshkat e gjetura t\u00eb ngordhura n\u00eb terren, pasi guaska e tyre mbetet e paprekur p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Nga femrat e ngordhura, 22% kishin p\u00ebsuar r\u00ebnie fatale, krahasuar me vet\u00ebm 7% t\u00eb meshkujve.<\/p>\n<p>N\u00eb bashk\u00ebpunim me koleg\u00eb britanik\u00eb, studiuesit zhvilluan gjithashtu nj\u00eb \u201cor\u00eb epigjenetike\u201d p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar mosh\u00ebn e individ\u00ebve p\u00ebrmes analiz\u00ebs s\u00eb gjakut.<\/p>\n<p>Meshkujt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr rezultuan mbi 60 vje\u00e7, nd\u00ebrsa femra m\u00eb e vjet\u00ebr ishte vet\u00ebm 35 vje\u00e7. K\u00ebto rezultate p\u00ebrputhen me analizat morfologjike, t\u00eb rritjes dhe demografike. Shkalla e mbijetes\u00ebs \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht e ul\u00ebt te femrat p\u00ebr shkak t\u00eb agresionit mashkullor.<\/p>\n<p><strong><span>Rrethi vicioz i zhdukjes<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Me kalimin e koh\u00ebs, r\u00ebnia e numrit t\u00eb femrave t\u00eb rritura, s\u00eb bashku me uljen e pjelloris\u00eb s\u00eb tyre, ngadal\u00ebson rip\u00ebrt\u00ebritjen e popullat\u00ebs, si n\u00eb p\u00ebrqindje ashtu edhe n\u00eb num\u00ebr absolut. N\u00eb vitin 2009, studiuesit kap\u00ebn 45 femra t\u00eb rritura n\u00eb terren; n\u00eb vitin 2010 ishin 37, n\u00eb vitin 2024 vet\u00ebm 20 dhe n\u00eb vitin 2025 mbet\u00ebn vet\u00ebm 15.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, nj\u00eb femre i duhen rreth pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet p\u00ebr t\u00eb arritur pjekurin\u00eb seksuale. T\u00eb frustruar nga mungesa e partnereve, meshkujt \u00e7ift\u00ebzohen me meshkuj t\u00eb tjer\u00eb, kufoma, gur\u00eb dhe femra t\u00eb papjekura seksualisht. P\u00ebrmes k\u00ebsaj sjelljeje t\u00eb fundit, ata rrezikojn\u00eb para kohe mbijetes\u00ebn e femrave dhe p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb problemin demografik.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2026\/May\/12\/auto_file-20260414-71-75n55n1778580464.avif\" \/><\/p>\n<div class=\"image-description\">Kjo fem\u00ebr jetonte n\u00eb pllaj\u00eb; ajo ra nga nj\u00eb lart\u00ebsi mbi 20 metra. Me shum\u00eb mund\u00ebsi ajo u shty nga meshkuj k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs. Femrat, t\u00eb cilat po b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb rralla, po ngacmohen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb, duke krijuar nj\u00eb rreth vicioz ose Fourni par l&#8217;auteur.<\/div>\n<p>Dinamika e popullat\u00ebs mund t\u00eb modelohet duke p\u00ebrfshir\u00eb parametrat e m\u00ebsip\u00ebrm dhe faktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. \u00cbsht\u00eb gjithashtu e mundur t\u00eb b\u00ebhen parashikime. Femra e fundit mund t\u00eb vdes\u00eb n\u00eb vitin 2083. Meshkujt, tashm\u00eb t\u00eb privuar nga femrat, do t\u00eb mbijetojn\u00eb p\u00ebr dekada, pasi k\u00ebto breshka mund t\u00eb jetojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se tet\u00ebdhjet\u00eb vjet, dhe m\u00eb pas popullata do t\u00eb zhduket plot\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Ky mbetet nj\u00eb parashikim. Ndoshta popullata, e cila aktualisht ndodhet n\u00eb prag t\u00eb zhdukjes, do t\u00eb rikuperohet, edhe pse \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kuptohet se si. Megjithat\u00eb, ritmi shum\u00eb i ngadalt\u00eb i jet\u00ebs s\u00eb breshkave u ka dh\u00ebn\u00eb studiuesve mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb v\u00ebzhgojn\u00eb n\u00eb natyr\u00eb nj\u00eb \u201cvorbull zhdukjeje\u201d dhe t\u00eb testojn\u00eb nj\u00eb teori t\u00eb pazakont\u00eb. Monitorimi intensiv n\u00eb terren ka sjell\u00eb mbi t\u00eb gjitha t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb vlefshme dhe frym\u00ebzim shkencor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5 Gusht 2026 N\u00eb ishullin e mbrojtur rrept\u00ebsisht t\u00eb Golem Gradit n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, breshkat po e \u00e7ojn\u00eb popullat\u00ebn e tyre drejt shkat\u00ebrrimit. Gjat\u00eb \u00e7ift\u00ebzimit t\u00eb zgjatur, meshkujt agresiv\u00eb i lodhin femrat dhe shpesh i shtyjn\u00eb ato nga shk\u00ebmbinjt\u00eb. Si pasoj\u00eb, tani ka nj\u00ebqind meshkuj p\u00ebr \u00e7do fem\u00ebr t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebshuar vez\u00eb. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":103781,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,1,35],"tags":[],"class_list":["post-103777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-njoftime-shtypi","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/66689401_605.jpg?fit=1199%2C674&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-qZP","jetpack-related-posts":[{"id":100418,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shkup-te-rinjte-arrijne-te-bashkohen-rreth-nje-ideje-te-paster-dhe-kombetare\/","url_meta":{"origin":103777,"position":0},"title":"Shkup: &#8211; T\u00eb rinjt\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb bashkohen rreth nj\u00eb ideje t\u00eb past\u00ebr dhe komb\u00ebtare","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 Protesta sot (18 maji) n\u00eb Shkup arrin nj\u00eb masivitet t\u00eb madh, at\u00ebher\u00eb kjo nuk duhet t\u00eb mbetet vet\u00ebm nj\u00eb revolt\u00eb nj\u00ebditore, por nj\u00eb mesazh i qart\u00eb se shqiptar\u00ebt n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut jan\u00eb lodhur nga politika e vjet\u00ebr dhe figurat q\u00eb prej dekadash qarkullojn\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr interesa\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/701600512_1565575028908226_8852565815301446201_n.jpg?fit=1200%2C655&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/701600512_1565575028908226_8852565815301446201_n.jpg?fit=1200%2C655&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/701600512_1565575028908226_8852565815301446201_n.jpg?fit=1200%2C655&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/701600512_1565575028908226_8852565815301446201_n.jpg?fit=1200%2C655&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/701600512_1565575028908226_8852565815301446201_n.jpg?fit=1200%2C655&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":103066,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/stuhia-e-fuqishme-mberthen-shqiperine-pushuesit-largohen-me-vrap-nga-lungomarja-ne-vlore-situate-e-veshtire-edhe-ne-kosove-e-maqedonine-e-veriut\/","url_meta":{"origin":103777,"position":1},"title":"Stuhia e fuqishme \u201cmb\u00ebrthen\u201d Shqip\u00ebrin\u00eb, pushuesit largohen me vrap nga Lungomarja n\u00eb Vlor\u00eb. Situat\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb edhe n\u00eb Kosov\u00eb e Maqedonin\u00eb e Veriut","author":"Kurt Farka","date":"July 22, 2026","format":false,"excerpt":"22 Korrik 2026 Ashtu si\u00e7 ishte paralajm\u00ebruar, nj\u00eb stuhi e fuqishme ka mb\u00ebrritur n\u00eb Shqip\u00ebri dhe vendet fqinje. Era e fort\u00eb p\u00ebrfshiu mbr\u00ebmjen e t\u00eb mart\u00ebs qytetin e Vlor\u00ebs, duke shkaktuar probleme n\u00eb zona t\u00eb ndryshme, nd\u00ebrsa qytetar\u00ebt dhe pushuesit u larguan me shpejt\u00ebsi nga bregdeti, p\u00ebr shkak t\u00eb rrezikut\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/01468870-f736-44ea-9dcc-9011430808c9_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/01468870-f736-44ea-9dcc-9011430808c9_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/01468870-f736-44ea-9dcc-9011430808c9_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/01468870-f736-44ea-9dcc-9011430808c9_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103668,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ballkani-i-ndare-per-punonjesit-e-huaj-shtetet-qe-i-mbeshtesin-me-shume-dhe-me-pak-si-renditet-shqiperia\/","url_meta":{"origin":103777,"position":2},"title":"Ballkani, i ndar\u00eb p\u00ebr punonj\u00ebsit e huaj, shtetet q\u00eb i mb\u00ebshtesin m\u00eb shum\u00eb dhe m\u00eb pak! &#8211; Si renditet Shqip\u00ebria","author":"Kurt Farka","date":"August 3, 2026","format":false,"excerpt":"3 Gusht 2026 Vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor vitet e fundit po vuajn\u00eb mungesat n\u00eb tregun e pun\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb niveleve t\u00eb larta t\u00eb emigracionit tek t\u00eb rinjt\u00eb, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb tashm\u00eb vendet bosh t\u00eb mbulohen me emigrant\u00eb nga vendet t\u00eb tjera. Por qytetar\u00ebt n\u00eb 6 vendet e Rajonit kan\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/punonjes-te-huaj.jpg?fit=739%2C442&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/punonjes-te-huaj.jpg?fit=739%2C442&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/punonjes-te-huaj.jpg?fit=739%2C442&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/punonjes-te-huaj.jpg?fit=739%2C442&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100534,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/as-ne-toke-as-ne-qiell-nuk-ka-vend-per-shqiptaret-shkrime-anti-shqiptare-shfaqen-ne-shkup-pas-protestes\/","url_meta":{"origin":103777,"position":3},"title":"\u201cAs n\u00eb tok\u00eb, as n\u00eb qiell, nuk ka vend p\u00ebr shqiptar\u00ebt!\u201d Shkrime anti-shqiptare shfaqen n\u00eb Shkup pas protest\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"May 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Maji 2026 Tensionet nd\u00ebretnike n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut duket se jan\u00eb rikthyer n\u00eb fokus pas shfaqjes s\u00eb mesazheve me p\u00ebrmbajtje anti-shqiptare, vet\u00ebm pak dit\u00eb pas protest\u00ebs s\u00eb student\u00ebve q\u00eb k\u00ebrkonin zhvillimin e provimeve t\u00eb jurisprudenc\u00ebs n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. N\u00eb rrjetet sociale po qarkullon nj\u00eb fotografi nga qendra sportive \u201cForca\u201d\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1779364886_Capture.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1779364886_Capture.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1779364886_Capture.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1779364886_Capture.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100371,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjuha-shqipe-eshte-e-ketij-trualli-se-ndalin-as-kralat-e-as-sulltane-haradinaj-ne-mbeshtetje-te-protestes-se-studenteve-shqiptare-ne-rmv\/","url_meta":{"origin":103777,"position":4},"title":"Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb e k\u00ebtij trualli. &#8211; S\u2019e ndalin as kralat e as sulltan\u00eb. Haradinaj n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb protest\u00ebs s\u00eb student\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb RMV","author":"Kurt Farka","date":"May 17, 2026","format":false,"excerpt":"17 Maji 2026 Ramush Haradinaj ka dal\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb plot\u00eb t\u00eb protest\u00ebs s\u00eb student\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, aty ku e radh\u00ebs \u00ebsht\u00eb njoftuar dit\u00ebn e nes\u00ebrme. N\u00eb nj\u00eb reagim n\u00eb rrjetet sociale, Haradinaj shkruan se gjuha shqipe n\u00eb RMV nuk \u00ebsht\u00eb opsionale, por \u00ebsht\u00eb gjuh\u00eb autoktone. \u201cGjuha\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ramush-Haredinaj.webp?fit=1026%2C566&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ramush-Haredinaj.webp?fit=1026%2C566&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ramush-Haredinaj.webp?fit=1026%2C566&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ramush-Haredinaj.webp?fit=1026%2C566&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100500,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shqiptaria-eshte-me-shkupin-studentet-njoftojne-proteste-ne-sheshin-skenderbej-marshojme-drejt-ambasades-se-maqedonise-se-veriut-ne-tirane\/","url_meta":{"origin":103777,"position":5},"title":"\u201cShqiptaria \u00ebsht\u00eb me Shkupin\u201d\/ Student\u00ebt njoftojn\u00eb protest\u00eb n\u00eb sheshin \u201cSk\u00ebnderbej\u201d: &#8211; Marshojm\u00eb drejt Ambasad\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb Tiran\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 20, 2026","format":false,"excerpt":"20 Maji 2026 Student\u00ebt shqiptar\u00eb kan\u00eb paralajm\u00ebruar organizimin e nj\u00eb proteste m\u00eb 26 maj n\u00eb Sheshin \u201cSk\u00ebnderbej\u201d n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb shenj\u00eb solidariteti me zhvillimet e fundit q\u00eb lidhen me \u00e7\u00ebshtjen e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut. Nisma vjen vet\u00ebm dy dit\u00eb pas protest\u00ebs s\u00eb mbajtur n\u00eb Shkup, ku nj\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-126.jpg?fit=699%2C385&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-126.jpg?fit=699%2C385&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-126.jpg?fit=699%2C385&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103777"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103782,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103777\/revisions\/103782"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/103781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}