1. Dorëheqja e Kryeministrit dhe kabinetit aktual

Kërkojmë dorëheqjen e menjëhershme të Kryeministrit dhe të kabinetit aktual qeveritar si hapi i parë i domosdoshëm për rivendosjen e besimit publik, uljen e tensionit shoqëror dhe hapjen e rrugës për hetim të plotë, të pavarur dhe të paanshëm mbi veprimtarinë qeverisëse.

Kjo dorëheqje duhet të pasohet nga krijimi i një qeverie teknike, me mandat të kufizuar, të qartë dhe të kontrollueshëm publikisht, e përbërë nga ekspertë të fushave kyçe të administrimit shtetëror që skanë qenë pjesë e jetës politike apo lidhje me të më parë, ekonomisë, drejtësisë, energjisë, sigurisë, arsimit, mjedisit dhe reformës institucionale.

Qeveria teknike duhet të ketë si mision kryesor stabilizimin institucional, garantimin e funksionimit të shtetit, përgatitjen e reformave themelore dhe krijimin e kushteve për një proces të besueshëm demokratik.

2. Krijimi i një mekanizmi publik për përzgjedhjen e ekspertëve

Kërkojmë ngritjen e një procesi transparent, gjithëpërfshirës dhe të verifikueshëm publikisht për përzgjedhjen e grupit të ekspertëve që do të propozohet për drejtimin e qeverisë teknike. Profilet e këtyre ekspertëve duhet të jenë publike në një platformë, ku qytetarët kanë mundësi të bëjnë komente dhe sugjerime për çdo profil, dhe këto të merren në konsideratë gjatë përzgjedhjes.

Ky proces duhet të organizohet përmes një platforme online të sigurt, të auditueshme dhe të hapur për pjesëmarrjen e shqiptarëve brenda dhe jashtë vendit, nën mbikëqyrjen e një Asambleje Mbarëkombëtare “Shqipëria e Lirë”, me pjesëmarrje të ekspertëve të pavarur, përfaqësuesve të diasporës, shoqërisë civile pa lidhje politike dhe vëzhguesve ndërkombëtarë.

Qëllimi i këtij mekanizmi është krijimi i një administrimi teknik me legjitimitet qytetar, integritet profesional dhe përgjegjshmëri publike.

3. Krijimi i një Byroje të Pavarur Hetimore për koncesionet, lejet dhe asetet publike

Kërkojmë krijimin e një Byroje të Pavarur Hetimore, të përbërë nga ekspertë shqiptarë dhe ndërkombëtarë, me mbështetje teknike nga Bashkimi Europian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, për hetimin e plotë të koncesioneve, lejeve, privatizimeve, tenderave, partneriteteve publike-private, investimeve strategjike dhe çdo forme tjetër të transferimit apo shfrytëzimit të pasurisë publike gjatë 35 viteve të fundit.

Kjo byro duhet të ketë mandat të qartë për të shqyrtuar:

• koncesionet dhe kontratat publike me ndikim të lartë ekonomik;

• lejet ndërtimore dhe zhvillimore në zona të mbrojtura, bregdetare, urbane dhe strategjike;

• privatizimet dhe transferimet e aseteve shtetërore;

• vendimet qeveritare që kanë favorizuar grupe të caktuara interesi;

• përfitimet e paligjshme të oligarkëve, zyrtarëve publikë dhe subjekteve private;

• dëmin ekonomik të shkaktuar ndaj shtetit, qytetarëve dhe pasurisë kombëtare.

Në rastet kur konstatohet paligjshmëri, korrupsion, përfitim i padrejtë apo dëm ekonomik, dosjet duhet t’u referohen menjëherë organeve kompetente të drejtësisë për ndjekje penale, konfiskim pasurie dhe rikuperim të dëmit në favor të buxhetit publik të qeverisë teknike.

4. Konfiskimi i pasurive të përfituara në mënyrë të paligjshme

Kërkojmë identifikimin, bllokimin, sekuestrimin dhe konfiskimin e të gjitha pasurive, llogarive bankare, aksioneve, pronave, kompanive dhe përfitimeve financiare të krijuara përmes korrupsionit, shpërdorimit të detyrës, klientelizmit politik, kapjes së shtetit apo tjetërsimit të pronës publike.

Të gjitha asetet e konfiskuara pas vendimit përkatës të organeve kompetente duhet të kalojnë në një fond të posaçëm publik, nën administrimin e qeverisë teknike dhe me mbikëqyrje të pavarur, për t’u përdorur vetëm për investime urgjente dhe të domosdoshme në sektorët publikë: shëndetësi, arsim, infrastrukturë, energji, bujqësi, siguri kombëtare, drejtësi dhe mbrojtje të mjedisit.

5. Krijimi i Byrosë së Hetimit Administrativ

Kërkojmë ngritjen e një Byroje të Hetimit Administrativ me mandat të posaçëm për auditimin e plotë të administratës publike, institucioneve shtetërore, agjencive, ndërmarrjeve publike dhe strukturave të varësisë qeveritare.

Kjo strukturë duhet të analizojë:

• eficiencën e administratës publike;

• punësimet politike dhe klienteliste;

• abuzimet me detyrën;

• konfliktet e interesit;

• përfshirjen e zyrtarëve në skema korrupsioni;

• përfitimet e paligjshme direkte ose indirekte;

• performancën reale të punonjësve publikë;

• mbivendosjen e funksioneve dhe shpenzimet e panevojshme administrative.

Në rastet kur provohet përfshirje në korrupsion, abuzim me detyrën ose përfitim i paligjshëm, çështjet duhet t’u referohen organeve të drejtësisë për ndjekje ligjore, sekuestrim të aseteve dhe rikuperim të dëmit ekonomik.

6. Reformim i thellë i administratës publike

Kërkojmë nisjen e një reforme të thellë, profesionale dhe transparente në administratën publike, me qëllim çlirimin e saj nga militantizmi partiak, nepotizmi, korrupsioni dhe paaftësia institucionale.

Punonjësit që nuk përmbushin kriteret profesionale, që janë emëruar për arsye politike, që nuk kanë performancë të matshme ose që kanë qenë pjesë e praktikave abuzive, duhet të largohen nga administrata në përputhje me ligjet e reja për administratën publike dhe me procedurë të rregullt administrative.

Administrata publike duhet të ndërtohet mbi parimet e meritës, profesionalizmit, integritetit, eficiencës, transparencës dhe shërbimit ndaj qytetarit, jo mbi besnikërinë partiake.

7. Qëllimi strategjik: krijimi i shtetkombit funksional të shqiptarëve

Këto masa nuk kanë si qëllim ndërrimin formal të pushtetit, por rindërtimin e shtetit mbi themele të reja: sovranitet qytetar, drejtësi funksionale, administratë profesionale, ekonomi të ndershme, mbrojtje të pronës publike dhe private, si dhe përgjegjësi reale për çdo vendimmarrës publik.

Objektivi përfundimtar është krijimi i një shtetkombit funksional të shqiptarëve, ku pushteti buron nga qytetarët, pasuria publike mbrohet nga ligji, administrata i shërben kombit dhe çdo qeveri mban përgjegjësi përpara popullit dhe drejtësisë.