Dita e Verës 14 Marsi është kthyer tashmë një festë mbarëkombëtare për të gjithë shqiptarët, në të gjitha viset mbarëshqiptare , festë që sjell gëzim dhe hare. Dita e Verës ka të bëjë me ringjalljen pranverore të natyrës në raport me dimrin që është duke u larguar.

Festa pagane ka ritualin e saj. Ritet jane trasheguar brez pas brezi ndoshta per 24 shekuj me radhe. Dikur dedikimet i kushtohen perendise Diane, sot ato praktikohen per nje jete me te mire te mbushur me gezim, dashuri dhe begati. Studiuesi dhe muzikologu i njohur Thanas Meksi e ndan ne kater faza Festen e Dites se Veres. Faza e pare eshte faza pergatitore qe nis me grumbullimin e zaireteve qe jan

Eshte embelsire karakteristike vetem ne Elbasan. Ka qene dhe eshte sinonim i Dites se Veres. Ka nje formule te vecante gatimi, e njohur vetem ne kete qytet. Ne vija te pergjithshme, nje ballokume pergatitet si vijon: Ne nje ene te posacme prej bakri futen sipas radhes gjalpe i fresket, sheqer, veze, maje miell misri dhe pak finje zjarri.

Faik Konica, shkrimtari yne i ndjenjes, arriti te shpjegoje shpirtin e Dites se Veres. Ai e perkufizonte keshtu kete feste: "Dita e Veres eshte dita ne te cilen stergjysherit tane, kur s'kish lindur Krishterimi, kremtonin bashke me romaket dhe grekerit e vjeter perendite e luleve, te shelgjeve.

Rit dhe zakon popullor në Shqipërinë e Mesme. Dita e Verës festohet më 14 mars në Elbasan e gjetiu në Shqipërinë e Mesme e të Jugut (Përmet, Opar, Gjinokastër) dhe shënon mbarimin e stinës së dimrit. Nëpër oborre ndizen zjarre rituale për të dëbuar errësirën e dimrit. Gratë e Elbasanit dhe të zonave përreth pjekin një ëmbëlsirë të posaçme për këtë ditë, 'ballakumen e Elbasanit.' Kjo ditë është bër