Qumështi gjendet në ushqimin e përditshëm të ccdo moshe, duke na shoqëruar deri në plakje, nga biberoni deri tek tasi me biskota e qumësht. Ritual i të gjitha tavolinave. Mrekullia e qumështit është që di të përshtatet dhe të rishpiket në aq shumë mënyra të ndryshme sa është e pamundur ti listosh të gjitha: gjalpë, ajkë, kos, djathë, pije, likere, gjizë, karamele, marmallata, pudingje, krem.... Dhe me këtë u ofron të gjithëve një shumëllojshmëri zgjedhjesh në varësi të shijeve dhe preferencave të ndryshme. Jemi bërë të patolerueshëm ndaj qumështit, e përdorim atë kudo. Por, ndonjë herë gabojmëpërzierjen. Qumështi shkon shumë me drithërat, por urren kafenë. Sapo mbërrijnë në stomak drithërat ngadalësojnëkoagulimin( mpiksjen) e qumështit, mesazhet që na vijnë nga stomaku janë të qarta, ato shfaqen me keqfunksionimin e aparatit tretës. Por përzierja më e keqe është kapuccinoja dhe makiatoja( kafe e përzier me qumësht), pasi përzierja e yndyrnave të qumështit me kafeinën shkakton një dëmtim të vërtetë të stomakut. Në të kundërt, qumështi i pa përzier ka përbërës me koeficcentë të lartë tretës, me kusht që të mos keni probleme me laktozën.
Tregu i përgjigjet më së miri kërkesave të konsumatorëve, duke ofruar varietete të ndryshme qumështi: jo laktozë, të pasuruar me vitamina, të cilësisë së lartë( me shumë proteina). Megjithatë kualiteti nuk është kurrë ai i një qumështi të vërtetë, ccelsi i mirëqenies është: barinj, ushqim natyral dhe prodhim i limituar.Siguria ushqimore është thelbësore, por në të vërtetë ccfarë vlere ushqyese mund të ketë një qumësht i prodhuar nga lopë të seleksionuara për të bërë dhjetra litër qumësht ccdo ditë, të blinduara nga lindja deri në vdekje në një stallë, të ushqyera me produkte kimike?
Varietetet e qumështit që ofron tregu sot.
Qumështi i plotë (biologjik)
Është qumështi në formën e tij klasike. I përpunuar bernda 48 orëve në makinën mjelëse. Përmbajtja minimale e yndyrnave e kalon vlerën 3,5%. Mund të jetë i pasur me vitaminë B.
Pjesërisht i skremuar
Mënyra e konservimit është e njëjtë më atë të qumështit të freskët. Ajo që ndryshon është përmbajtja e yndyrnave, e cila zvogëlohet ( 1,6%). Vlerat ushqyese janë të njëjta me atë të qumështit të freskët, përvecc yndyrnave. Mund të jetë i pasur me vitaminë A dhe D
I skremuar
Sasia e yndyrnave zbret në mënyrë drastike duke u bërë më pak se 0,5 %. Në mënyrë paralele zvogëlohen dhe vlerat ushqyese. Pasurimi me vitaminën A kompeson disi humbjet e shkaktuara nga heqja e yndyrnave.
I homogjenizuar
Yndyra e qumështit i nënshtrohet një presioni të lartë dhe më pas kalohet në vrima shumë të holla, rruazat lipidike prishen. Në këtë mënyrë rritet në mënyrë të ndjeshme tretshëmria, por nuk ndryshon ndërveprimi me përbërësit e tjerë.
I mikrofiltruar
Procesi i mikrofiltrimit na lejon të eliminojmë pothuajse të gjitha bakteret. Me këtë teknikë qumështi mund të konservohet për një periudhë më të gjatë.
U.H.T
Trajtohet me temperaturë shumë të lartë dhe paketohet në enë sterile, kjo mënyrë konservimi i lejon të mbahet dhe tre muaj jashtë frigoriferit, por e varfëron shumë nivelin ushqyes të qumështit.
I koncentruar
Qumështi zihet deri sa avullon dhe më pas shtohet sheqer (sakarozë) në një përqindje që shkon nga 40-45 %. Është e detyrueshme pasurimi i qumështit me vitaminë A. Përdoret dendur në pasticceri.
Pluhur
I dishidratuar dhe i pasur me vitamina, mund të konservohet për një kohë shumë të gjatë. Përmbajtja e yndyrnave varion nga 0,8 deri në 26%.
I aromatizuar
Aromatizimi i qumështit të freskët me përbërës të ndryshëm. Më i përhapuri është ai me ccokollatë. Aromatizues të tjerë janë: kafeja, vanilja, frutat. Në këtë lloj qumështi vetëm në raste shumë të rralla mund të përmbajë vlera ushqyese. Në treg ka dhe pije me qumësht dhe lëng frutash.
Elona Demollari : Gazeta Shekulli
