{"id":1000,"date":"2018-01-11T15:46:12","date_gmt":"2018-01-11T15:46:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=1000"},"modified":"2018-01-11T15:46:12","modified_gmt":"2018-01-11T15:46:12","slug":"portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/","title":{"rendered":"Portreti i \u201cSk\u00ebnderbeut\u201d nga Murat Toptani \u2013 vepra e par\u00eb e Rilindjes Komb\u00ebtare"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1001\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/murat-toptani\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?fit=541%2C929&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"541,929\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Murat Toptani\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?fit=175%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?fit=541%2C929&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1001\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani-175x300.jpg?resize=214%2C367\" width=\"214\" height=\"367\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?resize=175%2C300&amp;ssl=1 175w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?resize=300%2C515&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?w=541&amp;ssl=1 541w\" sizes=\"auto, (max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/><\/p>\n<p>Murat Toptani, si mjesht\u00ebr me talent dhe prirje q\u00eb kishte n\u00eb \u00e7do gj\u00eb, e punoi bustin e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb bronz, gjat\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Kalabri, me sa dihet i pari skulptor shqiptar, q\u00eb i kushtoi nj\u00eb bust heroit komb\u00ebtar, nd\u00ebrsa m\u00eb von\u00eb n\u00eb vitin 1917, ai e gdhendi dhe nj\u00eb bust tjet\u00ebr po p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun, e cila\u00a0 ruhet n\u00eb\u00a0 Galerin\u00eb e Arteve n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n<p>Murat Toptani ka qen\u00eb i vetmi artist tiranas, bashk\u00ebkoh\u00ebs me krijuesit m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm shkodran\u00eb e kor\u00e7ar\u00eb, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin dy vatrat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb artit shqiptar n\u00eb fund t\u00eb\u00a0 shekullit 19-t\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb ai ishte i pari dhe i vetmi skulptor i njohur n\u00eb ato vite p\u00ebr gjith\u00eb artin shqiptar. Vepra e tij e fundit, busti i Sk\u00ebnderbeut, e vetmja q\u00eb ruhet nga gjith\u00eb krijimtaria disavje\u00e7are, sot \u00ebsht\u00eb e para skulptur\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn fillon arti i Rilindjes n\u00eb Galerin\u00eb Komb\u00ebtare.<\/p>\n<p><strong>Historia e bustit dhe aksidentimi i tij, treguar nga studiuesi\u00a0<\/strong><strong>Prof. Dr. Ferid Hudhri<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1917, Murat Toptani u kthye p\u00ebrfundimisht n\u00eb Tiran\u00eb. Po at\u00eb vit filloi edhe krijimin e nj\u00eb busti tjet\u00ebr p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun q\u00eb e realizoi n\u00eb balt\u00eb t\u00eb pjekur. Qysh pas mbarimit n\u00eb balt\u00eb t\u00eb pjekur (m\u00eb 1917), n\u00eb ekspozimin e par\u00eb (1931), n\u00eb ekspozime t\u00eb tjera e deri n\u00eb vendosjen p\u00ebrfundimtare n\u00eb Galeri ky bust ka nj\u00eb histori t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb ve\u00e7 hulumtimeve t\u00eb studiuesit Prof. Ferid Hudhri, plot\u00ebsohet edhe me kujtimet e Skulptorit t\u00eb Popullit Odhise Paskalit, t\u00eb shkruara posa\u00e7\u00ebrisht p\u00ebr plot\u00ebsimin e monografis\u00eb s\u00eb Murat Toptanit.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1002\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/mrat-toptani\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?fit=800%2C1050&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"800,1050\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Mrat Toptani\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?fit=229%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?fit=780%2C1024&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1002\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani-229x300.jpg?resize=418%2C547\" width=\"418\" height=\"547\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?resize=229%2C300&amp;ssl=1 229w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?resize=300%2C394&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 418px) 100vw, 418px\" \/>\u00a0\u00a0 <img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1003\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/busti_skenderbeut_murati-341210423_std\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?fit=772%2C1177&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"772,1177\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?fit=197%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?fit=672%2C1024&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1003\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std-197x300.jpg?resize=361%2C550\" width=\"361\" height=\"550\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=197%2C300&amp;ssl=1 197w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=768%2C1171&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=672%2C1024&amp;ssl=1 672w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=600%2C915&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=300%2C457&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?w=772&amp;ssl=1 772w\" sizes=\"auto, (max-width: 361px) 100vw, 361px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Trebuchet MS;font-size: 10pt\">A0. Piktur\u00eb nga V. Halimi \u201cMurat Toptani n\u00eb studio\u201d, vaj.<\/span><span><span style=\"font-family: Trebuchet MS;font-size: 10pt\"><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span style=\"font-family: Trebuchet MS;font-size: 10pt\">b). M. Toptani \u201cSk\u00ebnd\u00ebrbeu\u201d, bust i vitit 1917, balt\u00eb e pjekur.\u00a0 Sipas nj\u00eb kartoline t\u00eb botuar n\u00eb vitin 1930.<\/span><\/span><\/p>\n<p><em>\u201cNd\u00ebr ato dit\u00eb m\u00ebsova se busti i Sk\u00ebnderbeut i Murat Toptanit, q\u00eb un\u00eb e njihja nga nj\u00eb kartolin\u00eb e botuar, ishte pron\u00eb e familjes s\u00eb Said Toptanit, djalit t\u00eb madh t\u00eb skulptorit dhe se ajo pun\u00eb ishte n\u00eb argjil\u00eb t\u00eb that\u00eb. Takova Saidin dhe i fola p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e ekspozit\u00ebs, duke theksuar se prania e bustit t\u00eb Sk\u00ebnderbeut t\u00eb Murat Toptanit do t\u00eb ishte nj\u00eb ngjarje e sh\u00ebnuar p\u00ebr kultur\u00ebn ton\u00eb. Saidi pranoi t\u00eb ma dor\u00ebzoj\u00eb vepr\u00ebn.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>K\u00ebshtu kujton prof. Hudhri. Nd\u00ebrsa p\u00ebr publikun shqiptar, busti i Toptanit bashk\u00eb me nj\u00eb portret t\u00eb N. Martinit u vendos\u00ebn n\u00eb krye t\u00eb sall\u00ebs, t\u00eb pajisur me nga nj\u00eb shirit t\u00eb zi, p\u00ebr t\u00eb nderuar kujtimin e t\u00eb dy artist\u00ebve t\u00eb vdekur. N\u00eb at\u00eb ekspozim t\u00eb par\u00eb, busti p\u00ebsoi edhe d\u00ebmtimin e par\u00eb. Salla e ekspozit\u00ebs ishte vazhdimisht e mbushur plot dhe njer\u00ebzit mezi l\u00ebviznin p\u00ebrpara punimeve. Dit\u00ebn e tret\u00eb, nga pakujdesia e disa vizitor\u00ebve, busti i vog\u00ebl i Sk\u00ebnderbeut u l\u00ebkund e ra p\u00ebr tok\u00eb, anash bazamentit. <\/em><\/p>\n<p><em>Sapo e m\u00ebsova k\u00ebt\u00eb \u2013 kujton Paskali,- vrapova me hidh\u00ebrim t\u00eb madh, nxora shamin\u00eb dhe i mblodha t\u00eb gjitha pjes\u00ebt e thyera, q\u00eb nuk ishin pak, por dhjet\u00ebra cop\u00ebra t\u00eb vogla. Lajm\u00ebrova s\u00eb pari djalin e Muratit, q\u00eb ma kish dor\u00ebzuar n\u00eb besim dhe e sigurova se do ta restauroja bustin dhe do ta derdhja n\u00eb bronz q\u00eb mos t\u00eb prishej m\u00eb kurr\u00eb.\u201d<\/em><\/p>\n<p><strong>Odhise Paskali ringjall vepr\u00ebn e d\u00ebmtuar<\/strong><\/p>\n<p>Po at\u00eb vit, Paskali shkoi n\u00eb Torino dhe nj\u00eb nga kujdesjet e tij t\u00eb para, ka qen\u00eb restaurimi i bustit t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, krijuar nga Toptani. Punoi mbi modelin e vog\u00ebl duke p\u00ebrdorur thjerr\u00ebz zmadhuese mbi kartolin\u00ebn, q\u00eb ishte botuar sipas origjinali t\u00eb Toptanit dhe copave t\u00eb argjilit, q\u00eb kish marr\u00eb me vete. Derdhi n\u00eb bronz dy ekzemplar\u00eb dhe i sh\u00ebnoi me numrat romak\u00eb I dhe II. N\u00eb dhjetor t\u00eb po atij viti, Paskali u kthye n\u00eb Tiran\u00eb, me t\u00eb dy bustet e vogla t\u00eb Sk\u00ebnderbeut prej bronzi. Historiku i k\u00ebtij busti, sipas Paskalit, vazhdon si m\u00eb posht\u00eb:<span>\u00a0\u201cEkzemplarin nr. I ia dor\u00ebzova Bibliotek\u00ebs dhe Muzeumit <\/span><span>Komb\u00ebtar p\u00ebr selin\u00eb e institucionit (ish nd\u00ebrtesa e Monumenteve t\u00eb Kultur\u00ebs) dhe ai u vendos n\u00eb nj\u00eb vitrin\u00eb ku ishin objektet arkeologjike. Ekzemplarin II ia dhurova djalit t\u00eb skulptorit ta ruante n\u00eb familje n\u00eb vend t\u00eb origjinalit prej balte t\u00eb that\u00eb q\u00eb u thye. <\/span><span>Pasi u vendos n\u00eb \u201cEkspozit\u00ebn e par\u00eb Komb\u00ebtare\u201d (Tiran\u00eb, 1931)\u00a0 Sk\u00ebnderbeu i Toptanit \u00ebsht\u00eb paraqitur edhe n\u00eb Ekspozit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Artit dhe t\u00eb Teknik\u00ebs, t\u00eb hapur n\u00eb Paris, n\u00eb tetor t\u00eb vitit 1937. Busti u ekspozua n\u00eb vendin qendror t\u00eb pavijonit shqiptar, si\u00e7 duket edhe p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e figur\u00ebs q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte. Shum\u00eb vite m\u00eb von\u00eb, \u2013 kujton prof. Hidri, \u2013 m\u00eb 1958, kur isha drejtor i Galeris\u00eb s\u00eb Arteve, m\u00eb takoi t\u00eb vete nj\u00eb dit\u00eb n\u00eb Muzeun Etnografik, p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar nj\u00eb dor\u00ebshkrim mbi mjek\u00ebsin\u00eb popullore kur, rast\u00ebsisht, m\u00eb zuri syri, brenda n\u00eb nj\u00eb raft, bustin e vog\u00ebl prej bronzi t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, t\u00eb mbyllur atje pa q\u00ebllim.<\/span><\/p>\n<p>Drejtori i muzeut pati shkatht\u00ebsin\u00eb t\u00eb ma jap\u00eb bustin aty p\u00ebr aty, pa asnj\u00eb formalitet, gj\u00eb q\u00eb shtoi g\u00ebzimin tim dhe un\u00eb e vendosa n\u00eb galerin\u00eb ton\u00eb, i qet\u00ebsuar m\u00eb s\u00eb fundi se angazhimi im shum\u00ebvje\u00e7ar u plot\u00ebsua. M\u00eb 1967, me rastin e vitit jubilar t\u00eb 500-vjetorit t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, muzeu i Kruj\u00ebs siguroi nj\u00eb bust t\u00eb vog\u00ebl prej bronzi t\u00eb Sk\u00ebnderbeut. Ishte ekzemplari II i bustit t\u00eb Murad Toptanit, q\u00eb un\u00eb i kisha dh\u00ebn\u00eb m\u00eb 1931 familjes s\u00eb djalit t\u00eb skulptorit.<\/p>\n<p><strong>Kur Toptani krijonte Sk\u00ebnderbeun n\u00ebn frym\u00ebn e Rilindjes Italiane<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb korrik t\u00eb vitit 1898, Toptani u vendos n\u00eb Brindisi, midis arb\u00ebresh\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve q\u00eb luftonin p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen komb\u00ebtare. Pasioni p\u00ebr artin dhe sidomos d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr dinjitoze p\u00ebr figur\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut, q\u00eb ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb simbol t\u00eb bashkimit t\u00eb shqiptar\u00ebve, e nxit\u00ebn Muratin q\u00eb pun\u00ebn e l\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjysm\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb ta p\u00ebrfundonte n\u00eb Itali. Mblodhi balt\u00eb dhe filloi nga puna. Ve\u00e7 p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb deritanishme, nga udh\u00ebtimi n\u00eb Itali, ai ishte pasuruar edhe nga p\u00ebrvoja e mjesht\u00ebrve italian\u00eb, statujat e t\u00eb cil\u00ebve i v\u00ebzhgoi n\u00eb muzet\u00eb dhe sheshet e qyteteve.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1004\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/murat-toptan-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?fit=800%2C1040&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"800,1040\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Murat Toptan 1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?fit=231%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?fit=788%2C1024&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1004\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1-231x300.jpg?resize=363%2C471\" width=\"363\" height=\"471\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=231%2C300&amp;ssl=1 231w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=768%2C998&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=788%2C1024&amp;ssl=1 788w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?w=800&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=600%2C780&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=300%2C390&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 363px) 100vw, 363px\" \/>\u00a0\u00a0 <span style=\"font-family: Trebuchet MS;font-size: 10pt\">Bust i Sk\u00ebnd\u00ebrbeut b\u00ebr\u00eb nga Murat Toptani n\u00eb vitin 1889.<\/span><span><\/span><\/p>\n<p>Ky ndikim ndjehet edhe n\u00eb vepr\u00ebn e re t\u00eb Toptanit. Sapo e p\u00ebrfundoi bustin e Sk\u00ebnderbeut, i d\u00ebrgoi nj\u00eb let\u00ebr Visar Dodanit n\u00eb Bukuresht dhe i shpjegon gjat\u00eb p\u00ebr krijimin e tij, p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e riprodhimit n\u00eb disa kopje, p\u00ebr ti shp\u00ebrndar\u00eb midis shqiptar\u00ebve dhe holl\u00ebsira t\u00eb tjera. \u201cK\u00ebt\u00eb bust e kam ba pas nj\u00eb tabloje t\u00eb Marqer Aulett\u00ebs e Dora dIstrias e Konfortit. Ishin tri si nj\u00ebra edhe tjetra. Tabloja e kish pothuaj plak, un\u00eb e b\u00ebra m\u00eb t\u00eb ri, e mvesha me hekur, sikur shikon armikun me sy t\u00eb eg\u00ebrsuar\u201d. Letra e m\u00ebsip\u00ebrme, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb tjerave, na jep edhe njoftimin se, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, edhe tre autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb kishin realizuar figur\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb art, nga t\u00eb cil\u00ebt njohim m\u00eb mir\u00eb Dora d\u2019Istrian. P\u00ebr Konfortin (Girando Conforti), V. Dodani n\u00eb librin e tij shkruan se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arb\u00ebresh i Italis\u00eb, nj\u00eb njeri me kultur\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, q\u00eb punoi p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen komb\u00ebtare. Banonte n\u00eb kolonin\u00eb e shqiptar\u00ebve n\u00eb Napoli.<\/p>\n<p>P\u00ebr skulptur\u00ebn e Toptanit botoi njoftim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb edhe gazeta \u201cLa nuova Albania\u201d e dat\u00ebs 6 mars 1899 n\u00ebn titullin \u201cIl busto di Scanderbeg\u201d. Njoftimi i k\u00ebsaj gazete \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm jo vet\u00ebm se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dokument tjet\u00ebr q\u00eb d\u00ebshmon p\u00ebr dat\u00ebn e krijimit t\u00eb bustit, por edhe p\u00ebr faktin se, nga k\u00ebrkimet e deritanishme, ky \u00ebsht\u00eb i pari shkrim n\u00eb gazetat e shekullit 18-t\u00eb q\u00eb komenton nj\u00eb\u00a0vep\u00ebr arti t\u00eb realizuar nga artist\u00eb shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>Pasi tregohet se Toptani e ka skalitur n\u00eb mermer figur\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut, n\u00eb gazet\u00eb b\u00ebhen edhe komente rreth realizimit t\u00eb vepr\u00ebs dhe vlerave t\u00eb saj. <em>\u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb Sk\u00ebnderbej po jo prej atyre q\u00eb kemi par\u00eb n\u00ebp\u00ebr telajot, ku paraqitet mjaft i moshuar. Gjergj Kastrioti, Sk\u00ebnderbeu, k\u00ebtu na jepet n\u00eb kulmin e mosh\u00ebs s\u00eb pjekur, me p\u00ebrkrenare n\u00eb kok\u00eb dhe me v\u00ebshtrim t\u00eb \u00ebmb\u00ebl e krenar n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb. Dhe ne, duke marr\u00eb parasysh sakrifica jo t\u00eb vogla, e pasi kemi kaluar mjaft prej tyre, mund tju ofrojm\u00eb kopje n\u00eb terakot\u00eb, shum\u00eb t\u00eb ngjashme me origjinalin, e me nj\u00eb vler\u00eb aspak t\u00eb kushtueshme. Do t\u00eb b\u00ebhen edhe kopje t\u00eb bustit n\u00eb madh\u00ebsi natyrale\u2026 P\u00ebr k\u00ebt\u00eb jemi t\u00eb sigurt se asnj\u00eb shqiptar, asnj\u00eb bashki e vendbanimeve shqiptare n\u00eb Itali, nuk do t\u00eb donte ta linte ti kaloj\u00eb ky rast p\u00ebr t\u00eb mundur tu tregoj\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve q\u00eb e admirojn\u00eb fytyr\u00ebn e tij q\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb pes\u00ebqind historian\u00eb dhe biograf\u00eb e sh\u00ebnojn\u00eb nd\u00ebr prij\u00ebsit m\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer t\u00eb ushtrive, e q\u00eb ishte mburoj\u00eb e vetme kund\u00ebr pushtimeve t\u00eb gjysm\u00ebh\u00ebn\u00ebs, s\u00eb cil\u00ebs i rezistoi heroikisht p\u00ebr shum\u00eb vjet, pa p\u00ebsuar asnj\u00eb humbje\u2026 prandaj d\u00ebshirojm\u00eb ta shohim t\u00eb ngritur lart figur\u00ebn e heroit ton\u00eb, mbi kolona e baza graniti, mbi altare\u2026\u201d<\/em>.<\/p>\n<div class=\"sfsi_Sicons\"><\/div>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Murat Toptani, si mjesht\u00ebr me talent dhe prirje q\u00eb kishte n\u00eb \u00e7do gj\u00eb, e punoi bustin e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb bronz, gjat\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Kalabri, me sa dihet i pari skulptor shqiptar, q\u00eb i kushtoi nj\u00eb bust heroit komb\u00ebtar, nd\u00ebrsa m\u00eb von\u00eb n\u00eb vitin 1917, ai e gdhendi dhe nj\u00eb bust tjet\u00ebr po p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun, e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":1001,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87],"tags":[],"class_list":["post-1000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?fit=541%2C929&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-g8","jetpack-related-posts":[{"id":101854,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ndahet-nga-jeta-pal-dedgjonaj-mjeshter-i-folklorit-shqiptar\/","url_meta":{"origin":1000,"position":0},"title":"Ndahet nga jeta Pal Dedgjonaj, Mjeshter i Folklorit Shqiptar","author":"Kurt Farka","date":"June 26, 2026","format":false,"excerpt":"26 Qershor 2026 Bashkia Lezh\u00eb shpreh me pik\u00ebllim t\u00eb thell\u00eb lajmin p\u00ebr ndarjen nga jeta t\u00eb Mjeshtrit t\u00eb Madh t\u00eb artit dhe kultur\u00ebs lezhjane. Ai ishte nj\u00eb figur\u00eb e shquar e trash\u00ebgimis\u00eb son\u00eb kulturore, nj\u00eb mjesht\u00ebr i rrall\u00eb i instrumenteve folklorike frymore t\u00eb trev\u00ebs s\u00eb Lezh\u00ebs, t\u00eb cilat i punoi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Pal-Dedgjonaj.jpg?fit=483%2C368&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":101752,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kerkohet-doreheqja-e-kryeministrit-hajdut-jo-e-donald-trumpit\/","url_meta":{"origin":1000,"position":1},"title":"K\u00ebrkohet dor\u00ebheqja e kryeministrit hajdut, jo e Donald Trumpit","author":"Kurt Farka","date":"June 24, 2026","format":false,"excerpt":"24 Qershor 2024 Nga: lir Dako Fjalimi i i Ram\u00ebs nuk ishte nj\u00eb akt komunikimi politik, por nj\u00eb seanc\u00eb vet\u00ebmbrojtjeje. Ai nuk foli p\u00ebr vendin, por p\u00ebr veten Dit\u00ebn e djeshme kryeministri shqiptar n\u00eb nj\u00eb or\u00eb e ca fjalim p\u00ebrball\u00eb deputet\u00ebve socialist\u00eb, por dhe publikut shqiptar rr\u00ebfeu panikun dhe frik\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/BCO.e9f82224-1f6e-45fd-a51f-c26e5eed10f6-1024x570-1.png?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/BCO.e9f82224-1f6e-45fd-a51f-c26e5eed10f6-1024x570-1.png?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/BCO.e9f82224-1f6e-45fd-a51f-c26e5eed10f6-1024x570-1.png?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/BCO.e9f82224-1f6e-45fd-a51f-c26e5eed10f6-1024x570-1.png?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101962,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kush-jane-biznesmenet-e-huaj-qe-paguajne-udhetimet-me-avion-privat-te-kryeministrit-shqiptar\/","url_meta":{"origin":1000,"position":2},"title":"Kush jan\u00eb biznesmen\u00ebt e huaj q\u00eb paguajn\u00eb udh\u00ebtimet me avion privat t\u00eb kryeministrit shqiptar?","author":"Kurt Farka","date":"June 29, 2026","format":false,"excerpt":"29 Qershor 2026 N\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij viti, kryeministri i Shqip\u00ebris\u00eb Edi Rama udh\u00ebtoi n\u00eb Izrael me nj\u00eb avion privat, i shoq\u00ebruar nga bashk\u00ebshortja e tij dhe nj\u00eb delegacion i ngusht\u00eb, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Konferenc\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Luft\u00ebn kund\u00ebr Antisemitizmit. P\u00ebrve\u00e7 takimeve me udh\u00ebheq\u00ebsit e Izraelit, pjes\u00eb e\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260628_192959_Gallery-1.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260628_192959_Gallery-1.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260628_192959_Gallery-1.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260628_192959_Gallery-1.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":102322,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/alimehmeti-rama-eshte-ne-momentin-e-tij-me-te-keq-qeveria-teknike-zgjidhja-e-vetme-per-krizen\/","url_meta":{"origin":1000,"position":3},"title":"Alimehmeti: &#8211; Rama \u00ebsht\u00eb n\u00eb momentin e tij m\u00eb t\u00eb keq, qeveria teknike zgjidhja e vetme p\u00ebr kriz\u00ebn","author":"Kurt Farka","date":"July 6, 2026","format":false,"excerpt":"6 Korrik 2026 Alimehmeti thot\u00eb se kryeministri po p\u00ebrpiqet t\u00eb largoj\u00eb v\u00ebmendjen nga akuzat ndaj tij, nd\u00ebrsa zgjidhja, mbetet largimi i Ram\u00ebs dhe krijimi i nj\u00eb qeverie teknike \u201cRama \u00ebsht\u00eb n\u00eb momentin e tij m\u00eb t\u00eb keq dhe, si \u00e7do bish\u00eb e plagosur, tenton t\u00eb b\u00ebj\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb d\u00ebme\u201d,\u00a0u\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Ilir-Alimehmeti.webp?fit=660%2C330&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Ilir-Alimehmeti.webp?fit=660%2C330&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Ilir-Alimehmeti.webp?fit=660%2C330&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100514,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/na-duan-te-vdekur-kim-mehmeti-ngre-tonet-ne-top-story-nese-ambasadori-i-shqiperise-meidani-largohet-i-jepet-zemer-grupeve-anti-shqiptare-ne-rmv\/","url_meta":{"origin":1000,"position":4},"title":"\u201cNa duan t\u00eb vdekur\u201d, Kim Mehmeti ngre tonet n\u00eb \u2018Top Story\u2019: &#8211; N\u00ebse ambasadori i Shqiperise Meidani largohet, i jepet zem\u00ebr grupeve anti-shqiptare n\u00eb RMV","author":"Kurt Farka","date":"May 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Maji 2026 Analisti shqiptar nga Maqedonia e Veriut, Kim Mehmeti i ftuar mbr\u00ebmjen e sotme n\u00eb \u2018Top Story\u2019 nga Grida Duma foli p\u00ebr l\u00ebvizjen studentore t\u00eb student\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb Shkup p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe. Mehmeti shprehu se t\u00ebrheqja e ambasadorit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Shkup, Denion Meidani do t\u00eb ishte turp\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_protesta_shkup1779032739.jpg?fit=900%2C589&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100236,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/po-ra-belinda-balluku-bie-edi-rama-alfred-cako-nxjerr-te-pathenat-pse-kryeministri-po-bunkerizon-parlamentin-per\/","url_meta":{"origin":1000,"position":5},"title":"Po ra Belinda Balluku bie Edi Rama, Alfred Cako nxjerr t\u00eb path\u00ebnat, pse kryeministri po \u201cbunkerizon\u201d Parlamentin p\u00ebr\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Konspiracionisti dhe teoricieni i njohur, Alfred Cako ka l\u00ebshuar akuza t\u00eb forta lidhur me zhvillimet e fundit politike, duke zb\u00ebrthyer at\u00eb q\u00eb ai e cil\u00ebson si nj\u00eb \u201cgrup t\u00eb strukturuar kriminal\u201d brenda mazhoranc\u00ebs socialiste. Sipas Cakos, mbrojtja e pal\u00ebkundur q\u00eb kryeministri Edi Rama po i b\u00ebn ish-ministres\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alfred-Cako.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1000"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1005,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1000\/revisions\/1005"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}