{"id":1000,"date":"2018-01-11T15:46:12","date_gmt":"2018-01-11T15:46:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=1000"},"modified":"2018-01-11T15:46:12","modified_gmt":"2018-01-11T15:46:12","slug":"portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/","title":{"rendered":"Portreti i \u201cSk\u00ebnderbeut\u201d nga Murat Toptani \u2013 vepra e par\u00eb e Rilindjes Komb\u00ebtare"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1001\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/murat-toptani\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?fit=541%2C929&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"541,929\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Murat Toptani\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?fit=175%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?fit=541%2C929&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1001\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani-175x300.jpg?resize=214%2C367\" width=\"214\" height=\"367\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?resize=175%2C300&amp;ssl=1 175w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?resize=300%2C515&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?w=541&amp;ssl=1 541w\" sizes=\"auto, (max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/><\/p>\n<p>Murat Toptani, si mjesht\u00ebr me talent dhe prirje q\u00eb kishte n\u00eb \u00e7do gj\u00eb, e punoi bustin e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb bronz, gjat\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Kalabri, me sa dihet i pari skulptor shqiptar, q\u00eb i kushtoi nj\u00eb bust heroit komb\u00ebtar, nd\u00ebrsa m\u00eb von\u00eb n\u00eb vitin 1917, ai e gdhendi dhe nj\u00eb bust tjet\u00ebr po p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun, e cila\u00a0 ruhet n\u00eb\u00a0 Galerin\u00eb e Arteve n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n<p>Murat Toptani ka qen\u00eb i vetmi artist tiranas, bashk\u00ebkoh\u00ebs me krijuesit m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm shkodran\u00eb e kor\u00e7ar\u00eb, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin dy vatrat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb artit shqiptar n\u00eb fund t\u00eb\u00a0 shekullit 19-t\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb ai ishte i pari dhe i vetmi skulptor i njohur n\u00eb ato vite p\u00ebr gjith\u00eb artin shqiptar. Vepra e tij e fundit, busti i Sk\u00ebnderbeut, e vetmja q\u00eb ruhet nga gjith\u00eb krijimtaria disavje\u00e7are, sot \u00ebsht\u00eb e para skulptur\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn fillon arti i Rilindjes n\u00eb Galerin\u00eb Komb\u00ebtare.<\/p>\n<p><strong>Historia e bustit dhe aksidentimi i tij, treguar nga studiuesi\u00a0<\/strong><strong>Prof. Dr. Ferid Hudhri<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1917, Murat Toptani u kthye p\u00ebrfundimisht n\u00eb Tiran\u00eb. Po at\u00eb vit filloi edhe krijimin e nj\u00eb busti tjet\u00ebr p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun q\u00eb e realizoi n\u00eb balt\u00eb t\u00eb pjekur. Qysh pas mbarimit n\u00eb balt\u00eb t\u00eb pjekur (m\u00eb 1917), n\u00eb ekspozimin e par\u00eb (1931), n\u00eb ekspozime t\u00eb tjera e deri n\u00eb vendosjen p\u00ebrfundimtare n\u00eb Galeri ky bust ka nj\u00eb histori t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb ve\u00e7 hulumtimeve t\u00eb studiuesit Prof. Ferid Hudhri, plot\u00ebsohet edhe me kujtimet e Skulptorit t\u00eb Popullit Odhise Paskalit, t\u00eb shkruara posa\u00e7\u00ebrisht p\u00ebr plot\u00ebsimin e monografis\u00eb s\u00eb Murat Toptanit.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1002\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/mrat-toptani\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?fit=800%2C1050&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"800,1050\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Mrat Toptani\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?fit=229%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?fit=780%2C1024&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1002\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani-229x300.jpg?resize=418%2C547\" width=\"418\" height=\"547\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?resize=229%2C300&amp;ssl=1 229w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Mrat-Toptani.jpg?resize=300%2C394&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 418px) 100vw, 418px\" \/>\u00a0\u00a0 <img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1003\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/busti_skenderbeut_murati-341210423_std\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?fit=772%2C1177&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"772,1177\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?fit=197%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?fit=672%2C1024&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1003\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std-197x300.jpg?resize=361%2C550\" width=\"361\" height=\"550\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=197%2C300&amp;ssl=1 197w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=768%2C1171&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=672%2C1024&amp;ssl=1 672w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=600%2C915&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?resize=300%2C457&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Busti_Skenderbeut_Murati.341210423_std.jpg?w=772&amp;ssl=1 772w\" sizes=\"auto, (max-width: 361px) 100vw, 361px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Trebuchet MS;font-size: 10pt\">A0. Piktur\u00eb nga V. Halimi \u201cMurat Toptani n\u00eb studio\u201d, vaj.<\/span><span><span style=\"font-family: Trebuchet MS;font-size: 10pt\"><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span style=\"font-family: Trebuchet MS;font-size: 10pt\">b). M. Toptani \u201cSk\u00ebnd\u00ebrbeu\u201d, bust i vitit 1917, balt\u00eb e pjekur.\u00a0 Sipas nj\u00eb kartoline t\u00eb botuar n\u00eb vitin 1930.<\/span><\/span><\/p>\n<p><em>\u201cNd\u00ebr ato dit\u00eb m\u00ebsova se busti i Sk\u00ebnderbeut i Murat Toptanit, q\u00eb un\u00eb e njihja nga nj\u00eb kartolin\u00eb e botuar, ishte pron\u00eb e familjes s\u00eb Said Toptanit, djalit t\u00eb madh t\u00eb skulptorit dhe se ajo pun\u00eb ishte n\u00eb argjil\u00eb t\u00eb that\u00eb. Takova Saidin dhe i fola p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e ekspozit\u00ebs, duke theksuar se prania e bustit t\u00eb Sk\u00ebnderbeut t\u00eb Murat Toptanit do t\u00eb ishte nj\u00eb ngjarje e sh\u00ebnuar p\u00ebr kultur\u00ebn ton\u00eb. Saidi pranoi t\u00eb ma dor\u00ebzoj\u00eb vepr\u00ebn.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>K\u00ebshtu kujton prof. Hudhri. Nd\u00ebrsa p\u00ebr publikun shqiptar, busti i Toptanit bashk\u00eb me nj\u00eb portret t\u00eb N. Martinit u vendos\u00ebn n\u00eb krye t\u00eb sall\u00ebs, t\u00eb pajisur me nga nj\u00eb shirit t\u00eb zi, p\u00ebr t\u00eb nderuar kujtimin e t\u00eb dy artist\u00ebve t\u00eb vdekur. N\u00eb at\u00eb ekspozim t\u00eb par\u00eb, busti p\u00ebsoi edhe d\u00ebmtimin e par\u00eb. Salla e ekspozit\u00ebs ishte vazhdimisht e mbushur plot dhe njer\u00ebzit mezi l\u00ebviznin p\u00ebrpara punimeve. Dit\u00ebn e tret\u00eb, nga pakujdesia e disa vizitor\u00ebve, busti i vog\u00ebl i Sk\u00ebnderbeut u l\u00ebkund e ra p\u00ebr tok\u00eb, anash bazamentit. <\/em><\/p>\n<p><em>Sapo e m\u00ebsova k\u00ebt\u00eb \u2013 kujton Paskali,- vrapova me hidh\u00ebrim t\u00eb madh, nxora shamin\u00eb dhe i mblodha t\u00eb gjitha pjes\u00ebt e thyera, q\u00eb nuk ishin pak, por dhjet\u00ebra cop\u00ebra t\u00eb vogla. Lajm\u00ebrova s\u00eb pari djalin e Muratit, q\u00eb ma kish dor\u00ebzuar n\u00eb besim dhe e sigurova se do ta restauroja bustin dhe do ta derdhja n\u00eb bronz q\u00eb mos t\u00eb prishej m\u00eb kurr\u00eb.\u201d<\/em><\/p>\n<p><strong>Odhise Paskali ringjall vepr\u00ebn e d\u00ebmtuar<\/strong><\/p>\n<p>Po at\u00eb vit, Paskali shkoi n\u00eb Torino dhe nj\u00eb nga kujdesjet e tij t\u00eb para, ka qen\u00eb restaurimi i bustit t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, krijuar nga Toptani. Punoi mbi modelin e vog\u00ebl duke p\u00ebrdorur thjerr\u00ebz zmadhuese mbi kartolin\u00ebn, q\u00eb ishte botuar sipas origjinali t\u00eb Toptanit dhe copave t\u00eb argjilit, q\u00eb kish marr\u00eb me vete. Derdhi n\u00eb bronz dy ekzemplar\u00eb dhe i sh\u00ebnoi me numrat romak\u00eb I dhe II. N\u00eb dhjetor t\u00eb po atij viti, Paskali u kthye n\u00eb Tiran\u00eb, me t\u00eb dy bustet e vogla t\u00eb Sk\u00ebnderbeut prej bronzi. Historiku i k\u00ebtij busti, sipas Paskalit, vazhdon si m\u00eb posht\u00eb:<span>\u00a0\u201cEkzemplarin nr. I ia dor\u00ebzova Bibliotek\u00ebs dhe Muzeumit <\/span><span>Komb\u00ebtar p\u00ebr selin\u00eb e institucionit (ish nd\u00ebrtesa e Monumenteve t\u00eb Kultur\u00ebs) dhe ai u vendos n\u00eb nj\u00eb vitrin\u00eb ku ishin objektet arkeologjike. Ekzemplarin II ia dhurova djalit t\u00eb skulptorit ta ruante n\u00eb familje n\u00eb vend t\u00eb origjinalit prej balte t\u00eb that\u00eb q\u00eb u thye. <\/span><span>Pasi u vendos n\u00eb \u201cEkspozit\u00ebn e par\u00eb Komb\u00ebtare\u201d (Tiran\u00eb, 1931)\u00a0 Sk\u00ebnderbeu i Toptanit \u00ebsht\u00eb paraqitur edhe n\u00eb Ekspozit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Artit dhe t\u00eb Teknik\u00ebs, t\u00eb hapur n\u00eb Paris, n\u00eb tetor t\u00eb vitit 1937. Busti u ekspozua n\u00eb vendin qendror t\u00eb pavijonit shqiptar, si\u00e7 duket edhe p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e figur\u00ebs q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte. Shum\u00eb vite m\u00eb von\u00eb, \u2013 kujton prof. Hidri, \u2013 m\u00eb 1958, kur isha drejtor i Galeris\u00eb s\u00eb Arteve, m\u00eb takoi t\u00eb vete nj\u00eb dit\u00eb n\u00eb Muzeun Etnografik, p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar nj\u00eb dor\u00ebshkrim mbi mjek\u00ebsin\u00eb popullore kur, rast\u00ebsisht, m\u00eb zuri syri, brenda n\u00eb nj\u00eb raft, bustin e vog\u00ebl prej bronzi t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, t\u00eb mbyllur atje pa q\u00ebllim.<\/span><\/p>\n<p>Drejtori i muzeut pati shkatht\u00ebsin\u00eb t\u00eb ma jap\u00eb bustin aty p\u00ebr aty, pa asnj\u00eb formalitet, gj\u00eb q\u00eb shtoi g\u00ebzimin tim dhe un\u00eb e vendosa n\u00eb galerin\u00eb ton\u00eb, i qet\u00ebsuar m\u00eb s\u00eb fundi se angazhimi im shum\u00ebvje\u00e7ar u plot\u00ebsua. M\u00eb 1967, me rastin e vitit jubilar t\u00eb 500-vjetorit t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, muzeu i Kruj\u00ebs siguroi nj\u00eb bust t\u00eb vog\u00ebl prej bronzi t\u00eb Sk\u00ebnderbeut. Ishte ekzemplari II i bustit t\u00eb Murad Toptanit, q\u00eb un\u00eb i kisha dh\u00ebn\u00eb m\u00eb 1931 familjes s\u00eb djalit t\u00eb skulptorit.<\/p>\n<p><strong>Kur Toptani krijonte Sk\u00ebnderbeun n\u00ebn frym\u00ebn e Rilindjes Italiane<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb korrik t\u00eb vitit 1898, Toptani u vendos n\u00eb Brindisi, midis arb\u00ebresh\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve q\u00eb luftonin p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen komb\u00ebtare. Pasioni p\u00ebr artin dhe sidomos d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr dinjitoze p\u00ebr figur\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut, q\u00eb ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb simbol t\u00eb bashkimit t\u00eb shqiptar\u00ebve, e nxit\u00ebn Muratin q\u00eb pun\u00ebn e l\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjysm\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb ta p\u00ebrfundonte n\u00eb Itali. Mblodhi balt\u00eb dhe filloi nga puna. Ve\u00e7 p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb deritanishme, nga udh\u00ebtimi n\u00eb Itali, ai ishte pasuruar edhe nga p\u00ebrvoja e mjesht\u00ebrve italian\u00eb, statujat e t\u00eb cil\u00ebve i v\u00ebzhgoi n\u00eb muzet\u00eb dhe sheshet e qyteteve.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1004\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/portreti-skenderbeut-nga-murat-toptani-vepra-e-pare-e-rilindjes-kombetare\/murat-toptan-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?fit=800%2C1040&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"800,1040\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Murat Toptan 1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?fit=231%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?fit=788%2C1024&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-1004\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1-231x300.jpg?resize=363%2C471\" width=\"363\" height=\"471\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=231%2C300&amp;ssl=1 231w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=768%2C998&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=788%2C1024&amp;ssl=1 788w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?w=800&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=600%2C780&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptan-1.jpg?resize=300%2C390&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 363px) 100vw, 363px\" \/>\u00a0\u00a0 <span style=\"font-family: Trebuchet MS;font-size: 10pt\">Bust i Sk\u00ebnd\u00ebrbeut b\u00ebr\u00eb nga Murat Toptani n\u00eb vitin 1889.<\/span><span><\/span><\/p>\n<p>Ky ndikim ndjehet edhe n\u00eb vepr\u00ebn e re t\u00eb Toptanit. Sapo e p\u00ebrfundoi bustin e Sk\u00ebnderbeut, i d\u00ebrgoi nj\u00eb let\u00ebr Visar Dodanit n\u00eb Bukuresht dhe i shpjegon gjat\u00eb p\u00ebr krijimin e tij, p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e riprodhimit n\u00eb disa kopje, p\u00ebr ti shp\u00ebrndar\u00eb midis shqiptar\u00ebve dhe holl\u00ebsira t\u00eb tjera. \u201cK\u00ebt\u00eb bust e kam ba pas nj\u00eb tabloje t\u00eb Marqer Aulett\u00ebs e Dora dIstrias e Konfortit. Ishin tri si nj\u00ebra edhe tjetra. Tabloja e kish pothuaj plak, un\u00eb e b\u00ebra m\u00eb t\u00eb ri, e mvesha me hekur, sikur shikon armikun me sy t\u00eb eg\u00ebrsuar\u201d. Letra e m\u00ebsip\u00ebrme, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb tjerave, na jep edhe njoftimin se, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, edhe tre autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb kishin realizuar figur\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb art, nga t\u00eb cil\u00ebt njohim m\u00eb mir\u00eb Dora d\u2019Istrian. P\u00ebr Konfortin (Girando Conforti), V. Dodani n\u00eb librin e tij shkruan se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arb\u00ebresh i Italis\u00eb, nj\u00eb njeri me kultur\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, q\u00eb punoi p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen komb\u00ebtare. Banonte n\u00eb kolonin\u00eb e shqiptar\u00ebve n\u00eb Napoli.<\/p>\n<p>P\u00ebr skulptur\u00ebn e Toptanit botoi njoftim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb edhe gazeta \u201cLa nuova Albania\u201d e dat\u00ebs 6 mars 1899 n\u00ebn titullin \u201cIl busto di Scanderbeg\u201d. Njoftimi i k\u00ebsaj gazete \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm jo vet\u00ebm se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dokument tjet\u00ebr q\u00eb d\u00ebshmon p\u00ebr dat\u00ebn e krijimit t\u00eb bustit, por edhe p\u00ebr faktin se, nga k\u00ebrkimet e deritanishme, ky \u00ebsht\u00eb i pari shkrim n\u00eb gazetat e shekullit 18-t\u00eb q\u00eb komenton nj\u00eb\u00a0vep\u00ebr arti t\u00eb realizuar nga artist\u00eb shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>Pasi tregohet se Toptani e ka skalitur n\u00eb mermer figur\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut, n\u00eb gazet\u00eb b\u00ebhen edhe komente rreth realizimit t\u00eb vepr\u00ebs dhe vlerave t\u00eb saj. <em>\u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb Sk\u00ebnderbej po jo prej atyre q\u00eb kemi par\u00eb n\u00ebp\u00ebr telajot, ku paraqitet mjaft i moshuar. Gjergj Kastrioti, Sk\u00ebnderbeu, k\u00ebtu na jepet n\u00eb kulmin e mosh\u00ebs s\u00eb pjekur, me p\u00ebrkrenare n\u00eb kok\u00eb dhe me v\u00ebshtrim t\u00eb \u00ebmb\u00ebl e krenar n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb. Dhe ne, duke marr\u00eb parasysh sakrifica jo t\u00eb vogla, e pasi kemi kaluar mjaft prej tyre, mund tju ofrojm\u00eb kopje n\u00eb terakot\u00eb, shum\u00eb t\u00eb ngjashme me origjinalin, e me nj\u00eb vler\u00eb aspak t\u00eb kushtueshme. Do t\u00eb b\u00ebhen edhe kopje t\u00eb bustit n\u00eb madh\u00ebsi natyrale\u2026 P\u00ebr k\u00ebt\u00eb jemi t\u00eb sigurt se asnj\u00eb shqiptar, asnj\u00eb bashki e vendbanimeve shqiptare n\u00eb Itali, nuk do t\u00eb donte ta linte ti kaloj\u00eb ky rast p\u00ebr t\u00eb mundur tu tregoj\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve q\u00eb e admirojn\u00eb fytyr\u00ebn e tij q\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb pes\u00ebqind historian\u00eb dhe biograf\u00eb e sh\u00ebnojn\u00eb nd\u00ebr prij\u00ebsit m\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer t\u00eb ushtrive, e q\u00eb ishte mburoj\u00eb e vetme kund\u00ebr pushtimeve t\u00eb gjysm\u00ebh\u00ebn\u00ebs, s\u00eb cil\u00ebs i rezistoi heroikisht p\u00ebr shum\u00eb vjet, pa p\u00ebsuar asnj\u00eb humbje\u2026 prandaj d\u00ebshirojm\u00eb ta shohim t\u00eb ngritur lart figur\u00ebn e heroit ton\u00eb, mbi kolona e baza graniti, mbi altare\u2026\u201d<\/em>.<\/p>\n<div class=\"sfsi_Sicons\"><\/div>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Murat Toptani, si mjesht\u00ebr me talent dhe prirje q\u00eb kishte n\u00eb \u00e7do gj\u00eb, e punoi bustin e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb bronz, gjat\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Kalabri, me sa dihet i pari skulptor shqiptar, q\u00eb i kushtoi nj\u00eb bust heroit komb\u00ebtar, nd\u00ebrsa m\u00eb von\u00eb n\u00eb vitin 1917, ai e gdhendi dhe nj\u00eb bust tjet\u00ebr po p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun, e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":1001,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87],"tags":[],"class_list":["post-1000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Murat-Toptani.jpg?fit=541%2C929&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-g8","jetpack-related-posts":[{"id":101854,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ndahet-nga-jeta-pal-dedgjonaj-mjeshter-i-folklorit-shqiptar\/","url_meta":{"origin":1000,"position":0},"title":"Ndahet nga jeta Pal Dedgjonaj, Mjeshter i Folklorit Shqiptar","author":"Kurt Farka","date":"June 26, 2026","format":false,"excerpt":"26 Qershor 2026 Bashkia Lezh\u00eb shpreh me pik\u00ebllim t\u00eb thell\u00eb lajmin p\u00ebr ndarjen nga jeta t\u00eb Mjeshtrit t\u00eb Madh t\u00eb artit dhe kultur\u00ebs lezhjane. Ai ishte nj\u00eb figur\u00eb e shquar e trash\u00ebgimis\u00eb son\u00eb kulturore, nj\u00eb mjesht\u00ebr i rrall\u00eb i instrumenteve folklorike frymore t\u00eb trev\u00ebs s\u00eb Lezh\u00ebs, t\u00eb cilat i punoi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Pal-Dedgjonaj.jpg?fit=483%2C368&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":104134,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-skandali-i-ministrit-te-jashtem-qe-i-humbi-laptopi-me-te-dhenat-sekrete-te-nato-s-ne-shba-shtatzenia-e-belinda\/","url_meta":{"origin":1000,"position":1},"title":"Nga skandali i ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm q\u00eb i humbi laptopi me t\u00eb dh\u00ebnat sekrete t\u00eb NATO-s n\u00eb SHBA, shtatz\u00ebnia e Belinda\u2026","author":"Kurt Farka","date":"August 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Gusht 2026 Grid Rroji tregon se \u00e7far\u00eb po p\u00ebrgatitet n\u00eb prapasken\u00eb Grid\u00a0Rroji,\u00a0analist dhe\u00a0pedagog i shkencave politike n\u00eb universitetin\u00a0\u201cCUNY-New\u00a0York\u201d\u00a0n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr \u201cVip\u00a0Magazine\u201d mbi zhvillimet e fundit politike n\u00eb Shqip\u00ebri. I pyetur mbi aludimet p\u00ebr shtatz\u00ebnin\u00eb e Belinda Ballukut pasi u\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":104807,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/grid-rroji-ngre-alarmin-kryeministri-i-ka-bere-gati-te-gjitha-letrat-skenari-qe-pritet-te-zbatohet-ne-shtator-dhe-levizjet-ne-qeveri-grid-rroji\/","url_meta":{"origin":1000,"position":2},"title":"Grid Rroji ngre alarmin, kryeministri i ka b\u00ebr\u00eb gati t\u00eb gjitha letrat, skenari q\u00eb pritet t\u00eb zbatohet n\u00eb shtator dhe l\u00ebvizjet n\u00eb qeveri   Grid Rroji,","author":"Kurt Farka","date":"August 20, 2026","format":false,"excerpt":"20 Gusht 2026 Grid Rroji, pedagog i shkencave politike n\u00eb universitetin CUNY-New York ka hedhur akuza t\u00eb forta ndaj kryeministrit Edi Rama, duke u ndalur te takimi i tij s\u00eb fundmi me kryebashkiak\u00ebt n\u00eb Ku\u00e7 t\u00eb Vlor\u00ebs dhe te nj\u00eb deklarat\u00eb e tij p\u00ebr qytetin. Sipas Rrojit, kryeministri e sheh\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/screenshot-2026-08-20-110356-6a86c1ee6ac98.jpg?fit=462%2C304&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":102851,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/protesta-rama-tradhtar-dhe-antishqiptar-gjenocidi-modern-eshte-largimi-i-shqiptareve-nga-vendi\/","url_meta":{"origin":1000,"position":3},"title":"Protesta: &#8211; Rama tradhtar dhe antishqiptar, gjenocidi modern \u00ebsht\u00eb largimi i shqiptar\u00ebve nga vendi","author":"Kurt Farka","date":"July 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Korrik 2026 Nga protesta e p\u00ebrditshme n\u00eb \u2018D\u00ebshmor\u00ebt e Kombit\u2019, nj\u00eb prej fol\u00ebsve ka ngritur akuza t\u00eb forta ndaj Edi Ram\u00ebs dhe ka k\u00ebrkuar reagim t\u00eb fort\u00eb ndaj deklaratave t\u00eb ministres serbe, q\u00eb do t\u00eb spastronte Kosov\u00ebn n\u00ebse do ishte n\u00eb vendin e Milloshevi\u00e7it. Ai u ndal te deklaratat\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/727126107_27791819013775577_4523875627734286620_n.jpg?fit=1200%2C867&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/727126107_27791819013775577_4523875627734286620_n.jpg?fit=1200%2C867&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/727126107_27791819013775577_4523875627734286620_n.jpg?fit=1200%2C867&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/727126107_27791819013775577_4523875627734286620_n.jpg?fit=1200%2C867&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/727126107_27791819013775577_4523875627734286620_n.jpg?fit=1200%2C867&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":101752,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kerkohet-doreheqja-e-kryeministrit-hajdut-jo-e-donald-trumpit\/","url_meta":{"origin":1000,"position":4},"title":"K\u00ebrkohet dor\u00ebheqja e kryeministrit hajdut, jo e Donald Trumpit","author":"Kurt Farka","date":"June 24, 2026","format":false,"excerpt":"24 Qershor 2024 Nga: lir Dako Fjalimi i i Ram\u00ebs nuk ishte nj\u00eb akt komunikimi politik, por nj\u00eb seanc\u00eb vet\u00ebmbrojtjeje. Ai nuk foli p\u00ebr vendin, por p\u00ebr veten Dit\u00ebn e djeshme kryeministri shqiptar n\u00eb nj\u00eb or\u00eb e ca fjalim p\u00ebrball\u00eb deputet\u00ebve socialist\u00eb, por dhe publikut shqiptar rr\u00ebfeu panikun dhe frik\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/BCO.e9f82224-1f6e-45fd-a51f-c26e5eed10f6-1024x570-1.png?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/BCO.e9f82224-1f6e-45fd-a51f-c26e5eed10f6-1024x570-1.png?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/BCO.e9f82224-1f6e-45fd-a51f-c26e5eed10f6-1024x570-1.png?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/BCO.e9f82224-1f6e-45fd-a51f-c26e5eed10f6-1024x570-1.png?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101962,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kush-jane-biznesmenet-e-huaj-qe-paguajne-udhetimet-me-avion-privat-te-kryeministrit-shqiptar\/","url_meta":{"origin":1000,"position":5},"title":"Kush jan\u00eb biznesmen\u00ebt e huaj q\u00eb paguajn\u00eb udh\u00ebtimet me avion privat t\u00eb kryeministrit shqiptar?","author":"Kurt Farka","date":"June 29, 2026","format":false,"excerpt":"29 Qershor 2026 N\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij viti, kryeministri i Shqip\u00ebris\u00eb Edi Rama udh\u00ebtoi n\u00eb Izrael me nj\u00eb avion privat, i shoq\u00ebruar nga bashk\u00ebshortja e tij dhe nj\u00eb delegacion i ngusht\u00eb, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Konferenc\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Luft\u00ebn kund\u00ebr Antisemitizmit. P\u00ebrve\u00e7 takimeve me udh\u00ebheq\u00ebsit e Izraelit, pjes\u00eb e\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260628_192959_Gallery-1.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260628_192959_Gallery-1.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260628_192959_Gallery-1.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Screenshot_20260628_192959_Gallery-1.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1000"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1005,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1000\/revisions\/1005"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}